Đề án thạc sĩ phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại VietinBank Chi nhánh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam chi nhánh Phú Thọ.

• Tác giả: Đỗ Thị Ngân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Diệu Chi
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Quốc Dân
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam – Chi Nhánh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Đề Án Tốt Nghiệp Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề án
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.6. Phương pháp xử lý dữ liệu
• 1.7. Bố cục của Đề án
• 2. VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Tổng quan về thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt
• 2.1.1.1. Khái niệm
• 2.1.1.2. Đặc điểm
• 2.1.1.3. Vai trò
• 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ THỌ
• 3.1. Khái quát chung về Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.3. Cơ cấu tổ chức
• 3.4. Tình hình hoạt động kinh doanh
• 3.5. Thực trạng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.5.1. Khái quát về dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Chi nhánh
• 3.5.2. Các chỉ tiêu thể hiện sự tăng trưởng về quy mô dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt
• 3.5.3. Chỉ tiêu phản ánh sự cải thiện chất lượng dịch vụ
• 3.5.4. Đánh giá chung thực trạng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 3.5.4.1. Kết quả đạt được
• 3.5.4.2. Nguyên nhân những hạn chế
• 4. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM – CHI NHÁNH PHÚ THỌ
• 4.1. Định hướng phát triển của Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 4.2. Định hướng phát triển kinh doanh chung của ngân hang
• 4.3. Định hướng phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 4.4. Giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ
• 4.4.1. Đẩy mạnh công tác marketing, quảng bá sản phẩm tới khách hàng trên địa bàn một cách chủ động hơn
• 4.4.2. Mở rộng mạng lưới hoạt động cung cấp dịch vụ trên địa bàn tỉnh
• 4.4.3. Nâng cao trình độ công nghệ thông tin cho Chi nhánh
• 4.4.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại cơ sở
• 4.4.5. Một số kiến nghị
• 4.4.5.1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 4.4.5.2. Kiến nghị đối với Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Cách Hiểu Thanh Toán Không Tiền Mặt VietinBank

Tại các chương trình nghị sự của hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) nói riêng cũng như trong lĩnh vực tài chính ngân hàng nói chung, thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) và các giải pháp phát triển TTKDTM luôn là một trong những vấn đề cấp thiết nhất. Sở dĩ vậy bởi vì việc phát triển TTKDTM không chỉ mang lại sự tiện lợi cho người dân, mà còn tạo hành lang tốt góp phần giúp Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quản lý hiệu quả nền tài chính – tiền tệ trong nước. Bên cạnh đó, việc giảm chi phí in ấn tiền giấy cũng giúp tiết kiệm hơn các nguồn lực xã hội và bảo vệ môi trường. Mới đây đầu năm 2024, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán, NHNN cho biết, tính đến cuối năm 2023, TTKDTM đạt khoảng 11 tỷ giao dịch, với giá trị đạt hơn 200 triệu tỷ đồng, tăng gần 50% so với năm 2022 về số lượng. Mặc dù vậy, so với Trung Quốc và mặt bằng chung trên thế giới, tỷ trọng TTKDTM tại Việt Nam vẫn ở mức thấp, chưa đáp ứng yêu cầu về hiện đại hóa hệ thống tài chính – tiền tệ đặt ra.

1.1. Khái niệm thanh toán không tiền mặt VietinBank hiện nay

Dịch vụ thanh toán là một trong những dịch vụ cơ bản mà một NHTM được phép thực hiện. Quốc hội (2024) quy định: “Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản là việc cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng”. Đối với dịch vụ TTKDTM, ngay từ đầu thập kỷ trước, tức là gần như đồng thời với sự ra đời của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định về hoạt động của NHTM, các học giả tại Việt Nam đã tổng hợp và đề xuất khái niệm liên quan. Chẳng hạn, Trịnh Thanh Huyền (2012) định nghĩa: “TTKDTM nói chung là việc thực hiện chức năng thanh toán của tiền tệ, bằng cách trích chuyển trên tài khoản hoặc bù trừ qua ngân hàng mà không phải sử dụng trực tiếp tiền mặt trong khoản thanh toán đó”.

1.2. Đặc điểm nổi bật của thanh toán không tiền mặt VietinBank

Theo Trịnh Thanh Huyền (2012), TTKDTM có 3 đặc điểm là: Sự vận động của tiền tệ độc lập với sự vận động của hàng hóa; tiền không xuất hiện trực tiếp mà xuất hiện dưới hình thức tiền ghi sổ; Ngoài bên mua và bên bán có sự tham gia của Ngân hàng. Sự vận động của tiền tệ độc lập với sự vận động của hàng hóa, dịch vụ. TTKDTM không phải được tiến hành theo kiểu “giao hàng, nhận tiền” mà việc giao hàng được tiến hành ở nơi này, trong thời điểm này, nhưng việc thanh toán có thể được thực hiện ở ở một địa điểm khác, trong một thời gian khác. Trong TTKDTM các bên tham gia thanh toán nhất định phải mở tài khoản tại ngân hàng, hơn thế nữa phải có tiền trên tài khoản (nhất là người trả tiền).

