mở đầu cho toàn bộ quá trình giáo dục các cấp học sau này. 9 Đối với trẻ mầm non, hoạt động giáo dục là toàn bộ các hoạt động diễn ra của trẻ ở trường mầm non dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ có mục đích, có kế hoạch của cô giáo để đạt được mục tiêu giáo dục. Hoạt động giáo dục bao gồm: hoạt động chơi; hoạt động học tập; hoạt động lao động; hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân; hoạt động tổ chức chào mừng ngày Hội, ngày Lễ. Do đó, những kỹ năng mà trẻ được hình thành, tiếp thu được tại cấp học mầm non sẽ là nền tảng cho quá trình học tập và góp phần vào sự thành công sau này.
Điều đó một lần nữa khẳng định vai trò của giáo dục mầm non là yếu tố quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực chất lượng cho đất nước, cho dân tộc trong tương lai. Hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ mầm non là quá trình tác động lên cơ thể trẻ trong độ tuổi mầm non một cách khoa học hợp lý, phù hợp với sự phát triển tâm lý, sinh lý của trẻ em, hài hòa giữa nuôi dưỡng và chăm sóc để giúp trẻ phát triển cơ thể cân đối, khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, trẻ có kỹ năng sống phù hợp với lứa tuổi. Thời gian một ngày của trẻ đa số là ở trường được vui chơi, ăn, ngủ, học tập bên cô giáo. Vì vậy các hoạt động CS, ND, GD trẻ ở trường mầm non có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của trẻ; được chăm sóc khoa học, hợp lí ở trường sẽ giúp trẻ phát triển hài hòa về thể chất và tinh thần.
Chất lượng giáo dục mầm non 1. Giáo dục mầm non Trẻ em được ví như mầm cây xanh non, nếu mầm cây được chăm sóc trong điều kiện tốt về đất, nước, dinh dưỡng, ánh sáng… thì chắc chắn sẽ phát triển tốt, ra nhiều hoa thơm, trái ngọt. Cũng như con người, nếu được tạo điều kiện tốt nhất về nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ngay từ những năm đầu đời thì đứa trẻ sẽ lớn lên khỏe mạnh, thông minh và hạnh phúc. Nếu trẻ em được nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trong ngôi trường uy tín, chất lượng tốt thì chắc chắn sẽ giúp trẻ có điều kiện phát triển bản thân tốt hơn và ngược 10 lại nếu chăm sóc trẻ không đủ ăn, không đủ mặc, không có môi trường giáo dục lành mạnh, không có sự yêu thương chia sẻ … thì lớn lên trẻ cũng giống như một cái cây bị ốm yếu còi cọc, bị thiếu dinh dưỡng cả tâm hồn và thể chất.
Liệu tương lai đất nước sẽ có nguồn nhân lực khỏe và sáng tạo không? Giáo dục mầm non là nhiệm vụ của những nhà quản lý, những giáo viên thực hiện việc giáo dục trẻ em trước khi vào cấp tiểu học, gồm các hoạt động tại các cơ sở chính quy như trường mầm non, nhà trẻ, mẫu giáo hay các cơ sở không chính quy, tại gia đình. Giáo dục mầm non là việc giáo dục những năm đầu tiên của cuộc đời mỗi con người. Do vậy, công việc này rất quan trọng, có ý nghĩa hình thành và phát triển nhân cách của con người, khởi đầu cho toàn bộ quá trình giáo dục sau này. Giáo dục mầm non là việc hỗ trợ để giúp trẻ phát triển một cách toàn diện, kết hợp nhiều kỹ năng về xã hội, tình cảm và nhận thức.
Những kỹ năng này sẽ giúp trẻ chuẩn bị sẵn tâm lý học hỏi khi học tiểu học và tham gia vào đời sống xã hội. Do đó, những kỹ năng được học tại bậc mầm non sẽ là nền tảng cho học tập và thành công sau này. Chất lượng giáo dục mầm non theo yêu cầu trường chuẩn quốc gia Chuẩn quốc gia là chuẩn bắt buộc hoặc khuyến nghị thực hiện. Trường mầm non theo yêu cầu trường chuẩn quốc gia phải đạt 5 tiêu chuẩn, theo quy định tại Thông tư số 19/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 về việc Ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia [6] Trường mầm non đạt chuẩn quốc gia được công nhận ở 4 mức độ: mức độ 1 và mức độ 2, 3, 4 Mức độ 1: Đạt tiêu chuẩn cần thiết của trường mầm non đạt chuẩn quốc gia đảm bảo tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ có chất lượng toàn diện phù hợp với mục tiêu giáo dục mầm non.
Mức độ 2: Đạt tiêu chuẩn cần thiết của trường mầm non đạt chuẩn quốc gia để đảm bảo tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ có chất lượng toàn 11 diện ở mức cao hơn mức 1, tạo điều kiện để tiếp cận với trình độ phát triển của các trường mầm non ở các nước tiên tiến trong khu vực và trên thế giới. Mức độ 3: Đáp ứng quy định tại Mục 3 chương II của Thông tư số 19/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 về việc Ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia. [6] Mức độ 4: Đáp ứng quy định tại Mục 4 chương II của Thông tư số 19/2018/TT-BGDĐT ngày 22/8/2018 về việc Ban hành Quy chế công nhận trường mầm non đạt chuẩn quốc gia. [6] Như vậy, có thể hiểu: chất lượng CS, ND, GD trẻ của trường mầm non là sự đáp ứng với mục tiêu của GDMN, đáp ứng các yêu cầu về sự phát triển toàn diện của trẻ, nhu cầu của CMHS và xã hội, đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng.
Khái niệm quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non theo yêu cầu trường chuẩn quốc gia 1. Quản lý Lịch sử phát triển của loài người, từ khi có sự phân công lao động đã xuất hiện hoạt động quản lý để tổ chức các hoạt động lao động theo yêu cầu nhất định. Quản lý vừa được xem như là một “khoa học”, đồng thời quản lý cũng là một “nghệ thuật” vì đòi hỏi nhà quản lý phải luôn chủ động, linh hoạt để điều khiển hướng dẫn mọi thành viên trong tổ chức cùng hướng đến mục tiêu đã xác định. Khái niệm quản lý được tiếp cận ở nhiều góc độ khác nhau, do đó có nhiều quan niệm về quản lý: Tác giả Phan Văn Kha cho rằng “Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức lãnh đạo và kiểm tra công việc của các thành viên trong một hệ thống, đơn vị và việc sử dụng các nguồn lực phù hợp để đạt được các mục tiêu đã định” [22].
Tác giả Đặng Quốc Bảo trong cuốn “Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, một số hướng tiếp cận” đã nêu: “Bản chất của hoạt động quản lý 12 nhằm làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đặt ra và tiến lên các trạng thái có tính chất lượng mới” [4]. Trong cuốn “Đại cương khoa học quản lý” 2 tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí đã nêu: “Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lí đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt mục tiêu của tổ chức” [11]. Như vậy, chúng ta có thể hiểu quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý (khách thể quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức đó vận hành và đạt được mục tiêu mong muốn. Quản lý là một hệ thống với các yếu tố cơ bản như sau: - Chủ thể: cá nhân hay tập thể, đưa ra mục tiêu của tổ chức để tác động có mục đích đến các đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu.
- Đối tượng: chủ yếu là con người nhận tác động trực tiếp của chủ thể quản lý. - Khách thể: nằm ngoài hệ thống của tổ chức nhưng nó chịu tác động hay tác động trở lại hệ thống. - Mục tiêu: là trạng thái mong đợi ở tương lai mà mọi hoạt động của hệ thống hướng đến, mục tiêu quản lý định hướng và chi phối sự vận động của hệ thống. - Phương pháp: là những cách thức tác động của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý bằng các phương tiện, biện pháp khác nhau nhằm đạt được mục đích đề ra.
Quản lí giáo dục Tác giả Nguyễn Ngọc Quang, quản lý giáo dục là việc nhà trường tác động đến quá trình dạy học, giáo dục thể chất để quán triệt các tính chất của trường học tại Việt Nam nhằm đạt được các mục tiêu dự kiến cả về lượng và chất [27, tr. 13 Tác giả Phạm Minh Hạc, cho rằng quản lý nhà trường, quản lý giáo dục nói chung là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng, nghĩa là đảm bảo nhà trường hoạt động theo nguyên lý giáo dục để đạt được các mục tiêu mà ngành Giáo dục - Đào tạo đã đề ra. Chỉ có tổ chức dạy học mới quản lý được giáo dục[17,tr. Tác giả Trần Kiểm, quản lý giáo dục được hiểu ở nhiều cấp độ, nhưng chủ yếu là cấp độ vĩ mô và vi mô [16, tr.
Trong đó, nếu xét ở cấp độ vĩ mô, quản lý giáo dục là những hoạt động tự giác của chủ thể quản lý đến tất cả các bộ phận của hệ thống để thực hiện có hiệu quả các mục tiêu đã đề ra, nhằm đào tạo, giáo dục thể hệ trẻ cho toàn ngành giáo dục. Ở cấp độ vi mô, quản lý giáo dục là hệ thống các hành động có chủ đích đến giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng trong và ngoài nhà trường để thực hiện mục tiêu giáo dục có hiệu quả [23,tr. Như vậy, quản lý giáo dục là sự tác động có ý thức, chủ đích nhằm điều khiển, hướng dẫn quá trình giáo dục, các hoạt động của cán bộ, giáo viên, học sinh và có sự phối hợp tối đa của các nguồn lực để đạt được mục đích quản lý và phù hợp với các quy luật khách quan. Khái niệm quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non theo yêu cầu trường chuẩn quốc gia Từ những phân tích ở trên, có thể quan niệm: Quản lý hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầm non theo yêu cầu trường chuẩn quốc gia là tập hợp những tác động của chủ thể nhà trường đến tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên và các nguồn lực khác nhằm thực hiện có chất lượng mục tiêu kế hoạch giáo dục đã xác lập của nhà trường (Yêu cầu trường đạt chuẩn quốc gia).