Luận văn thạc sĩ quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam trên địa bàn tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam ở Phú Thọ.

• Tác giả: Lại Kim Dung
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hồng Yến
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Khách Hàng Cá Nhân Tại Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ theo định hướng ứng dụng
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
• 1.2. Đặc điểm của ngân hàng thương mại
• 1.3. Những hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại
• 1.4. Rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 1.5. Quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 1.6. Cơ sở thực tiễn về quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại
• 1.7. Kinh nghiệm về quản lý rủi ro tín dụng KHCN của các NHTM Việt Nam
• 1.8. Bài học kinh nghiệm cho các chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.5. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.6. Nhóm chỉ tiêu nghiên cứu kết quả hoạt động kinh doanh của NHTM
• 2.7. Nhóm chỉ tiêu nghiên cứu quản lý RRTD của NHTM
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Giới thiệu chung về các Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.2. Lịch sử hình thành và phát triển của các Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.3. Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của các chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.4. Kết quả hoạt động kinh doanh của các Chi nhánh TMCP Công thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.5. Thực trạng quản lý rủi ro tín dụng KH cá nhân tại các Chi nhánh TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.6. Thực trạng rủi ro tín dụng tại các Chi nhánh ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.7. Quản lý rủi ro tín dụng Khách hàng cá nhân tại các Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.8. Đánh giá chung về quản lý rủi ro tín dụng KHCN tại các Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 3.9. Kết quả đạt được
• 3.10. Nguyên nhân của những hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN TẠI CÁC CHI NHÁNH NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH PHÚ THỌ
• 4.1. Định hướng và mục tiêu tăng cường quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các Chi nhánh ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.2. Định hướng tăng cường quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các Chi nhánh ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.3. Mục tiêu tăng cường quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các Chi nhánh ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.4. Giải pháp tăng cường công tác quản lý rủi ro tín dụng Khách hàng cá nhân tại các chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.4.1. Nhóm giải pháp về hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro
• 4.4.2. Nhóm giải pháp nhằm hoàn thiện nội dung quản lý rủi ro khách hàng cá nhân
• 4.4.3. Nhóm giải pháp hoàn thiện công cụ quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân
• 4.5. Kiến nghị đối với các bên có liên quan
• 4.5.1. Đối với Chính Phủ
• 4.5.2. Đối với Ngân hàng nhà nước và ngân hàng nhà nước trên địa bàn tỉnh Phú Thọ
• 4.5.3. Đối với Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng KHCN Tại Phú Thọ

Trong môi trường kinh doanh đầy thách thức, các ngân hàng phải đối mặt với rủi ro tín dụng đáng kể để tạo ra lợi nhuận. Quản lý và đo lường rủi ro là yếu tố then chốt trong quản trị tài chính ngân hàng. Thực tế hoạt động của các Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) cho thấy, khó khăn tài chính thường bắt nguồn từ các khoản tín dụng khó đòi. Nhiều tập đoàn, công ty, doanh nghiệp và cá nhân tại Việt Nam đã vỡ nợ, dẫn đến nợ xấu và nguy cơ mất vốn cao. Điều này đã buộc một số ngân hàng TMCP phải chịu sự giám sát đặc biệt và sáp nhập để tránh tác động tiêu cực đến nền tài chính quốc gia. Hoạt động tín dụng là cốt lõi của ngân hàng, mang lại doanh thu chính nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Do đó, việc hiểu rõ và quản lý tốt rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân là vô cùng quan trọng để đảm bảo sự tồn tại và phát triển của ngân hàng. Các ngân hàng cần có năng lực quản lý rủi ro, đặc biệt là rủi ro tín dụng, để đối phó với sự phức tạp và tinh vi ngày càng tăng của các rủi ro trong hoạt động tín dụng ngân hàng.

1.1. Tầm Quan Trọng của Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng KHCN

Quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả giúp ngân hàng duy trì sự ổn định tài chính và tăng cường khả năng cạnh tranh. Việc này bao gồm việc xác định, đo lường, giám sát và kiểm soát các rủi ro tiềm ẩn trong quá trình cho vay. Các ngân hàng cần phát hiện sớm các rủi ro, đặc biệt là các rủi ro tiềm ẩn, và xây dựng các mô hình quản lý rủi ro phù hợp. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các ngân hàng hiện đại và đa năng. Theo nghiên cứu của Lại Kim Dung, việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của các ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

1.2. Rủi Ro Tín Dụng KHCN Thách Thức và Cơ Hội

Hoạt động tín dụng phục vụ khách hàng cá nhân mang lại nguồn lợi nhuận cao cho ngân hàng, nhưng cũng đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn. Các ngân hàng cần xây dựng chiến lược quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân riêng biệt để đối phó với những thách thức này. Theo số liệu báo cáo đến 30/12/2017 của các Chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, tổng 4 nhóm nợ có vấn đề (gồm nợ xấu, nợ đã xử lý rủi ro, nợ nhóm 1 có dấu hiệu rủi ro và nợ nhóm 2 có nguy cơ chuyển nợ xấu) của 5.334 khách hàng có dư nợ 973.372 triệu đồng thì số nợ xấu đã giảm 56.706 triệu đồng so với thời điểm 31/12/2016. Điều này cho thấy sự cần thiết của việc kiểm soát và quản lý rủi ro tín dụng một cách hiệu quả.