1.3. Vai trò thanh toán không tiền mặt VietinBank với kinh tế

Trong nền kinh tế thị trường, TTKDTM là một bộ phận cấu thành quan trọng trong tổng chu chuyển tiền tệ, nó có vai trò quan trọng đối với các chủ thể thanh toán, các trung gian thanh toán. Thứ nhất, TTKDTM góp phần giúp các hoạt động kinh tế vận hành nhanh chóng và tiện lợi hơn. Các giao dịch kinh tế được thanh toán thông qua tài khoản, giảm thiểu thời gian và chi phí giao dịch. Thứ hai, TTKDTM giúp tăng tính minh bạch trong các giao dịch kinh tế, giảm thiểu các hoạt động trốn thuế, rửa tiền và các hoạt động phi pháp khác.

II. Thực Trạng Vấn Đề Phát Triển Thanh Toán VietinBank Phú Thọ

Thực tế những năm qua, Chính phủ và NHNN đã ban hành nhiều quy định pháp luật liên quan, chẳng hạn như Chỉ thị số 22/CT-TTg, ngày 26/5/2020 về việc đẩy mạnh triển khai các giải pháp phát triển TTKDTM tại Việt Nam. Việc phát triển TTKDTM đang phát triển mạnh mẽ cùng nhiều dịch vụ thanh toán mới ra đời, đặt ra những thách thức trong việc hoàn thiện hành lang pháp lý để quản lý, kiểm tra, giám sát các hệ thống thanh toán, các phương tiện, dịch vụ thanh toán mới. Theo các chuyên gia, cần có quy định chặt chẽ hơn nhằm quản lý hiệu quả hơn TTKDTM trong hệ thống pháp luật hiện hành, trong đó có Luật các tổ chức tín dụng sửa đổi đã được Quốc hội cho ý kiến tại kỳ họp thứ 5 và sửa đổi Luật NHNN trong thời gian tới.

2.1. Khó khăn về cơ cấu doanh số thanh toán không tiền mặt

Cơ cấu doanh số giao dịch giữa các dịch vụ TTKDTM của Chi nhánh hiện đang không đồng đều và tập trung chủ yếu vào một số dịch vụ mang tính xu hướng hiện nay như dịch vụ thẻ hay NHĐT. Điều này cho thấy sự phụ thuộc vào một số kênh thanh toán nhất định, tiềm ẩn rủi ro khi các kênh này gặp sự cố hoặc thay đổi về công nghệ.

2.2. Vấn đề về số lượng giao dịch lỗi phát sinh VietinBank

Lỗi giao dịch phát sinh với số lượng lớn trong giai đoạn 2021 – 2023 so với số liệu được báo cáo của chi nhánh VietinBank tại một số địa bàn lân cận như Thái Nguyên hay Vĩnh Phúc. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng và uy tín của ngân hàng.

2.3. Sự hài lòng của khách hàng về dịch vụ chưa cao

Sự hài lòng của khách hàng về chất lượng dịch vụ cũng còn thấp ở một số khía cạnh, như sẽ được trình bày ở phần thực trạng của Đề án. Nếu không có những nghiên cứu toàn diện để tìm ra nguyên nhân của những hạn chế này, VietinBank Chi nhánh Phú Thọ có thể tụt hậu so với các NHTM khác trong cuộc đua thu hút khách hàng TTKDTM của Chi nhánh.

III. Giải Pháp Thúc Đẩy Thanh Toán Không Tiền Mặt VietinBank

Về phía các NHTM cũng không ngừng hoàn thiện giải pháp phát triển TTKDTM. Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) cũng không nằm ngoài cuộc đua này. Bên cạnh việc ủng hộ Chính phủ và NHNN về chiến lược chuyển đối số quốc gia, Ngân hàng cũng muốn thu hút thêm khách hàng sử dụng dịch vụ của mình để nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong những năm gần đây, Ban lãnh đạo Ngân hàng đã đặt trọng tâm vào thúc đẩy các dịch vụ TTKDTM, từ đó tạo động lực phát triển các dịch vụ chính mang lại lợi nhuận cho toàn hàng.

3.1. Chủ động tiếp thị dịch vụ VietinBank đến khách hàng mục tiêu

Cần xác định rõ các nhóm khách hàng mục tiêu và xây dựng các chương trình tiếp thị phù hợp với từng nhóm. Chẳng hạn, đối với khách hàng trẻ, cần tập trung vào các kênh truyền thông trực tuyến và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn. Đối với khách hàng doanh nghiệp, cần tập trung vào các giải pháp thanh toán tiện lợi và hiệu quả.

3.2. Nâng cao trình độ CNTT cho cán bộ VietinBank Phú Thọ

Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ CNTT cho cán bộ, đặc biệt là các cán bộ trực tiếp tham gia vào quá trình cung cấp dịch vụ TTKDTM. Đầu tư vào các hệ thống CNTT hiện đại để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

3.3. Đẩy mạnh quảng bá sản phẩm dịch vụ VietinBank rộng rãi

Sử dụng các kênh truyền thông đa dạng để quảng bá sản phẩm, dịch vụ TTKDTM, bao gồm cả kênh trực tuyến và kênh truyền thống. Tham gia các hội chợ, triển lãm để giới thiệu sản phẩm, dịch vụ đến khách hàng tiềm năng.

