Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, đời sống người dân ngày càng được cải thiện nhiều, chất lượng cuộc sống ngày càng nâng cao. Đối với người dân cả nước nói chung và người dân sống tại TP.HCM nói riêng, ngoài những nhu cầu như ăn mặc cơ bản, thì việc ở nhà đẹp, đi xe sang, được học tập ở những môi trường chuyên nghiệp, đi du lịch nước ngoài, … sẽ trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Hầu hết các khoản chi “khủng” đó cần đến sự hỗ trợ tín dụng, và nguồn tín dụng từ ngân hàng (tín dụng bán lẻ) dường như là lựa chọn số một cho người dân. Tính cấp thiết của đề tài Xu thế hiện nay của các NHTM là coi trọng phát triển dịch vụ bán lẻ như một chiến lược dài hạn, và tín dụng bán lẻ được coi là cốt lõi.
Đây là một thị trường sôi động, với sự tham gia của hầu hết các ngân hàng. Tín dụng bán lẻ là mảng tín dụng quan trọng, chiếm một tỷ lệ không nhỏ trong tổng doanh số cho vay tại bất cứ ngân hàng ở Việt Nam. Hơn nữa, đây là một mảng khá phổ biến và thực sự cần thiết đối với nhu cầu hiện tại của mọi người. Các sản phẩm tín dụng bán lẻ của hầu hết các ngân hàng tại Việt Nam còn kém đa dạng, và nhiều hạn chế.
Trước tình hình đó, chúng ta cần phải phân tích các hoạt động của mảng tín dụng bán lẻ, nhằm nắm được xu hướng phát triển, thấy được những tồn tại, hạn chế, đưa ra biện pháp nhằm khắc phục; phát huy những điểm mạnh vốn có, đưa ra nhiều sản phẩm tín dụng cụ thể hơn, với chất lượng tốt hơn, phù hợp với nhu cầu của khách hàng khắp mọi vùng miền, đặc biệt là tại địa bàn TP.HCM – một trong những thành phố năng đông dân nhất, năng động nhất,… và đề tài “Phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM” thực sự mang tính cấp thiết và có tính thực tiễn cao. Mục tiêu của đề tài Phân tích đánh giá hoạt động của mảng tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM giai đoạn 2012 – 2014, để thấy LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ix rõ được thực trạng, cũng như đưa ra những đề xuất, giải pháp nhằm phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ. Câu hỏi nghiên cứu Bài nghiên cứu nhằm mục đích giải đáp các câu hỏi: - Thực trạng hoạt động của mảng tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM giai đoạn 2012 – 2014? Các nhân tố tác động đến hoạt động tín dụng bán lẻ? Chất lượng tín dụng? - Các sản phẩm tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM - Những bài học kinh nghiệm của các nước trên thế giới trong quá trình phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ. - Một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển tín dụng bán lẻ.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Không gian: Phát triển tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP. - Thời gian: Số liệu được thu thập trong 3 năm: 2012 – 2014. - Đối tượng: Các hoạt động tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu: thu thập số liệu thứ cấp từ các bảng biểu, báo cáo tài chính hằng năm của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh qua 3 năm: 2012 – 2014.
Bảng báo cáo từ thống kê doanh số cho vay, thu hồi nợ, nợ quá hạn, … - Phương pháp phân tích số liệu: phương pháp so sánh trực tiếp (số tuyệt đối/số tương đối). Kết cấu của luận văn Gồm 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về tín dụng bán lẻ tại các NHTM LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com x Trong chương này khái quát về khái niệm về tín dụng, tín dụng bán lẻ, đặc điểm cũng như quy trình cấp tín dụng bán lẻ tại các ngân hàng thương mại. Các bài học kinh nghiệm xử lý nợ xấu của các quốc gia hoặc ngân hàng trên thế giới. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM Chương 2 sẽ khái quát quá trình hình thành, cơ cấu tổ chức, mạng lưới hoạt đông, cũng như thực trạng phát triển tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.
Tìm ra những tồn tại, hạn chế cần phải hoàn thiện hơn trong công tác phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP. Chƣơng 3: Một số giải pháp và kiến nghị nhằm phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM Đưa ra những định hướng cũng như mục tiêu phát triển tín dụng bán lẻ của Ngân hàng TMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam – Chi nhánh TP. Từ những tồn tại, hạn chế, tìm ra các giải pháp nhằm nâng cao hoạt động tín dụng bán lẻ tại chi nhánh, cũng như các kiến nghị đối với các cấp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về tín dụng của Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm về tín dụng Ngân hàng thƣơng mại 1.1 Khái niệm Tín dụng là sự chuyển nhượng tạm thời quyền sử dụng một lượng giá trị được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ hay hiện vật, từ người sở hữu sang người sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định và khi đến thời hạn của khoảng thời gian trên, người sử dụng phải hoàn trả lại cho người sở hữu một lượng giá trị lớn hơn.
Phần tăng thêm về giá trị được gọi là phần lời hay phần lợi tức. Đây chính là cái giá mà người sử dụng phải trả cho người sở hữu để được quyền sử dụng một lượng tiền tệ hay hiện vật nhất định. Tín dụng ngân hàng là quan hệ giữa các ngân hàng thương mại, các tổ chức tín dụng với các công ty, doanh nghiệp và cá nhân,… được thực hiện dưới hình thức ngân hàng đứng ra huyđộng vốn bằng tiền và cho vay (cấp tín dụng) đối với các đối tượng nói trên. Như vậy trong mối quan hệ trên, ngân hàng vừa là người đi vay vừa là người cho vay.
Với tư cách là người đi vay, ngân hàng nhận tiền gửi hoặc phát hành các chứng chỉ tiền gửi để tập trung các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội làm nguồn vốn hoạt động của mình. Ngược lại, với tư cách là người cho vay, ngân hàng cung cấp vốn tín dụng cho các thành phần kinh tế dưới nhiều hình thức khác nhau như cho vay, chiết khấu chứng từ có giá, bảo lãnh, cho thuê tài chính,… Thông qua hoạt động này, ngân hàng có thể cung ứng vốn kịp thời cho nền kinh tế đồng thời tối đa hóa hiệu quả sử dụng đồng vốn của mình.2 Bản chất Tín dụng là hình thức vận động của vốn cho vay, nó phản ánh mối quan hệ kinh tế giữa chủ thể sở hữu và các chủ thể sử dụng nguồn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế trên nguyên tắc hoàn trả có kỳ hạn cả gốc lẫn lợi tức. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 Quan hệ tín dụng ra đời bắt nguồn từ sự xuất hiện mối quan hệ cung cầu về vốn giữa người đi vay và người cho vay. Quan hệ tín dụng tồn tại trong nhiều nền kinh tế hàng hóa, nhưng do tính chất của các phương thức sản xuất xã hội khác nhau nên tín dụng cũng mang những bản chất khác nhau, và chung quy lại tín dụng mang các đặc điểm cơ bản sau: Nền tảng của quan hệ tín dụng là sự tín nhiệm, tin tưởng lẫn nhau giữa người đi vay và cho vay; Tín dụng không làm thay đổi quyền sở hữu về vốn mà chỉ làm thay đổi quyền sử dụng vốn từ chủ thể này sang chủ thể khác; Tín dụng bao giờ cũng có thời hạn và được hoàn trả; Giá trị tín dụng không những được bảo toàn mà còn được nâng cao nhờ lợi tức tín dụng.
Kết luận: Bản chất tín dụng được thể hiện là sự vận động của vốn tiền tệ trong xã hội dưới nguyên tắc có hoàn trả, góp phần thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống xã hội.1 Tín dụng góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển Trong quá trình sản xuất kinh doanh, để duy trì hoạt động liên tục đòi hỏi vốn của các doanh nghiệp phải đồng thời tồn tại ở cả ba giai đoạn: dự trữ – sản xuất – lưu thông nên hiện tượng thừa vốn, thiếu vốn tạm thời luôn xảy ra tại các doanh nghiệp. Từ đó, tín dụng đã góp phần điều tiết các nguồn vốn tạo điều kiện cho quá trình sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn. Mặt khác, với mục tiêu mở rộng sản xuất đối với từng doanh nghiệp thì yêu cầu về vốn là một trong những mối quan tâm hàng đầu được đặt ra. Bởi lẽ để đẩy nhanh tiến độ phát triển sản xuất không chỉ chờ vốn tự có mà doanh nghiệp phải biết tận dụng những dòng chảy khác của vốn xã hội.
Từ đó, tín dụng với tư cách là nơi tập trung đại bộ phận vốn nhàn rỗi sẽ là trung tâm đáp ứng nhu cầu vốn bổ sung cho đầu tư phát triển. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Tín dụng góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển Trong khi thực hiện chức năng tập trung và phân phối lại tiền tệ, tín dụng đã góp phần làm giảm khối lượng tiền lưu thông trong nền kinh tế, đặc biệt là tiền mặt trong tay các tầng lớp dân cư, làm giảm áp lực lạm phát, nhờ vậy góp phần ổn định tiền tệ. Mặt khác, do cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoàn thành kế hoạch sản xuất kinh doanh, làm cho sản xuất ngày càng phát triển, sản phẩm hàng hóa dịch vụ làm ra ngày càng nhiều, đáp ứng được nhu cầu ngày càng gia tăng của xã hội, chính nhờ đó mà tín dụng góp phần làm ổn định thị trường giá cả trong nước.