II. Thách Thức Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng VietinBank Phú Thọ

Mặc dù VietinBank nói chung và các chi nhánh tại tỉnh Phú Thọ nói riêng đã có những nỗ lực trong công tác quản lý rủi ro, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều thách thức. Sự phát triển của hoạt động tín dụng, đặc biệt là trong phân khúc khách hàng cá nhân, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các chi nhánh cần phải đối mặt với các vấn đề như thông tin khách hàng không đầy đủ, khả năng trả nợ của khách hàng bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố kinh tế vĩ mô và vi mô, và sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác. Ngoài ra, quy trình quản lý rủi ro tín dụng hiện tại có thể chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc đánh giá và kiểm soát rủi ro cần được thực hiện một cách toàn diện và liên tục để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho hoạt động tín dụng.

2.1. Hạn Chế Trong Quy Trình Thẩm Định Tín Dụng KHCN

Quy trình thẩm định tín dụng hiện tại có thể chưa đủ chặt chẽ để đánh giá chính xác khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân. Việc thu thập và phân tích thông tin về lịch sử tín dụng, nguồn thu nhập và tài sản đảm bảo của khách hàng cần được cải thiện. Các chi nhánh cần áp dụng các công cụ và phương pháp thẩm định tín dụng tiên tiến hơn để giảm thiểu rủi ro sai sót trong quá trình đánh giá. Theo Lại Kim Dung, việc hoàn thiện quy trình thẩm định tín dụng là một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân.

2.2. Ảnh Hưởng của Yếu Tố Kinh Tế Đến Rủi Ro Tín Dụng

Các yếu tố kinh tế vĩ mô và vi mô có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trả nợ của khách hàng cá nhân. Sự biến động của thị trường bất động sản, lãi suất và tỷ giá hối đoái có thể gây ra những khó khăn tài chính cho khách hàng. Các chi nhánh cần theo dõi sát sao các diễn biến kinh tế và điều chỉnh chính sách tín dụng một cách linh hoạt để giảm thiểu rủi ro. Ngoài ra, việc đa dạng hóa danh mục tín dụng và tập trung vào các ngành nghề ổn định cũng là một biện pháp hiệu quả để giảm thiểu rủi ro.

2.3. Cạnh Tranh và Áp Lực Tăng Trưởng Tín Dụng

Sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng khác có thể tạo ra áp lực tăng trưởng tín dụng, dẫn đến việc nới lỏng các tiêu chuẩn tín dụng và tăng rủi ro. Các chi nhánh cần duy trì sự thận trọng và tuân thủ các quy định về an toàn tín dụng để đảm bảo chất lượng tín dụng. Việc tập trung vào việc xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng và cung cấp các sản phẩm và dịch vụ phù hợp cũng là một cách để tăng cường khả năng cạnh tranh và giảm thiểu rủi ro.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quy Trình Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng

Để tăng cường quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các chi nhánh VietinBank ở Phú Thọ, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro, nâng cao năng lực của cán bộ tín dụng, áp dụng các công cụ và mô hình quản lý rủi ro tiên tiến, và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ phận trong ngân hàng và sự hỗ trợ từ các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo hiệu quả của công tác quản lý rủi ro.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tín Dụng Về Rủi Ro Tín Dụng

Cán bộ tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá và kiểm soát rủi ro tín dụng. Do đó, cần nâng cao năng lực của cán bộ tín dụng thông qua các khóa đào tạo và bồi dưỡng chuyên môn. Các khóa đào tạo nên tập trung vào các kỹ năng phân tích tài chính, đánh giá rủi ro và quản lý nợ. Ngoài ra, cần tạo điều kiện cho cán bộ tín dụng tham gia các hội thảo và diễn đàn chuyên ngành để cập nhật kiến thức và kinh nghiệm.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng KHCN

Việc ứng dụng công nghệ thông tin có thể giúp ngân hàng tự động hóa quy trình quản lý rủi ro, tăng cường khả năng phân tích dữ liệu và đưa ra quyết định chính xác hơn. Các chi nhánh có thể sử dụng các phần mềm quản lý rủi ro tín dụng để theo dõi và đánh giá rủi ro một cách liên tục. Ngoài ra, việc sử dụng các công cụ phân tích dữ liệu lớn (big data) có thể giúp ngân hàng phát hiện các dấu hiệu rủi ro tiềm ẩn và đưa ra các biện pháp phòng ngừa kịp thời.

3.3. Tăng Cường Kiểm Tra Giám Sát Hoạt Động Tín Dụng KHCN

Việc kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng cần được thực hiện một cách thường xuyên và độc lập để đảm bảo tuân thủ các quy định và chính sách tín dụng. Các chi nhánh cần thành lập bộ phận kiểm soát nội bộ để thực hiện công tác này. Ngoài ra, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa bộ phận kiểm soát nội bộ và các bộ phận khác trong ngân hàng để đảm bảo tính khách quan và hiệu quả của công tác kiểm tra, giám sát.

IV. Ứng Dụng Mô Hình Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tiên Tiến

Việc áp dụng các mô hình quản lý rủi ro tín dụng tiên tiến, như mô hình xếp hạng tín dụng nội bộ (internal rating-based approach) theo chuẩn mực Basel II và Basel III, có thể giúp ngân hàng đánh giá rủi ro một cách chính xác hơn và quản lý vốn hiệu quả hơn. Các mô hình này dựa trên việc phân tích dữ liệu lịch sử và các yếu tố kinh tế để dự báo khả năng trả nợ của khách hàng. Tuy nhiên, việc áp dụng các mô hình này đòi hỏi ngân hàng phải có hệ thống dữ liệu đầy đủ và chính xác, cũng như đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Xếp Hạng Tín Dụng Nội Bộ KHCN

Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ giúp ngân hàng đánh giá rủi ro của từng khách hàng một cách khách quan và chính xác. Hệ thống này dựa trên việc phân tích các yếu tố như lịch sử tín dụng, tình hình tài chính, ngành nghề kinh doanh và tài sản đảm bảo của khách hàng. Kết quả xếp hạng tín dụng sẽ được sử dụng để xác định lãi suất và các điều khoản tín dụng khác. Việc xây dựng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ đòi hỏi ngân hàng phải có hệ thống dữ liệu đầy đủ và chính xác, cũng như đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao.

