Đề án tốt nghiệp Tìm hiểu một số phương pháp nén ảnh §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh Lêi c¶m ¬n ! Em xin bµy tá lßng biÕt ¬n s©u s¾c nhÊt tíi PGS. Ng« Quèc T¹o, thÇy ®· tËn t×nh h- íng dÉn vµ gióp ®ì em rÊt nhiÒu trong qu¸ tr×nh thùc tËp vµ t×m hiÓu nghiªn cøu ®Ò tµi ®- îc giao ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh tèt b¸o c¸o tèt nghiÖp cña m×nh. Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n sù d¹y b¶o cña c¸c thÇy gi¸o, c« gi¸o Khoa C«ng NghÖ Th«ng Tin - Tr- êng §¹i häc D©n LËp H¶i Phßng ®· trang bÞ cho em nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh b¸o c¸o tèt nghiÖp vÒ ®Ò tµi ®- îc giao. Trong qu¸ tr×nh nghiªn cøu ®Ò tµi mÆc dï ®· ®- îc c¸c thÇy c« gi¸o h- íng dÉn tËn t×nh nh- ng do nhiÒu nguyªn nh©n chñ quan vµ kh¸ch quan nªn ®Ò tµi kh«ng tr¸nh khái sai sãt .Em rÊt mong ®- îc c¸c thÇy c« gi¸o chØ dÉn ,®ãng gãp nh÷ng ý kiÕn quý b¸u gióp em hoµn thiÖn h¬n b¸o c¸o tèt nghiÖp , ph¸t triÓn vµ më réng ®Ò tµi ®ùoc giao.
Em xin ch©n thµnh c¸m ¬n ! H¶i Phßng, ngµy th¸ng n¨m 2007 Sinh viªn T¹ Minh Th¾ng Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 1 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh Môc lôc Më ®Çu. 3 CH-¬ng I: Giíi thiÖu tæng quan vÒ nÐn ¶nh .Giíi thiÖu vÒ ¶nh sè vµ xö lý ¶nh sè.Môc ®Ých vµ sù cÇn thiÕt cña nÐn ¶nh. 7 Ch-¬ng II: C¸c ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh .C¸ch ph©n lo¹i c¸c ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh .C¸ch ph©n lo¹i dùa vµo nguyªn lý nÐn .C¸ch ph©n lo¹i dùa vµo c¸ch thøc thùc hiÖn nÐn.C¸ch ph©n lo¹i dùa vµo lý thuyÕt m· ho¸ .Qu¸ tr×nh nÐn vµ gi¶i nÐn .Ph-¬ng ph¸p m· ho¸ ®é dµi lo¹t RLE.Mét sè thñ tôc ch-¬ng tr×nh .Ph-¬ng ph¸p m· ho¸ Huffman .Mét sè thñ tôc ch-¬ng tr×nh .Ph-¬ng ph¸p m· ho¸ LZW.Mét sè thñ tôc ch-¬ng tr×nh .Ph-¬ng ph¸p m· ho¸ JPEG .Mét sè thñ tôc ch-¬ng tr×nh .Ph-¬ng ph¸p m· ho¸ JPEG2000. Lịch sử ra đời và phát triển chuẩn JPEG2000 .Các tính năng của JPEG2000 .Các bước thực hiện nén ảnh theo chuẩn JPEG2000 .Xử lý trước biến đổi.
Biến đổi liên thành phần. Biến đổi riêng thành phần (biến đổi Wavelet). Lượng tử hoá - Giải lượng tử hoá. Mã hoá và kết hợp dòng dữ liệu sau mã hoá.
Phương pháp mã hoá SPIHT. Phương pháp mã hoá EZW .So sánh chuẩn JPEG2000 với JPEG và các chuẩn nén ảnh tĩnh khác. 62 Ch-¬ng III: Cµi ®Æt ch-¬ng tr×nh vµ thö nghiÖm. 69 Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 2 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh Më ®Çu Ngµy nay, cïng víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng cña khoa häc vµ c«ng nghÖ th× m¸y tÝnh ®ãng vai trß ngµy cµng quan träng vµ kh«ng thÓ thiÕu trong cuéc sèng x· héi loµi ng- êi.
