Khóa luận tốt nghiệp quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2009-2011

Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân Hàng… 93 trang · National Economics University · 2012.

• Tác giả: Pham Quang Huy
• Người hướng dẫn: Mr. Le Duc Hoang, MBA
• Trường học: National Economics University
• Chuyên ngành: Banking
• Đề tài: Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam Chi Nhánh Hải Phòng
• Loại tài liệu: Bachelor Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hải Phòng

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• ABBREVIATION
• LIST OF TABLES
• LIST OF FIGURES
• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale
• 1.2. Research Objective
• 1.3. Methodology
• 1.4. Research Scope & Constraints
• 1.5. Thesis Structure
• 2. CHAPTER II: THEORETICAL BACKGROUND
• 2.1. Overview About Commercial Bank
• 2.2. Definition of Bank
• 2.3. Services Provided by Commercial Banks
• 2.4. Risks in Banking
• 2.5. Credit Risks In Banking
• 2.5.1. Definition of Credit Risk
• 3. CHAPTER III: CURRENT SITUATION OF CREDIT RISK MANAGEMENT FOR ORGANIZATIONS IN BIDV – HAI PHONG BRANCH
• 3.1. Profile Of BIDV And BIDV Dien Bien Phu, Hai Phong branch
• 3.2. Organizational Structure Of The Branch
• 3.3. Business Results Of BIDV – Hai Phong Branch During 2009-2011
• 3.4. Credit Evaluation System Of BIDV
• 3.4.1. Steps in Credit Granting in BIDV
• 3.4.2. Internal Credit Rating Process
• 3.4.3. Credit Granting Policies & Collateral Requirements
• 3.4.4. Credit Review Policy under BIDV
• 3.4.5. Connection between BIDV’s Credit Evaluating System and the Model of 6 Cs of Credit Analysis
• 3.5. Performance Of Credit Risk Management In BIDV Branch
• 3.6. Evaluating Of Credit Risk Management In BIDV – Hai Phong Branch
• 3.6.1. Achievements in Credit Risk Management of BIDV branch
• 3.6.2. Shortcomings in Credit Risk Management of BIDV branch
• 4. CHAPTER IV: RECOMMENDATION
• 4.1. Recommendation To BIDV & The Branch
• 4.1.1. To Improve Qualification of Credit Officers
• 4.1.2. To Build Internal Information System
• 4.1.3. To Enhance Internal Supervision on Outstanding Debts
• 4.1.4. To Refer to Different Methods to Access Credit Ratings
• 4.1.5. To Diversify Borrowers Pool & Hedging Strategies
• 4.2. Recommendation To The Government & SBV
• APPENDIX A: The Model 6 Cs of Credit Analysis
• APPENDIX B: Z-score Model

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Hải Phòng

Quản lý rủi ro tín dụng là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của ngân hàng, đặc biệt là tại Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Hải Phòng. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc kiểm soát rủi ro tín dụng không chỉ giúp bảo vệ lợi ích của ngân hàng mà còn đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Rủi ro tín dụng có thể dẫn đến tổn thất lớn nếu không được quản lý hiệu quả.

1.1. Định Nghĩa Rủi Ro Tín Dụng Trong Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là khả năng mất mát do người vay không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Điều này có thể dẫn đến tổn thất về vốn và lãi suất, ảnh hưởng đến dòng tiền của ngân hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Quản lý rủi ro tín dụng giúp ngân hàng duy trì sự ổn định tài chính, bảo vệ tài sản và tăng cường lòng tin của khách hàng. Điều này cũng giúp ngân hàng tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước.

II. Các Thách Thức Trong Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Hải Phòng

BIDV Hải Phòng đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý rủi ro tín dụng. Những thách thức này bao gồm sự biến động của thị trường, sự thay đổi trong chính sách tín dụng và khả năng đánh giá rủi ro của khách hàng. Việc nhận diện và đánh giá chính xác các yếu tố rủi ro là rất quan trọng để đưa ra các quyết định tín dụng đúng đắn.

2.1. Biến Động Thị Trường Và Ảnh Hưởng Đến Rủi Ro Tín Dụng

Sự biến động của thị trường có thể làm tăng khả năng vỡ nợ của khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng tài sản của ngân hàng. BIDV cần có các biện pháp để theo dõi và phân tích các yếu tố này.

2.2. Khó Khăn Trong Đánh Giá Khách Hàng

Việc đánh giá khả năng trả nợ của khách hàng là một thách thức lớn. Các thông tin không đầy đủ hoặc không chính xác có thể dẫn đến quyết định cho vay sai lầm.

III. Phương Pháp Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Hải Phòng

Để quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, BIDV Hải Phòng đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các phương pháp này bao gồm phân tích tài chính, đánh giá tín dụng và xây dựng hệ thống thông tin nội bộ. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và hạn chế riêng.

3.1. Phân Tích Tài Chính Để Đánh Giá Rủi Ro

Phân tích tài chính giúp ngân hàng hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của khách hàng. Điều này bao gồm việc xem xét các chỉ số tài chính như tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu.

