CHƯƠNG I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƯỢNG VÀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG 1. Chất lượng thi công xây dựng công trình ; 1. Công trình xây dựng; Theo quy định tại khoản 10 Điều 3 Luật Xây dựng năm 2014 quy định: “Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước, được xây dựng theo thiết kế.
Đặc điểm công trình xây dựng - Có tính đơn chiếc, cá biệt cao. - Được sản xuất tại nơi tiêu thụ của nó. - Chịu ảnh hưởng lớn bởi điều kiện địa lý, tự nhiên, kinh tế, xã hội của nơi tiêu thụ. - Thời gian sử dụng dài, trình độ kỹ thuật, mỹ thuật cao.
- Thường có khối lượng lớn, thời gian thi công dài. Đặc điểm của quá trình thi công - Thường được tiến hành thi công khi có đơn đặt hàng của người mua. - Tính lưu chuyển và thiếu ổn định cao, công trình cố định, dây chuyền sản xuất di động. - Thời gian xây dựng công trình kéo dài.
- Quá trình thi công thường thực hiện ngoài trời, thực hiện công việc nặng nhọc, chịu ảnh hưởng nhiều bởi điều kiện khí hậu, thời tiết. - Kỹ thuật thi công phức tạp, trang bị kỹ thuật tốn kém. Khái niệm về chất lượng công trình xây dựng; Chất lượng công trình xây dựng có nhiều quan điểm: - Theo quan niệm hiện đại, CLCT xây dựng, xét về góc độ bản thân công trình xây dựng, chất lượng công trình xây dựng được đánh giá bởi các đặc tính cơ bản như: công năng, tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật, độ bền vững, tính thẩm mỹ, an toàn trong khai thác sử dụng, tính kinh tế và đảm bảo về thời gian phục vụ của công trình. - CLCT xây dựng là tất cả các thuộc tính của công trình thỏa mãn các yêu cầu sử dụng.
- CLCT xây dựng là tổng thể các đặc điểm trong của công trình xây dựng bao gồm các khía cạnh: tính năng sử dụng, sẵn sàng, thuận tiện, dễ dàng sửa chữa, tính an toàn thẩm mỹ, các tác động đến môi trường. - CLCT xây dựng là tập hợp các đặc tính trong cho giá trị sử dụng công trình trong các giai đoạn hình thành công trình xây dựng. - CLCT xây dựng là tập hợp các chỉ tiêu, những đặc trưng của công trình xây dựng thể hiện mức thỏa mãn những nhu cầu trong những điều kiện khai thác sử dụng xác định. *Nhận xét: CLCT xây dựng là những yêu cầu về an toàn, bền vững, kỹ thuật, mỹ thuật, và kinh tế của công trình phù hợp với quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng, các quy định trong văn bản quy phạm pháp luật có liên quan và hợp đồng giao nhận thầu xây dựng 1.
Đặc điểm cơ bản của chất lượng công trình; CLCT xây dựng công trình phải được quan tâm ngay từ khi bắt đầu hình thành ý tưởng về xây dựng dự án, từ khâu quy hoạch, lập dự án, khảo sát, thiết kế, thi công.đến khi khai thác đưa vào sử dụng, kể cả khi dỡ bỏ công trình đã hết khả năng sử dụng. CLCT xây dựng thể hiện ở chất lượng quy hoạch, chất lượng đầu tư xây dựng dự án, chất lượng khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, chất lượng bảo hành bảo trì công trình. CLCT xây dựng phải được hình thành từ chất lượng nguyên vật liệu, cấu kiện, các bộ phận và hạng mục riêng lẻ. 2 CLCT xây dựng không chỉ thể hiện qua các kết quả thí nghiệm, kiểm định nguyên vật liệu, cấu, máy móc thiết bị xây dựng, mà còn trong quá trình hình thành và thực hiện các công nghệ thi công, chất lượng và tay nghề của đội ngũ nhân công nhân, kỹ sư lao động.
CLCT xây dựng thể hiện sự an toàn và tính thời gian trong quá tình xây dựng hoàn thành và đưa công trình vào khai thác sử dụng. CLCT xây dựng còn được thể hiện qua tính kinh tế bằng số tiền quyết toán công trình CĐT phải chi trả và ở góc độ đảm bảo lợi nhuận cho các nhà thầu thực hiện hoạt động và dịch vụ như lập dự án, khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng. *Nhận xét: CLCT xây dựng còn là sự ảnh hưởng của công trình đến môi trường thiên nhiên trong quá trình xây dựng, sử dụng và sự tác động của môi trường đến công trình. Các yêu cầu của chất lượng công trình CLCT phải đáp ứng được yêu cầu của CĐT, đáp ứng được nhu cầu đã đề ra khi bắt đầu lên kế hoạch xây dựng dự án.
Công trình xây dựng phải đảm bảo an toàn, không ảnh hưởng đến đến các công trình lân cận, đảm bảo vệ sinh môi trường xung quanh trong thời gian thi công cũng như khi đưa vào sử dụng. Phải phù hợp với quy hoạch, kiến trúc của từng khu vực xây dựng. Chất lượng của một công trình phải được kiểm soát theo quy định hiện hành về quản lý chất lượng, tuân thủ pháp luật, đảm bảo an toàn cho con người, tài sản, thiết bị. Một công trình xây dựng hoàn thành được phép đưa vào sử dụng khi đã được nghiệm thu hoàn thành đảm bào yêu cầu thiết kế xây dựng, tiêu chuẩn đáp ứng, quy chuẩn xây dựng và các tiêu chuẩn về chất lượng.
