phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về thƣơng hiệu và phát triển thƣơng hiệu trong tổ chức kinh doanh Chƣơng 2: Thực trạng kinh doanh và phát triển thƣơng hiệu Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam Techcombank. Chƣơng 3: Phát triển thƣơng hiệu ngân hàng cổ phần thƣơng mại Kỹ thƣơng Việt Nam Techcombank. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Để thực hiện đề tài nghiên cứu này, tác giả đã tham khảo từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, chủ yếu là của các tác giả trong nƣớc tại các trƣờng Đại học, tác giả đã chọn lọc để tiến hành nghiên cứu đề tài này. Phan Thăng (2007), Marketing căn bản, NXB Thống Kê, Hà Nội.
Giáo trình đã nêu ra đầy đủ các khái niệm về thị trƣờng mục tiêu, phân tích môi trƣờng, phân khúc thị trƣờng và lựa chọn thị trƣờng mục tiêu, giúp hiểu rõ hơn các khái niệm cơ bản. Tuy nhiên, một số phân tích chƣa đi sâu và cụ thể vào vấn đề. Philip Kotler – Gary Armstrong, Những nguyên lý tiếp thị , NXB Thống kê, Hà Nội. Giáo trình nêu những khái niệm căn bản liên quan đến hoạt động Marketing, từ đó giúp hiểu sâu hơn các khái niệm về Marketing, đồng thời tài liệu đề cập rất cụ thể từng ví dụ, tình huống của các công ty trên thế giới, giúp có cái nhìn tổng quan và liên hệ với lý thuyết, làm cơ sở cho việc tổng hợp, xây dựng các lý thuyết căn bản cho tiến trình phát triển thƣơng hiệu, giúp vận dụng các kiến thức vào trong thực tiễn.TS Lê Thế Giới – TS.
Nguyễn Xuân Lãn (2012), Quản trị Marketing - Định hƣớng giá trị, NXB Lao động Xã hội, Hà Nội. Giáo trình đã cung cấp nền tảng, hệ thống cơ sở lý luận về hoạch định, chiến lƣợc Marketing, các công cụ Marketing nhằm bổ sung, hỗ trợ cho việc phát triển thƣơng hiệu theo hƣớng tƣ duy mới, tuy tài liệu không cung cấp cụ thể cho việc phát triển từng sản phẩm có mặt trên thị trƣờng nhƣng nó đã cung cấp các khái niệm cơ bản về các chiến lƣợc phát triển thƣơng hiệu, các ƣu điểm, hạn chế của từng chiến lƣợc, những nền tảng lý thuyết chung nhất cho việc phát triển thƣơng hiệu, bên cạnh đó giáo trình còn đƣa ra các chiến lƣợc, cách thức lôi kéo lòng trung thành của khách hàng. Phạm Thị Lan Hƣơng – PGS.TS Lê Thế Giới – TS. Lê Thị Minh Hằng (2014) Quản trị thƣơng hiệu, NXB Tài chính.
Giáo trình cung cấp, trình bày cơ sở lý luận và những lập luận về quá trình phát triển thƣơng hiệu, với những định nghĩa, khái niệm về thƣơng hiệu của các tác giả khác nhau, làm rõ tài sản thƣơng hiệu và những yếu tố tạo nên tài sản thƣơng hiệu, định vị 5 thƣơng hiệu, thiết kế thƣơng hiệu, đo lƣờng giá trị thƣơng hiệu là điều cần thiết nhằm có cái nhìn sâu hơn, cụ thể hơn về thƣơng hiệu đang nghiên cứu. Dƣơng Hữu Hạnh (2005) Quản trị tài sản thƣơng hiệu, NXB Thống Kê. Tác giả đƣa ra các lý thuyết cơ bản về thƣơng hiệu, chiến lƣợc xây dựng và phát triển thƣơng hiệu thông qua các quyết định về sản phẩm, giá cả, phân phối, truyền thông. Bên cạnh đó tác giả đề xuất các ý tƣởng nhằm tái định vị thƣơng hiệu.
