phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm 4 chƣơng sau: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý hoạt động cho vay tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế Luận văn Chƣơng 3: Quản lý hoạt động cho vay tại Ngân hàng Hợp tác - Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2012-2014 Chƣơng 4: Định hƣớng và một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý cho vay tại Ngân hàng Hợp tác - Chi nhánh Phú Thọ. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Thực tế những năm gần đây hoạt động ngân hàng tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt trong hoạt động cho vay. Vấn đề cấp bách đặt ra cho các tổ chức tín dụng (TCTD) là quản lý hoạt động cho vay nhƣ thế nào để đảm bảo an toàn nguồn vốn và gia tăng nguồn thu cho đơn vị. Do vậy, vấn đề cho vay, quản trị rủi ro và quản lý hoạt động cho vay trở thành đối tƣợng nghiên cứu phổ biến trong các đề tài khoa học nhƣ: luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ, đề tài nghiên cứu khoa học ở cấp bộ, sở ban ngành, các bài viết về công tác quản lý cho vay trên các tạp chí.; Có thể khái quát tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung này trong thời gian gần đây nhƣ sau: 1.1 Các công trình nghiên cứu 1.1 Nhóm các công trình nghiên cứu về quản lý cho vay tại các Ngân hàng thương mại - Luận án tiến sĩ, “Quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn”, của Nguyễn Trọng Nam (2014), Học viện Ngân hàng.
Luận án hệ thống đƣợc toàn bộ các vấn đề lý luận cơ bản về: hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; những nội dung cơ bản về quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn; kinh nghiệm quốc tế về quản lý cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam; Đề tài mới đƣợc thực hiện năm 2014 cho thấy bức tranh tổng quát về tình hình kinh tế thế giới và Việt Nam trong điều kiện hiện nay. Qua đó, tác giả đƣa ra những giải pháp và kiến nghị về quản lý hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam trong điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn: kiến nghị với Chính phủ, kiến nghị với Ngân hàng Nhà nƣớc Việt Nam, kiến nghị với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, 5 kiến nghị với hệ thống ngân hàng nói chung, là trung gian tài chính, là đối tác trực tiếp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ thì Luận án không đề cập đến. Do vậy, các giải pháp vẫn chƣa tạo thành một vòng tròn thống nhất dẫn đến việc thực hiện sẽ gặp nhiều khó khăn, vƣớng mắc.
- Luận án tiến sĩ, “Quản lý cho vay tại Ngân hàng thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam trong quá trình hội nhập”, của Nguyễn Thu Lan (2011), trƣờng Đại học kinh tế Quốc dân. Từ lý luận chung về hoạt động cho vay, vấn đề quản lý hoạt động cho vay tại Ngân hàng thƣơng mại, luận án đã đƣa ra quan niệm về quản lý cho vay hiệu quả tƣơng ứng với nâng cao chất lƣợng cho vay. Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống một số nhóm chỉ tiêu để phản ánh thƣớc đo chất lƣợng quản lý cho vay của ngân hàng trong quá trình hội nhập. Trên cơ sở nguồn số liệu thứ cấp của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam, tác giả phân tích thực trạng và nguyên nhân tác động đến chất lƣợng cho vay.
Qua đó, đề xuất các giải pháp: xây dựng, quản lý quan hệ khách hàng và sản phẩm, quản lý dịch vụ cho vay của ngân hàng; hoàn thiện quy trình cho vay theo thông lệ quốc tế; quản lý hệ thống thông tin cho vay; Xây dựng chính sách đầu tƣ nguồn nhân lực cho ngân hàng phù hợp với xu thế hội nhập. Tuy nhiên, đề án cũng chƣa đƣa ra kiến nghị đối với các cơ quan quản lý, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nƣớc, đây là cơ quan ban hành các chính sách liên quan đến hoạt động ngân hàng có tác động trực tiếp và mạnh mẽ đến hoạt động của các TCTD. - Luận văn thạc sĩ kinh tế, “Định hướng và một số giải pháp trong công tác quản lý cho vay của các Ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” của Trần Trung Tƣờng (2011), trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh. Luận văn đã đi sâu phân tích, đánh giá thực trạng quản lý cho vay của các ngân hàng thƣơng mại cổ phần ở thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2009-2011.
Đồng thời đánh giá về những kết quả đạt đƣợc, đƣa ra một số hạn chế trong công tác quản lý cho vay, phân tích một số nguyên nhân khách quan và chủ quan dẫn đến công tác quản lý cho vay tại các ngân hàng thƣơng mại cổ phần ở thành phố Hồ Chí Minh chƣa đạt hiệu quả cao. Từ đó, nêu lên định hƣớng và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lý cho vay của các NHTM cổ phần ở thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, luận 6 văn chƣa phân tích các nhân tố ảnh hƣởng để lồng ghép vào phần thực trạng; Do đó, các giải pháp đƣa ra thiếu toàn diện và chƣa sát thực tế. - Luận văn thạc sĩ, “Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý cho vay tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ”, của Nguyễn Linh Chi (2012), trƣờng Đại học Thái Nguyên.
Luận văn đƣa ra nhận định chung về công tác cho vay tại đơn vị và đƣa ra các giải pháp toàn diện để hoàn thiện công tác quản lý cho vay tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên, luận văn chỉ dành 14 trang (từ trang số 62 đến trang số 76) để phân tích, đánh giá về thực trạng quản lý cho vay tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Phú Thọ trong khi dành thời lƣợng quá sâu cho các nội dung khác. Hơn nữa, luận văn không đề cập đến công tác quản lý nợ xấu, là một trong các vấn đề quan trọng trong công tác quản lý hoạt động cho vay; Do vậy thực trạng chƣa đƣợc đánh giá một cách sâu sát nhất. - Luận văn thạc sĩ, “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý cho vay đối với học sinh, sinh viên tại chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Phú Thọ”, của Nguyễn Trần Tú (2014), trƣờng Đại học kinh tế và quản trị kinh doanh.
Luận văn chỉ ra: sau hơn 9 năm triển khai chƣơng trình cho vay đối với học sinh, sinh viên đến nay đã đạt đƣợc những kết quả đáng khích lệ; Nhà nƣớc đã dành một phần nguồn lực để cung cấp cho vay ƣu đãi cho học sinh, sinh viên thuộc các đối tƣợng này có cơ hội đƣợc vay vốn học tập, đảm bảo cho mọi ngƣời đều có điều kiện tiếp cận dịch vụ giáo dục, góp phần vào sự nghiệp đào tạo nguồn nhân lực có trình độ cho sự phát triển đất nƣớc. Luận văn cũng đề cập thực trạng công tác quản lý cho vay đối với những đối tƣợng này và đề ra những giải pháp để quản lý nguồn vốn cho vay hiệu quả nhất nhƣ: công tác quản lý phù hợp để nguồn vốn đƣợc truyền tải nhanh chóng, kịp thời đến các đối tƣợng thụ hƣởng, đúng chính sách, tháo gỡ kịp thời những khó khăn, vƣớng mắc trong quá trình triển khai thực hiện tại địa phƣơng và giải quyết những bất cập nảy sinh một cách hiệu quả nhất. - Bài báo, “Những thành công trong quản lý chất lượng tín dụng của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam”, của tác giả Ths. Nguyễn Hùng Tiến, 7 tạp chí Thị trƣờng tài chính tiền tệ, tháng 6/2014.
Bài viết phân tích những thành công trong quản lý chất lƣợng tín dụng của Agribank đối với việc thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đó là: (i) Agribank là NHTM chủ lực cho vay phát triển nông nghiệp – nông thôn và hộ nông dân, đóng vai trò hàng đầu thực hiện chính sách “tam nông”, chƣơng trình Xây dựng nông thôn mới của Đảng và Chính phủ. (ii) Agribank đóng vai trò là công cụ để Nhà nƣớc thực hiện nhiều chƣơng trình tín dụng quan trọng thúc đẩy phát triển các lĩnh vực ƣu tiên, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp – nông thôn. (iii) Hoạt động tín dụng của Agribank góp phần đẩy lùi nạn cho vay nặng lãi ở nông thôn, nhất là ở vùng đồng bằng sông Cửu Long, làm thay đổi bộ mặt nhiều vùng nông thôn. Đối với việc thực hiện mục tiêu phát triển của Agribank: (i) Ban hành quy định nội bộ, cải tiến các quy trình thực hiện nghiệp vụ.
(ii) Chỉ đạo hoạt động tín dụng chặt chẽ và sát sao hơn, tập trung cho các lĩnh vực ƣu tiên, trọng điểm. (iii) Triển khai nhiều biện pháp cụ thể trong công tác xử lý thu hồi nợ xấu, nợ đã xử lý rủi ro. Tuy nhiên, bài báo chƣa nêu bật cách thức quản lý chất lƣợng tín dụng nhƣ thế nào để đạt đƣợc những thành công nhƣ trên.2 Nhóm các công trình nghiên cứu về quản lý cho vay trong hệ thống Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam - Luận văn thạc sĩ kinh tế, “Quản lý cho vay tại QTDND Trung ương chi nhánh Bắc Ninh giai đoạn 2009-2012”, của Nguyễn Đình Công (2012), Học viện Ngân hàng. Luận văn sử dụng chủ yếu phƣơng pháp phân tích, phƣơng pháp tổng hợp, phƣơng pháp thống kê, phƣơng pháp so sánh… để phân tích thực trạng công tác quản lý cho vay tại Quỹ tín dụng Trung ƣơng chi nhánh Bắc Ninh.
Đây là công trình nghiên cứu về Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam chi nhánh Bắc Ninh trƣớc thời điểm chuyển đổi mô hình tháng 7/2013. Luận văn đánh giá những kết quả đạt đƣợc, tồn tại và nguyên nhân của tồn tại trong công tác quản lý cho vay; Từ đó, tác giả đƣa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý cho vay tại Quỹ tín dụng Trung ƣơng chi nhánh Bắc Ninh. Tuy nhiên, sau thời điểm chuyển đổi mô hình, chƣa có nghiên cứu nào về công tác quản lý cho vay tại Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam chi nhánh Bắc Ninh.