Chương 1: Lý luận chung về quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG CHO VAY KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Tổng quan nghiên cứu đề tài Tầm quan trọng của quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp với NHTM luôn luôn được đặt lên hàng đầu trong quản lý rủi ro các hoạt động kinh doanh của NHTM, cho nên có rất nhiều luận văn, luận án, bài báo công trình nghiên cứu khoa học về đề tài này. Những công trình nghiên cứu trong và ngoài nước sau đây đều nói về sự cần thiết của quản lý rủi ro tín dụng trong các ngân hàng thương mại ở Việt Nam trong những năm gần đây. Các đề tài nói chung đề cập tới rủi ro tín dụng nói chung và rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp nói riêng cũng như các giải pháp nhằm nâng cao khả năng quản lý rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, ở mỗi công trình đều có những điểm riêng do mục tiêu, đối tượng nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu là khác nhau nhưng ta có thể đánh giá chung những mặt tích cực và hạn chế như sau: Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế “Quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại Thương Việt Nam” của tác giả Nguyến Quốc Toàn bảo vệ năm 2018.
Đề tài đã nêu được nhưng lý luận cơ bản về về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại nhưng trong đó tác giả còn quá chú trọng nhiều tới lý thuyết mà không đưa ra được hết thực trạng quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp thông qua mô hình phân tích định tính và định lượng nên những giải pháp quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp trong đề tài còn chung chung, nghiêng nhiều về lý thuyết chưa áp dụng được vào nhiều thực tế. Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế “ Quản trị rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng – Chi nhánh Quảng Trị” của tác giả Ngô Thị Thùy Giang bảo vệ năm 2018. Tác giả đã 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đưa ra được các chỉ tiêu đánh giá về rủi ro tín dụng để đưa ra các giải pháp, tuy nhiên các giải pháp còn ít và chưa có mức độ áp dụng cao. Công trình nghiên cứu “The impact of credit risk managing on bank profitability an empirical study during the pre-and post-subprime mortgage crisis: The case of Swedish commercial banks” của tác giả Eatessam J.
Al-shakrchy đăng trên Journal of Business and Finance năm 2017 đã đưa ra và phân tích các nguyên nhân chính của cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 với liên hệ thực tế tới các ngân hàng thương mại của Thụy Điển. Một trong các nguyên nhân chính dẫn tới cuộc khủng hoảng là sự đánh đổi giữa khả năng đem về lợi nhuận lới và quản lý rủi ro đối với các khoản vay dưới chuẩn đã dẫn tới tình trạng nợ xấu leo cao ở các ngân hàng Thụy Điển. Tuy nhiên công trình nghiên cứu lại thiếu đi thực trạng quản lý rủi ro tín dụng qua đó ảnh hưởng tới chất lượng của giải pháp khi chủ yếu chỉ mang tính định lượng. Luận án Tiến sĩ “Credit risk management of Commercial Banks” của Tác giả Ping Han tại Đại học Shandong Jiaotong của Trung Quốc năm 2018 nghiên cứu về hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại các ngân hàng Trung Quốc song nặng về tính lý thuyết và thiếu dữ liệu để chứng minh cho các luận cứ.
Luận án Tiến sĩ “Lending structure, risk management and performance of joint stock commercial banks and City commercial banks in China: A corporate governance perspective” của Tác giả Ming Song, Victoria University tại Melbourne, Australia đã phân tích rất đầy đủ về quản lý rủi ro tín dụng tại các ngân hàng Trung Quốc và mối quan hệ cũng như sự tác động qua lại giữa 3 vấn đề: cấu trúc nợ, quản lý doanh nghiệp, quản lý rủi ro tín dụng. Tuy nhiên ở phần khuyến nghị, tác giả không đưa ra được những giải pháp thuyết phục do nặng tính lý thuyết. Bài báo “The impact of credit risk management on financial performance of commercial banks in Nepal” của Tiến sĩ Ravi Prakash Sharma Poudel, University of New England đăng trên International Journal of Arts and Commerce năm 2012 đã nghiên cứu về tác động của 3 tham số liên quan tới quản lý rủi ro tín dụng bao gồm: tỷ lệ nợ xấu, chi phí cho mỗi tài sản cho vay, và tỷ lệ an toàn vốn. Tuy nhiên ở 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com phần kết luận và giải pháp, tác giả lại không chỉ ra việc quản lý yếu tố nào là quan trọng nhất tới hoạt động của ngân hàng.