Các chủ thể tham gia xây dựng công trình phải có đủ điều kiện năng lực theo quy định, phải chịu trách nhiệm về chất lượng các công do mình thực hiện. Quản lý chất lượng công trình xây dựng; 1. Khái niệm; - Theo nghị định 06/2021/NĐ-CP: “Quản lý chất lượng công trình xây dựng là hoạt động quản lý của các chủ thể tham gia các hoạt động xây dựng theo quy định của Nghị định này và pháp luật khác có liên quan trong quá trình chuẩn bị, thực hiện đầu tư xây dựng công trình và khai thác, sử dụng công trình nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn của công trình.” QLCL hiện nay được hiểu là tổng thể các biện pháp kinh tế, kỹ thuật, hành chính tác động đến toàn bộ quá trình hoạt động của một tổ chức hay một doanh nghiệp đạt hiệu quả cao nhất về chất lượng với chi phí thấp nhất. Theo Philip Crosby, một chuyên gia người Mỹ về chất lượng định nghĩa: “quản lý chất lượng là một phương tiện có tính chất hệ thống đảm bảo việc tôn trọng tổng thể tất cả các thành phần của một kế hoạch hành động”.
Theo tiêu chuẩn liên xô: “Quản lý chất lượng là việc xây dựng, đảm bảo và duy trì mức tất yếu của sản phẩm khi thiết kế, chế tạo, lưu thông và tiêu dùng”. Theo tiêu chuẩn công nghiệp của Nhật Bản: “Quản trị chất lượng là hệ thống các phương pháp tạo điều kiện sản xuất những hàng hoá có chất lượng hoặc đưa ra những dịch vụ có chất lượng thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng”. Theo ISO 8402:1994: “Quản trị chất lượng là tập hợp những hoạt động của chức năng quản trị chung, nhằm xác định chính sách chất lượng, mục đích chất lượng, trách nhiệm và thực hiện chúng thông qua các biện pháp như lập kế hoạch chất lượng, điều khiển chất lượng, đảm bảo chất lượng và cải tiến chất lượng trong khuôn khổ một hệ thống chất lượng”. Theo ISO 9000: 2000: “Quản trị chất lượng là các hoạt động có phối hợp nhằm chỉ đạo và kiểm soát một tổ chức về chất lượng.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công trình xây dựng - Trình độ tiến độ khoa học công nghệ - Cơ chế, chính sách quản lý kinh tế của quốc gia - Các yếu tố văn hóa, xã hội - Tình hình thị trường - Lực lượng lao động: trình độ, ý thức, phương thức tổ chức quản lý Hình 1. Các yếu tố ảnh hương đến chất lượng công trình 5 1. Vai trò của quản lý chất lượng đối với các chủ thể; Đối với nhà nước: Công tác quản lý chất lượng công trình tạo tiền đề cho sự phát triển của xã hội, tạo sự tin tưởng đối với các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước.Thiệt hại, rủi ro đối với con người, tài sản, thiết bị, xã hội sẽ càng thấp nếu công tác quản lý chất lượng công trình càng tốt. Đối với Chủ đầu tư: đảm bảo và nâng cao công tác quản lý chất lượng sẽ giúp chủ đầu tư tiết kiệm ngân sách quốc gia, nâng cao chất lượng cuộc sống xã hội.
Nâng cao chất lượng và tạo lòng tin đối với các đơn vị thi công, tạo sự tin tưởng và ủng hộ của xã hội và người sử dụng và góp phần phát triển quan hệ hợp tác lâu dài. Đối với đơn vị tư vấn: là đơn vị trực tiếp thay mặt chủ đầu tư đảm bảo chất lượng công trình từ khâu thiết kế đến giai đoạn giám sát chất lượng thi công. Nếu đảm bảo bảo được công tác quản lý chất lượng sẽ tạo dựng uy tín của đơn vị với các cơ quan Nhà nước và Chủ đầu tư, là điểm tựa và tạo sự uy tín đối với các nhà thầu thi công. Đối với nhà thầu: Việc đảm bảo và nâng cao chất lượng công trình sẽ tiết kiệm được nguyên vật liệu, máy móc thiết bị trong thi công và tăng năng suất lao động.
Nâng cao quản lý chất lượng xây dựng sẽ nâng chất lượng đời sống cho người lao động, thuận lợi cho việc áp dụng tiến bộ khoa học công nghệ đối với nhà thầu, đảm bảo an toàn cho thiết bị thi công, an toàn tính mạng cho công nhân công trong quá trình xây dựng và an toàn cho người sử dụng khi hoàn thành. Nguyên tắc quản lý chất lượng công trình; Công trình xây dựng phải được kiểm soát chất lượng theo quy định của Nghị định 06/2021/NĐCP và pháp luật khác có liên quan trong quá trình chuẩn bị, thực hiện đầu tư xây dựng công trình và khai thác, sử dụng công trình nhằm đảm bảo an toàn cho người, tài sản, thiết bị, công trường và các công trình lân cận. 6 Hạng mục công trình, công trình xây dựng hoàn thành chỉ được phép đưa vào khai thác, sử dụng sau khi được nghiệm thu đảm bảo yêu cầu của thiết kế xây dựng, tiêu chuẩn áp dụng, quy chuẩn kỹ thuật cho công trình, các yêu cầu của hợp đồng xây dựng và quy định của pháp luật có liên quan.