IV. Ưu Đãi Chính Sách Khuyến Khích Thanh Toán VietinBank

Nhận thấy sự cần thiết của vấn đề này, tác giả đã lựa chọn đề tài nghiên cứu “Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ" cho Đề án tốt nghiệp thạc sĩ của mình. Mục tiêu nghiên cứu chung của Đề án là đề xuất các giải pháp phát triển TTKDTM tại VietinBank Chi nhánh Phú Thọ. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của Đề án bao gồm 3 nội dung như sau: Một là, hệ thống hóa những lý luận cơ bản về TTKDTM tại NHTM, làm căn cứ khoa học để phân tích thực trạng; Hai là, phân tích, đánh giá thực trạng phát triển TTKDTM tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn từ năm 2021 đến năm 2023 làm cơ sở thực tiễn đề xuất giải pháp.

4.1. Chính sách khuyến khích VietinBank thanh toán cho khách hàng

Nghiên cứu và đưa ra các chính sách khuyến khích phù hợp, chẳng hạn như giảm phí giao dịch, tặng điểm thưởng, hoặc cung cấp các dịch vụ ưu đãi khác cho khách hàng sử dụng TTKDTM. Tạo ra các chương trình liên kết với các đối tác bán lẻ, dịch vụ để cung cấp các ưu đãi đặc biệt cho khách hàng thanh toán qua VietinBank.

4.2. Tạo điều kiện VietinBank cho đối tác chấp nhận thanh toán

Hỗ trợ các đối tác bán lẻ, dịch vụ trong việc triển khai các giải pháp thanh toán không tiền mặt, chẳng hạn như cung cấp thiết bị POS, hướng dẫn sử dụng, hoặc hỗ trợ kỹ thuật. Giảm phí dịch vụ cho các đối tác chấp nhận thanh toán không tiền mặt để khuyến khích họ tham gia vào hệ sinh thái thanh toán của VietinBank.

V. Tương Lai Xu Hướng Thanh Toán Không Tiền Mặt VietinBank

Đối tượng nghiên cứu của Đề án là phát triển TTKDTM tại chi nhánh NHTM. Phạm vi nghiên cứu: ˗ Về nội dung, Đề án nghiên cứu các chỉ tiêu định tính, định lượng đánh giá sự phát triển TTKDTM tại NHTM; ˗ Về không gian, Đề án nghiên cứu trong phạm vi Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ; ˗ Về thời gian, đề tài nghiên cứu dữ liệu trong giai đoạn 2021 – 2023, giải pháp đề xuất cho giai đoạn 2024 – 2026.

5.1. Ứng dụng công nghệ mới trong thanh toán VietinBank

Nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ mới như Blockchain, AI, Big Data vào lĩnh vực thanh toán để nâng cao tính bảo mật, tiện lợi và hiệu quả. Phát triển các giải pháp thanh toán dựa trên sinh trắc học (vân tay, khuôn mặt) để tăng cường tính an toàn và bảo mật cho giao dịch.

5.2. Phát triển hệ sinh thái thanh toán số VietinBank

Xây dựng một hệ sinh thái thanh toán số đa dạng, kết nối với các lĩnh vực khác như thương mại điện tử, du lịch, giáo dục, y tế để tạo ra một trải nghiệm thanh toán liền mạch và tiện lợi cho khách hàng. Khuyến khích các doanh nghiệp và cá nhân tham gia vào hệ sinh thái thanh toán số của VietinBank.

VI. Kết Luận Giải Pháp Phát Triển Thanh Toán Số VietinBank

Nếu không có những nghiên cứu toàn diện để tìm ra nguyên nhân của những hạn chế này, VietinBank Chi nhánh Phú Thọ có thể tụt hậu so với các NHTM khác trong cuộc đua thu hút khách hàng TTKDTM của Chi nhánh. Ba là, đề xuất các kiến nghị nhằm phát triển TTKDTM tại Chi nhánh trong thời gian tới.

6.1. Tầm quan trọng hợp tác với đối tác trong thanh toán

Hợp tác chặt chẽ với các đối tác công nghệ, các tổ chức tài chính khác và các cơ quan quản lý để tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi và một hệ sinh thái thanh toán số phát triển bền vững. Chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức với các đối tác để cùng nhau nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

6.2. Luôn cải tiến để phát triển dịch vụ thanh toán VietinBank

Liên tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai để điều chỉnh và cải tiến cho phù hợp với tình hình thực tế. Lắng nghe ý kiến phản hồi của khách hàng để nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của họ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt đang là xu hướng tất yếu trong quá trình chuyển đổi số của nền kinh tế Việt Nam. Theo thống kê từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối năm 2023, toàn hệ thống ghi nhận khoảng 11 tỷ giao dịch thanh toán phi tiền mặt với tổng giá trị đạt hơn 200 triệu tỷ đồng, tăng trưởng gần 50% về số lượng so với năm 2022. Tuy nhiên, tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông tại nhiều địa phương vẫn chiếm mức cao, đòi hỏi các ngân hàng thương mại phải liên tục hoàn thiện chất lượng và đa dạng hóa phương thức cung ứng dịch vụ.