Nghiên cứu “An integrated credit rating and loan quality model: application to bank shipping finance” của 2 tác giả Dimitris Gavalas và Theodore Syriopoulos năm 2017 đã đưa ra một mô hình hoàn chỉnh đo lường rủi ro tín dụng đối với từng khoản vay nhằm hỗ trợ ngân hàng ra quyết định trong đó bao gồm cả việc phân tích các chỉ tiêu tài chính cũng như xét tới các yếu tố phi tài chính khác của đối tượng vay. Bài nghiên cứu khoa học “Xây dựng hệ thồng quản lý rủi ro hoạt động tại các ngân hàng thương mại Việt Nam” của tác giả Th.s Đào Thị Thanh Tú trường Học Viện Ngân Hàng đăng trên báo Tạp chí Tài Chính số 6/2017. Bài nghiên cứu đã chỉ ra được xu thế hội nhập quốc tế đòi hỏi các ngân hàng thương mại Việt Nam phải đáp ứng các yêu cầu quản lý nói chung và quản lý rủi ro nói riêng theo chuẩn mực quốc tế song chưa đưa ra được số liệu minh hoạ và đánh giá được khả năng áp dụng hệ thống quản lý rủi ro tại các NHTM ở Việt Nam. Nhìn chung những đề tài đã được công bố là các nghiên cứu mang tính lý thuyết đơn thuần, hoặc là các nghiên cứu dựa trên những đặc điểm kinh tế xã hội riêng biệt của từng địa phương, hay đặc thù kinh doanh tại từng chi nhánh của các NHTM.
Hiện vẫn chưa có các công trình nghiên cứu cụ thể về quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt, hoặc mới chỉ đề cập tới một vài khía cạnh trong quá trình quản lý rủi ro đối với hoạt động cho vay nói chung (bao gồm cả khách hàng doanh nghiệp và cá nhân) nên cũng chưa đưa ra được những giải pháp đặc thù để giải quyết những vướng mắc, khó khăn tại Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt. Sau khi tham khảo các công trình nghiên cứu trên, luận văn đã kế thừa được những nội dung quan trọng sau: - Về mặt lý luận, tổng hợp, hệ thống hóa về mặt lý thuyết các rủi ro tín dụng, hoạt động quản lý rủi ro tín dụng của NHTM trong cho vay khách hàng doanh nghiệp trong và ngoài nước. Tìm ra các nhân tố ảnh hưởng đển rủi ro tín dụng và hoạt động quản lý rủi ro tín dụng của NHTM. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Về mặt thực tiễn, đánh giá thực trạng và tìm ra các nhân tố ảnh hưởng và mức độ ảnh hưởng của các nhân tố này tới RRTD, hoạt động quản lý rủi ro tín dụng tại các Ngân hàng thương mại.
Bên cạnh những vấn đề được kế thừa, Luận văn “Quản lý rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng TMCP Bƣu điện Liên Việt” thực hiện với những số liệu mới được thu thập về quản lý rủi ro tín dụng và thực trạng ứng dụng các mô hình quản lý rủi ro tại ngân hàng. Trên cơ sở phân tích, đánh giá, để đưa ra đề xuất những giải pháp mới để nâng cao chất lượng quản lý rủi ro đối với hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại LienVietPostBank. Rủi ro tín dụng trong cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm rủi ro tín dụng trong hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại Rủi ro là khả năng xảy ra những tổn thất, thiệt hại về kinh tế mà NHTM phải gánh chịu như việc sụt giảm lợi nhuận thực tế so với dự kiến hoặc phải bỏ ra thêm một khoản chi phí để có thể hoàn thành một nghiệp vụ tài chính nhất định.
Về rủi ro tín dụng (RRTD), các chuyên gia trong và ngoài nước đưa ra các định nghĩa khác nhau: Theo uỷ ban Basel “RRTD là khả năng mà khách hàng hoặc bên đối tác không thực hiện được các nghĩa vụ của mình theo những điều khoản đã cam kết”. Theo “Financial Institution Management – A Modern Perpective”, Anthony Saunders và Helen Lange thì “Rủi ro tín dụng là khoản lỗ tiềm tàng khi ngân hàng cấp tín dụng cho một khách hàng, nghĩa là khả năng các luồng thu nhập dự tính mang lại từ khoản cho vay của ngân hàng không thể được thực hiện đầy đủ về số lượng và thời hạn”. Tại Việt Nam, theo theo Khoản 01, Điều 03, Thông tư 02/2016/TT-NHNN quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro và việc sử dụng dự phòng rủi ro để xử lý trong hoạt động của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài: “Rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng” là tổn 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thất có khả năng xảy ra đối với nợ của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài do khách hàng không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ của mình theo cam kết. Như vậy có thể thấy, RRTD không chỉ tiềm ẩn trong hoạt động cho vay mà còn ở nhiều hoạt động mang tính chất tín dụng khác của ngân hàng.