Tài liệu này giúp có cái nhìn tổng quát, những ý tƣởng căn bản để xây dựng các biện pháp phát triển thƣơng hiệu. Lê Xuân Tùng (2005), Xây dựng và phát triển thƣơng hiệu, NXB LĐXH. Tài liệu đề cập cụ thể đến chiến lƣợc phát triển và duy trì thƣơng hiệu, đặc biệt trong từng bƣớc tác giả đã đƣa ra ví dụ minh họa rất cụ thể, giúp liên hệ giữa lý thuyết và thực tê có hiệu quả hơn, tài liệu cũng đƣa ra một số lời khuyên nhƣ xây dựng thƣơng hiệu nên bắt đầu từ đâu? Làm sao để mở rộng thƣơng hiệu cho tốt? Làm sao để nâng cao hiệu quả thƣơng hiệu? Các vấn đề về nhƣợng quyền và mua bán thƣơng hiệu, qua đó giúp đƣa ra một số giải pháp nhằm xây dựng và phát triển thƣơng hiệu hiệu quả. Nguyễn Quốc Thịnh – Nguyễn Thành Trung (2009), Thƣơng hiệu với nhà quản lý, NXB LĐXH, Hà Nội.
Tài liệu tập trung vào những vấn đề cơ bản của thực tiễn cũng nhƣ các thách thức tƣơng lai trong xây dựng và phát triển thƣơng hiệu ở các doanh nghiệp Việt Nam. Tài liệu có những tƣ tƣởng, luận điểm phù hợp với năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam và xu thế thời đại trong việc phát triển hình ảnh một nền sản xuất Việt Nam có chất lƣợng và hấp dẫn, đồng thời tài liệu đề cập đến một số vấn đề mang tính chiến lƣợc, phân tích một số nội dung quan trọng nhƣ định vị thƣơng hiệu, danh mục thƣơng hiệu, chiến lƣợc thƣơng hiệu, kiến trúc thƣơng hiệu, mở rộng thƣơng hiệu và liên kết thƣơng hiệu. Dƣơng Ngọc Dũng – TS. Phan Đình Quyền (2005), Định vị thƣơng hiệu, NXB Thống Kê.
Tài liệu nói lên tầm quan trọng của định vị thƣơng 6 hiệu, một cuộc chiến giành phần thắng trong tâm trí khách hàng, tài liệu là sự kế thừa và phát triển tiếp tục những quan điểm của Jack Trout và Al Ries trong những tác phẩm kinh điển, những khái niệm về định vị, tầm quan trọng và cách thức định vị thƣơng hiệu sao cho hiệu quả và in sâu vào trong tâm trí của khách hàng. Viện nghiên cứu đào tạo và quản lý (2010), Tạo dựng và quản trị thƣơng hiệu: danh tiếng và lợi nhuận, NXB LĐXH, Hà Nội. Tác giả đã đƣa ra những khái niệm căn bản trong tiến trình phát triển thƣơng hiệu, sự hình thành giá trị thƣơng hiệu, các kỹ năng cần thiết để thiết kế và tạo dựng một thƣơng hiệu mạnh và có giá trị. Đặc biệt cuốn sách đã đề cập đến kinh nghiệm của các công ty, tập đoàn nổi tiếng trên thế giới trong quá trình phát triển thƣơng hiệu mà qua đó ta có thể học tập và ứng dụng một số giải pháp nhằm phát triển thƣơng hiệu có hiệu quả.
Tài liệu cũng đƣa ra các cách thức quảng bá và sử dụng hiệu quả phƣơng tiện truyền thông nhằm tạo dựng thƣơng hiệu có giá trị. Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Kỹ thƣơng Việt Nam Techcombank, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng qua các năm. Báo cáo tài chính đã cung cấp số liệu, các thông số cơ bản để phân tích lợi nhuận, doanh thu giúp làm rõ hơn thực trạng phát triển thƣơng hiệu của Ngân hàng. Luận văn tốt nghiệp với đề tài “Phát triển thƣơng hiệu tổng công ty cổ phần Dệt May Hòa Thọ” của tác giả Nguyễn Thị Thu Trang thuộc Đại học Đà Nẵng.
Đề tài đã nghiên cứu, hệ thống hóa đƣợc các vấn đề cơ sở lý luận về phát triển thƣơng hiệu trong tổ chức kinh doanh. Đồng thời đề tài đã phân tích, đánh giá thực trạng phát triển thƣơng hiệu, nêu lên những hạn chế cần đƣợc khắc phục trong thời gian đến, trên cơ sở phân tích điều kiện thực tiễn của thị trƣờng Việt Nam, đề tài đã đƣa ra các giải pháp về xây dựng hoàn thiện các chính sách phát triển thƣơng hiệu. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THƢƠNG HIỆU VÀ PHÁT TRIỂN THƢƠNG HIỆU TRONG TỔ CHỨC KINH DOANH 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THƢƠNG HIỆU VÀ PHÁT TRIỂN THƢƠNG HIỆU 1.
Khái niệm thƣơng hiệu và các yếu tố của thƣơng hiệu a. Khái niệm thương hiệu Thƣơng hiệu là một khái niệm chung, đƣợc hiểu theo nhiều cách khác nhau, tùy thuộc vào cách tiếp cận: Theo Hiệp Hội Marketing Hoa Kỳ (AMA), thƣơng hiệu là một tên gọi, thuật ngữ, ký hiệu, biểu tƣợng, hay hình vẽ, hay sự kết hợp giữa chúng, nhằm nhận diện các hàng hóa hay dịch vụ của ngƣời bán hay một nhóm ngƣời bán và phân biệt chúng với hàng hóa hay dịch vụ của đối thủ cạnh tranh. Trong đời sống thƣơng mại, ngƣời ta cho rằng thƣơng hiệu chính là sự biểu hiện cụ thể của nhãn hiệu hàng hóa, là cái phản ánh hay biểu tƣợng về uy tín của doanh nghiệp truớc ngƣời tiêu dùng. Dƣới góc độ về sở hữu trí tuệ: Thƣơng hiệu là thuật ngữ để chỉ chung các đối tƣợng sở hữu trí tuệ thƣờng đƣợc nhắc đến và đƣợc bảo hộ nhƣ nhãn hiệu hàng hóa, tên thƣơng mại, chỉ dẫn địa lý hoặc tên gọi xuất xứ hàng hóa.
Trên khía cạnh về phát triển giá trị sản phẩm thì: “Thƣơng hiệu là tổng hợp tất cả các yếu tố vật chất, thẩm mỹ, lý lẽ và cảm xúc của một sản phẩm, hoặc một dòng sản phẩm, bao gồm bản thân sản phẩm, tên gọi logo, “hình ảnh” và mọi sự thể hiện hình ảnh, dần qua thời gian đƣợc tạo dựng rõ ràng trong tâm trí khách hàng nhằm thiết lập một chỗ đứng tại đó.” Trong khi đó, WIPO (Tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới) đã định nghĩa: “Thƣơng hiệu thƣờng đƣợc hiểu và sử dụng theo một nghĩa bao quát hơn để 8 đề cập đến sự kết hợp của các yếu tố hữu hình và vô hình, nhƣ một nhãn hiệu, thiết kế, logo, tên thƣơng mại, khái niệm, hình ảnh và danh tiếng… Nó là hình ảnh tổng thể của thƣơng hiệu, không chỉ đơn thuần là một nhãn hiệu hoặc một thiết kế hoặc một yếu tố độc lập, nó phân biệt hàng hóa, dịch vụ với đối thủ cạnh tranh, biểu hiện một chất lƣợng nhất định và trong dài hạn thu hút và nuôi dƣỡng lòng trung thành của ngƣời tiêu dùng”. Xuất phát từ những quan niệm trên, có thể hiểu thƣơng hiệu một cách tƣơng đối nhƣ sau: Thƣơng hiệu là tổng hợp tất cả các yếu tố vật chất, thẩm mỹ, lý lẽ và cảm xúc của một sản phẩm (hoặc doanh nghiệp), bao gồm bản thân sản phẩm, tên, logo, hình ảnh và mọi sự thể hiện hình ảnh, dần qua thời gian đƣợc tạo dựng rõ ràng trong tâm trí khách hàng nhằm thiết lập một chỗ đứng tại đó. Nhƣ vậy thƣơng hiệu là một thuật ngữ với nội hàm rộng: Thứ nhất, là hình tƣợng về hàng hoá hoặc doanh nghiệp. Đã là hình tƣợng thì chỉ có cái tên, cái biểu trƣng thôi chƣa đủ để nói lên tất cả.
Yếu tố quan trọng ẩn đằng sau là làm cho những cái tên, cái biểu trƣng đó đi vào tâm trí khách hàng chính là chất lƣợng sản phẩm, cách ứng xử của doanh nghiệp với khách hàng và với cộng đồng, những lợi ích đích thực cho ngƣời tiêu dùng do những sản phẩm đó mang lại. Thứ hai, những dấu hiệu thƣơng hiệu phải đƣợc xác lập và tồn tại rõ ràng trong tâm trí khách hàng. Thông qua những dấu hiệu đó, khách hàng dễ dàng nhận biết sản phẩm của doanh nghiệp trong muôn vàn những hàng hoá khác.