Chương 1: TỐNG QUAN VÈ TÌNH HÌNH NGHIÊN c ứ u VÀ c ơ SỎ LÝ LUẬN ĐÓI VỚI Q UẢN TRỊ CHI PHÍ TR O N G NG ÂN HÀNG TH ƯƠ NG M ẠI 1.1 Tông quan tình hình nghiên cứu 1. Một số công trình nghiên cứu quốc tế Một sô tác giả nước ngoài có những nghiên cứu liên quan tới chi phí cũng như đê cập đến vấn đề quản trị chi phí trong ngân hàng thương mại tư nhân hay các công ty thuộc lĩnh vực dịch vụ tài chính. Minhajul Haque Chowdhury với nghiên cứu “ Vai trò của quán lý tài sản, hiệu quả hoạt động và quán trị chi phí đoi với hoạt động của các ngân hàng thương mại ở Bangladesti' (Asian Business Review, 7(3), Art. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hiệu quả hoạt động có ảnh hưởng tích cực đến các biến phụ thuộc tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), nhưng quản trị chi phí có liên quan đến cả hai chỉ số này Tác giả Abdu Mohammed Assfaw với nghiên cứu về “Các yếu to quyết định hiệu quả tài chính của các ngân hàng thương mại tư nhãn ở Ethiopia: Phán tích các yêu tô cụ thể của ngân hàng” (lobal Joumal of Management and Business Research Volume XVI11 Issue III Version I, 2018) đã nêu ra những vấn đề lưu ý cho các ngân hàng thương mại cần quan tâm đúng mức đến việc đảm bảo đủ vốn, khả năng thanh khoản tối ưu, hệ thong quản trị chi phí hiệu quả và quy mô tài sản phù hợp để các ngân hàng thương mại hoạt động tốt hem và có lãi trong lĩnh vực kinh doanh của mình.
Nhóm tác giả Rajiv D. Banker; Dmitri Byzalov; Shunlan Fang; Yi Liang với nghiên cứu: “Nghiên cứu Quản trị C h ip h r (Journal of Management Accounting Research (2018) 30 (3): 187-209). Trong nghiên cứu này, nhóm tác giả đã cung cấp một đánh giá toàn diện về những phát hiện và hiếu biết gần đây về quản trị chi phí, đặc biệt nhấn mạnh vảo tác động của quản trị chi phí đối với việc hiểu các vấn đề trong kế toán chi phí, quản lý và tài chính, cũng như những thách thức và cơ hội cho nghiên cứu trong tương lai. Các tác giả Merliyana Merliyana, Enung Siti Saodah, Asep Saeíurahman đã có công trình nghiên cứu ''Chi phí thuế hoãn lại, khả năng sinh lời và lợi nhuận Thực hành Quán 11 trị tại Dịch vụ Tài chính Các công ty ở Indonesia'’' (Advances in Economics, Business and Management Research, volume 73, 2019).
Nhóm tác giả nghiên cứu về quản lý thu thập trong các công ty thuộc lĩnh vực dịch vụ tài chính. Trong đó, mục đích của việc này nghiên cứu là cung cấp bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của thuế hoãn lại chi phí và lợi nhuận từ quản lý lợi nhuận tại tài chính công ty dịch vụ. Kết quả của nghiên cứu này cho thấy rằng chi phí thuế một phần có mối tương quan nghịch với lợi nhuận quản lý và lợi nhuận không ảnh hưởng đến lợi nhuận ban quản lý. Ngoài ra, chi phí thuế thu nhập hoãn lại và khả năng sinh lời đồng thời ảnh hưởng đến việc quản lý lợi nhuận.