3.2. Hệ Thống Đánh Giá Tín Dụng Nội Bộ

Hệ thống đánh giá tín dụng nội bộ giúp BIDV xác định mức độ rủi ro của từng khách hàng. Hệ thống này cần được cập nhật thường xuyên để phản ánh đúng tình hình thực tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Hải Phòng

Việc áp dụng các phương pháp quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Hải Phòng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Ngân hàng đã giảm thiểu được tỷ lệ nợ xấu và nâng cao chất lượng tín dụng. Những ứng dụng này không chỉ giúp bảo vệ ngân hàng mà còn tạo ra giá trị cho khách hàng.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Quản Lý Rủi Ro

BIDV Hải Phòng đã ghi nhận sự giảm đáng kể trong tỷ lệ nợ xấu, cho thấy hiệu quả của các biện pháp quản lý rủi ro tín dụng.

4.2. Các Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tiễn

Các bài học từ thực tiễn quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Hải Phòng có thể được áp dụng cho các ngân hàng khác để cải thiện quy trình quản lý rủi ro.

V. Kết Luận Về Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại BIDV Hải Phòng

Quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Hải Phòng là một quá trình liên tục và cần thiết. Ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các phương pháp quản lý và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả. Tương lai của quản lý rủi ro tín dụng sẽ phụ thuộc vào khả năng thích ứng với những thay đổi trong môi trường kinh doanh.

5.1. Tương Lai Của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Tương lai của quản lý rủi ro tín dụng tại BIDV Hải Phòng sẽ cần phải tích hợp công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu để nâng cao khả năng dự đoán rủi ro.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cải thiện quy trình quản lý rủi ro tín dụng, bao gồm đào tạo nhân viên và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động tín dụng luôn đóng vai trò là nguồn tạo thu nhập chính của các ngân hàng thương mại, song cũng tiềm ẩn mức độ rủi ro cao nhất. Giai đoạn 2009–2011, nền kinh tế Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp đối mặt với nhiều biến động vĩ mô phức tạp, lạm phát gia tăng và mặt bằng lãi suất biến động mạnh, dẫn đến áp lực lớn về khả năng trả nợ của khách hàng vay vốn. Trước bối cảnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) tăng cường kiểm soát tăng trưởng tín dụng và phân nhóm ngân hàng nhằm giảm thiểu rủi ro toàn hệ thống, công tác quản lý rủi ro tín dụng trở thành nhiệm vụ cốt lõi hàng đầu của các tổ chức tài chính. Trong thực tế hoạt động ngân hàng, rủi ro tín dụng ước tính chiếm tới khoảng 70% tổng số các loại rủi ro mà một ngân hàng có thể gặp phải trong chu kỳ kinh doanh.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Quang Huy (Chương trình Tiên tiến Khóa 50, Đại học Kinh tế Quốc dân) tập trung giải quyết hai câu hỏi nghiên cứu cụ thể:

1. Thực trạng hoạt động kiểm soát và quản trị rủi ro tín dụng đối với khách hàng tổ chức tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) Điện Biên Phủ, Hải Phòng giai đoạn 2009–2011 diễn ra như thế nào?
2. Những thành tựu, tồn tại trong hệ thống quản lý rủi ro tín dụng của chi nhánh là gì, và cần thực hiện những giải pháp nào để khắc phục?

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động quản lý rủi ro tín dụng đối với đối tượng khách hàng tổ chức (khách hàng doanh nghiệp).
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Hải Phòng (địa chỉ 68–70 Điện Biên Phủ, quận Hồng Bàng, TP. Hải Phòng).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 3 năm từ năm 2009 đến năm 2011.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và cơ sở pháp lý

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống lý thuyết ngân hàng thương mại hiện đại và các quy định pháp lý hiện hành của Việt Nam cùng thông lệ quốc tế:

• Khung pháp lý quốc gia: Luật Các tổ chức tín dụng năm 2004 (Điều 20) và Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 (Điều 4); Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/04/2005 của Thống đốc NHNN quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng trong hoạt động ngân hàng (đặc biệt là sự khác biệt giữa Điều 6 về phân loại nợ theo phương pháp định lượng/thời gian quá hạn và Điều 7 về phân loại nợ theo hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ).
• Chuẩn mực quốc tế: 17 nguyên tắc cốt lõi về quản lý rủi ro tín dụng do Ủy ban Basel về Giám sát Ngân hàng (Basel Committee on Banking Supervision - ấn bản số 75, tháng 9/2000) ban hành, tập trung vào 5 trụ cột: thiết lập môi trường rủi ro tín dụng phù hợp, quy trình cấp tín dụng lành mạnh, quản trị - đo lường - giám sát tín dụng, kiểm soát nội bộ và vai trò của cơ quan giám sát.
• Mô hình phân tích tín dụng:
  • Mô hình 6 Cs trong thẩm định tín dụng: Tư cách người vay (Character), Năng lực pháp lý/hành vi (Capacity), Khả năng tạo dòng tiền (Cash), Tài sản bảo đảm (Collateral), Điều kiện kinh tế - ngành (Conditions), và Kiểm soát (Control).
  • Phân tích tỷ số tài chính (khả năng sinh lời EBIT, ROA, ROE; khả năng thanh toán; đòn bẩy D/E; vòng quay tài sản) và mô hình cảnh báo phá sản Z-score (Phụ lục B).
  • Khung trích lập dự phòng cụ thể: Công thức $R = \max{0; A - C} \times r$ (trong đó $R$ là số tiền dự phòng cụ thể, $A$ là giá trị khoản nợ, $C$ là giá trị tài sản bảo đảm đã khấu trừ theo tỷ lệ tối đa quy định tại Điều 8 Quyết định 493, $r$ là tỷ lệ trích lập tương ứng từng nhóm nợ) và dự phòng chung 0,75% cho các nhóm nợ từ 1 đến 4.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích - tổng hợp dữ liệu thứ cấp kết hợp đánh giá định tính. Tác giả thu thập các số liệu báo cáo tài chính nội bộ, cơ cấu dư nợ, bảng phân loại nợ, kết quả trích lập dự phòng và các quy trình tác nghiệp tín dụng được lưu trữ tại Phòng Quản lý rủi ro của Chi nhánh BIDV Hải Phòng.
• Nguồn dữ liệu:
  • Cơ sở dữ liệu hoạt động kinh doanh nội bộ của BIDV Chi nhánh Hải Phòng (2009–2011).
  • Báo cáo thường niên của BIDV qua các năm, số liệu xếp hạng tín nhiệm của Moody's, S&P, Fitch Ratings (năm 2010).
  • Các văn bản quy phạm pháp luật của NHNN và tài liệu hướng dẫn kỹ thuật của tổ chức tư vấn Ernst & Young (E&Y).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Giới thiệu chung về đề tài nghiên cứu (Chapter I: Introduction)

Chương này làm rõ tính cấp thiết của đề tài khi tăng trưởng tín dụng nhanh luôn đi kèm nguy cơ tổn thất nếu thiếu hệ thống kiểm soát chặt chẽ. Tác giả xác định rõ mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, phương pháp luận dựa trên dữ liệu thứ cấp và cấu trúc tổng thể gồm 4 chương. Đồng thời, tác giả chỉ ra các giới hạn nghiên cứu: tính bảo mật cao của ngành ngân hàng khiến việc tiếp cận dữ liệu sơ cấp bị hạn chế; thời gian nghiên cứu giới hạn ở chuỗi số liệu 3 năm (2009–2011); phương pháp nghiên cứu tập trung vào phân tích mô tả định tính do thiếu mẫu khảo sát diện rộng; và thị trường thiếu hệ thống chỉ số chuẩn (benchmark) toàn ngành để so sánh đối chuẩn hiệu quả quản lý rủi ro.

Chương II: Cơ sở lý thuyết về rủi ro và quản lý rủi ro tín dụng trong ngân hàng thương mại (Chapter II: Theoretical Background)

Tác giả hệ thống hóa các vấn đề lý luận căn bản về tổ chức tín dụng:

• Phân loại rủi ro ngân hàng: Tổng hợp 10 loại rủi ro trọng yếu trong hệ thống ngân hàng (Bảng 2.1) gồm: rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro giá thị trường, rủi ro lãi suất, rủi ro tỷ giá, rủi ro hoạt động, rủi ro pháp lý, rủi ro danh tiếng, rủi ro chiến lược và rủi ro vốn.
• Bản chất và tác động của rủi ro tín dụng: Làm rõ nguyên nhân gây ra rủi ro tín dụng từ 3 phía: bản thân khách hàng (sử dụng vốn sai mục đích, năng lực quản trị kém, thua lỗ), năng lực kiểm soát của ngân hàng (chính sách tín dụng lỏng lẻo, trình độ cán bộ thẩm định hạn chế, vi phạm quy trình), và môi trường khách quan (suy thoái kinh tế, thiên tai, thay đổi chính sách pháp luật).
• Hệ thống hóa quy định phân loại nợ và trích lập dự phòng: Phân tích chi tiết quy định tại Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN theo 5 nhóm nợ:

Nhóm nợ	Tên nhóm	Đặc điểm nhận diện theo Điều 7 Quyết định 493	Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể ($r$)
Nhóm 1	Nợ đủ tiêu chuẩn	Khách hàng có khả năng hoàn trả đầy đủ cả gốc và lãi đúng hạn	0%
Nhóm 2	Nợ cần chú ý	Khách hàng có khả năng trả đủ gốc và lãi nhưng có dấu hiệu suy giảm khả năng thanh toán	5%
Nhóm 3	Nợ dưới tiêu chuẩn	Khách hàng không có khả năng trả gốc/lãi đúng hạn, có nguy cơ tổn thất một phần gốc và lãi	20%
Nhóm 4	Nợ nghi ngờ	Khả năng tổn thất gốc và lãi ở mức rất cao	50%
Nhóm 5	Nợ có khả năng mất vốn	Các khoản nợ không còn khả năng thu hồi (tổn thất toàn bộ)	100%

• Tỷ lệ khấu trừ tối đa của tài sản bảo đảm (TSBĐ): Tiền gửi VND (100%); Tín phiếu Kho bạc, vàng, tiền gửi ngoại tệ (95%); Trái phiếu Chính phủ kỳ hạn <1 năm (95%), 1–5 năm (85%), >5 năm (80%); Giấy tờ có giá của TCTD khác (75%); Chứng khoán của TCTD (70%); Chứng khoán doanh nghiệp (65%); Bất động sản (50%); Các tài sản khác (30%).
• Các biện pháp giảm thiểu rủi ro tín dụng: Định giá theo mức độ rủi ro (Risk-based pricing), áp dụng các điều khoản ràng buộc trong hợp đồng (Covenants), bảo hiểm tín dụng & phái sinh tín dụng (CDS, quyền chọn), thắt chặt hạn mức tín dụng (Tightening), đa dạng hóa danh mục cho vay (Diversification) và bảo hiểm tiền gửi.