Nghiên cứu tập trung giải quyết bài toán phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Phú Thọ. Mặc dù chi nhánh ghi nhận quy mô tổng vốn huy động đạt 5.101,0 tỷ đồng và dư nợ tín dụng đạt 5.301,0 tỷ đồng tính đến ngày 31/12/2023, hoạt động thanh toán phi tiền mặt tại đây vẫn bộc lộ một số hạn chế như cơ cấu doanh số chưa đồng đều, hạ tầng chấp nhận thẻ còn mỏng với 15 máy ATM và 42 máy POS trên toàn tỉnh, cùng tỷ lệ lỗi kỹ thuật phát sinh cần được xử lý triệt để.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận và khung chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng thương mại.
• Phân tích, đánh giá toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ thanh toán phi tiền mặt tại VietinBank Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2021 – 2023 theo cả chiều rộng (quy mô) và chiều sâu (chất lượng).
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ và các kiến nghị cụ thể nhằm thúc đẩy mảng dịch vụ này trong giai đoạn 2024 – 2026.

Nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hỗ trợ chi nhánh mở rộng thị phần hiện ở mức 16,8%, gia tăng tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ thanh toán đạt trên 42,5% tổng thu phí dịch vụ, đồng thời tối ưu hóa nguồn vốn tiền gửi không kỳ hạn chi phí thấp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng của các lý thuyết và mô hình kinh tế - ngân hàng hiện đại:

• Lý thuyết trung gian tài chính: Giải thích vai trò của ngân hàng thương mại trong việc kết nối các chủ thể kinh tế, thực hiện chức năng thanh toán và cung cấp công cụ luân chuyển vốn an toàn nhằm giảm thiểu chi phí giao dịch xã hội.
• Mô hình chất lượng dịch vụ SERVPERF (Cronin & Taylor): Được sử dụng để đánh giá cảm nhận thực tế của khách hàng thông qua các khía cạnh: mức độ tin cậy, tính an toàn, sự đa dạng, khả năng phục vụ nhanh chóng và chất lượng chăm sóc khách hàng.
• Mô hình chấp nhận công nghệ (TAM): Phân tích mức độ tiếp nhận của người dùng đối với các tiện ích ngân hàng số dựa trên hai yếu tố cốt lõi là nhận thức về tính hữu ích và nhận thức về tính dễ sử dụng.

Các khái niệm chính được làm rõ trong đề án gồm: Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt (qua tài khoản và không qua tài khoản), Dịch vụ ngân hàng điện tử (Internet Banking, Mobile Banking/iPay, eFast), Tiền gửi thanh toán không kỳ hạn (CASA), và Cơ sở hạ tầng thanh toán (hệ thống POS, ATM). Sự phát triển thanh toán phi tiền mặt được định nghĩa là sự tăng trưởng đồng thời về quy mô dịch vụ (doanh số, số lượng khách hàng, thị phần, tiện ích, thu nhập) và sự cải thiện vượt bậc về chất lượng dịch vụ (độ tin cậy, mức độ an toàn, tỷ lệ giảm thiểu sai sót).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các báo cáo tài chính kiểm toán, báo cáo hoạt động kinh doanh, báo cáo dịch vụ khách hàng của VietinBank Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2021 – 2023, kết hợp với các báo cáo chuyên ngành từ Ngân hàng Nhà nước và Tổng cục Thống kê.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Tác giả tiến hành khảo sát thực tế với cỡ mẫu gồm 200 khách hàng (bao gồm cả khách hàng cá nhân và đại diện khách hàng doanh nghiệp) đang trực tiếp sử dụng dịch vụ thanh toán của chi nhánh. Thời gian khảo sát diễn ra từ ngày 01/7/2024 đến hết ngày 31/7/2024.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn phương pháp lấy mẫu thuận tiện kết hợp phân tầng tại quầy giao dịch và qua kênh khảo sát trực tuyến. Cỡ mẫu 200 phiếu hợp lệ đảm bảo tính đại diện và độ tin cậy thống kê cho phạm vi địa bàn tỉnh Phú Thọ.
• Phương pháp phân tích: Ứng dụng thang đo Likert 5 cấp độ (từ 1 - Hoàn toàn không đồng ý đến 5 - Hoàn toàn đồng ý) để lượng hóa ý kiến khách hàng. Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Microsoft Excel thông qua các kỹ thuật thống kê mô tả, phân tích cơ cấu, so sánh tốc độ tăng trưởng liên hoàn và định lượng tỷ trọng nhằm đưa ra bức tranh toàn cảnh khách quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích số liệu thực chứng tại VietinBank Chi nhánh Phú Thọ giai đoạn 2021 – 2023 mang lại những phát hiện quan trọng:

• Doanh số thanh toán tăng trưởng vượt bậc theo từng nhóm khách hàng: Doanh nghiệp ngoài quốc doanh chiếm tỷ trọng lớn nhất và duy trì đà tăng ấn tượng, đạt doanh số 102.487 tỷ đồng năm 2023, tăng 25,5% so với năm 2022 (sau khi đã tăng 11,7% trong năm 2022). Doanh số từ khối dân cư đạt 29.622 tỷ đồng năm 2023, tăng trưởng mạnh 33,3% so với năm 2022. Khối doanh nghiệp quốc doanh đạt 26.676 tỷ đồng, tăng 6,1% và chiếm 13,5% tổng doanh số.
• Sự chuyển dịch cơ cấu phương thức thanh toán: Ủy nhiệm chi tiếp tục là phương thức truyền thống cốt lõi, chiếm trên 50% tổng doanh số thanh toán toàn chi nhánh (doanh số năm 2021 đạt 79.056 tỷ đồng, năm 2023 tăng trưởng 24,2% so với năm 2022). Đáng chú ý, các phương thức thanh toán hiện đại có tốc độ bứt phá nhanh chóng: thanh toán qua thẻ ngân hàng tăng từ 32.168 tỷ đồng năm 2021 lên 44.362 tỷ đồng năm 2023 (tăng 23,8%); dịch vụ ngân hàng điện tử tăng từ 31.379 tỷ đồng năm 2021 lên 43.901 tỷ đồng năm 2023 (tăng 25,3%). Thanh toán qua séc đạt 11.032 tỷ đồng (chiếm 5,1%) và ủy nhiệm thu đạt 8.028 tỷ đồng (chiếm 3,7%).
• Gia tăng hiệu quả tài chính và mức độ đóng góp thu nhập: Thu nhập thuần từ dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng từ 18,5 tỷ đồng năm 2021 lên 24,8 tỷ đồng năm 2022 (tăng 34,1%) và đạt 33,4 tỷ đồng năm 2023 (tăng 34,7%). Tỷ trọng thu nhập từ mảng này trong tổng thu nhập dịch vụ phi tín dụng của chi nhánh mở rộng từ 36,2% năm 2021 lên 36,3% năm 2022 và nhảy vọt lên 42,5% vào năm 2023.
• Thị phần và tiện ích dịch vụ: Thị phần doanh số thanh toán của VietinBank Phú Thọ đạt 16,8% năm 2023, xếp sau Agribank (24,2%), Vietcombank (21,6%) và đứng trên BIDV (13,9%). Danh mục tiện ích ngân hàng điện tử tăng mạnh từ 52 tiện ích năm 2021 lên 74 tiện ích năm 2023; tiện ích thẻ tăng từ 15 lên 23 loại sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự phân hóa rõ nét giữa các kênh thanh toán, điều này có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng trưởng doanh số ngân hàng số song song với biểu đồ tròn biểu diễn cơ cấu thị phần giữa các ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Phú Thọ.

Sự tăng trưởng vượt trội của thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh xuất phát từ việc triển khai thành công nhiều chương trình trọng điểm, tiêu biểu như:

• Đề án chi trả lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội qua thẻ ATM cho gần 5.000 khách hàng tại 22 phường, xã thuộc Thành phố Việt Trì.
• Chương trình thu học phí tự động qua nền tảng eFast tại hơn 50 trường học các cấp.
• Triển khai giải pháp Quản trị tài chính nội bộ dành riêng cho khối bệnh viện (HFS).

Tuy nhiên, khi đối chiếu với các chi nhánh lân cận như VietinBank Thái Nguyên hay Vĩnh Phúc, mảng thanh toán của VietinBank Phú Thọ vẫn tồn tại các điểm nghẽn:

• Tỷ lệ lỗi giao dịch phát sinh trong giờ cao điểm còn xuất hiện.
• Mạng lưới chấp nhận thẻ với 15 máy ATM và 42 máy POS là con số còn khá khiêm tốn trước quy mô phát triển công nghiệp của tỉnh.
• Thói quen sử dụng tiền mặt của người dân khu vực nông thôn vẫn còn phổ biến (ước tính trên 60% giao dịch chi tiêu tiêu dùng nhỏ lẻ).
• Cơ cấu biểu phí chưa tạo được lợi thế cạnh tranh vượt trội so với các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân đang gia tăng hiện diện tại địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và định hướng phát triển ngân hàng bán lẻ hiện đại, tác giả đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm cho giai đoạn 2024 – 2026:

• Đẩy mạnh tiếp thị phân khúc và cá nhân hóa trải nghiệm: Phòng Bán lẻ và Phòng Khách hàng Doanh nghiệp cần chủ động tiếp cận các doanh nghiệp trong khu công nghiệp, hộ kinh doanh cá thể và hợp tác xã nông nghiệp. Mục tiêu nâng tỷ lệ người nhận lương qua tài khoản sử dụng trọn gói hệ sinh thái dịch vụ ngân hàng số thêm tối thiểu 25% vào cuối năm 2025.
• Mở rộng và hiện đại hóa hạ tầng thanh toán: Ban Giám đốc chi nhánh phối hợp Phòng Dịch vụ khách hàng xây dựng kế hoạch mở rộng mạng lưới POS thông minh, phấn đấu nâng tổng số điểm chấp nhận thanh toán lên trên 100 máy POS/SmartPOS và lắp đặt thêm 8 đến 10 điểm máy giao dịch tự động thế hệ mới (CRM/ATM) tại các địa bàn huyện trọng điểm trước năm 2026.
• Nâng cao chất lượng hạ tầng công nghệ thông tin: Bộ phận CNTT tại chi nhánh chủ động phối hợp với Trung tâm CNTT VietinBank định kỳ rà soát, bảo trì hệ thống máy chủ, tối ưu hóa đường truyền mạng, cam kết giảm tỷ lệ lỗi phát sinh trong quá trình giao dịch thanh toán xuống dưới mức 0,5% trên tổng số món giao dịch trong năm 2025.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng chăm sóc khách hàng: Phòng Tổng hợp tổ chức các khóa đào tạo chuẩn hóa kỹ năng tư vấn sản phẩm số, văn hóa ứng xử và quy trình giải quyết khiếu nại cho 100% cán bộ giao dịch viên. Thiết lập chỉ tiêu KPI đánh giá chất lượng phục vụ nhằm đưa tỷ lệ hài lòng của khách hàng đạt mức trên 92% từ năm 2025.

Bên cạnh đó, tác giả kiến nghị:

• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý về bảo mật dữ liệu, thúc đẩy cơ chế kết nối liên thông tài khoản định danh và ban hành chính sách ưu đãi phí chuyển mạch tài chính.
• Đối với Trụ sở chính VietinBank: Linh hoạt phân cấp cơ chế định giá phí dịch vụ cho các chi nhánh địa phương, đồng thời nâng cấp hệ thống phần mềm iPay/eFast nhằm tăng cường khả năng tích hợp đa tiện ích.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban Giám đốc và Cán bộ Quản lý các Chi nhánh Ngân hàng Thương mại: Cung cấp khung phương pháp luận và mô hình đánh giá 2 chiều (quy mô - chất lượng) giúp các nhà quản lý hoạch định chiến lược kinh doanh dịch vụ phi tín dụng, tối ưu hóa chi phí vận hành và tăng trưởng nguồn vốn CASA bền vững tại địa phương.
• Chuyên viên Phát triển Sản phẩm và Ngân hàng Số: Là nguồn tư liệu thực tế giá trị với các case study điển hình về thu học phí trường học, chi trả an sinh xã hội và giải pháp tài chính bệnh viện để nhân rộng mô hình kinh doanh.
• Giảng viên, Học viên Cao học và Sinh viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp khảo sát thực tế SERVPERF trong phân tích hoạt động ngân hàng thương mại.
• Doanh nghiệp và Hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh: Giúp các nhà quản trị doanh nghiệp hiểu rõ lợi ích của các phương thức thanh toán điện tử hiện đại, từ đó chủ động số hóa quy trình quản trị dòng tiền, giảm thiểu chi phí kiểm đếm và rủi ro tiền mặt.

Câu hỏi thường gặp

Ủy nhiệm chi đóng vai trò như thế nào trong cơ cấu thanh toán của VietinBank Phú Thọ?
Ủy nhiệm chi là công cụ thanh toán chủ lực, chiếm trên 50% tổng doanh số thanh toán của chi nhánh trong suốt giai đoạn 2021 – 2023. Đây là phương thức giao dịch an toàn, tiện lợi, được các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ưu tiên sử dụng để thanh toán các hợp đồng kinh tế và luân chuyển dòng vốn kinh doanh lớn.

Mức đóng góp thu nhập của hoạt động thanh toán phi tiền mặt tại chi nhánh đạt bao nhiêu?
Năm 2023, thu nhập từ dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại chi nhánh đạt 33,4 tỷ đồng, tăng trưởng 34,7% so với năm 2022 và chiếm tới 42,5% tổng thu nhập từ hoạt động dịch vụ. Điều này khẳng định mảng thanh toán đã trở thành trụ cột sinh lời phi tín dụng quan trọng hàng đầu của đơn vị.

Đâu là trở ngại lớn nhất trong việc mở rộng hạ tầng thanh toán số tại địa bàn tỉnh Phú Thọ?
Hạn chế lớn nhất là số lượng thiết bị chấp nhận thanh toán còn ít (15 máy ATM và 42 máy POS trên toàn tỉnh), mật độ phân bổ chưa đều tại các huyện vùng xa. Bên cạnh đó, thói quen chi tiêu bằng tiền mặt của người dân địa phương vẫn chiếm tỷ lệ trên 60%, đòi hỏi thời gian tuyên truyền dài hạn.

Ứng dụng iPay và eFast tạo ra những đột phá gì cho khách hàng của VietinBank Phú Thọ?
Hai ứng dụng này đóng vai trò nền tảng số hóa toàn diện với 74 tiện ích tích hợp, giúp doanh số thanh toán điện tử đạt 43.901 tỷ đồng năm 2023. Hệ thống cho phép thanh toán hóa đơn điện thoại, điện nước, thuế điện tử và kết nối trực tiếp với hơn 50 trường học trên địa bàn.

Luận văn sử dụng mô hình nào để đo lường mức độ hài lòng của khách hàng?
Tác giả ứng dụng mô hình chất lượng dịch vụ SERVPERF với thang đo Likert 5 cấp độ trên mẫu 200 khách hàng hợp lệ, tập trung đánh giá 3 nhóm tiêu chí chính: mức độ an toàn tin cậy, khả năng phục vụ nhanh chóng cùng sự đa dạng dịch vụ, và chất lượng chăm sóc khách hàng của đội ngũ nhân viên.

Kết luận

• Hệ thống hóa lý luận: Công trình xác lập khung phân tích toàn diện về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại cấp độ chi nhánh ngân hàng thương mại, kết hợp đo lường theo cả chiều rộng quy mô và chiều sâu chất lượng.
• Khẳng định thành tựu thực tiễn: VietinBank Chi nhánh Phú Thọ đã đạt bước tiến vượt bậc giai đoạn 2021 – 2023 với doanh số thanh toán tăng trưởng liên tục, thu nhập mảng thanh toán chạm mốc 33,4 tỷ đồng và chiếm 42,5% tổng thu dịch vụ.
• Nhận diện chính xác hạn chế: Đề án chỉ rõ các nút thắt về cơ cấu sản phẩm chưa đồng đều, mạng lưới chấp nhận thẻ còn mỏng và tỷ lệ lỗi giao dịch phát sinh cần khắc phục.
• Định hình lộ trình 2024 – 2026: Xây dựng 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể về tiếp thị phân khúc, nâng cấp hạ tầng CNTT, mở rộng mạng lưới máy POS/ATM và chuẩn hóa năng lực nhân sự.
• Kêu gọi hành động: Ban lãnh đạo các tổ chức tín dụng và cộng đồng doanh nghiệp cần chủ động liên kết sâu rộng, tích hợp đa dạng tiện ích thanh toán số nhằm tối ưu hóa nguồn lực tài chính xã hội và thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về thanh toán không dùng tiền mặt của ngân hàng thương mại 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt 1.

Khái niệm Dịch vụ thanh toán là một trong những dịch vụ cơ bản mà một NHTM được phép thực hiện. Quốc hội (2024) quy định: “Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản là việc cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng”. Đối với dịch vụ TTKDTM, ngay từ đầu thập kỷ trước, tức là gần như đồng thời với sự ra đời của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định về hoạt động của NHTM, các học giả tại Việt Nam đã tổng hợp và đề xuất khái niệm liên quan. Chẳng hạn, Trịnh Thanh Huyền (2012) định nghĩa: “TTKDTM nói chung là việc thực hiện chức năng thanh toán của tiền tệ, bằng cách trích chuyển trên tài khoản hoặc bù trừ qua ngân hàng mà không phải sử dụng trực tiếp tiền mặt trong khoản thanh toán đó”.

Sau này, nhiều học giả khác – thông qua các bài đăng trên tạp chí hoặc các cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý – cũng đã định nghĩa theo hướng cụ thể hơn. Chẳng hạn, Nguyễn Đại Lai (2020) cho rằng “Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) là hình thức thanh toán sử dụng các phương tiện thanh toán điện tử ứng dụng công nghệ số như: Ví điện tử, MobileBanking, InternetBanking. hoặc thanh toán gián tiếp thông qua các tổ chức tín dụng thay việc người mua và người bán trực tiếp trao đổi với nhau như thông lệ hiện nay”. Chính phủ (2024) không định nghĩa chung về dịch vụ TTKDTM mà quy định rõ: “Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt bao gồm: dịch vụ thanh toán qua tài khoản thanh toán của khách hàng và dịch vụ thanh toán không qua tài khoản thanh toán của khách hàng.

5 ˗ Dịch vụ thanh toán qua tài khoản thanh toán của khách hàng là việc cung ứng phương tiện thanh toán; thực hiện dịch vụ thanh toán séc, lệnh chi, ủy nhiệm chi, nhờ thu, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng, chuyển tiền, thu hộ, chi hộ và các dịch vụ thanh toán khác cho khách hàng thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng. ˗ Dịch vụ thanh toán không qua tài khoản thanh toán của khách hàng là việc cung ứng dịch vụ thanh toán, thực hiện giao dịch thanh toán không thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng.” Như vậy, dễ thấy các dịch vụ thanh toán của NHTM hầu hết đều là TTKDTM. NHTM chỉ cung cấp dịch vụ thanh toán bằng tiền mặt trong một số trường hợp như ngân vốn cho vay đối với khách hàng bằng tiền mặt theo quy định của NHNN khi khách hàng vay tiền để thanh toán toán một giao dịch (chẳng hạn mua nhà, đất mà bên mua không có tài khoản ngân hàng), hoặc các giao dịch. Do NHTM là một TCTD hoạt động tuân thủ chặt chẽ quy định của cơ quan quản lý nên trong Đề án này, để quá trình nghiên cứu phân tích được mạch lạc, tác giả định nghĩa: “Dịch vụ TTKDTM của NHTM là việc NHTM cung cấp cho khách hàng các phương thức và công cụ trong thanh toán tiền hàng hoá, dịch vụ mà không có sự xuất hiện của tiền mặt, cụ thể bao gồm các dịch vụ thanh toán qua tài khoản của khách hàng và các dịch vụ thanh toán không qua tài khoản của khách hàng”.

Đặc điểm Theo Trịnh Thanh Huyền (2012), TTKDTM có 3 đặc điểm là: Sự vận động của tiền tệ độc lập với sự vận động của hàng hóa; tiền không xuất hiện trực tiếp mà xuất hiện dưới hình thức tiền ghi sổ; Ngoài bên mua và bên bán có sự tham gia của Ngân hàng. Sự vận động của tiền tệ độc lập với sự vận động của hàng hóa, dịch vụ. TTKDTM không phải được tiến hành theo kiểu “giao hàng, nhận tiền” mà việc giao hàng được tiến hành ở nơi này, trong thời điểm này, nhưng việc thanh toán có thể được thực hiện ở ở một địa điểm khác, trong một thời gian khác. Trong TTKDTM các bên tham gia thanh toán nhất định phải mở tài khoản tại ngân hàng, hơn thế nữa phải có tiền trên tài khoản (nhất là người trả tiền).

Các chủ thể tham gia thanh toán (kể cả pháp nhân và thể nhân) đều phải mở tài khoản thanh toán tại 6 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và được quyền lựa chọn tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán để mở tài khoản. Trong TTKDTM Ngân hàng có vai trò rất quan trọng đó là người tổ chức, trung gian thực hiện các khoản thanh toán. NHTM tham gia vào quá trình thanh toán với tư cách là bên thứ ba, với chức năng thực hiện toàn bộ các khâu liên quan đến nghiệp vụ kỹ thuật thanh toán. Việc tổ chức thực hiện thanh toán liên quan mật thiết đến vai trò của NHTM.

Vì ngân hàng là người quản lý khoản tiền gửi của các khách hàng mới được phép trích các khoản của khách hàng và đóng vai trò kết thúc quá trình thanh toán. Vai trò Trong nền kinh tế thị trường, TTKDTM là một bộ phận cấu thành quan trọng trong tổng chu chuyển tiền tệ, nó có vai trò quan trọng đối với các chủ thể thanh toán, các trung gian thanh toán, cụ thể: a. Vai trò đối với nền kinh tế Thứ nhất, TTKDTM góp phần giúp các hoạt động kinh tế vận hành nhanh chóng và tiện lợi hơn. Các giao dịch kinh tế được thanh toán thông qua tài khoản, các bên tham gia giao dịch có thể thanh toán cho nhau dễ dàng từ xa mà không cần phải mang tiền mặt đến gặp nhau trực tiếp để giao dịch.

Cùng với đó, việc thanh toán có thể được thực hiện với số tiền lẻ hoặc chẵn tùy thích, trong khi đó với các khoản tiền lẻ thì thu xếp bằng tiền mặt sẽ rất bất tiện. Hầu hết các giao dịch trong nền kinh tế đều là các giao dịch có giá trị nhỏ. Nếu tất cả các giao dịch này đều được thực hiện thông qua TTKDTM thì nền kinh tế sẽ giảm thiểu được rất nhiều thời gian của quá trình người mua trả tiền và người bán trả lại tiền thừa. Thứ hai, TTKDTM góp phần giảm thấp tỷ trọng tiền mặt trong lưu thông, từ đó có thể tiết kiệm được chi phí lưu thông xã hội như: in ấn, phát hành, bảo quản, vận chuyển, kiểm đếm.TTKDTM giúp giảm chi phí giao dịch, tạo điều kiện tập trung một nguồn vốn lớn của xã hội vào tín dụng để tái đầu tư vào nền kinh tế, phát huy vai trò điều tiết, kiểm tra của Nhà nước vào hoạt động tài chính ở tầm vĩ mô và vi mô, qua đó kiểm soát được sự lạm phát, đồng thời tạo điều kiện nâng cao năng suất lao động.

Thứ ba, giúp nguồn vốn dư thừa được luân chuyển hiệu quả trong xã hội thông qua hệ thống NHTM. Thay vì dùng tiền mặt cất giữ trong ví hoặc trong két, người dân hoặc doanh nghiệp sẽ để dưới dạng tiền gửi thanh toán trong tài khoản mở tại NHTM. Các khoản tiền gửi thanh toán này sẽ được NHTM sử dụng một phần để cho vay với các 7 dự án mà NHTM đánh giá là có hiệu quả, trong khi NHTM vẫn đảm bảo khả năng thanh toán của người gửi tiền thông qua hệ thống quản trị thanh khoản hiện đại và tuân thủ các quy định của ngân hàng trung ương về thanh khoản của NHTM. