Chương 1: Những vấn đề chung về vai trò, vị trí và sự tham gia của phụ nữ trong quản lý hành chính nhà nƣớc Chương 2: Thực trạng sự tham gia của phụ nữ trong quản lý tại các cơ quan hành chính nhà nƣớc cấp tỉnh trên địa bàn tỉnh Lào Cai Chương 3: Một số giải pháp tăng cƣờng sự tham gia của phụ nữ trong quản lý tại các cơ quan hành chính nhà nƣớc cấp tỉnh ở Lào Cai 9 Luan van Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VAI TRÒ, VỊ TRÍ VÀ SỰ THAM GIA CỦA PHỤ NỮ TRONG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC 1. Vị trí, vai trò của phụ nữ và cán bộ nữ trong sự nghiệp cách mạng 1. Quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về phụ nữ và cán bộ nữ Theo C.Mác phụ nữ có vai trò quyết định trong xã hội; sự tiến bộ của một quốc gia có thể đo lƣờng qua việc xem xét tƣ tƣởng và hành động của phụ nữ trong quốc gia đó. Sự tiến bộ của một quốc gia đƣợc đánh giá thông qua vị trí của phụ nữ trong quốc gia đó.Ăng-ghen, điều kiện đầu tiên để giải phóng phụ nữ là việc phụ nữ tham gia quản lý Nhà nƣớc, quản lý xã hội.
Ngƣời cũng đã khẳng địnhsự giải phóng phụ nữ, quyền bình đẳng giữa nam và nữ đều không thể có đƣợc, chừng nào mà ngƣời phụ nữ còn bị gạt ra ngoài lao động sản xuất của xã hội và còn bị bó hẹp trong công việc nội trợ của gia đình. Lênin cho rằng cách mạng xã hội chủ nghĩa không thể thành công nếu không có phụ nữ tham gia. Ngƣời còn khẳng định phụ nữ có ảnh hƣởng rất to lớn đến nguồn lực cách mạng, có mối liên quan mật thiết với sức mạnh của nhân dân; nếu phụ nữ không tham gia vào công việc chính trị thì cũng không thể lôi kéo quần chúng nhân dân tham gia vào công việc chính trị đƣợc. Lênin cũng xác định Đảng, Nhà nƣớc phải thúc đẩy, tạo điều kiện để phụ nữ tham gia chính trị, tham gia quản lý Nhà nƣớc Xô viết.
Phải làm cho mọi ngƣời phụ nữ lao động đều có thể tham gia chính trị và chính trị thực sự trở thành công việc của phụ nữ; Ngƣời yêu cầu mọi ngƣời ủng hộ phụ nữ tham gia quản lý Nhà nƣớc nếu họ đủ đức, đủ tài. Ngƣời kêu gọi mọi ngƣời hãy ủng hộ phụ nữ thông qua việc bầu phụ nữ vào Xô viết, không phân biệt họ là đảng viên hay ngoài đảng. Chỉ cần họ là một ngƣời trung thực, làm việc đạt kết quả cao và là ngƣời tận tâm với công việc. Đồng thời, Ngƣời cũng phân tích để phụ nữ thấy 10 Luan van rõ rằng, muốn tiến bộ nhanh và bình đẳng với nam giới về mọi mặt thì phụ nữ phải tham gia quản lý xã hội, quản lý Nhà nƣớc.
Trong khi quản lý, phụ nữ sẽ có điều kiện học tập nhanh chóng và sẽ đuổi kịp nam giới. Stalin cũng cho rằng: xã hội muốn phát triển cần có sự tham gia tích cực của giới nữ. Ngƣời nhận thấy, phụ nữ trong các nông trang tập thể ngày càng hoạt động tích cực trong công tác tổ chức xã hội. Đó là điều đáng mừng và là dấu hiệu của sự phát triển của trình độ văn hóa nông thôn.