4.2. Áp Dụng Stress Test Để Đánh Giá Khả Năng Chịu Đựng Rủi Ro

Stress test là một công cụ quan trọng để đánh giá khả năng chịu đựng rủi ro của ngân hàng trong các tình huống kinh tế bất lợi. Stress test giúp ngân hàng xác định các điểm yếu trong hệ thống quản lý rủi ro và đưa ra các biện pháp phòng ngừa kịp thời. Các chi nhánh cần thực hiện stress test định kỳ để đánh giá tác động của các yếu tố như suy thoái kinh tế, tăng lãi suất và biến động tỷ giá hối đoái đến khả năng trả nợ của khách hàng.

V. Kiến Nghị Để Nâng Cao Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Tại Phú Thọ

Để nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân tại các chi nhánh Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan quản lý nhà nước. Ngân hàng cần tiếp tục hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro, nâng cao năng lực của cán bộ tín dụng và áp dụng các công cụ quản lý rủi ro tiên tiến. Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường giám sát hoạt động tín dụng và ban hành các quy định chặt chẽ hơn về quản lý rủi ro. Các cơ quan quản lý nhà nước cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng và hỗ trợ ngân hàng trong việc thu hồi nợ.

5.1. Kiến Nghị Với Ngân Hàng Nhà Nước Về Quản Lý Rủi Ro

Ngân hàng Nhà nước cần tăng cường giám sát hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại và ban hành các quy định chặt chẽ hơn về quản lý rủi ro. Các quy định này nên tập trung vào việc nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng, kiểm soát nợ xấu và tăng cường trích lập dự phòng rủi ro. Ngoài ra, Ngân hàng Nhà nước cần tạo điều kiện cho các ngân hàng thương mại tiếp cận các nguồn thông tin tín dụng và hỗ trợ ngân hàng trong việc thu hồi nợ.

5.2. Kiến Nghị Với Chính Quyền Địa Phương Về Hỗ Trợ Tín Dụng

Chính quyền địa phương cần tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại và hỗ trợ ngân hàng trong việc thu hồi nợ. Chính quyền địa phương có thể hỗ trợ ngân hàng trong việc cung cấp thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của địa phương, cũng như thông tin về các doanh nghiệp và cá nhân vay vốn. Ngoài ra, chính quyền địa phương có thể phối hợp với ngân hàng trong việc tuyên truyền, phổ biến kiến thức về tín dụng và tài chính cho người dân.

VI. Triển Vọng Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng KHCN Tại Phú Thọ

Với sự phát triển của kinh tế và sự gia tăng của nhu cầu vay vốn từ khách hàng cá nhân, hoạt động tín dụng tại Phú Thọ sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý rủi ro tín dụng. Các chi nhánh VietinBank cần chủ động đổi mới và hoàn thiện quy trình quản lý rủi ro, áp dụng các công cụ và mô hình quản lý rủi ro tiên tiến, và tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động tín dụng để đảm bảo an toàn và hiệu quả cho hoạt động kinh doanh.

6.1. Cơ Hội Phát Triển Tín Dụng KHCN Tại Phú Thọ

Phú Thọ là một tỉnh có tiềm năng phát triển kinh tế lớn, với nhiều khu công nghiệp và khu du lịch đang được đầu tư xây dựng. Điều này tạo ra nhiều cơ hội cho các ngân hàng thương mại mở rộng hoạt động tín dụng, đặc biệt là trong phân khúc khách hàng cá nhân. Các chi nhánh cần tận dụng cơ hội này để tăng trưởng tín dụng một cách bền vững và hiệu quả.

6.2. Thách Thức và Giải Pháp Trong Tương Lai

Trong tương lai, các chi nhánh sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức mới trong công tác quản lý rủi ro tín dụng, như sự gia tăng của các hình thức gian lận tín dụng và sự biến động của thị trường tài chính. Để đối phó với những thách thức này, các chi nhánh cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ thông tin, nâng cao năng lực của cán bộ tín dụng và tăng cường hợp tác với các cơ quan chức năng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hệ thống tài chính hiện đại, hoạt động tín dụng là nghiệp vụ cốt lõi, đóng góp từ 60% đến 75% tổng tài sản có cũng như nguồn thu nhập chủ yếu của các ngân hàng thương mại. Tuy nhiên, đi kèm với lợi nhuận kỳ vọng cao là những nguy cơ tiềm ẩn về tổn thất tài chính khi khách hàng không hoàn thành nghĩa vụ trả nợ. Xu hướng chuyển dịch mạnh mẽ sang phân khúc bán lẻ tại thị trường Việt Nam đã biến mảng khách hàng cá nhân trở thành động lực tăng trưởng doanh thu chính, song cũng đặt ra bài toán quản trị rủi ro phức tạp khi số lượng khách hàng vay vốn gia tăng nhanh chóng nhưng quy mô từng món vay lại phân tán và thiếu tính ổn định về dòng tiền.

