Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về hoạt động quản lý cho vay tại Ngân hàng thƣơng mại 3 Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động quản lý cho vay tại Ngân hàng First Commercial Bank Chi nhánh Hà Nội Chương 4: Định hƣớng và giải pháp hoàn thiện công tác quản lý hoạt động cho vay tại Ngân hàng First Commercial Bank Chi nhánh Hà Nội. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hoạt động cho vay trong cơ cấu các hoạt động nghiệp vụ tài chính ngân hàng luôn là hoạt động sinh lời chủ yếu, dƣ nợ cho vay chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản sinh lời kéo theo đó rủi ro kinh doanh của ngân hàng sẽ phần lớn đến từ hoạt động cho vay. Nên vấn đề quản lý hoạt động cho vay tại ngân hàng để đảm bảo mục tiêu lợi nhuận trong kinh doanh, khắc phục các tồn tại, yếu kém, phòng ngừa và giảm thiểu rủi ro ở mức cao nhất là đích hƣớng tới của mỗi ngân hàng.
Trong quá trình nghiên cứu, tìm hiểu thông tin, học liệu cho luận văn cá nhân, tác giả đã tham khảo, tìm kiếm các luận cứ, cơ sở từ các tài liệu giáo trình tài chính ngân hàng; từmột số công trình nghiên cứu khoa học, các bài viết, báo cáo chuyên ngành về hoạt động ngân hàng; cập nhật các thông tƣ, nghị định của Ngân hàng Nhà nƣớc liên quan đến công tác quản lý hoạt động ngân hàng nói chung và nghiệp vụ cho vay nói riêng, để từ đó rút ra các kinh nghiệm, bài học cụ thể cho luận văn của mình. Một số công trình nghiên cứu khoa học, bài viết tác giả đã khảo cứu nhƣ: Luận án “Quản trị danh mục cho vay tại các Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Việt Nam” của tác giả Bùi Diệu Anh, năm 2012 tại Trƣờng Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh. Thông qua công cụ mô hình đo lƣờng rủi ro danh mục cho vay, luận án đề xuất giải pháp giúp các NHTM tính toán tổn thất, trích lập dự phòng, quản trị giảm thiểu rủi ro trong cho vay bằng việc áp dụng chứng khoán hóa và công cụ phái sinh. Luận án “Giải pháp hoàn thiện quan hệ tín dụng giữa các NHTM với các doanh nghiệp ở Việt Nam” của tác giả Lê Thị Thanh Hà, năm 2013 tại Trƣờng Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh.Luận án đã hệ thống hóa một cách tổng quát các vấn đề lý 5 luận cũng nhƣ thực trạng về quan hệ tín dụng giữa ngân hàng và doanh nghiệp qua các thời kỳ từ đó rút ra những thành tựu đã đạt đƣợc, tồn tại còn hiện hữu để từ đó đề xuất những giải pháp thiết thực phù hợp với mục tiêu hoàn thiện mối quan hệ tín dụng giữa NHTM và doanh nghiệp.
Luận văn“Quản lý hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển chi nhánh Hà Giang” của tác giả Trịnh Doãn Điện, năm 2015 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội nghiên cứu thực trạng hoạt động của ngân hàng giai đoạn 2010-2013 khi BIDV Hà Giang đang triển khai vận hành mô hình tổ chức mới, chịu sự cạnh tranh không nhỏ và gặp không ít khó khăn trong việc phát triển thị phần, cần tìm giải pháp để mở rộng quy mô và nâng cao chất lƣợng tín dụng. Luận văn “Quản lý hoạt động cho vaykhách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Á Châu” của tác giả Nguyễn Khắc Kiên, năm 2017 tại trƣờng Đại học Thƣơng mại. Luận văn đề cập đến thực trạng quản lý hoạt động cho vay khách hàng cá nhân tại Ngân hàng TMCP Á Châu trong giai đoạn tháng 2012 đến tháng 9/2016 từ đó đƣa ra nhận xét ƣu, nhƣợc điểm và đề xuất các giải pháp tăng cƣờng quản lý hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hàng. Luận văn về “Quản lý hoạt động tín dụng tại NHNo&PTNT Việt Nam chi nhánh Mê Linh” của tác giả Nguyễn Minh Dũng, năm 2016 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hoạt động tín dụng tại Agibank Mê Linh trong giai đoạn Ngân hàng vừa đƣợc nâng cấp lên chi nhánh cấp 1 đối diện với nhiều thách thức, khó khăn trong việc mở rộng địa bàn hoạt động kinh doanh, thay đổi mô hình quản trị từ đó khắc phục kịp thời những tồn tại, yếu kém , hoàn thiện công tác quản lý tín dụng ở đây. Luận văn về “Quản lý hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Đông Nam Á Chi nhánh Hải Dƣơng” của tác giả Nguyễn Thị Hà Thu, năm 2017 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội phân tích những hạn chế, khó khăn trong công tác quản lý hoạt động tín dụng, tìm kiếm giải pháp mở rộng thị phần, khắc phục nợ xấu của đơn vị trong quá trình tìm lối đi riêng, khẳng định thƣơng hiệu đảm bảo vừa tăng về quy mô vừa tăng về chất lƣợng tín dụng. 6 Luận văn về “Kiểm soát rủi ro tín dụng trong cho vay doanh nghiệp tại NHTM cổ phần An Bình chi nhánh Quảng Nam” của tác giả Lê Mai Tuyền, năm 2015 tại trƣờng Đại học Đà Nẵng. Đề tài đã hệ thống hóa một cách cô đọng và logic những lý luận liên quan đến vấn đề kiểm soát rủi ro trong cho vay doanh nghiệp của ngân hàng, đề xuất những giải pháp nhằm kiểm soát tốt hơn rủi ro tín dụng tại đây.
Luận văn về “Quản lý hoạt động cho vay tại Ngân hàng Hợp tác chi nhánh Phú Thọ” của tác giả Nguyễn Thị Bích Ngọc, năm 2015 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội phân tích những tồn tại, bất cập trong quản lý hoạt động cho vay trên địa bàn tỉnh của ngân hàng, đƣa ra các đề xuất, giải pháp nhằm tăng cƣờng khả năng ứng phó, thúc đẩy nội lực, nâng cao chất lƣợng tín dụng, quản lý vốn vay là các mục tiêu mà ngân hàng hƣớng tới. Luận văn về “Hoàn thiện quản lý hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng BIDV Quảng Trị” của tác giả Trƣơng Hữu Phƣơng, năm 2017 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Huế. BIDV Quảng Trị xác định nhóm khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa là khách hàng chiến lƣợc, giàu tiềm năng trong định hƣớng phát triển dài hạn của mình. Tuy nhiên sau 10 năm thực hiện, hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ của BIDV Quảng Trị vẫn chƣa đạt đƣợc nhƣ kỳ vọng khi nợ xấu gia tăng nhƣng dƣ nợ cho vay lại giảm.
Luận văn đề cập đến thực trạng đang tồn tại ở ngân hàng, chỉ ra nguyên nhân, hạn chế để từ đó đề ra giải pháp, kiến nghị để khắc phục, hoàn thiện công tác quản lý hoạt động cho vay ở BIDV Quảng Trị. Luận văn về “Quản lý tín dụng tại NHTM CP Đầu tƣ và phát triển Việt Nam – chi nhánh Hà Nam” của tác giả Lê Văn Lƣơng, năm 2015 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong quá trình phát triển ngân hàng đã gặp không ít khó khăn từ nội tại cũng nhƣ từ sự cạnh tranh bên ngoài, luận văn tập trung phân tích những tồn tại, hạn chế của hoạt động tín dụng mà ngân hàng đang gặp phải để tìm giải pháp khắc phục khó khăn, hoàn thiện công tác quản lý tín dụng để đạt đƣợc mục tiêu phát triển của ngân hàng. Luận văn về “Nâng cao hiệu quả tín dụng tại ngân hàng Indovina chi nhánh 7 Đống Đa trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Bùi Thị Minh Hiền, năm 2013 tại trƣờng Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội.
Luận văn chỉ ra rằng tại thời điểm nghiên cứu, ngân hàng Indovina chi nhánh Đống Đa chƣa có đánh giá, báo cáo nào về hoạt động tín dụng của ngân hàng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế khi đây đang là xu thế phát triển chung. Vì vậy, luận văn tập trung phân tích thực trạng công tác tín dụng, tìm ra điểm mạnh, điểm yếu để rút ra bài học kinh nghiệm và tìm giải pháp khắc phục, nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng Indovina chi nhánh Đống Đa. Bài viết “Gam màu kinh doanh của các ngân hàng ngoại tại Việt Nam” của tác giả Quốc Thụy trên tạp chí Kinh tế và Tiêu dùng tháng 09/2018 cho thấy xu hƣớng thâm nhập thị trƣờng, mở rộng mạng lƣới của các ngân hàng nƣớc ngoài thời gian gần đây đang cho thấy sức hấp dẫn của thị trƣờng Việt Nam. Cùng với đó là sự chuyển biến nhanh chóng trong hoạt động của các ngân hàng ngoại khiến cạnh tranh trong hệ thống ngân hàng trở nên khốc liệt hơn.
Có thể thấy, các tài liệu trên đã đi sâu vào việc phân tích thực trạng quản lý hoạt động tín dụng tại các ngân hàng, từ đó cung cấp cho tác giả các thông tin cần thiết trong quá trình tìm hiểu về hoạt động cho vay tại các ngân hàng thƣơng mại ở Việt Nam nói chung và Ngân hàng First Commercial bank chi nhánh Hà Nội nói riêng. Mặc dù đã có nhiều tài liệu nghiên cứu, đề tài, luận án, luận văn. về công tác quản lý hoạt động tín dụng ngân hàng nhƣng hầu hết chỉ trong phạm vi ngân hàng thƣơng mại trong nƣớc, chƣa có đề tài nghiên cứu nào đề cập tới ngân hàng nƣớc ngoài tại Việt Nam. Do đó, tác giả lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động cho vay tại ngân hàng First commercial bank chi nhánh Hà Nội” để nghiên cứu.
Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động cho vaytại ngân hàng thƣơng mại 1. Một số khái niệm cơ bảntại ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là một định chế tài chính quen thuộc trong đời sống kinh tế, gắn liền với các hoạt động sản xuất kinh doanh của ngƣời dân và nền kinh tế. 8 Theo từ điển bách khoa toàn thƣ mở Wikipedia “ NHTM tồn tại và phát triển hàng trăm năm gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá.
Sự phát triển hệ thống NHTMđã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngƣợc lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao nhất là nền kinh tế thị trƣờng thì NHTM cũng ngày càng đƣợc hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu đƣợc”.