Nhƣ vậy, các nhà kinh điển, các lãnh tụ cách mạng vô sản thế giới đều đánh giá rất cao tiềm năng của phụ nữ trong sự nghiệp cách mạng, trong quản lý Nhà nƣớc; coi phụ nữ là một nguồn nhân lực quan trọng để phát triển xã hội 1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò phụ nữ và cán bộ nữ Tiếp thu sâu sắc chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến vai trò, vị thế của phụ nữ trong phong trào cách mạng thế giới nói chung và sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói riêng. Trong bộ Hồ Chí Minh toàn tập với tổng số 1.941 bài nói và viết, đã có gần 100 bài viết Bác nhắc nhiều đến phụ nữ. Ngƣời cho rằng, sự nghiệp giải phóng loài ngƣời, giải phóng xã hội, giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội phải gắn liền với sự nghiệp giải phóng phụ nữ.
Ngƣời viết: “Nói phụ nữ là nói phân nửa xã hội. Nếu không giải phóng phụ nữ thì không giải phóng một nửa loài ngƣời. Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng chủ nghĩa xã hội chỉ một nửa”. Trong Di chúc để lại cho Đảng, nhân dân và con cháu muôn đời sau, Ngƣời căn dặn: Đảng ta phải tiếp tục sự nghiệp giải phóng phụ nữ sau khi cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nƣớc thắng lợi, cần chú ý thực hiện hai điều: Một là, Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dƣỡng, cất nhắc và giúp đỡ phụ nữ, để ngày càng thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc, kể cả công việc lãnh đạo; 11 Luan van Hai là, bản thân phụ nữ phải cố gắng vƣơn lên.
Theo Ngƣời, thực hiện đƣợc hai điều này là “một cuộc cách mạng đƣa đến quyền bình đẳng thực sự cho phụ nữ”, [7, tr. Hồ Chí Minh đã nhận thấy một nhân tố quyết định thắng lợi của cách mạng Việt Nam là sự tham gia của phụ nữ Việt Nam. Tại lễ kỷ niệm 36 năm ngày thành lập Hội Liên hiệp phụ nữ (LHPN) Việt Nam (20/10/1966), Bác Hồ đã khẳng định, ngay từ những năm đầu tiên của thế kỷ thứ nhất Hai Bà Trƣng đã đứng lên, phất cờ khởi nghĩa, đánh giặc, cứu dân. Phát huy truyền thống quý báu đó, mỗi khi nƣớc nhà bị xâm lƣợc thì phụ nữ khắp đất nƣớc đều hăng hái đứng lên đánh đuổi ngoại xâm, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng đất nƣớc.
Không chỉ đánh giá cao vai trò phụ nữ, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn là ngƣời hiểu rất rõ khả năng làm việc to lớn của phụ nữ Việt Nam trong các lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh vực chính quyền. Ngƣời nói: ở nƣớc ta, dƣới chế độ Xã hội chủ nghĩa (XHCN) đã có rất nhiều phụ nữ là cán bộ lãnh đạo, là những nữ Giám đốc và phó Giám đốc, nữ Chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp, Chủ tịch Ủy ban hành chính, bí thƣ chi bộ Đảng. Bác không chỉ đánh giá cao vai trò của phụ nữ Việt Nam trong sự nghiệp cách mạng nói chung và trong tham gia chính quyền nói riêng, mà điều quan trọng hơn là Ngƣời đã đặt trách nhiệm của Đảng đối với vấn đề giải phóng phụ nữ. Ngƣời có quan điểm, Đảng muốn thực hiện đƣợc nhiệm vụ giải phóng phụ nữ thì phải thực hiện bằng pháp luật, chính sách, biện pháp cụ thể, Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dƣỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo.
Hồ Chí Minh luôn cho rằng: không ai thấu hiểu phụ nữ bằng phụ nữ, Ngƣời muốn vận động, bảo vệ, hỗ trợ phụ nữ thành lập tổ chức của phụ nữ. Ngay từ những năm hai mƣơi của thế kỷ XX trong cuốn “Đƣờng cách mệnh”, Hồ Chí Minh đã nói: cách mạng thế giới muốn thành công thì phải vận động phụ nữ các nƣớc cùng tham gia. 12 Luan van Có thể nói rằng, theo tƣ tƣởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh; vai trò của phụ nữ Việt Nam, vai trò tổ chức của phụ nữ đƣợc đề cao trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội; Phụ nữ Việt Nam đƣợc tạo điều kiện để tham gia vào bộ máy điều hành và quản lý đất nƣớc. Rất tôn trọng phụ nữ, đánh giá đúng vai trò của phụ nữ, song Bác Hồ cũng rất nghiêm khắc đối với phụ nữ.