Mục tiêu nghiên cứu tổng quát của luận văn là đánh giá thực trạng công tác quản lý rủi ro tín dụng đối với khách hàng cá nhân tại các chi nhánh Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương Việt Nam (VietinBank) trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, xác định các nhân tố ảnh hưởng, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát nợ xấu và bảo toàn vốn kinh doanh. Nghiên cứu tập trung vào 4 đơn vị thành viên trọng điểm gồm: Chi nhánh Phú Thọ, Chi nhánh Đền Hùng, Chi nhánh Hùng Vương và Chi nhánh Thị xã Phú Thọ trong giai đoạn 3 năm từ 2015 đến 2017.

Ý nghĩa thực tiễn của đề tài được khẳng định rõ nét qua việc phân tích thực trạng quản trị tại địa bàn. Đến thời điểm ngày 30/12/2017, tổng quy mô của 4 nhóm nợ có vấn đề (bao gồm nợ xấu, nợ đã xử lý rủi ro, nợ nhóm 1 có dấu hiệu rủi ro và nợ nhóm 2 có nguy cơ chuyển nợ xấu) của 5.334 khách hàng cá nhân đạt mức 973.372 triệu đồng. Dù giá trị nợ xấu đã được xử lý giảm 56.706 triệu đồng so với ngày 31/12/2016, áp lực kiểm soát rủi ro vẫn là nhiệm vụ sống còn để đảm bảo mục tiêu an toàn vốn và tối ưu hóa hiệu quả hoạt động theo chuẩn mực ngân hàng hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản trị rủi ro tài chính ngân hàng hiện đại, tích hợp các nguyên tắc giám sát an toàn vi mô theo Hiệp ước Basel và mô hình đánh giá CAMELS (Vốn, Tài sản, Quản trị, Thu nhập, Thanh khoản và Độ nhạy cảm với rủi ro thị trường). Bên cạnh đó, mô hình đánh giá 5C (Character - Phẩm chất, Capacity - Năng lực, Capital - Vốn, Collateral - Tài sản bảo đảm, Conditions - Điều kiện kinh tế) được vận dụng để phân tích năng lực tín nhiệm của khách hàng vay vốn cá nhân.

Bốn khái niệm then chốt được chuẩn hóa xuyên suốt đề tài bao gồm:

1. Tín dụng khách hàng cá nhân: Quan hệ chuyển giao quyền sử dụng vốn giữa ngân hàng và thể nhân nhằm mục đích tiêu dùng hoặc tài trợ phương án sản xuất kinh doanh với điều kiện hoàn trả cả gốc và lãi.
2. Rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân: Khả năng phát sinh tổn thất ngoài dự kiến của ngân hàng thương mại do cá nhân, hộ gia đình không trả nợ, trả nợ không đúng hạn hoặc không thanh toán đầy đủ nghĩa vụ nợ theo thỏa thuận.
3. Quản lý rủi ro tín dụng: Quy trình toàn diện gồm nhận diện, đo lường, theo dõi, kiểm soát và tài trợ rủi ro nhằm tối đa hóa lợi nhuận sau khi đã điều chỉnh yếu tố rủi ro.
4. Dự phòng rủi ro tín dụng: Khoản tiền được trích lập và hạch toán vào chi phí hoạt động theo Quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN và Văn bản hợp nhất số 22/VBHN-NHNN của Ngân hàng Nhà nước để bù đắp các tổn thất tài chính khi phát sinh nợ khó đòi.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo thường niên, sổ sách thống kê hoạt động tín dụng nội bộ của 4 chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2015 - 2017, kết hợp với các dữ liệu tra cứu từ Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia Việt Nam (CIC) và hệ thống văn bản pháp quy từ Ngân hàng Nhà nước.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ danh mục 5.334 khách hàng cá nhân phát sinh dư nợ tại 4 chi nhánh. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được áp dụng nhằm đảm bảo tính bao quát, loại trừ sai số mẫu và phản ánh chân thực bức tranh rủi ro tín dụng của toàn bộ hệ thống VietinBank tại địa bàn tỉnh.

Phương pháp phân tích số liệu kết hợp giữa phân tích định lượng (thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ tài chính, phân tích xu hướng chuỗi thời gian 3 năm, đối chiếu cơ cấu nợ theo thời hạn, mục đích vay và tài sản bảo đảm) và phân tích định tính (phương pháp chuyên gia, phân loại rủi ro theo 4 cấp độ từ phát sinh lãi treo đến mất vốn hoàn toàn). Việc lựa chọn các phương pháp này cho phép nhận diện chính xác nguyên nhân gốc rễ dẫn đến nợ quá hạn và lượng hóa mức độ rủi ro qua từng chỉ tiêu cụ thể.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô tín dụng khách hàng cá nhân tại các chi nhánh VietinBank trên địa bàn tỉnh Phú Thọ duy trì tốc độ mở rộng ổn định, chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ cho vay của toàn địa bàn. Hoạt động cấp tín dụng cá nhân phân bổ chủ yếu vào hai nhóm sản phẩm cốt lõi: cho vay sản xuất kinh doanh hộ gia đình và cho vay tiêu dùng (mua nhà, sửa chữa nhà, mua ô tô).

Thứ hai, công tác xử lý và thu hồi nợ có chuyển biến tích cực trong năm 2017. Báo cáo tài chính cho thấy tổng 4 nhóm nợ có vấn đề của 5.334 khách hàng ghi nhận mức 973.372 triệu đồng. Nhờ đẩy mạnh các biện pháp đôn đốc và cơ cấu nợ, số dư nợ xấu cá nhân đến ngày 30/12/2017 đã giảm 56.706 triệu đồng so với thời điểm kết thúc năm 2016.

Thứ ba, sự tập trung rủi ro có sự phân hóa rõ rệt theo tài sản bảo đảm và phương thức cấp tín dụng. Tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu phát sinh nhiều hơn ở nhóm các khoản vay tiêu dùng tín chấp không có tài sản bảo đảm hoặc các khoản vay thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay do biến động thị trường bất động sản.

Thứ tư, công tác tài trợ rủi ro và trích lập quỹ dự phòng được thực hiện nghiêm túc theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro cụ thể và dự phòng chung tại 4 chi nhánh được duy trì đều đặn qua các năm từ 2015 đến 2017, bảo đảm nguồn lực tài chính sẵn sàng xử lý các khoản nợ không có khả năng thu hồi.

Thảo luận kết quả

Khi phân tích dữ liệu, các bảng đối chiếu cơ cấu dư nợ và biểu đồ nợ xấu theo tài sản bảo đảm giai đoạn 2015 - 2017 minh chứng rõ nét rằng nợ xấu chịu tác động đồng thời từ cả yếu tố khách quan và chủ quan.

Về nguyên nhân khách quan, nền kinh tế địa phương chịu ảnh hưởng từ sự biến động giá cả nông - lâm sản và sức ép cạnh tranh thị trường. Cơ chế pháp lý trong việc cưỡng chế thi hành án và xử lý tài sản bảo đảm còn kéo dài, khiến ngân hàng gặp khó khăn trong việc thanh lý tài sản để thu hồi nợ khi khách hàng mất khả năng thanh toán.

Về nguyên nhân chủ quan, công tác thẩm định trước khi cho vay tại một số chi nhánh còn phụ thuộc vào yếu tố định tính của cán bộ tín dụng, việc kiểm tra giám sát mục đích sử dụng vốn sau giải ngân đôi lúc chưa được duy trì thường xuyên. Khi đối chiếu với mô hình quản trị rủi ro tại Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) chi nhánh Việt Trì và Ngân hàng TMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) Phú Thọ, bài học rút ra là các chi nhánh VietinBank cần tách biệt rõ ràng hơn giữa bộ phận phát triển kinh doanh và bộ phận thẩm định rủi ro độc lập, đồng thời ứng dụng công nghệ cảnh báo sớm tự động hóa tương tự chuẩn mực quốc tế của các ngân hàng như ANZ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm kiểm soát rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân và duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Chuẩn hóa quy trình thẩm định và xếp hạng tín dụng nội bộ: Triển khai hệ thống chấm điểm tín dụng cá nhân tự động (Credit Scoring) dựa trên dữ liệu lớn và lịch sử tín dụng CIC; phân định rõ thẩm quyền phán quyết tín dụng theo từng cấp quản lý. Mục tiêu rút ngắn 20% thời gian thẩm định nhưng nâng cao độ chính xác nhận diện rủi ro. Thời gian thực hiện: giai đoạn 2018 - 2020, do Ban Quản trị Rủi ro và Ban Giám đốc 4 chi nhánh chủ trì.
2. Tăng cường kiểm soát và giám sát dòng tiền sau giải ngân: Thiết lập quy chế kiểm tra định kỳ mục đích sử dụng vốn sau vay trong vòng 30 ngày kể từ ngày giải ngân; giám sát biến động số dư tài khoản tiền gửi thanh toán của người vay để phát hiện sớm dấu hiệu suy giảm thanh khoản. Mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu khách hàng cá nhân dưới 1,5% toàn địa bàn. Thời gian thực hiện: thường xuyên từ năm 2018, do Phòng Khách hàng cá nhân và Phòng Quản lý rủi ro thực hiện.
3. Nâng cao năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của cán bộ tín dụng: Tổ chức tối thiểu 4 đợt tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu hàng năm về phân tích tài chính hộ kinh doanh và kỹ năng nhận biết giấy tờ giả mạo; thực hiện luân chuyển định kỳ cán bộ quản lý địa bàn nhằm ngăn chặn rủi ro đạo đức và xung đột lợi ích. Thời gian thực hiện: giai đoạn 2018 - 2021, do Phòng Tổng hợp và Nhân sự phối hợp triển khai.
4. Đa dạng hóa công cụ phòng ngừa và chuyển giao rủi ro: Đẩy mạnh liên kết với các công ty bảo hiểm để phân phối sản phẩm bảo hiểm tiền vay cho tối thiểu 35% danh mục cho vay tiêu dùng tín chấp; đồng thời tái thẩm định định kỳ giá trị thị trường của các tài sản thế chấp bất động sản 6 tháng một lần. Thời gian thực hiện: giai đoạn 2018 - 2022.

Bên cạnh đó, đề tài kiến nghị Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh Phú Thọ tăng cường hiệu quả thanh tra, cảnh báo rủi ro chéo giữa các tổ chức tín dụng; đồng thời kiến nghị các cơ quan tư pháp địa phương hỗ trợ tháo gỡ vướng mắc trong thủ tục thu giữ, phát mại tài sản bảo đảm để nhanh chóng thu hồi nợ tồn đọng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban Lãnh đạo và Cán bộ Quản trị rủi ro tại các Ngân hàng Thương mại: Cung cấp khung phân tích thực chứng và các giải pháp tổ chức bộ máy quản lý rủi ro độc lập, giúp tối ưu hóa quy trình cấp tín dụng bán lẻ và quản lý danh mục cho vay khách hàng cá nhân tại mạng lưới chi nhánh cấp tỉnh.
2. Cán bộ tín dụng và Thẩm định viên ngân hàng: Nắm vững hệ thống các dấu hiệu cảnh báo sớm từ báo cáo tài chính, hành vi giao dịch và tài sản bảo đảm, từ đó nâng cao kỹ năng thẩm định thực địa, kiểm soát sau vay và xử lý các khoản nợ có vấn đề.
3. Giảng viên, Học viên cao học và Nghiên cứu sinh ngành Quản lý kinh tế, Tài chính - Ngân hàng: Bổ sung nguồn tài liệu tham khảo chất lượng cao với số liệu thực tế chi tiết, phục vụ công tác giảng dạy các học phần Tín dụng ngân hàng, Quản trị rủi ro tài chính và làm cơ sở phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước cấp chi nhánh tỉnh: Tham khảo bức tranh toàn diện về chất lượng tín dụng trên địa bàn, làm cơ sở xây dựng chính sách điều hành tiền tệ, thanh tra an toàn hoạt động ngân hàng và hoàn thiện môi trường pháp lý xử lý nợ xấu tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân được phân thành những cấp độ nào theo quy định? Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, rủi ro tín dụng cá nhân được chia thành 4 cấp độ tăng dần: không thu được lãi đúng hạn (phát sinh lãi treo), không thu được vốn đúng hạn (phát sinh nợ quá hạn), không thu đủ lãi (lãi treo đóng băng hoặc miễn giảm lãi) và không thu đủ vốn cho vay dẫn đến mất vốn, phải xử lý xóa nợ bằng quỹ dự phòng.

Dấu hiệu cảnh báo sớm nào cho thấy một khách hàng cá nhân có nguy cơ mất khả năng trả nợ? Các dấu hiệu nhận diện sớm bao gồm: số dư tài khoản thanh toán sụt giảm đột ngột, phát sinh nợ quá hạn tại các tổ chức tín dụng khác tra cứu qua hệ thống CIC, liên tục xin gia hạn hoặc cơ cấu lại kỳ hạn trả nợ, khách hàng thay đổi nơi cư trú hoặc vị trí công việc mà không thông báo, và doanh thu từ phương án sản xuất kinh doanh giảm sút nghiêm trọng.

Phạm vi nghiên cứu thực địa của luận văn bao gồm những đơn vị nào? Nghiên cứu được triển khai trực tiếp tại 4 chi nhánh thuộc hệ thống Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trên địa bàn tỉnh Phú Thọ: Chi nhánh Phú Thọ, Chi nhánh Đền Hùng, Chi nhánh Hùng Vương và Chi nhánh Thị xã Phú Thọ, với chuỗi dữ liệu thống kê liên tục trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017.

Tại sao việc định giá khoản vay lại là công cụ quan trọng để quản lý rủi ro tín dụng? Định giá khoản vay thông qua lãi suất cho phép ngân hàng bù đắp chi phí huy động vốn, chi phí quản lý và phần bù rủi ro kỳ vọng. Khách hàng có mức độ rủi ro cao hơn sẽ chịu mức lãi suất cao hơn tương ứng, hoặc ngân hàng áp dụng chính sách sàng lọc khắt khe đi kèm lãi suất ưu đãi để thu hút các khách hàng có lịch sử tín dụng lành mạnh.

Mô hình quản lý rủi ro tín dụng hiện đại cần đáp ứng yêu cầu cốt lõi nào? Mô hình hiện đại đòi hỏi sự phân tách độc lập giữa bộ phận quan hệ khách hàng (tiếp thị, khởi tạo khoản vay), bộ phận thẩm định rủi ro độc lập và bộ phận quản trị xử lý nợ. Sự tách bạch này giúp hạn chế xung đột lợi ích, triệt tiêu rủi ro đạo đức và bảo đảm tính khách quan tuyệt đối trong quyết định cấp tín dụng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và chuẩn mực thực tiễn về quản trị rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân trong hệ thống ngân hàng thương mại.
• Phân tích chi tiết thực trạng chất lượng nợ tại 4 chi nhánh VietinBank tỉnh Phú Thọ, ghi nhận tổng nợ có vấn đề của 5.334 khách hàng ở mức 973.372 triệu đồng và kết quả xử lý nợ xấu giảm 56.706 triệu đồng trong năm 2017.
• Chỉ rõ các nguyên nhân khách quan từ môi trường pháp lý và nguyên nhân chủ quan từ quy trình thẩm định, giám sát sau cho vay tại các đơn vị thành viên.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính ứng dụng thực tiễn cao gắn liền với định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ bền vững giai đoạn 2018 - 2022.
• Kiến nghị cụ thể tới Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan tư pháp địa phương nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý xử lý tài sản bảo đảm.

Công trình là tài liệu học thuật và thực tiễn có giá trị cao, mở ra hướng ứng dụng hiệu quả cho các nhà quản trị ngân hàng trong việc củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị danh mục tín dụng cá nhân an toàn. Quý độc giả, chuyên viên ngân hàng và học viên cao học quan tâm có thể khai thác trực tiếp toàn văn tài liệu để phục vụ công tác chuyên môn và nghiên cứu ứng dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở lý luận về quản lý rủi ro tín dụng khách hàng cá nhân của ngân hàng thương mại 1. Đặc điểm của ngân hàng thương mại Thứ nhất, về cấu trúc tài chính và tài sản: là doanh nghiệp có quy mô lớn, hệ số nợ rất cao và cấu trúc tài sản đặc biệt. Ngân hàng thương mại là doanh nghiệp có quy mô lớn trên cả giác độ vốn chủ sở hữu và tổng tài sản.