Nhóm đồng tác giả PGS.TS, Đại học Anadolu, Khoa Giáo dục Từ xa, Eskisehir. Với nghiên cứu “iSy phát triển của các Ngân hàng Tho N hĩ Kỳ trong giai đoạn 2008-2018 Dưới sự quan sát của BRSA, Doanh thu-Chi phí và Phản tích Khá năng sinh ỈÒT (Journal of CurrentResearches on Social Sciences (JoCReSS), 2019). Đã giải quyết các vấn đề phải đối mặt với các yếu tố thay đổi trong các nền kinh tế mà cơ chế thị trường đang băt buộc trong thời gian ngắn và với chi phí thấp, nó là cần thiết để đảm bảo mức độ ưa thích của các dịch vụ ngân hàng. Tác gia Yalemselam Worku Bogale với nghiên cứu '‘Các yếu to ảnh hưởng đêu khả năng sình lời của các ngân hàng: Bằng chứng thực nghiệm từ các ngân hàng thương mại tư nhân Ethiopici’, (Journal o f Investment and Management 2019; 8(1): 8-15).
Ket quả nghiên cứu cho thấy, các ngân hàng thương mại tư nhân ở Ethiopia đã được khuyến khích để tăng vốn chú sở hữu cổ phần, quv mô tài sản và thực hiện một biện pháp quản lý chi phí hiệu quả và hiệu quả đê tăng lợi nhuận của họ.2 Một số công trình nghiên cứu trong nước Trong nước, hiện nay có nhiều tác phẩm, tài liệu phân tích nghiên cứu có đê cập đên chi phí hoạt động, cũng như quản trị chi tại các doanh nghiệp nói chung và ngành ngân hàng nói riêng. Tác giả Nguyễn Thị Hồng Vinh với nghiên cứu: “N ợ xẩu và hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại Việt Nam" (Tạp chí Phát triển kinh tế số 289- rháng 11/2014). Kết quả nghiên cứu cho thấy mối quan hệ giữa nợ xấu và hiệu quả chi phí của NHTMVN là quan hệ cùng chiều, và hiệu quả của nó là 52,6%. 12 Tác gia Nguyễn Thị Đức Loan với nghiên cứu: “Quản trị chi phí chiến lược (SCNI) Công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh trong các doanh nghiệp Việt Nam” (Tạp chí Kê toán & kiểm toán số 6 năm 2017; pp.
Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản trị chi phí tốt sẽ giúp cho nhà quản lý doanh nghiệp kiểm soát được các hoạt động sản xuất kinh doanh sử dụng vốn hiệu quả, giảm thiểu chi phí và tối đa hóa lợi nhuận. CP quản lý là một hoạt động có chức năng như một chiến lược để cắt giảm tất cả các CP không cân thiết, đê đạt được một mức độ cao hơn của lợi nhuận trong hoạt động SXKD. Bài nghiên cứu nêu rõ cách đế giảm thiểu việc chi thừa. Trong đó, việc quản trị chi phí có hiệu quả chính là giảm chi phí tài sản cố định, giảm sử dụng nguyên vật liệu và chi phí hành chính, thêm vào đó việc đánh giá và xác định lợi nhuận của từng sản phẩm, hiểu biết thị trường đế cạnh tranh về giá.
việc kiểm soát chi tiêu, lập kế hoạch, kiểm soát chi phí, quản trị chi phí chiến lược tốt. Tất cả những điều này là để nâng cao hiệu quả, vị thế cạnh tranh trên thị trường, cũng như tối đa hóa lợi nhuận. Luận văn “Đánh giá hiệu quả chi phí của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong giai đoạn 2010- 101T ’ của tác giả Trần Anh Tuấn, (Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, 2019).
Với những phát hiện của nghiên cứu cho thấy hiệu quả chi phí của các ngân hàng Việt Nam có xu cải thiện trong thời gian nghiên cứu. Ket quả nghiên cứu đã chứng minh rằng quy mô ngân hàng, tỷ suất sinh lợi trên tài sản, tỷ lệ an toàn vốn, cho vay trên tiền gửi và nợ xấu là những biến số nội bộ ảnh hưởng đến hiệu quả chi phí các ngân hàng Việt Nam trong thời gian nghiên cứu. Trong khi đó, các chỉ số kinh tế vĩ mô cũng có ảnh hướng đến hiệu quả chi phí ngân hàng của Việt Nam trong giai đoạn này. Bài viết “Ke toán quản trị chi p h í trong doanh nghiệp Việt Nam hiện nay” của các tác giả ThS.
Mai Thị Nga, ThS. Ngọ Thị Thu Giang (Tạp chí tài chính, 2019) phân tích chi tiết Trong hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cạnh tranh ngày càng quyết liệt hiện nay, thực hiện tốt quản trị chi phí là cơ sở đê giám sát các hoạt động, từ đó khắc phục các tồn tại và phát huy những tiềm năng đảm bảo cho doanh nghiệp luôn tồn tại và có thể đứng vững trong cơ chế thị trường nhiều rủi ro và cạnh tranh như hiện nay. Để làm được công việc này, quản trị chi phí ở doanh nghiệp cân thực hiện đúng chế độ, đối tượng, đúng phương pháp, kịp thời và chính xác. 13 Các tác giả Trân Thanh Tâm; Lê Vũ Tường Vy với bài báo "Anh hưởng của quy mô hoạt động và chi phí hoạt động đến lợi nhuận của các ngân hàng TMCP tại Việt Nam'' (Tạp Chí Khoa học Quản Lý Và Kinh tế, Trường Đại học Kinh Tế, Đại học Huế, (15)- 2020).
Bài viết chỉ rõ Một thực tể rằng các ngân hàng có quy mô hoạt động càng lớn thì càng có lợi thế cạnh tranh khi có khá năng đa dạng hóa được danh mục tài sản, tập trung vào các mảng thu được lợi nhuận cao hơn, bỏ ra nguồn chi phí để đầu tư, nâng cấp chât lượng dịch vụ và cơ sở vật chất dẫn tới chi phí hoạt động tăng, từ đó rủi ro giảm đi và lợi nhuận tăng. Nhóm tác giả Lê Văn Chiến, Phạm Kiên Trung, Trần Minh Đức với nghiên cứu "Giai pháp tăng cường công tác quản trị chi phí tại Công ty Than Quang Hanh - TKV” (Tạp chí Công Thương, số 17; Tr. Bài viết nêu rõ thực trạng quản trị chi phí tại công ty. Các phương pháp được sử dụng gồm phương pháp thống kê, phương pháp so sánh và phương pháp chuyên gia giúp nghiên cứu có những đánh giá toàn diện về ưu, nhược điểm trong quản trị chi phí tại Công ty Than Quang Hanh - TKV.
Bài viết đưa ra 3 giải pháp dựa trên đặc thù tổ chức hoạt động nhằm tăng cường quản trị chi phí tại Công ty Than Quang Hanh - TKV. Cuốn sách “Quản trị Ngân hàng Thương mại Trong cạnh tranh toàn câu” của tác giả Dương Hữu Hạnh, (Nhà xuất bản Lao Động). Cuốn sách này được viết dựa trên việc nghiên cứu ở lĩnh vực quản trị kinh doanh tại ngân hàng thương mại và nhu cầu của học tập. Với các nội dung phong phú, đi từ vấn đề tổng quan, đến các nội dung cụ thê trong Quản trị Ngân hàng như Quản trị nguồn vốn, Quản trị Tài sản nợ, quản trị Tài sản có, quản trị Tài chính, Quản trị Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng, Quản trị Nhân lực.
Với những nội dung này, người học sẽ tiếp cận các nội dung quản trị ngân hàng, nắm bắt nội dung, phương pháp quản trị, nhằm đạt hiệu quả tối ưu. Cuốn sách “Quản trị Ngân hàng Thương mại” của tác giả PGS. Phan Thị Thu Hà, (Nhà xuất bản Giao Thông Vận Tải). Cuốn sách trình bày cụ thể và rõ ràng các lý thuyết về ngân hàng thương mại, các hệ thống neân hàng, khung pháp lý và các phương thức quản trị.
Bài viết “Các nhân tổ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng chi phí của các ngàn hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam” của tác giả ThS. Lê Vũ Tường Vy- Huỳnh Nam- Bùi Hoàng Châu Trường Đại học Quy Nhơn, Việt Nam, (Tạp chí công thương). Bài viết nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng hiệu quả sử dụng chi phí của 29 ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam trong giai đoạn 2012-2019.