Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận về quản lý đầu tư tín dụng trung và dài hạn. 3 Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng công tác quản lý tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh. Chương 4: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý đầu tư tín dụng trung và dài hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam - Chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh.
4 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐẦU TƢ TÍN DỤNG TRUNG VÀ DÀI HẠN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý tín dụng trung và dài hạn tại các Ngân hàng thương mại Hoạt động cho vay nói chung và công tác quản lý cho vay trung và dài hạn nói riêng được rất nhiều tác giả và các chuyên gia nghiên cứu đầu ngành đề cập đến qua các sách, báo và các công trình nghiên cứu. Điển hình là các công trình sau: *Nhóm nghiên cứu về tín dụng ngân hàng: Nhiều sách chuyên khảo đã được công bố như: cuốn “Tiền tệ, tín dụng ngân hàng”, của tác giả Lê Văn Tề (2013), Nhà xuất bản giao thông vận tải.
Công trình nghiên cứu về tín dụng, các chính sách tín dụng, quy mô sử dụng vốn khả năng sinh lời và các rủi ro trong tín dụng. Công trình đề cập đến tín dụng ngân hàng được xem là hoạt động truyền thống của NHTM, là hoạt động kinh doanh đem lại thu nhập chủ yếu cho NHTM. Nhóm tác giả GS,TS Nguyễn Thành Đô – Nguyễn Văn Ngọc (2011) có công trình “Tiền tệ ngân hàng và thị trường tài chính” NXB Đại học kinh tế quốc dân. Công trình nghiên cứu về các trung gian tài chính, phương thức vận hành của thị trường tài chính, vai trò của thị trường tài chính và ảnh hưởng của thị trường tài chính đến nền kinh tế.TS Phan Thị Cúc (2008), “Giáo trình tín dụng Ngân hàng”, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội.
Nội dung đề cập đến những kiến thức mới liên quan đến luật các tổ chức tín dụng, hạn mức tín dụng của các NHTM.TS Nguyễn Đăng Dờn (2009), “Nghiệp vụ Ngân hàng thương mại”, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia TPHCM 5 Công trình nghiên cứu về các nghiệp vụ huy động nguồn vốn, nghiệp vụ tín dụng, nghiệp vụ chiết khấu, nghiệp vụ bảo lãnh tại NHTM.TS Đinh Xuân Hạng, ThS Nguyễn Văn Lộc (2012), “Giáo trình quản trị tín dụng ngân hàng thương mại”, Nhà xuất bản học viện tài chính. Công trình nghiên cứu các chính sách tín dụng, các hoạt động giao dịch, các loại hình cho vay, các phương pháp quản trị tiên tiến.TS Nguyễn Văn Tiến (2009), “Quản trị rủi ro trong kinh doanh Ngân hàng”, Nhà xuất bản Thống kê, Hà Nội. Tác giả làm rõ các khái niệm về rủi ro trong hoạt động tín dụng và nêu ra những biện pháp về khắc phục các rủi ro đó.TS Nguyễn Văn Tiến (2014), “giáo trình tiền tệ ngân hàng”, nhà xuất bản thống kê Công trình đã khái quát hóa hệ thống cơ sở lý luận các phạm trù tiền tệ - Ngân hàng trong điều kiện kinh tế thị trường và hộ nhập quốc tế thông qua các khái niệm, các phạm trù và các hiện tượng được giải thích, phân tích một cách rỏ ràng mạch lạc. “Vai trò tín dụng thương mại của doanh nghiệp đối với nền kinh tế thị trường” tác giả TS Trần Ái Kết đại học Cần Thơ (16/12/2014).
Bài viết đưa ra bức tranh tổng thể vai trò tín dụng thương mại của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường. “ Phân tích hoạt động tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng SacomBank Chi nhánh Cần Thơ ”, luận văn thạc sĩ (chuyên ngành Ngân hàng), của tác giả Trương Quốc Thái, (2007) Luận văn phân tích kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng dai đoạn 2005-2007 để thấy được hiệu quả trong hoạt động kinh doanh của Ngân hàng, thực trạng huy động vốn trong dai đoạn 2005-2007, đề ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng phòng ngừa rủi ro trong hoạt động tín dụng trung và dài hạn. “ Phân tích rủi ro trong hoạt động tín dụng trung và dài hạn của Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam Chi nhánh Cần Thơ ”, luận văn thạc sĩ (chuyên ngành Ngân hàng), của tác giả Nguyễn Hoàng Tuấn, (2007) 6 Luận văn phân tích thực trạng rủi ro trong hoạt động tín dụng từ đó đề ra các giải pháp nhằm hạn chế phòng ngừa rủi ro trong quá trình đầu tư tín dụng. “ Nâng cao chất lượng tín dụng trung và dài hạn tại Ngân hàng Tiên phong Chi nháng Hà Nội ”, luận văn thạc sĩ (chuyên ngành Ngân hàng), của tác giả Nguyễn Thị Hòa, (2011).
“ Quản lý hoạt động tín dụng tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam Chi nhánh Đông Hà Nội ” luận văn thạc sĩ quản lý kinh tế của tác giả Võ Tú Oanh năm 2015. Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý tín dụng trung và dài hạn tại NHNo&PTNT ở một số địa phương “ Giải pháp mở rộng hoạt động cho vay đối với Doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh NHNo&PTNT Thăng Long ”, luận văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành Ngân hàng), Nguyễn Văn Thanh, Học Viện Ngân hàng, (2013) Luận vă đề cập đến những khái niệm cơ bản của doanh nghiệp vừa và nhỏ, đề ra các giải pháp mở rộng hoạt động cho vay doanh nghiệp vừa và nhỏ. “ Quản trị rủi ro tín dụng tại chi nhánh NHNo&PTNT tỉnh Bình Định ”, luận văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành quản trị kinh doanh), Mai Xuân Thịnh, Đại học Đà Nẵng, (2012) Luận văn đề cập đến các khái niệm rủi ro, các nguyên nhân cơ bản dẫn đến rủi ro trong tín dụng Ngân hàng và đề ra các giải pháp để quản trị rủi ro. “ Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng tại chi nhánh NHNo&PTNT thành phố Đà Nẵng ”, Luận văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng), Đỗ Thị Thùy Trang, Đại học Đà Nẵng, (2011).
Luận văn đề cập đến các giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng, hiệu quả cho vay hộ sản xuất. “ Nâng cao hiệu quả cho vay hộ sản xuất tại chi nhánh NHNo&PTNT Việt Nam - Chi nhánh Hà Tĩnh ”, luận văn thạc sĩ kinh tế (chuyên ngành quản trị kinh doanh), Nguyễn Thanh Huyền, Đại học Kinh tế Quốc dân, (2012). Luận văn đề cập đến các giải pháp phát triển cho vay có hiệu quả hộ sản xuất. 7 Kết quả nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu Những công trình đó, các tác giả đã tiếp cận hoạt động cho vay của NHNo&PTNT từ nhiều góc độ khác nhau, cụ thể: Giải pháp phát triển cho vay tiêu dùng, hiệu quả cho vay hộ sản xuất, mở rộng hoạt động cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, quản trị rủi ro tín dụng.
Các tác giả nghiên cứu các lĩnh vực khác nhau đưa ra các khái niệm, chức năng, vai trò trong các hoạt động tín dụng, từ đó mở rộng cho vay trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, nông dân. Tuy nhiên, các công trình đề cập đến các nội dung khác nhau và các phương pháp nghiên cứu cũng khác nhau. Vấn đề quản lý đầu tư tín dụng trung và dài hạn tỉnh Hà Tĩnh thì cho đến nay vẫn còn là khoảng trống, chưa có tác giả nào nghiên cứu. Vì vậy, đề tài "Quản lý đầu tư tín dụng trung và dài hạn tại NHNo&PTNT Việt Nam Chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh" có nhiệm vụ lấp đầy khoảng trống đó.
Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã chú trọng việc kế thừa, chọn lọc những ý tưởng liên quan đến đề tài, nhằm tìm hiểu sâu hơn, đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện hoạt động quản lý đầu tư tín dụng trung và dài hạn của NHNo&PTNT Chi nhánh tỉnh Hà Tĩnh được sâu sắc, phù hợp hơn với điều kiện thực tế trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh. Cơ sở lý luận quản lý tín dụng trung và dài hạn tại các ngân hàng thương mại 1. Khái niệm cơ bản. - Khái niệm đầu tư tín dụng Cho vay là một giao dịch về tài sản (tiền hoặc hàng hóa) giữa bên cho vay (Ngân hàng và các định chế tài chính khác), trong đó bên cho vay chuyển giao tài sản cho bên đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận, bên đi vay có trách nhiệm hoàn trả vô điều kiện vốn gốc và lãi cho bên cho vay khi đến hạn thanh toán.
Từ khái niệm trên có thể thấy ngay rằng hoạt động cho vay cũng là quan hệ tài chính cơ bản, với đặc trưng của loại quan hệ này là tính chất có hoàn trả trong phân phối. Sự hoàn trả của quan hệ phân phối trong hoạt động cho vay là bắt buộc và không kèm theo bất cứ một điều kiện nào, vì thế có thể gọi quan hệ phân phối 8 trong hoạt động cho vay là quan hệ phân phối hoàn trả không điều kiện. Quan hệ này được thực hiện giữa 2 nhóm chủ thể cơ bản trong nền kinh tế. Đó là giữa những người đang tạm thời có vốn nhàn rỗi sang những người tạm thời thiếu vốn và ngược lại.
Những người có vốn để cho vay gọi là người cho vay, còn những người được cấp vốn được gọi là người đi vay. Tuy nhiên trong thực tế đời sống kinh tế ngày nay chỉ có một tỷ lệ nhỏ các quan hệ cho vay là diễn ra trực tiếp giữa 2 chủ thể này, còn phần lớn các quan hệ cho vay được được thực hiện thông qua chủ thể thứ ba, đó là các trung gian tài chính thực hiện chức năng kinh doanh, trong đó chủ yếu là các Ngân hàng và các công ty tài chính. Trong hoạt động cho vay, lúc đầu vốn sẽ di chuyển từ người cho vay sang người đi vay, sau đó khi hoàn trả lại cho người cho vay thì lượng vốn này sẽ kèm theo một lượng tiền phụ trội thêm, số tiền này được gọi là tiền lãi, cũng được hiểu như là giá cả của việc cho vay. Từ đó, có thể hiểu rằng hoạt động tín dụng tại các NHTM là quan hệ đi vay của các khách hàng và cho vay của các NHTM nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho các khách hàng để đầu tư vào SXKD.
Hoạt động cho vay tại Ngân hàng là hình thức tín dụng quan trọng nhất, phổ biến nhất trong nền kinh tế.