Luận văn thạc sĩ quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện a lưới tỉnh thừa thiên huế

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện a lưới tỉnh thừa thiên huế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Hồ Xuân Zét
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hường
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hoạt Động Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện A Lưới, Thừa Thiên Huế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
• 1.1. Một số khái niệm về quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững
• 1.2. Đói nghèo và các khái niệm liên quan
• 1.3. Khái niệm về giảm nghèo
• 1.4. Khái niệm quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững
• 1.5. Khái niệm và nội dung quản lý nhà nước
• 1.6. Khái niệm và nội dung quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững
• 1.7. Kinh nghiệm giảm nghèo của một số tỉnh trong nước và một số huyện ở trong tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.8. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững của một số tỉnh trong nước
• 1.9. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững ở một số huyện trong tỉnh
• 1.10. Những kinh nghiệm rút ra cho quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 1.11. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN A LƯỚI, TỈNH THỪA THIÊN HUẾ
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế, văn hóa – xã hội
• 2.2. Thực trạng nghèo trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.3. Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.4. Thực trạng về triển khai chính sách quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 2.5. Thực trạng về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới
• 2.6. Thực trạng về nguồn nhân lực, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới
• 2.7. Thực trạng về huy động nguồn tài chính công giảm nghèo trên địa bàn huyện A Lưới
• 2.8. Thực trạng về kiểm tra, kiểm soát về quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững tại huyện A Lưới
• 2.9. Đánh giá chung về những kết quả đạt được, tính bền vững, ưu điểm, nhược điểm và nguyên nhân của quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới giai đoạn 2016 – 2020 và Thực trạng nghèo theo chuẩn nghèo giai đoạn 2021 - 2025
• 2.10. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA HUYỆN A LƯỚI
• 3.1. Phương hướng về thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững
• 3.2. Định hướng của Đảng và Nhà nước Việt Nam
• 3.3. Định hướng, mục tiêu thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững của huyện A Lưới
• 3.4. Các giải pháp thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững có hiệu lực, hiệu quả về giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.1. Nhóm giải pháp về thể chế, chính sách hành động cho quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.2. Nhóm giải pháp về tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.3. Nhóm giải pháp về nguồn nhân lực quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững bền vững tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.4. Nhóm giải pháp về chi phí tài chính công cho quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.5. Nhóm giải pháp về tổ chức, kiểm tra, giám sát quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.4.6. Nhóm giải pháp quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững lâu dài nhằm phát triển ổn định và bền vững, chống tái nghèo
• 3.5. Kiến nghị nhằm thực hiện tốt chính sách giảm nghèo
• 3.5.1. Đối với UBND tỉnh Thừa Thiên Huế
• 3.5.2. Đối với địa phương
• 3.6. Kết luận chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Cơ sở khoa học của hoạt động quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững

Hoạt động quản lý nhà nước đối với giảm nghèo bền vững là một lĩnh vực quan trọng trong chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Đói nghèo không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn liên quan đến các khía cạnh xã hội, văn hóa và chính trị. Để hiểu rõ hơn về vấn đề này, cần phân tích các khái niệm liên quan như quản lý nhà nước, giảm nghèo, và các chính sách hỗ trợ. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng việc áp dụng các chính sách giảm nghèo hiệu quả có thể tạo ra sự thay đổi tích cực trong đời sống của người dân, đặc biệt là ở những khu vực khó khăn như huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế. Theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 Khóa XI, việc giảm nghèo cần được thực hiện đồng bộ và có sự tham gia của cả hệ thống chính trị. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách giảm nghèo trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

1.1. Khái niệm về quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững

Quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững bao gồm việc xây dựng và thực hiện các chính sách nhằm giảm thiểu tình trạng nghèo đói. Chính sách giảm nghèo cần được thiết kế phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, đặc biệt là những huyện miền núi như A Lưới. Việc áp dụng các biện pháp hỗ trợ như hỗ trợ giáo dục, y tế, và phát triển kinh tế địa phương là rất cần thiết. Các chương trình an sinh xã hội cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo rằng người nghèo có thể tiếp cận các dịch vụ cơ bản. Đặc biệt, việc huy động sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội là yếu tố quyết định trong việc thực hiện thành công các chính sách này.