Ở Việt Nam, vốn chủ sở hữu của các Ngân hàng thương mại là hàng nghìn tỷ đồng. đối với các Ngân hàng thương mại trên thế giới, vốn chủ sở hữu lên tới nhiều tỷ đô la Mỹ. Mạng lưới các chi nhánh Ngân hàng thường rất lớn và phân tán rộng về địa lý. Trong khi quy mô về vốn chủ sở hữu đã rất lớn, nguồn vốn của Ngân hàng thương mại lại chủ yếu là nợ được huy động từ bên ngoài Ngân hàng.

Cấu trúc tài sản của Ngân hàng thương mại đặc biệt hơn so với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh khác là ở tỷ trọng tài sản tài chính. Phần lớn tài sản của Ngân hàng thương mại là tài sản tài chính, mang đặc trưng trừu tượng, hình thái vật chất giản đơn chỉ là giấy tờ hoặc thậm chí chỉ là dữ liệu điện tử được lưu giữ trong một thiết bị nhất định. Bên cạnh đó, Ngân hàng thương mại thường có xu hướng liên tục phát triển các sản phẩm, công cụ tài chính mới. Thứ hai, hoạt động của Ngân hàng thương mại luôn chứa đựng nhiều rủi ro và chịu sự kiểm soát, giám sát chặt chẽ của hệ thống luật pháp Trên giác độ tài chính doanh nghiệp, doanh nghiệp có hệ số nợ cao sẽ dẫn đến rủi ro trong hoạt động cũng cao.

Bên cạnh đó, nguồn vốn nợ chủ yếu của Ngân hàng thương mại lại là tiền gửi với đặc trưng có thể bị rút ra trước hạn với khối lượng khó xác định. Sản phẩm, dịch vụ Ngân hàng không được hưởng quy chế bảo hộ độc quyền và mang tính phức tạp, trực tiếp. Hơn nữa, Ngân hàng thương mại tham gia vào nhiều cam kết trong khi chưa chuyển giao vốn thực sự, tức là hoạt động ngoại bảng phong phú và đa dạng. điểm này là một đặc trưng khác biệt với các loại hình doanh nghiệp khác.

Vì những lý do này, hoạt động của Ngân hàng thương c 5 mại chứa đựng nhiều rủi ro hơn các ngành kinh doanh khác. Rủi ro trong hoạt động của Ngân hàng thương mại đa dạng, ở mức độ cao, tích luỹ nhanh và dễ lây lan. Rủi ro trong hoạt động của Ngân hàng thương mại bao gồm các loại rủi ro đặc thù như rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro lãi suất, rủi ro ngoại hối, rủi ro vốn khả dụng, rủi ro đạo đức,… Là doanh nghiệp có quy mô lớn, mạng lưới rộng khắp, hoạt động chịu nhiều rủi ro, ảnh hưởng đáng kể đến nhiều hoạt động kinh tế xã hội, Ngân hàng thương mại chịu sự kiểm soát, giám sát chặt chẽ của hệ thống phát luật. Các quy định pháp lý đối với Ngân hàng thương mại được phổ rộng trên nhiều mặt của hoạt động kinh doanh như: điều kiện kinh doanh, tiêu chuẩn của người lãnh đạo NH, dự trữ bắt buộc, bảo hiểm tiền gửi, an toàn trong hoạt động, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro, sử dụng vốn tự có đầu tư cho tài sản cố định,… Thứ ba, tính liên kết và ổn định của hệ thống Ngân hàng Hệ thống Ngân hàng có tính phụ thuộc lẫn nhau rất lớn.

Hơn bất cứ ngành kinh doanh nào trong nền kinh tế, rủi ro trong hoạt động Ngân hàng có tính lan toả rất nhanh. Hoạt động như một hệ thống các mắt xích liên kết chặt chẽ, chỉ cần một ngân hàng thương mại, dù yếu và nhỏ nhất, gặp khó khăn trong hoạt động, đặc biệt là khó khăn về thanh khoản, là có thể dẫn đến nguy cơ phá sập hệ thống. Thực tiễn đã cho thấy, thanh khoản được ví như hơi thở của sự sống của hoạt động ngân hàng thương mại. Mọi rủi ro, tổn thất trong hoạt động của ngân hàng thương mại đều có thể dẫn đến hậu quả cuối cùng là Ngân hàng mất khả năng thanh toán rồi phá sản.

Hệ thống Ngân hàng - tài chính trong nền kinh tế rất nhạy cảm với mọi biến động về kinh tế, kỹ thuật, chính trị và xã hội. Những biến động này thường có tác động gần như tức thời đến hoạt động của thị trường tài chính, điển hình là thị trường chứng khoán, theo đó, nó gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của hệ thống Ngân hàng. đối với công tác quản lý vĩ mô nền kinh tế, việc nắm bắt được cơ chế hoạt động, ảnh hưởng lẫn nhau của các phần tử trong hệ thống tài chính là một trong những vấn đề cốt yếu, quyết định thành bại. Những hoạt động cơ bản của Ngân hàng thương mại 1.

Hoạt động huy động vốn Đây là hoạt động cơ bản, quan trọng nhất, ảnh hưởng tới chất lượng hoạt động của ngân hàng. Vốn được ngân hàng huy động dưới nhiều hình thức khác nhau như huy động dưới hình thức tiền gửi, đi vay, phát hành giấy tờ có giá. Mặt khác trên cơ sở nguồn vốn huy động được, ngân hàng tiến hành cho vay phục vụ cho nhu cầu phát triển sản xuất, cho các mục tiêu phát triển kinh tế của địa phương và cả nước. Nghiệp vụ huy động vốn của ngân hàng ngày càng mở rộng, tạo uy tín của ngân hàng ngày càng cao, các ngân hàng chủ động trong hoạt động kinh doanh, mở rộng quan hệ tín dụng với các thành phần kinh tế và các tổ chức dân cư, mang lại lợi nhuận cho ngân hàng.

Do đó các ngân hàng thương mại phải căn cứ vào chiến lược, mục tiêu phát triển kinh tế của đất nước, của địa phương. Từ đó đưa ra các loại hình huy động vốn phù hợp nhất là các nguồn vốn trung, dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Nghiệp vụ này bao gồm việc huy động các nguồn vốn: tiền gửi thanh toán, tiết kiệm có kỳ hạn và không kỳ hạn; phát hành trái phiếu và kỳ phiếu, vay các tổ chức tín dụng; vốn tiếp nhận tài trợ, vốn đầu tư phát triển, vốn uỷ thác đầu tư. Hoạt động sử dụng vốn Đây được coi là hoạt động quan trọng của NHTM, trực tiếp mang lại lợi nhuận cho ngân hàng, nếu việc sử dụng vốn của ngân hàng có hiệu quả sẽ nâng cao uy tín của ngân hàng, quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng trên thị trường.

Do vậy ngân hàng cần phải nghiên cứu và đưa ra chiến lược sử dụng vốn của mình sao cho hợp lý nhất. Hoạt động tín dụng Cho vay được coi là hoạt động quan trọng nhất của các NHTM vì phần lớn lợi nhuận của ngân hàng chủ yếu là thu từ hoạt động này. Theo thống kê, nhìn chung thì khoảng 60%-75% thu nhập của ngân hàng là từ các hoạt động cho vay. Thành công hay thất bại của một ngân hàng tuỳ thuộc chủ yếu vào việc thực hiện kế hoạch tín dụng và thành công của tín dụng xuất phát từ chính sách cho vay của ngân hàng.

Các loại cho vay có thể phân loại bằng nhiều cách, bao gồm: mục đích, hình thức bảo đảm, kỳ hạn, nguồn gốc và phương pháp hoàn trả. c 7 Cho vay thương mại: Ngay ở thời kỳ đầu, ngân hàng đã chiết khấu thương phiếu mà thực tế là cho vay đối với những người bán, sau đó là bước chuyển tiếp từ chiết khấu thương phiếu san cho vay trực tiếp đối với các khách hàng, giúp họ có vốn để mua hàng dự trữ nhằm mở rộng sản xuất kinh doanh. Cho vay tiêu dùng: Trong giai đoạn hầu hết ngân hàng không tích cực cho vay đối với cá nhân và hộ gia đình bởi vì họ tin rằng các khoản cho vay tiêu dùng rủi ro vỡ nợ tương đối cao. Sự gia tăng thu nhập của người tiêu dùng và sự cạnh tranh trong cho vay đã buộc các ngân hàng phải hướng tới người tiêu dùng như một khách hàng tiềm năng.

Tài trợ dự án: Bên cạnh cho vay truyền thống là cho vay ngắn hạn, các ngân hàng ngày nay trở nên năng động trong việc tài trợ cho xây dựng nhà máy mới đặc việt là trong các ngành công nghệ cao. Do rủi ro trong loại hình tín dụng này nói chung là cao song lợi nhận lớn. Bảo lãnh Ngân hàng cam kết thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của mình khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết. Ngân hàng thường bảo lãnh cho khách hàng mua chịu hàng hoá, thiết bị, tham gia dự thầu, thực hiện hợp đồng.

Hoạt động khác a. Hoạt động đầu tư Đi đôi với sự phát triển của xã hội là sự xuất hiện của hàng loạt những nhu cầu khác nhau. Với tư cách là một chủ thể hoạt động trong lĩnh vực dịch vụ, đòi hỏi Ngân hàng phải luôn nắm bắt được thông tin, đa dạng các nghiệp vụ để cung cấp đầy đủ kịp thời nguồn vốn cho nền kinh tế. Ngoài hình thức phổ biến là cho vay, ngân hàng còn sử dụng vốn để đầu tư.

Có 2 hình thức chủ yếu mà các ngân hàng thương mại có thể tiến hành là: Đầu tư vào mua bán kinh doanh các chứng khoán hoặc đầu tư góp vốn vào các doanh nghiệp, các công ty khác. Đầu tư vào trang thiết bị TSCĐ phục vụ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Hoạt động quản lý ngân quỹ Các ngân hàng mở tài khoản và giữ tiền của phần lớn các doanh nghiệp và nhiều cá nhân. Nhờ đó, ngân hàng thường có mối liên hệ chặt chẽ với nhiều khách hàng.

Do đó kinh nghiệm trong quản lý ngân quỹ và khả năng trong việc thu ngân, nhiều ngân hàng đã cung cấp cho khách hàng dịch vụ quản lý ngân quỹ, trong đó ngân hàng đồng ý quản lý việc thu chi cho một công ty kinh doanh và tiến hành đầu tư phần thặng dư tiền mặt tạm thời vào các chứng khoán sinh lợi và tín dụng ngắn hạn cho đến khi khách hàng cần tiền mặt để thanh toán. Thanh toán Thay mặt khách hàng, Ngân hàng thực hiện thanh toán tiền mua bán hàng hoá và dịch vụ. Các dịch vụ của hoạt động trung gian thanh toán gồm séc, uỷ nhiệm chi, nhờ thu.Trước đây, các Ngân hàng chỉ thực hiện thanh toán trong phạm vi hẹp là nội bộ Ngân hàng, trong phạm vi quận, huyện, thì hiện nay các Ngân hàng đã thực hiện thanh toán liên Ngân hàng và trên phạm vi toàn cầu.