phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHTMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, chi nhánh Hoàn Kiếm Chƣơng 2: Phƣơng pháp thiết kế luận văn Chƣơng 3:Thực trạng quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHTMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, chi nhánh Hoàn Kiếm Chƣơng 4: Giải pháp tăng cƣờng quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại NHTMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, chi nhánh Hoàn Kiếm Để có thể hoàn thành đƣợc bài viết, em xin chân thành cảm ơn sự hƣớng dẫn tận tình của thầy giáo PGS. Đinh Văn Thông và sự giúp đỡ nhiệt tình của các cô chú, anh chị tại ngân hàng Ngoại thƣơng, chi nhánh Hoàn Kiếm đã giúp đỡ em rất nhiều trong thời gian thực tập vừa qua. 3 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHẤT LƢỢNG CHO VAY NGẮN HẠN TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thƣơng mại Từ trƣớc đến nay có rất nhiều công trình nghiên cứu, luận văn thạc sĩ, các bài báo, các tham luận liên quan đến vấn đề cho vay nhƣ luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Thanh Hà (2011), “Các giải pháp mở rộng tín dụng tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài gòn”, trƣờng Đại học Kinh tế Đại học Quốc gia TP.
Luận văn phân tích, đánh giá tình hình tín dụng và đƣa ra 5 giải pháp mở rộng tín dụng tại Chi nhánh ngân hàng này. Đồng thời đƣa ra các đề xuất và kiến nghị đối với Ngân hàng nhà nƣớc và Chính phủ để các giải pháp này phát huy hiệu quả tại Ngân hàng Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn. Luận án tiến sĩ của tác giả Lê Ngọc Lân (2011), “Quản lý nhà nước đối với hoạt động tín dụng của các ngân hàng thương mại ở Việt Nam”, Học viện Khoa học xã hội, đã tập trung nghiên cứu, giải quyết các vấn đề lý luận cơ bản và thực tiễn về hoạt động tín dụng ngân hàng và quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động tín dụng ngân hàng với các nội dung chủ yếu: Hệ thống hóa những nội dung cơ bản về quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động tín dụng ngân hàng; Đề cập một số kinh nghiệm quản lý hoạt động tín dụng tại một số nƣớc; Phân tích các nguyên nhân chủ quan và khách quan ảnh hƣởng đến hiệu quả của quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động tín dụng đồng thời luận văn cũng chỉ ra các giải pháp, điều kiện nhằm tạo điều kiện thuận lợi về môi trƣờng kinh tế và pháp lý cho việc thực hiện các giải pháp đƣa ra. 4 Luận văn thạc sĩ của tác giả Bạch Thị Thảo (2015), “Nâng cao chất lượng cho vay ngắn hạn tại NHTMCP đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Thăng Long”, trƣờng Đại học Quốc gia Hà Nội, đã tổng hợp đƣợc một số vấn đề chung về chất lƣợng cho vay ngắn hạn của các ngân hàng thƣơng mại, nêu đƣợc khái quát chất lƣợng cho vay của BIDV chi nhánh Thăng Long và từ đó rút ra đƣợc một số nhận xét đánh giá về ƣu điểm, hạn chế cũng nhƣ nguyên nhân của các hạn chế về cho vay ngắn hạn của ngân hàng làm cơ sở cho các đề xuất giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng cho vay ngắn hạn của chi nhánh trong thời gian tiếp theo.
Tuy nhiên, các giải pháp tác giả đƣa ra còn chung chung, chƣa gắn kết với kết quả phân tích và chƣa đƣa ra định hƣớng nâng cao chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng. Luận văn thạc sĩ của tác giả Phùng Thị Nga (2015) “Chất lượng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại NHTMCP Công thương Việt Nam, chi nhánh Nam Thăng Long”, Trƣờng đại học Kinh tế đã nêu ra đƣợc những nội dung chủ yếu sau: - Tổng quan chung về doanh nghiệp vừa và nhỏ, vị trí, vai trò của nó đối với nền kinh tế; Các hoạt động chủ yếu của ngân hàng thƣơng mại, khái niệm về cho vay và vai trò của cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, các chỉ tiêu đánh giá chất lƣợng cho vay. - Đi sâu nghiên cứu và phân tích thực trạng về quan hệ cho vay của NHCT chi nhánh Nam Thăng Long đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, chỉ ra đƣợc những tồn tại và nguyên nhân. - Dựa trên những phân tích về thực trạng,tồn tại và nguyên nhân trong quan hệ cho vay của NHCT, chi nhánh Nam Thăng Long đối với DN vừa và nhỏ, luận văn đã đƣa ra các giải pháp và kiến nghiện giúp ngân hàng nâng cao chất lƣợng cho vay.
5 Tuy nhiên, đề tài nghiên cứu trên chỉ đề cập đến chất lƣợng tín dụng nói chung và chất lƣợng tín dụng dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ mà chƣa đề cập đến chất lƣợng cho vay ngắn hạn, loại hình tín dụng chủ yếu của ngân hàng thƣơng mại. Luận văn thạc sĩ của Vũ Thị Lâm (2010), “Nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam, chi nhánh Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc”, trƣờng đại học Nông nghiệp Hà Nội, đã tập trung phân tích thực trạng hoạt động tín dụng tại ngân hàng đầu tƣ và phát triển Việt Nam, chi nhánh Phúc Yên, tỉnh Vĩnh Phúc thông qua cách thức tổ chức hoạt động, các kết quả chi tiêu hoạt động chính nhƣ huy động vốn, cho vay, thanh toán quốc tế,bản lẻ….Luận văn đã đặc biệt đi sâu phân tích chất lƣợng tín dụng xét cả về định tính và định lƣợng. Tác giả đã phân tích thực tế và kết quả hoạt động tín dụng tại chi nhánh và hạn chế. Song, luận văn còn hạn chế trong việc đánh giá thực trạng một cách chung chung, chƣa có minh chứng cụ thể và các giải pháp chƣa xuất phát từ đặc điểm riêng của chi nhánh.