II. Thực trạng thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững tại huyện A Lưới

Huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, là một trong những địa phương có tỷ lệ hộ nghèo cao. Thực trạng quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững tại đây cho thấy nhiều thách thức. Mặc dù đã có nhiều chính sách được triển khai, nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt được như mong đợi. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ hộ nghèo tại huyện A Lưới vẫn còn cao, đặc biệt là trong các nhóm dân tộc thiểu số. Việc triển khai các chương trình hỗ trợ chưa đồng bộ và thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Điều này dẫn đến tình trạng người dân không tiếp cận được các dịch vụ cần thiết. Hơn nữa, việc huy động nguồn tài chính công cho các dự án giảm nghèo cũng gặp nhiều khó khăn. Các chính sách hiện tại cần được xem xét và điều chỉnh để phù hợp hơn với thực tế địa phương.

2.1. Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế văn hóa xã hội trên địa bàn huyện A Lưới

Huyện A Lưới có địa hình chủ yếu là đồi núi, điều này ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế và xã hội. Nguồn thu nhập chủ yếu của người dân vẫn dựa vào nông, lâm nghiệp, trong khi đó, trình độ sản xuất còn thấp. Kinh tế địa phương chủ yếu là tự cung tự cấp, dẫn đến việc người dân khó có thể thoát nghèo. Bên cạnh đó, văn hóa và phong tục tập quán của các dân tộc thiểu số cũng tạo ra những rào cản trong việc tiếp cận các dịch vụ xã hội. Việc nâng cao nhận thức và thay đổi thói quen sản xuất là rất cần thiết để cải thiện đời sống của người dân tại huyện A Lưới.

III. Phương hướng và các giải pháp thực hiện quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững

Để nâng cao hiệu quả của quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững, huyện A Lưới cần xác định rõ các phương hướng và giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần có sự đồng bộ trong việc triển khai các chính sách giảm nghèo, đảm bảo rằng mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ cơ bản. Thứ hai, việc huy động nguồn lực từ cộng đồng và các tổ chức xã hội là rất quan trọng. Các chương trình đào tạo nghề và hỗ trợ phát triển sản xuất cần được đẩy mạnh để tạo ra việc làm cho người dân. Cuối cùng, cần có cơ chế giám sát và đánh giá hiệu quả của các chương trình giảm nghèo để kịp thời điều chỉnh và cải thiện. Việc thực hiện các giải pháp này không chỉ giúp giảm nghèo mà còn góp phần phát triển bền vững cho huyện A Lưới.

3.1. Nhóm giải pháp về thể chế chính sách hành động cho quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững

Cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng cho các chính sách giảm nghèo, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả. Các chính sách cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế. Việc tăng cường hợp tác xã hội và sự tham gia của cộng đồng trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách là rất cần thiết. Đồng thời, cần có các chương trình đào tạo cho cán bộ quản lý nhà nước để nâng cao năng lực thực hiện các chính sách giảm nghèo. Chỉ khi có sự đồng bộ và quyết tâm từ cả hệ thống chính trị, việc giảm nghèo bền vững mới có thể đạt được.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và phát triển kinh tế - xã hội, đói nghèo vẫn là thách thức lớn đối với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế, tỷ lệ hộ nghèo tuy có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, đặc biệt là trong các cộng đồng dân tộc thiểu số sinh sống chủ yếu dựa vào nông, lâm nghiệp với mức sống thấp. Giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ hộ nghèo giảm trung bình khoảng 0,3% mỗi năm, tuy nhiên tốc độ này còn chậm so với các địa phương khác trong cả nước. Luận văn tập trung nghiên cứu quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện A Lưới trong giai đoạn 2016-2020, với tầm nhìn đến năm 2025. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng, xác định những hạn chế và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong công tác giảm nghèo bền vững, góp phần nâng cao đời sống người dân và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạch định chính sách, tăng cường hiệu lực quản lý và thúc đẩy phát triển bền vững tại vùng đặc thù miền núi, dân tộc thiểu số.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý nhà nước và phát triển bền vững, kết hợp với khái niệm nghèo đa chiều. Lý thuyết quản lý nhà nước nhấn mạnh vai trò của các cơ quan nhà nước trong hoạch định, tổ chức và kiểm soát các chính sách giảm nghèo nhằm đạt hiệu quả cao nhất. Mô hình quản lý nhà nước theo ngành và theo lãnh thổ được áp dụng để phân tích hệ thống tổ chức bộ máy từ trung ương đến địa phương. Khái niệm nghèo đa chiều được sử dụng để đánh giá thực trạng nghèo không chỉ dựa trên thu nhập mà còn trên các tiêu chí tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin. Các khái niệm chính bao gồm: nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối, nghèo đa chiều, chuẩn nghèo đa chiều, và giảm nghèo bền vững. Lý thuyết phát triển bền vững được tích hợp nhằm đảm bảo các giải pháp giảm nghèo không chỉ mang tính ngắn hạn mà còn lâu dài, ổn định.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp khảo sát thực tiễn và phân tích dữ liệu thứ cấp. Cỡ mẫu khảo sát gồm các cán bộ quản lý nhà nước, công chức phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, các hộ nghèo và cận nghèo trên địa bàn huyện A Lưới. Phương pháp chọn mẫu theo phương pháp ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các nhóm dân cư và cán bộ quản lý. Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp đối chiếu so sánh, hệ thống hóa và khái quát hóa các báo cáo, kế hoạch, số liệu thống kê từ năm 2016 đến 2020. Việc xây dựng bảng biểu, sơ đồ được thực hiện trên phần mềm Excel để minh họa các chỉ số nghèo và hiệu quả quản lý. Ngoài ra, phương pháp chuyên gia được áp dụng thông qua trao đổi, thảo luận với các nhà quản lý, giảng viên và cán bộ chuyên trách nhằm hoàn thiện các giải pháp đề xuất. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2021 đến tháng 12/2021, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và hoàn thiện luận văn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ hộ nghèo giảm chậm: Giai đoạn 2016-2020, tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn huyện A Lưới giảm trung bình 0,3% mỗi năm, thấp hơn nhiều so với mức bình quân giảm 2% của cả nước. Năm 2020, tỷ lệ hộ nghèo còn khoảng 3,93%, chủ yếu tập trung ở các xã vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

2. Nguồn lực quản lý hạn chế: Đội ngũ cán bộ chuyên trách giảm nghèo tại huyện có quy mô nhỏ, trung bình mỗi xã chỉ có 1 cán bộ phụ trách, dẫn đến quá tải công việc và hạn chế trong việc triển khai các chính sách. Nguồn kinh phí từ ngân sách nhà nước cho hoạt động giảm nghèo chưa được phân bổ đồng đều và chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế.

3. Chính sách và tổ chức bộ máy còn bất cập: Việc triển khai các chính sách giảm nghèo chưa đồng bộ, thiếu sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, các cấp. Bộ máy quản lý nhà nước còn cồng kềnh, chưa phát huy hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện.

4. Tiếp cận dịch vụ xã hội còn hạn chế: Hộ nghèo và cận nghèo tại huyện A Lưới gặp khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục, nhà ở và nước sạch. Tỷ lệ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản ở nhóm dân tộc thiểu số cao hơn mức trung bình toàn tỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống và khả năng thoát nghèo bền vững.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc giảm nghèo chậm là do điều kiện kinh tế - xã hội đặc thù của huyện miền núi, với địa hình phức tạp, dân cư phân tán và trình độ sản xuất lạc hậu. So với các tỉnh như Phú Yên hay Kon Tum, nơi có tỷ lệ giảm nghèo nhanh hơn nhờ sự đầu tư đồng bộ về hạ tầng và chính sách hỗ trợ đa dạng, huyện A Lưới còn nhiều hạn chế trong huy động nguồn lực và tổ chức thực hiện. Việc thiếu cán bộ chuyên trách và nguồn kinh phí hạn chế làm giảm hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời ảnh hưởng đến việc giám sát, kiểm tra các chương trình giảm nghèo. Các biểu đồ so sánh tỷ lệ hộ nghèo theo năm và mức độ tiếp cận dịch vụ xã hội sẽ minh họa rõ nét sự chênh lệch giữa các nhóm dân cư và địa phương. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và tăng cường nguồn lực tài chính để thúc đẩy giảm nghèo bền vững tại huyện A Lưới.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện chính sách và thể chế: Rà soát, điều chỉnh các chính sách giảm nghèo phù hợp với đặc thù vùng miền núi và dân tộc thiểu số, đảm bảo tính linh hoạt và khả thi trong triển khai. Thời gian thực hiện: 2023-2025. Chủ thể: UBND tỉnh, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.

2. Tăng cường năng lực đội ngũ cán bộ: Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ quản lý nhà nước về giảm nghèo, đồng thời tăng cường số lượng cán bộ chuyên trách tại các xã, đặc biệt là vùng khó khăn. Thời gian: 2023-2024. Chủ thể: Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện, các cơ sở đào tạo.

3. Đa dạng hóa nguồn lực tài chính: Tăng ngân sách nhà nước dành cho giảm nghèo, đồng thời huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức xã hội và các chương trình quốc tế. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: UBND huyện, các sở ngành liên quan.

4. Nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát: Xây dựng quy trình kiểm tra, giám sát chặt chẽ, minh bạch, đảm bảo các chương trình giảm nghèo được thực hiện đúng mục tiêu và hiệu quả. Thời gian: 2023-2024. Chủ thể: Ban chỉ đạo giảm nghèo các cấp, Thanh tra tỉnh.

5. Cải thiện tiếp cận dịch vụ xã hội: Đầu tư phát triển hạ tầng y tế, giáo dục, nhà ở và nước sạch tại các xã nghèo, ưu tiên các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Thời gian: 2023-2025. Chủ thể: Sở Y tế, Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước các cấp: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để nâng cao hiệu quả quản lý, tổ chức thực hiện các chính sách giảm nghèo bền vững.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên: Tài liệu tham khảo hữu ích cho các nghiên cứu về quản lý công, phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi và dân tộc thiểu số.

3. Các tổ chức phi chính phủ và doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ thực trạng và nhu cầu hỗ trợ tại địa phương, từ đó xây dựng các chương trình, dự án phù hợp.

4. Sinh viên chuyên ngành quản lý công và phát triển xã hội: Cung cấp kiến thức thực tiễn và phương pháp nghiên cứu về giảm nghèo bền vững, phục vụ học tập và nghiên cứu.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước đối với giảm nghèo bền vững là gì?
   Là hoạt động của các cơ quan nhà nước trong hoạch định, tổ chức và kiểm soát các chính sách, chương trình nhằm giảm tỷ lệ hộ nghèo, nâng cao đời sống và phát triển bền vững cộng đồng.

2. Tại sao giảm nghèo bền vững ở huyện A Lưới còn chậm?
   Do điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, địa hình phức tạp, nguồn lực hạn chế và tổ chức bộ máy quản lý chưa đồng bộ, thiếu cán bộ chuyên trách và kinh phí.

3. Chuẩn nghèo đa chiều được xác định như thế nào?
   Dựa trên thu nhập và mức độ tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và thông tin, nhằm đánh giá toàn diện tình trạng nghèo.

4. Các giải pháp chính để nâng cao hiệu quả giảm nghèo là gì?
   Hoàn thiện chính sách, tăng cường năng lực cán bộ, đa dạng hóa nguồn lực tài chính, nâng cao kiểm tra giám sát và cải thiện tiếp cận dịch vụ xã hội.

5. Ai là chủ thể thực hiện quản lý nhà nước về giảm nghèo?
   Bao gồm các cơ quan nhà nước từ trung ương đến địa phương, trong đó UBND các cấp, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, các phòng ban chuyên trách đóng vai trò chủ đạo.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững, đặc biệt tại huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.
• Thực trạng giảm nghèo tại huyện còn nhiều khó khăn, với tỷ lệ giảm nghèo trung bình 0,3%/năm, thấp hơn mức bình quân cả nước.
• Các hạn chế chính gồm nguồn lực quản lý hạn chế, tổ chức bộ máy chưa hiệu quả, và tiếp cận dịch vụ xã hội còn thấp.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm về chính sách, nhân lực, tài chính và kiểm tra giám sát nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong giảm nghèo bền vững.
• Khuyến nghị các cơ quan chức năng sớm triển khai các giải pháp trong giai đoạn 2023-2025 để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại huyện A Lưới.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng một cộng đồng phát triển bền vững, không còn đói nghèo!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA HOẠT ĐỘNGQUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG 1. Một số khái niệm về quản lý nhà nước đối với hoạt động giảm nghèo bền vững 1. Đói nghèo và các khái niệm liên quan 1. Đói nghèo - Có nhiều quan niệm khác nhau về đói nghèo nhưng tiêu chí chung nhất để xác định đói nghèo là mức thu nhập hay chỉ tiêu để thỏa mãn những nhu cầu cơ bản hay tối thiểu của con người về ăn, ở, mặc, y tế, giáo dục, văn hóa, đi lại và giao tiếp xã hội, sự khác nhau giữa các quan niệm còn là mức đo lường độ thỏa mãn cao hay thấp và mức độ đó lại phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội cũng như phong tục, tập quán của từng vùng, từng quốc gia.

Đáng chú ý là nhiều công trình nghiên cứu và nhiều quốc gia sử dụng khái niệm người nghèo của tổ chức Liên Hợp Quốc. - Theo quan điểm của Liên Hợp Quốc (UN) là: "Người nghèo là người có thu nhập dưới đường ranh giới nghèo, được xác định bằng số tiền cho nhu cầu thiết yếu về ăn, mặc, ở, mà trước mắt là lương thực, thực phẩm để duy trì sự sống với mức tiêu dùng nhiệt lượng 2100- 2300 Kalo/người/ ngày". [35] - Tại hội nghị về chống nghèo đói do uỷ ban kinh tế xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (ESCAP) tổ chức tại Bangkok, Thái Lan vào tháng 9 năm 1993, các quốc gia trong khu vực đã thống nhất cao và cho rằng: "Nghèo khổ là tình trạng một bộ phận dân cư không có khả năng thoả mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu ấy phụ thuộc vào trình độ phát triển kinh tế xã hội, phong tục tập quán của từng vùng và những phong tục ấy được xã hội thừa nhận". [1] 12 Luan van - Theo khái niệm này không có chuẩn nghèo chung cho mọi quốc gia, chuẩn nghèo cao hay thấp phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng quốc gia và nó thay đổi theo thời gian và không gian.

- Có thể xem đây là khái niệm chung nhất về đói nghèo, một khái niệm có tính chất hướng dẫn về phương pháp đánh giá, nhận diện nét chính yếu, phổ quát về đói nghèo. Các tiêu chí và chuẩn mực đánh giá còn tính đến sự khác biệt giữa các vùng, các điều kiện lịch sử cụ thể quy định trình độ phát triển ở mỗi quốc gia. Đói nghèo là một phạm trù lịch sử, phép biện chứng duy vật lịch sử mà điển hình là Chủ Nghĩa Mác - Lê Nin cũng đã chứng minh khi nào và ở xã hội nào sẽ không còn nghèo đói nữa? Trả lời câu hỏi này, chủ Nghĩa Mác - Lê Nin đã dự báo rằng: Xã hội loài người sẻ còn trải qua hai giai đoạn nữa: Xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa. Ở giai đoạn đầu (giai đoạn XHCN), lao động và phân phối được thực hiện theo nguyên tắc “làm hết năng lực, hưởng theo lao động”, thì ở giai đoạn này vẫn còn đói nghèo.

Trong giai đoạn thứ hai (giai đoạn cộng sản chủ nghĩa), khi mà trong xã hội của cải tuôn ra dào dạt như nước, lúc đó lao động của con người và phân phối của cải trong xã hội được phân phối theo nguyên tắc “Làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”, thì đói nghèo sẽ không còn trong xã hội ấy nữa. Nghĩa của đói nghèo ở đây được hiểu đơn chiều là vật chất chứ không phải hiểu theo nghèo đa chiều là thiếu tiếp cận thông tin, các dịch vụ xã hội cơ bản hay nghèo về văn hóa, tinh thần hay nghèo trí tuệ. - Nghèo đói được chia thành nghèo tuyệt đối và nghèo tương đối. + Nghèo tuyệt đối: Theo nghĩa tuyệt đối thì nghèo khổ là một trạng thái mà các cá nhân thiếu những nguồn lực thiết yếu để có thể tồn tại.

Khái niệm này nhằm vào phúc lợi kinh tế của người nghèo tách rời với phúc lợi kinh tế của xã hội. Điều này có nghĩa là mức tối thiểu của ranh giới nghèo khổ có thể 13 Luan van xếp theo cách tiếp cận đáp ứng nhu cầu cơ bản. Trong đó chỉ rỏ mức dinh dưỡng tối thiểu và các nhu cầu về lương thực và thực phẩm khác. - Người nghèo tuyệt đối là những người phải đấu tranh sinh tồn trong điều kiện thiếu thốn tồi tệ và trong tình trạng bỏ bê và mất phẩm cách vượt quá mức tưởng tượng mang dấu ấn của sự suy thoái kinh tế đến mức trầm trọng dẩn người nghèo tuyệt đối đến con đường cùng quẫn trong cuộc sống.

- Nghèo Tương đối: Là tình trạng thiếu hụt các nguồn lực của các cá nhân về phương tiện và tư liệu sản xuất, hoặc mức sống tương đối của họ bị thiếu hụt các giá trị vật chất và phi vật chất, cuộc sống bấp bềnh không ổn định so với sự tương quan với các thành viên trong xã hội. Như vậy "Nghèo tương đối là tình trạng của một bộ phận dân cư có mức sống dưới trung bình của cộng đồng dân cư tại địa phương trong xã hội". Nghèo tương đối liên quan đến sự chênh lệch của các nguồnlực vật chất nghĩa là bất bình đẳng trong sự phân phối của xã hội. Nghèo tương đối có thể được xem như là việc cung cấp không đầy đủ các tiềm lực vật chất và phi vật chất cho những người thuộc về các tầng lớp xã hội nhất định so với mức trung bình sống của cộng đồng trong xã hội đó.

Nghèo tương đối phát triển theo thời gian và tùy theo mức sống của xã hội. - Nghèo tương đối có thể là khách quan, tức là sự hiện hữu của nghèo đói không phụ thuộc vào cảm nhận của những người trong cuộc. Người ta gọi nghèo tương đối là chủ quan khi những người trong cuộc cảm thấy nghèo không phụ thuộc vào sự xác định khách quan. Bền cạnh việc thiếu sự cung cấp vật chất (tương đối), thiếu thốn tài nguyên phi vật chất ngày càng có tầm quan trọng hơn.

Việc nghèo đi về văn hóa - xã hội, thiếu tham gia vào các hoạt động đời sống xã hội do bị thiếu hụt về tài chính. Bộ phận người nghèo tương đối được các nhà xã hội xem như một thách thức xã hội nghiêm trọng. 14 Luan van - Ngoài những định nghĩa về nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối còn có ranh giới nghèo tương đối. Nắm rõ các định nghĩa này giúp ta phân biệt được nghèo và các chuẩn mực để xác định tỷ lệ nghèo.

+ Ranh giới nghèo tương đối: Ranh giới cho nạn nghèo tương đối dựa vào số liệu thống kê khác nhau cho một xã hội. Một con số cho ranh giới của nạn nghèo được dùng trong chính trị và công chúng là 50% hay 60% của thu nhập trung bình. Người ta còn phê bình là ranh giới vấn đề nghèo đói trộn lẫn với vấn đề phân bố thu nhập. Sự phân chia rõ ràng giữa nghèo và giàu trên thực tế không có tên nên khái niệm ranh giới nguy cơ nghèo cũng hay được dùng cho ranh giới nghèo tương đối.

Ranh giới nghèo là việc không được hưởng hay hưởng rất ít hoặc không thỏa mãn nhu cầu cơ bản của con người về các quyền lợi xã hội. + Quốc gia nghèo: Là một đất nước có bình quân thu nhập rất thấp, nguồn lực(tài nguyên) cực kỳ hạn hẹp (về vật chất, lao động, tài chính), cơ sở hạ tầng, môi trường yếu kém, có vị trí không thuận lợi trong lưu thông hàng hóa, ít có mối quan hệ kinh doanh, thương mại, hợp tác quốc tế với các nền kinh tế của các quốc gia phát triển, và không có điều kiên thuận lợi trong việc giao lưu với cộng đồng quốc tế. Nghèo đa chiều - Theo Tổ chức Liên hợp quốc (UN): “Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được khám chữa bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng.

Nghèo cũng có nghĩa là không an toàn, không có quyền, và bị loại trừ, dễ bị bạo hành, phải sống trong các điều kiện rủi ro, không tiếp cận được nước sạch và công trình vệ sinh”. Vấn đề nghèo đa chiều có thể đo bằng tiêu chí thu nhập và các tiêu chí phi thu nhập. Sự thiếu hụt cơ 15 Luan van hội, đi kèm với tình trạng suy dinh dưỡng, thất học, bệnh tật, bất hạnh và tuyệt vọng là những nội dung được quan tâm trong khái niệm nghèo đa chiều. Thiếu đi sự tham gia và tiếng nói về kinh tế, xã hội hay chính trị sẽ đẩy các cá nhân đến tình trạng bị loại trừ, không được thụ hưởng các lợi ích phát triển kinh tế - xã hội và do vậy bị tước đi các quyền con người cơ bản (UN, 2012: 5).

Tuy nhiên, chuẩn nghèo đa chiều có thể là một chỉ số không liên quan đến mức thu nhập mà bao gồm các khía cạnh khác liên quan đến sự thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản (Oxfam và ActionAid, 2010:11). Chỉ số nghèo đa chiều (Multidimensional Poverty Index) của quốc tế, với ba chiều cạnh chính là: y- tế, giáo dục và điều kiện sống, hiện là một thước đo quan trọng nhằm bổ sung cho phương pháp đo lường nghèo truyền thống dựa trên thu nhập. - Các khái niệm trên cho thấy sự thống nhất cao của các quốc gia, các nhà chính trị và các học giả với quan điểm nghèo là một hiện tượng đa chiều, cần được chú ý nhìn nhận là: “sự thiếu hụt hoặc không được thỏa mãn các nhu cầu cơ bản của con người. Nghèo đa chiều là tình trạng con người không được đáp ứng ở mức tối thiểu các nhu cầu cơ bản trong cuộc sống”.

- Khái niệm nghèo đa chiều được đề cập ở Việt Nam từ năm 2013. Đo lường nghèo đa chiều cần được áp dụng để dựng nên một bức tranh đầy đủ và toàn diện hơn về thực trạng nghèo ở nước ta. Hiện nay Bộ LĐ-TB & XH đang đề xuất xây dựng bộ tiêu chí nghèo đa chiều, đồng thời rà soát cơ chế, chính sách nhằm thực hiện giảm nghèo theo hướng đa chiều ở Việt Nam. + Nghèo đa chiều: Nghèo đói không hẳn chỉ là đói ăn, thiếu uống, hoặc thiếu các điều kiện, sinh hoạt khác, mà nghèo đói còn được gây ra bởi các rào cản về xã hội và các tác nhân khác ngăn chặn những cá nhân hoặc cộng đồng, tiếp cận với các nguồn lực, thông tin và dịch vụ.