ViÖc trao ®æi th«ng tin cña con ng- êi trong tÊt c¶ c¸c ngµnh, c¸c lÜnh vùc cña ®êi sèng ngµy cµng trë nªn cÇn thiÕt cïng víi sù ra ®êi vµ ph¸t triÓn cña m¹ng Internet. Xö lý ¶nh lµ mét ngµnh khoa häc cßn t- ¬ng ®èi míi mÎ so víi nhiÒu ngµnh khoa häc kh¸c nh- ng nã ®ang ®- îc tËp trung nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn v× nh÷ng øng dông thùc tiÔn cña nã trong nhiÒu ngµnh , lÜnh vùc kh¸c nhau. Trong ®ã ‚NÐn °nh‛ l¯ mét phÇn cña xö lý °nh cã øng dông to lín trong truyÒn th«ng vµ trong l- u tr÷, ®· cã rÊt nhiÒu ph- ¬ng ph¸p nÐn ¶nh ®- îc ra ®êi vµ kh«ng ngõng ®- îc c¶i tiÕn ®Ó ngµy cµng hoµn thiÖn ®em l¹i hiÖu qu¶ nÐn cao v¯ cho chÊt lîng °nh tèt nhÊt. Trong ®å ²n tèt nghiÖp ‚T×M hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh‛ ®îc sù híng dÉn cña PGS.
Ng« Quèc T¹o em ®· ®i s©u nghiªn cøu mét sè ph- ¬ng ph¸p nÐn ¶nh phæ biÕn nh- : m· lo¹t dµi RLE, HUFFMAN, LZW, JPEG vµ ph- ¬ng ph¸p nÐn ¶nh JPEG2000 dùa trªn biÕn ®æi Wavelet víi nh÷ng ®Æc tÝnh v- ît tréi so víi c¸c chuÈn nÐn tr- íc ®ã ®em l¹i hiÖu qu¶ nÐn cao , cho ¶nh nÐn chÊt l- îng tèt vµ nhiÒu nh÷ng - u ®iÓm kh¸c mµ c¸c chuÈn nÐn tr- íc ®ã kh«ng thÓ cã. Néi dung ®å ¸n tèt nghiÖp bao gåm c¸c phÇn chÝnh nh- : ch- ¬ng mét giíi thiÖu tæng quan vÒ xö lý ¶nh, môc ®Ých ch- ¬ng nµy lµ giíi thiÖu mét sè kh¸i niÖm cÇn biÕt vÒ ¶nh sè vµ xö lý ¶nh sè. Ch- ¬ng hai sÏ giíi thiÖu mét sè ph- ¬ng ph¸p nÐn ¶nh vµ c¸ch ph©n lo¹i c¸c ph- ¬ng ph¸p nÐn ¶nh. Ch- ¬ng ba sÏ giíi thiÖu vÒ ch- ¬ng tr×nh thö nghiÖm vµ kÕt qu¶ ®¹t ®ù¬c cña ch- ¬ng tr×nh.
Cuèi cïng sÏ lµ phÇn kÕt luËn ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ nghiªn cøu thu ®- îc vµ h- íng ph¸t triÓn cña ®Ò tµi. Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 3 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh CH-¬ng I: Giíi thiÖu tæng quan vÒ nÐn ¶nh I.Giíi thiÖu vÒ ¶nh sè vµ xö lý ¶nh sè: I.¶nh sè: ¶nh cã thÓ biÓu diÔn d- íi d¹ng tÝn hiÖu t- ¬ng tù hoÆc tÝn hiÖu sè. Trong biÓu diÔn sè cña c¸c ¶nh ®a møc x¸m, mét ¶nh ®- îc biÓu diÔn d- íi d¹ng mét ma trËn hai chiÒu. Mçi phÇn tö cña ma trËn biÓu diÔn cho møc x¸m hay c- êng ®é cña ¶nh t¹i vÞ trÝ ®ã.
Mçi phÇn tö trong ma trËn ®- îc gäi lµ mét phÇn tö ¶nh, th«ng th- êng kÝ hiÖu lµ PEL (Picture Element) hoÆc lµ ®iÓm ¶nh (Pixel). - Víi ¶nh ®a cÊp x¸m: NÕu dïng 8 bit (1 byte) ®Ó biÓu diÔn møc x¸m, th× sè c¸c møc x¸m cã thÓ biÓu diÔn ®- îc lµ 28 hay 256. Mçi møc x¸m ®- îc biÓu diÔn d- íi d¹ng lµ mét sè nguyªn n»m trong kho¶ng tõ 0 ®Õn 255, víi møc 0 biÓu diÔn cho møc c- êng ®é ®en nhÊt vµ 255 biÓu diÔn cho møc c- êng ®é s¸ng nhÊt. - Víi ¶nh mµu: C¸ch biÓu diÔn còng t- ¬ng tù nh- víi ¶nh ®en tr¾ng, chØ kh¸c lµ c¸c sè t¹i mçi phÇn tö cña ma trËn biÓu diÔn cho ba mµu riªng rÏ gåm: ®á (red), lôc (green) vµ lam (blue).
§Ó biÓu diÔn cho mét ®iÓm ¶nh mµu cÇn 24 bit, 24 bit nµy ®- îc chia thµnh ba kho¶ng 8 bit. Mçi kho¶ng nµy biÓu diÔn cho c- êng ®é s¸ng cña mét trong c¸c mµu chÝnh. Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 4 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh Pixel or PEL §é s¸ng trung b×nh trong mçi h×nh ch÷ nhËt = gi¸ trÞ mét ®iÓm ¶nh.1 BiÓu diÔn cña mét møc x¸m cña ¶nh sè.Xö lý ¶nh sè: Xö lý ¶nh lµ mét khoa häc mÆc dï cßn t- ¬ng ®èi míi so víi nhiÒu ngµnh khoa häc kh¸c ,nhÊt lµ trªn quy m« c«ng nghiÖp. Xö lý ¶nh sè cã rÊt nhiÒu øng dông nh- lµm næi c¸c ¶nh trong y häc, kh«i phôc l¹i ¶nh do t¸c ®éng cña khÝ quyÓn trong thiªn v¨n häc, t¨ng c- êng ®é ph©n gi¶i cña ¶nh truyÒn h×nh mµ kh«ng cÇn thay ®æi cÊu tróc bªn trong cña hÖ thèng chuyÓn t¶i, nÐn ¶nh trong khi truyÒn ®i xa hoÆc l- u tr÷.
C¸c giai ®o¹n chÝnh trong xö lý ¶nh cã thÓ ®- îc m« t¶ trong h×nh sau: L- u tr÷ CAMERA Ph©n Thu nhËn Sè ho¸ tÝch ¶nh NhËn d¹ng ¶nh dd¹ng¹ng SENSOR L- u tr÷ HÖ quyÕt ®Þnh Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 5 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh I.Môc ®Ých vµ sù cÇn thiÕt cña nÐn ¶nh : NÐn ¶nh lµ mét kü thuËt m· ho¸ c¸c ¶nh sè ho¸ nh»m gi¶m sè l- îng c¸c bit d÷ liÖu cÇn thiÕt ®Ó biÓu diÔn ¶nh. Môc ®Ých lµ gi¶m ®i nh÷ng chi phÝ trong viÖc l- u tr÷ ¶nh vµ chi phÝ thêi gian ®Ó truyÒn ¶nh ®i xa trong truyÒn th«ng nh- ng vÉn ®¶m b¶o ®- îc chÊt l- îng cña ¶nh. NÐn ¶nh thùc hiÖn ®- îc lµ do mét thùc tÕ: th«ng tin trong bøc ¶nh kh«ng ph¶i lµ ngÉu nhiªn mµ cã trËt tù , tæ chøc.V× thÕ nÕu bãc t¸ch ®- îc tÝnh trËt tù, cÊu tróc ®ã th× sÏ biÕt phÇn th«ng tin nµo quan träng nhÊt trong bøc ¶nh ®Ó biÓu diÔn vµ truyÒn ®i víi sè l- îng Ýt bit h¬n so víi ¶nh gèc mµ vÉn ®¶m b¶o tÝnh ®Çy ®ñ cña th«ng tin.ë bªn nhËn qu¸ tr×nh gi¶i m· sÏ tæ chøc, s¾p xÕp l¹i ®- îc bøc ¶nh xÊp xØ gÇn chÝnh x¸c so víi ¶nh gèc nh- ng vÉn tháa m·n chÊt l- îng yªu cÇu. D- íi ®©y lµ vÝ dô vÒ l- u tr÷ ¶nh sè vµ truyÒn ®i xa víi ®- êng truyÒn 9600 baud (9600 bps) ®Ó thÊy râ sù cÇn thiÕt cña viÖc nÐn ¶nh: • ¶nh ®a cÊp x¸m hay ¶nh 256 mµu cã kÝch th- íc 800 x 600, 8 bit/®iÓm ¶nh, cÇn 3.000 bit l- u tr÷ vµ mÊt 6.
• ¶nh mµu RGB (24 bit/®iÓm ¶nh ) cïng ®é ph©n gi¶i nh- vËy cÇn h¬n 10 triÖu bit ®Ó l- u tr÷ vµ 20 phót ®Ó truyÒn. “ Mét phim ©m b¶n cã kÝch th- íc 24 36 mm (35 mm) chia b»ng c¸c kho¶ng c¸ch nhau 12 µm, vµo kho¶ng 3000 2000 ®iÓm, 8 bit / pixel, yªu cÇu 48 triÖu bit cho l- u gi÷ ¶nh vµ 83 phót ®Ó truyÒn. Qua vÝ dô trªn ta thÊy nhiÒu vÊn ®Ò trong viÖc l- u tr÷ vµ truyÒn t¶i ¶nh sè ho¸. NÐn ¶nh cã nhiÒu øng dông trong thùc tÕ nh- : truyÒn c¸c v¨n b¶n ®å ho¹ qua ®- êng ®iÖn tho¹i (Fax), nÐn ¶nh trong y tÕ vµ truyÒn h×nh c¸p….ChÝnh sù øng dông trong nhiÒu lÜnh vùc cña nÐn ¶nh cïng víi sù tiÕn bé trong lÜnh vùc vi ®iÖn tö dÉn ®Õn sù ra ®êi c¸c chuÈn nÐn ¶nh.
Sinh viªn thùc hiÖn : T¹ Minh Th¾ng CT 702 Trang : 6 §å ¸n tèt nghiÖp T×m hiÓu mét sè ph-¬ng ph¸p nÐn ¶nh NÐn ¶nh ®¹t ®- îc b»ng c¸ch lo¹i bá c¸c phÇn d- thõa trong ¶nh ®· ®- îc sè ho¸. D- thõa cã thÓ lµ d- thõa th«ng tin vÒ kh«ng gian, d- thõa vÒ cÊp x¸m hay d- thõa vÒ thêi gian: “ D- thõa th«ng tin vÒ kh«ng gian : trong mét bøc ¶nh lu«n tån t¹i sù t- ¬ng quan gi÷a c¸c ®iÓm ¶nh c¹nh nhau. “ D- thõa th«ng tin vÒ cÊp x¸m :lµ d- thõa dùa vµo sù t- ¬ng quan gi÷a c¸c mµu s¾c c¹nh nhau. “ D- thõa th«ng tin vÒ thêi gian : Trong mét chuçi ¶nh video, tån t¹i sù t- ¬ng quan gi÷a c¸c ®iÓm ¶nh cña c¸c frame kh¸c nhau .