Tuy nhiên, chƣa có công trình nghiên cứu chuyên biệt về hoạt động cho vay ngắn hạn của NHTM Vietcombank Hoàn Kiếm. Do vậy, đề tài “Quản lý chất lượng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng TMCP Vietcombank chi nhánh Hoàn Kiếm” là đề tài mới. Trong quá trình thực hiện đề tài, bên cạnh việc kế thừa, chọn lọc những thành tựu nghiên cứu đã có, tác giả cũng tham khảo, kết hợp khảo sát những vấn đề mới nảy sinh, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại Vietcombank Hoàn Kiếm. Cơ sở lý luận về quản lý chất lƣợng cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thƣơng mại 1.
Hoạt động cho vay và chất lượng cho vay ngắn hạn của ngân hàng thương mại 1. Hoạt động cho vay của NHTM i) Nội dung hoạt động cho vay của NHTM 6 Trong hoạt động kinh doanh tiền tệ của các NHTM thì nghiệp vụ tín dụng cho vay giữ vai trò trọng yếu nhất. Cho vay cũng là một trong các hình thức tín dụng của ngân hàng và đóng vai trò là nguồn thu chủ yếu. Có thể đƣa ra khái niệm về cho vay của NHTM nhƣ sau: “Hoạt động cho vay của NHTM là một giao dịch về tiền hoặc tài sản được chuyển nhượng từ NHTM đến khách hàng trên cơ sở có hoàn trả (cả gốc lẫn lãi) mà thực chất là sự vay mượn dựa trên cơ sở tin tưởng, tín nhiệm lẫn nhau”.
ii ) Hoạt động cho vay ngắn hạn của NHTM Cho vay ngắn hạn là hình thức cho vay mà thời hạn cho vay đến 12 tháng. Cho vay ngắn hạn có những đặc điểm sau: - Vốn vay ngắn hạn luân chuyển cùng chu kỳ sản xuất kinh doanh của khách hàng. Cho vay ngắn hạn chủ yếu để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt tạm thời vốn lƣu động trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Việc cho vay và thu nợ luôn diễn ra lúc bắt đầu và kết thúc của chu kì sản xuất kinh doanh.
Ngân hàng thƣờng cho vay khi khách hàng phát sinh nhu cầu vốn để mua vật tƣ, nguyên vật liệu, hoặc trang trải các chi phí sản xuất. Khi hàng hoá đƣợc tiêu thụ, khách hàng có thu nhập, cũng là lúc ngân hàng thu hồi nợ. Xuất phát từ đặc điểm này, các ngân hàng thƣờng quy định thời hạn cho vay trên cơ sở chu kì sản xuất của ngƣời vay. Do vậy, thời gian thu hồi vốn trong cho vay ngắn hạn nhanh.
- Thời hạn thu hồi vốn nhanh nên rủi ro của khoản cho vay ngắn hạn thấp hơn khoản cho vay trung và dài hạn, mức lãi suất cho vay ngắn hạn thấp hơn mức lãi suất cho vay trung và dài hạn. - Hình thức cho vay phong phú: Ngân hàng cung cấp ngày càng đa dạng các loại hình thức cho vay ngắn hạn, nhƣ: cho vay ngắn hạn từng lần, cho vay theo hạn mức, cho vay thấu chi, cho vay luân chuyển… Điều này vừa để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, đồng thời giúp ngân hàng phân tán rủi ro. 7 - Cho vay ngắn hạn là hoạt động chủ yếu của ngân hàng. Đặc trƣng cảu ngân hàng là kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, trong đó nhận tiền gửi ngắn hạn là hoạt động huy động vốn chủ yếu.
Cho nên, với sự phù hợp về lãi suất và thời hạn, các ngân hàng chủ yếu cho vay ngắn hạn. - Là hoạt động đặc trƣng của NHTM Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh tế, là một tổ chức trung gian tài chính với hoạt động chủ yếu là chuyển tiết kiệm thành đầu tƣ. Trong quá trình vận động của nền kinh tế, xảy ra mối quan hệ giữa hai loại cá nhân và tổ chức:(1) các tổ chức và cá nhân tạm thời thâm hụt chi tiêu, tức là chi tiêu cho tiêu dùng và đầu tƣ vƣợt quá thu nhập và vì thế họ là những ngƣời cần bổ sung vốn; và (2) các cá nhân và tổ chức thặng dƣ trong chi tiêu, tức là thu nhập hiện tại của họ lớn hơn các khoản chi tiêu cho hàng hoá, dịch vụ và do vậy họ có tiền để tiết kiệm. Sự tồn tại của hai nhóm này hoàn toàn độc lập với ngân hàng.
Điều tất yếu là tiền sẽ chuyển từ nhóm thứ (2) sang nhóm thứ (1) nếu cả hai cùng có lợi. Nhƣ vậy thu nhập gia tăng là động lực tạo ra mối quan hệ tài chính giữa hai nhóm. Quan hệ tín dụng trực tiếp (quan hệ tài chính trực tiếp) đã có từ lâu và tồn tại cho đến ngày nay. Tuy nhiên quan hệ trực tiếp bị nhiều giới hạn do sự không phù hợp về quy mô, thời gian, không gian.