Ngƣời luôn nhắc nhở phụ nữ phải ý thức đƣợc vai trò, vị thế của mình mà phấn đấu cho mình và cho dân tộc. Ngƣời từng nói Đảng, Chính phủ và Bác rất mong phụ nữ tiến bộ nhiều hơn nữa. Hiện nay số phụ nữ tham gia trong các ngành, còn ít. Ngƣời nhắc nhở phụ nữ cần cố gắng để tham gia nhiều hơn nữa vào các ngành, tham gia chính quyền các cấp.
Phụ nữ phải quyết tâm học tập, nâng cao tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, tự tin vào khả năng của mình, không nên ỷ lại vào Đảng, Chính phủ. Và phụ nữ cũng không nên chỉ trông chờ vào ngƣời khác mà phải có chí khí tự cƣờng tự lập, phải đấu tranh để bảo vệ quyền lợi của mình. Nhƣ vậy, Hồ Chí Minh đã khẳng định vai trò, vị trí to lớn của phụ nữ Việt Nam. Ngƣời luôn gắn nhiệm vụ giải phóng phụ nữ với giải phóng giai cấp, giải phóng dân tộc, giải phóng con ngƣời.
Ngƣời khẳng định rằng, trong chế độ XHCN, Đảng, Nhà nƣớc và các tổ chức xã hội phải thật sự quan tâm đến phụ nữ; hỗ trợ, tạo điều kiện để ngƣời phụ nữ phát huy tối đa tài năng, tiềm lực của mình; đồng thời ngƣời phụ nữ muốn tiến bộ, bình đẳng, hạnh phúc thật sự thì phải có ý chí, có quyết tâm, tích cực học tập, rèn luyện để có đủ đức, tài tham gia quản lý Nhà nƣớc, quản lý xã hội. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác phụ nữ, công tác cán bộ nữ Tiếp thu lý luận Mác - Lê nin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh, Đảng ta rất quan tâm đến phụ nữ Việt Nam. Từ Luận cƣơng chính trị đầu tiên (năm 1930), Đảng đã đề ra mục tiêu giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng phụ nữ. Một trong mƣời nhiệm vụ chủ yếu của cách mạng Việt Nam là thực 13 Luan van hiện nam nữ bình quyền.
Nghị quyết Hội nghị Trung ƣơng Đảng cộng sản Đông Dƣơng (tháng 10 năm 1930) đã đề ra nhiệm vụ Đảng cần phải tổ chức ra các đoàn thể phụ nữ, phụ nữ hiệp hội, nhằm mục đích chính là mƣu quyền lợi cho phụ nữ, làm cho phụ nữ đƣợc giải phóng. Với quan điểm đó, Đảng đã lãnh đạo việc thành lập tổ chức đại diện cho phụ nữ, đó là Hội Liên hiệp phụ nữ Việt Nam. Trong bài phát biểu tại Đại hội đại biểu Phụ nữ Việt Nam lần thứ II (1956), đồng chí Trƣờng Chinh - Tổng bí thƣ Ban Chấp hành (BCH) Trung ƣơng Đảng đã khẳng định vai trò to lớn của phụ nữ nƣớc ta: “Phụ nữ Việt Nam là một phần nửa nhân dân, thắng lợi của cách mạng, của kiến quốc một phần do sự tham gia của phụ nữ quyết định” [17, tr. Tháng 12 năm 1960, nhận rõ vai trò quan trọng của cán bộ nữ trong cách mạng, lần đầu tiên Đảng triệu hồi Hội nghị cán bộ phụ nữ.