Chương III: Thực trạng quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng tổ chức tại BIDV Chi nhánh Hải Phòng (Chapter III: Current Situation of Credit Risk Management for Organizations in BIDV – Hai Phong Branch)

• Tổng quan về BIDV và Chi nhánh Hải Phòng: BIDV thành lập ngày 26/04/1957 (tiền thân là Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam, sau đó đổi tên thành Ngân hàng Đầu tư và Xây dựng Việt Nam năm 1981, và mang tên BIDV từ 14/11/1990). Ngày 30/11/2011, BIDV thực hiện IPO thành công với giá bán bình quân 18.583 đồng/cổ phần. Năm 2010, Moody's xếp hạng sức mạnh tài chính E+, tiền gửi dài hạn B1/B2; S&P xếp hạng năng lực D, đối tác dài hạn BB-/BB-; Fitch xếp hạng năng lực D/E.
• Cơ cấu tổ chức chi nhánh: Thực hiện theo Quyết định số 4589/QĐ-TCCB2 ngày 04/09/2008, gồm 157 cán bộ nhân viên (1 Giám đốc, 3 Phó Giám đốc) phân bổ vào 5 khối chức năng: Khối Quan hệ khách hàng (3 phòng), Khối Quản trị nội bộ (4 phòng), Khối Quản lý rủi ro (1 phòng), Khối Tác nghiệp (5 phòng), và Khối Phòng giao dịch (4 phòng giao dịch).

Cơ cấu tổ chức BIDV Hải Phòng:
- Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 3 Phó Giám đốc)

• Kết quả kinh doanh giai đoạn 2009–2011:
  • Doanh thu và Lợi nhuận: Doanh thu năm 2009 đạt 668.722 triệu đồng, tăng trưởng 58,07% vào năm 2010 và tiếp tục tăng 39,43% vào năm 2011 đạt hơn 1.480 tỷ đồng. Lợi nhuận trước thuế năm 2009 đạt 90.859 triệu đồng. Biên lợi nhuận trước thuế giảm từ 13,59% (năm 2009) xuống 7,56% (năm 2010) và 7,05% (năm 2011) do chi phí vốn tăng cao và ảnh hưởng suy thoái kinh tế.
  • Cơ cấu doanh thu: Năm 2011, thu nhập từ lãi chiếm 93,71% tổng doanh thu (trong đó thu từ lãi cho vay trực tiếp chiếm 39,81%, thu từ điều chuyển vốn nội bộ FTP chiếm 53,9% do chi nhánh đóng vai trò đầu mối điều phối vốn trên địa bàn Hải Phòng). Thu nhập phí dịch vụ đạt 7,14% năm 2009 và có xu hướng giảm nhẹ; trong đó thu từ hoạt động bảo lãnh chiếm tỷ trọng lớn nhất (chiếm 45–50% tổng thu dịch vụ, đạt 17.987 triệu đồng năm 2009 và 32.724 triệu đồng năm 2010).
  • Huy động vốn: Đạt 4.487 tỷ đồng năm 2009, tăng 4,7% lên 4.697 tỷ đồng năm 2010, nhưng sụt giảm 24,8% năm 2011. Cơ cấu tiền gửi khách hàng doanh nghiệp duy trì từ 30,19% đến 30,81%; tiền gửi có kỳ hạn chiếm áp đảo (ngắn hạn bình quân 52,81%, trung - dài hạn bình quân 29,09%).
  • Hoạt động cấp tín dụng: Tổng dư nợ tăng trưởng 16,89% (2010) và 14,97% (2011), đạt mức 4.089.346 triệu đồng. Cho vay thương mại chiếm bình quân 79,86% (ngắn hạn chiếm từ 66,67% đến 70,43%; dài hạn chiếm bình quân 25,84% và giảm dần nhằm hạn chế rủi ro kỳ hạn). Cho vay đồng tài trợ chiếm khoảng 19,8% dư nợ trong hai năm 2010–2011.

Chỉ tiêu phân bổ dư nợ	Năm 2009	Năm 2010	Năm 2011
Theo đối tượng khách hàng:
- Khách hàng tổ chức / Doanh nghiệp	97,14%	Chiếm tỷ trọng chính	96,86%
- Khách hàng cá nhân	2,86%	Tăng dần	3,14%
Theo loại tiền tệ (triệu VND):
- Cho vay bằng VND (chiếm ~63,27%)	—	—	2.610.447
- Cho vay bằng USD (chiếm ~36,11%)	—	—	1.478.898
- Cho vay bằng EUR	—	—	61.398
Tổng dư nợ tín dụng	—	—	4.089.346

• Hệ thống thẩm định và xếp hạng tín dụng nội bộ tại BIDV:
  • Quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ được BIDV tiên phong xây dựng từ năm 2006 dưới sự tư vấn của Ernst & Young, tuân thủ Điều 7 Quyết định 493 và chuẩn mực quốc tế.
  • Hệ thống tích hợp các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính theo trọng số cụ thể để xếp hạng doanh nghiệp, gắn kết chặt chẽ với mô hình 6 Cs.
  • Đánh giá thành tựu: Chi nhánh đã kiểm soát được tỷ lệ nợ xấu trong ngưỡng an toàn theo quy định của NHNN (<5%), thiết lập quy trình thẩm định - phê duyệt - giám sát tín dụng độc lập giữa các phòng ban.
  • Đánh giá hạn chế: Trình độ cán bộ tín dụng chưa đồng đều; công tác thu thập thông tin tài chính doanh nghiệp còn phụ thuộc vào báo cáo kế toán chưa kiểm toán; việc giám sát sau giải ngân còn thụ động; các biện pháp phòng ngừa rủi ro (như bảo hiểm phái sinh) chưa được áp dụng rộng rãi.

Chương IV: Khuyến nghị và giải pháp (Chapter IV: Recommendation)

Tác giả đề xuất 2 nhóm khuyến nghị chính:

1. Khuyến nghị đối với BIDV và Chi nhánh Hải Phòng:
   • Nâng cao năng lực cán bộ tín dụng: Đào tạo định kỳ kỹ năng phân tích báo cáo tài chính, thẩm định phương án kinh doanh và phát hiện sớm rủi ro.
   • Xây dựng hệ thống thông tin nội bộ: Nâng cấp cơ sở dữ liệu khách hàng doanh nghiệp, kết nối dữ liệu giữa các phòng giao dịch và chi nhánh.
   • Tăng cường giám sát dư nợ sau giải ngân: Kiểm tra định kỳ và đột xuất mục đích sử dụng vốn, dòng tiền và tình trạng tài sản bảo đảm.
   • Đa dạng hóa phương pháp xếp hạng tín dụng: Kết hợp linh hoạt phân tích tỷ số tài chính, mô hình cảnh báo Z-score và mô hình 6 Cs.
   • Đa dạng hóa danh mục khách hàng và chiến lược phòng ngừa rủi ro: Mở rộng cho vay các doanh nghiệp thuộc nhiều ngành nghề, tăng cường hình thức cho vay đồng tài trợ và phát triển sản phẩm phái sinh tín dụng.
2. Khuyến nghị đối với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước:
   • Hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch bảo đảm và xử lý tài sản thế chấp.
   • Nâng cao chất lượng và độ phủ thông tin của Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
   • Duy trì môi trường kinh tế vĩ mô và chính sách tiền tệ ổn định.

---

Kết quả và đóng góp

• Hệ thống hóa dữ liệu thực nghiệm: Khóa luận cung cấp bức tranh số liệu chi tiết về hoạt động kinh doanh, huy động vốn và tăng trưởng dư nợ của một chi nhánh ngân hàng thương mại nhà nước lớn loại 1 tại Hải Phòng trong giai đoạn tái cấu trúc và chuẩn bị cổ phần hóa (2009–2011).
• Phân tích cơ chế quản trị rủi ro chuyên sâu: Làm rõ quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ theo tiêu chuẩn tư vấn quốc tế (Ernst & Young) gắn với việc thực thi Điều 7 Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, chỉ ra mối tương quan giữa quy trình nội bộ của BIDV với mô hình chuẩn hóa 6 Cs và 17 nguyên tắc Basel.
• Tính thực tiễn của giải pháp: Các đề xuất trong khóa luận bám sát vào những điểm nghẽn thực tế tại chi nhánh (như phụ thuộc vào dư nợ doanh nghiệp, kiểm tra sau giải ngân, trích lập dự phòng theo công thức giảm trừ TSBĐ).

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Dữ liệu nghiên cứu chủ yếu là số liệu thứ cấp do yêu cầu bảo mật thông tin khách hàng và số liệu nội bộ ngân hàng.
  • Phương pháp phân tích mang tính chất thống kê mô tả định tính, chưa áp dụng các mô hình kinh tế lượng hồi quy (như Logit/Probit để ước lượng xác suất vỡ nợ PD) do hạn chế về thời gian và khả năng thu thập mẫu dữ liệu lớn.
  • Thiếu các bộ chỉ số chuẩn (benchmark) trung bình ngành ngân hàng tại Việt Nam cùng kỳ để thực hiện so sánh đối chuẩn đa chiều.
• Hướng mở:
  • Mở rộng nghiên cứu áp dụng các mô hình định lượng hiện đại (xác suất vỡ nợ PD, tổn thất khi vỡ nợ LGD theo chuẩn Basel II/Basel III).
  • Nghiên cứu so sánh hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng giữa các nhóm ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng có vốn nhà nước.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tham khảo phương pháp phân tích báo cáo tài chính ngân hàng, cơ cấu dư nợ và cách thức tiếp cận đề tài quản lý rủi ro tín dụng tại chi nhánh ngân hàng thương mại.
• Cán bộ thẩm định và quản lý rủi ro ngân hàng: Tham khảo tài liệu về bảng phân loại nợ, phương thức tính toán trích lập dự phòng giảm trừ TSBĐ theo Điều 8 Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, và quy trình đối chiếu mô hình 6 Cs trong thực tế thẩm định khoản vay doanh nghiệp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể cho 5 nhóm nợ theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN được quy định như thế nào?

Theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN (Điều 6 và Điều 7), tỷ lệ trích lập dự phòng cụ thể ($r$) được quy định lần lượt là: Nhóm 1 (Nợ đủ tiêu chuẩn): 0%; Nhóm 2 (Nợ cần chú ý): 5%; Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn): 20%; Nhóm 4 (Nợ nghi ngờ): 50%; Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn): 100%. Ngoài ra, ngân hàng phải trích dự phòng chung 0,75% trên tổng giá trị các khoản nợ từ nhóm 1 đến nhóm 4.

2. Cơ cấu dư nợ của BIDV Chi nhánh Hải Phòng giai đoạn 2009–2011 phân bổ theo đối tượng khách hàng ra sao?

Hoạt động cho vay của chi nhánh tập trung chủ yếu vào nhóm khách hàng tổ chức (doanh nghiệp), chiếm tỷ trọng áp đảo trên 95% tổng dư nợ qua các năm (năm 2009 chiếm 97,14%, năm 2011 chiếm 96,86%). Cho vay khách hàng cá nhân chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ (từ 2,86% năm 2009 lên 3,14% năm 2011).

3. Nguồn thu nhập chính của BIDV Chi nhánh Hải Phòng trong giai đoạn nghiên cứu đến từ đâu?

Thu nhập của chi nhánh phụ thuộc chủ yếu vào thu nhập từ lãi, chiếm tới 93,71% tổng doanh thu vào năm 2011. Trong đó, thu từ hoạt động điều chuyển vốn nội bộ (FTP) chiếm 53,9% và thu từ lãi cho vay trực tiếp chiếm 39,81%. Thu nhập ngoài lãi (phí dịch vụ) chiếm tỷ trọng nhỏ (~7,14% năm 2009), chủ yếu đến từ phí bảo lãnh (chiếm 45–50% thu dịch vụ) và kinh doanh ngoại tệ.

4. Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của BIDV bắt đầu triển khai từ năm nào và dựa trên sự hỗ trợ của tổ chức nào?

BIDV bắt đầu xây dựng và triển khai hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ từ năm 2006 dưới sự tư vấn của công ty kiểm toán và tư vấn quốc tế Ernst & Young (E&Y), trở thành một trong những ngân hàng thương mại tiên phong áp dụng xếp hạng nội bộ theo Điều 7 Quyết định 493 tiệm cận chuẩn mực quốc tế trước thềm cổ phần hóa.

5. Mô hình 6 Cs trong thẩm định tín dụng bao gồm những yếu tố nào?

Mô hình 6 Cs bao gồm 6 yếu tố cơ bản để đánh giá toàn diện khách hàng vay vốn:

1. Character (Tư cách người vay): Mục đích vay vốn, lịch sử trả nợ, tính trung thực và trách nhiệm của ban lãnh đạo doanh nghiệp.
2. Capacity (Năng lực pháp lý/hành vi): Quyền hạn và tư cách pháp lý của doanh nghiệp để ký kết hợp đồng vay vốn.
3. Cash (Khả năng tạo tiền): Khả năng tạo ra dòng tiền đủ để trả nợ, cơ cấu vốn và chất lượng tài sản.
4. Collateral (Tài sản bảo đảm): Giá trị, tính thanh khoản và tính ổn định của tài sản thế chấp/cầm cố phòng ngừa rủi ro vỡ nợ.
5. Conditions (Điều kiện kinh tế): Tác động của môi trường vĩ mô và xu hướng phát triển ngành kinh doanh của người vay.
6. Control (Kiểm soát): Sự phù hợp với chính sách tín dụng của ngân hàng và khả năng thích ứng trước các thay đổi của quy định pháp lý.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phạm Quang Huy đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng thương mại, đối chiếu giữa khung pháp lý Việt Nam (Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN) và các chuẩn mực quốc tế (Basel, mô hình 6 Cs). Thông qua chuỗi số liệu thực tế giai đoạn 2009–2011 tại Chi nhánh BIDV Điện Biên Phủ - Hải Phòng, công trình phản ánh rõ thực trạng dư nợ tập trung vào khối doanh nghiệp, hiệu quả của hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ cũng như những áp lực biên lợi nhuận trong bối cảnh kinh tế biến động. Các nhóm giải pháp đề xuất tập trung vào nâng cao chất lượng thẩm định, hiện đại hóa hệ thống thông tin và hoàn thiện cơ chế giám sát sau giải ngân mang giá trị ứng dụng thiết thực cho hoạt động quản trị rủi ro ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

NATIONAL ECONOMICS UNIVERSITY ADVANCED EDUCATIONAL PROGRAM ***************************** Bachelor Thesis Credit Risk Management in Bank for Investment & Development of Vietnam branch in Hai Phong Student’s name: Pham Quang Huy Class: Advanced Program Intake:50 Internship guide: Mr. Pham Manh Hung, Risk Management Department Supervisor: Mr. Le Duc Hoang, MBA 1 Hanoi, 2012 Supervisor: Mr. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 2 Supervisor: Mr.

Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 1 ACKNOWLEDGEMENT This report is the result of my internship in the Risk Management Department of BIDV – Dien Bien Phu, Hai Phong branch. By that time, I have worked with a great number of people whose contribution in the research. It is a pleasure to convey my gratitude to them all in my humble acknowledgement. In the first place, I would like to express my thank to Mr.

Le Duc Hoang for his supervision, guidance, and encouragement. I appreciate all his time and effort in help- ing me during the time of my internship. I gratefully acknowledge all lecturers and officers from Advanced Program for their shared knowledge and experiences. I would like to deliver my gratitude to all my friends in Advanced Class intake 50.

Their support is one thing making this report possible. Last but not least, many thanks go to all of staffs in the BIDV branch in Hai Phong generally, and in the Department of Risk Management particularly, for their warm treatments during my internship. I am very grateful to Mr. Hung, my supervisor in the office, for his encouragement and guidance.

Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 2 TABLE OF CONTENT ABSTRACT.6 LIST OF TABLES.7 LIST OF FIGURES.4 Research Scope & Constraints.11 CHAPTER II: THEORETICAL BACKGROUND.1 Overview About Commercial Bank.1 Definition of Bank.2 Services Provided by Commercial Banks.3 Risks in Banking.2 Credit Risks In Banking.1 Definition of Credit Risk. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 3 2.2 Impacts of Credit Risks.3 Causes of Credit Risks.4 Reflecting Factors for Possible Credit Risks.3 Credit Risk Management.1 What is Credit Risk Management?.2 How does the Government Regulate about Credit Risk Management? .3 Is There Any Specific Method to Evaluate Credit Risks?.25 Financial ratios analysis.26 Internal credit rating system.4 Is There Possible Way to Hedge against Credit Risks?.31 CHAPTER III: CURRENT SITUATION OF CREDIT RISK MANAGEMENT FOR ORGANIZATIONS IN BIDV – HAI PHONG BRANCH.1 Profile Of BIDV And BIDV Dien Bien Phu, Hai Phong branch.2 Organizational Structure Of The Branch.3 Business Results Of BIDV – Hai Phong Branch During 2009-2011.4 Credit Evaluation System Of BIDV.1 Steps in Credit Granting in BIDV.2 Internal Credit Rating Process.3 Credit Granting Policies & Collateral Requirements. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 4 3.4 Credit Review Policy under BIDV.5 Connection between BIDV’s Credit Evaluating System and the Model of 6 Cs of Credit Analysis.5 Performance Of Credit Risk Management In BIDV Branch.6 Evaluating Of Credit Risk Management In BIDV – Hai Phong Branch.1 Achievements in Credit Risk Management of BIDV branch.2 Shortcomings in Credit Risk Management of BIDV branch.65 CHAPTER IV: RECOMMENDATION.1 Recommendation To BIDV & The Branch.1 To Improve Qualification of Credit Officers.2 To Build Internal Information System.3 To Enhance Internal Supervision on Outstanding Debts.4 To Refer to Different Methods to Access Credit Ratings.5 To Diversify Borrowers Pool & Hedging Strategies.2 Recommendation To The Government & SBV.78 APPENDIX A: The Model 6 Cs of Credit Analysis.79 APPENDIX B: Z-score Model. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 5 ABSTRACT The goal of this internship thesis is to characterize performance of BIDV – Hai Phong branch in credit risk management and to highlight possible related problems during the 3-year period 2009-2011.

The paper is going to analyze internal credit rating system of BIDV as well as to discuss its connection to international standards. The real situation of credit risks in the branch will be determined basically through examining outstanding loans structure. The results from this study helps to understand about the company’s business operation, focusing on credit risk management for organization customers, and to identify any shortcoming existing in the company’s management, so that suggestible actions should be undertaken. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 6 ABBREVIATION  BIDV Bank for Investment and Development of Vietnam  SBV Stated Bank of Vietnam  Dep.

Division  FDIC Federal Deposit Insurance Corporation  FTP Fund Transfer Pricing  EBIT Earnings Before Interests and Taxes  ROE Return on Equity  ROA Return on Assets  D/E Debt to equity ratio  C&R Vietnam Credit Information and Rating Company  CRC Enterprise Credit Rating Appraise Science Center  CIC Credit Information Center  VAS Vietnamese Accounting Standards  IAS International Accounting Standards Supervisor: Mr. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 7  LIST OF TABLES Table 2.1: Risk Classification in Banking.2: Debt Classification under Article 7 of Decision no.3: Maximum Rate to Calculate the Value of Collateral.4: Credit Risk Minimization Methods.1: Credit Rating for BIDV in 2010.2: Operational Results of BIDV – Hai Phong branch during 2009-2011.3: Capital Mobilization of BIDV – Hai Phong branch in 2009-2011.4: Distribution of Annual Average Outstanding Debts by Customer Type.5: Average Outstanding Debts Classification by Currency.6: Financial Indicators in Credit Rating of BIDV.7: Coefficients for Nonfinancial Indicators.8: Credit Rankings under BIDV System.9: Credit Policy in BIDV.10: Debts Classification for BIDV branch under Decision no.11: Provision for Loan Losses in BIDV branch.12: Calculation for Expected Provisions for Loan Losses. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 8 LIST OF FIGURES Figure 2.1: Six Basic Cs of Lending.1: Organizational Structure of BIDV – Hai Phong branch.2: Revenues Structure of BIDV branch in 2009-2011.3: Capital Mobilization of BIDV branch in 2009-2011.4: Credit Structure by Instruments in BIDV branch in 2009-2011.5: Net Income by Service Lines in 2009-2011.6: Credit Granting Process in BIDV System.7: Internal Credit Rating Process for Corporate Customers in BIDV.8: Nonperforming loans in BIDV – Hai Phong branch.9: Overdue Debt Ratio.10: Charge-offs & Recovery in 2009-2011. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 9 CHAPTER I: INTRODUCTION 1.

Rationale Credit activities have grown significantly for recent years, due to high demand of capital for investment. However, it is also associated with increasing risks of losing money. The economy generally and enterprises particularly has experienced many dif- ficulties arising. Banks are facing problems with possible credit default.

In fact, re- cently, the Stated Bank of Vietnam have adopted a new policy of classifying banks into different groups of credit lines in order to minimize credit risks for the whole economy. Thus, credit risk management is the most critical issue for banks and other financial in- stitutions nowadays. Research Objective This thesis is set out to characterize credit risk management operation for busi- ness customers in a BIDV branch located in Dien Bien Phu Street, Hai Phong city. The study is descriptive, and is not intended to develop new theory or to extend existing theory.

For more specific, two research questions need to be answered: - How is the performance of credit risk control for business customers in BIDV Dien Bien Phu, Hai Phong branch during the period of 2009-2011? - Is there any success or problem existing in credit risk management, as well as suggestion of solutions? Supervisor: Mr. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 10 1. Methodology In order to serve the goal of the paper as stated, the contribution of the study lies in assembling secondary data. The data collected includes financial statistics which represent the performance of BIDV in credit risk management during the research pe- riod.

The thesis will focus mainly in indicators related directly to credit risk manage- ment of the branch, such as loans structure, loans quality, and provisions. Several other financial figures are included to give understand about how well the branch did in their overall business operation. In addition, available documents related to credit rating process and credit management policies in BIDV will be obtained to provide more un- derstanding about how the branch manages its credit activities in both qualitative and quantitative ways. Research Scope & Constraints The thesis is based on internship research undertaken in BIDV - Dien Bien Phu, Hai Phong branch.

Because of limitation of time and collectible data, it will be nar- rowed down to a three-year period analysis of the branch’s performance in credit risk management. The period chosen is from 2009 to 2011, which is considered to be the most up-to-date available data. The drawback of the research comes from limitations of accessible data. Time constraints as well as high information security requirement in banks create significant disadvantages to access to primary data.

As a result, secondary data will be the major source used for the analysis. The lack of primary data may somehow affect the accu- racy and update of the thesis’s conclusion in the studying topic. The list of references collected can be checked at the end of the paper. Furthermore, the paper focuses on Supervisor: Mr.

Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 11 qualitative analysis, due to limited time causing difficulty to collect sufficient sample data to conduct a meaningful quantitative model. Lastly, there is lack of official meaningful industry benchmarks to evaluate per- formance of a bank, including its credit risk management. Therefore, it may be not ab- solutely efficient and practically accurate in evaluating the business results of the branch. Thesis Structure The paper’s content is organized in 4 main parts as follows.

- Chapter 1: To introduce the topic of the thesis - Chapter 2: To present theoretical backgrounds to serve research of the report - Chapter 3: To analysis and evaluate operation of BIDV and its branch on Dien Bien Phu Street, Hai Phong in credit risk management. This part also highlight strengths and weaknesses that may exist in operation of the branch, focusing on matters re- lated to credit risk control. - Chapter 4: To recommend a number of suggestions in solving existing problems. Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 12 CHAPTER II: THEORETICAL BACKGROUND 2.

Overview About Commercial Bank 2. Definition of Bank Banking is one of the key drivers of the national economy. Among all types of financial institutions, banks are the oldest and most familiar. There are many ways to define what a bank is.

It can be stated in terms of the economic functions it serves, the services it offers its customers, or the legal basis for its existence. In history, banks are often identified for the scope of services offered. Typically, the menu contains accepting deposits, making commercial loans, offering trust ser- vices, managing cash or portfolios. According to functional classification, a bank is a financial institution and a fi- nancial intermediary that accepts deposits, and channels those deposits into lending ac- tivities, directly or through capital markets.

It performs fund transference from savers to borrowers, and payment function for goods or services. However, the economic as well as financial market have changed greatly from their origins, both domestically and internationally. For the centuries, their competitors have invaded banking business by trying to make their products as similar as possible to banks’ offers. Those are savings and thrift associations, credit unions, money market funds, investment banks, security brokers and dealers, investment companies, mutual funds, hedge funds, finance firms, insurance companies, and financial-service con- Supervisor: Mr.

Le Duc Hoang, MBA Pham Quang Huy – Advanced Program 50 13 glomerates. Pressured by its financial-service competitors, banks have faced an huge evolvement of expanding into new market. Banking service menu and increasing inter- ference of other financial institution create confusion arising in differentiating between banks and other financial institutions. Thus, a legal definition of banks must be re- quired to make clear recognitions.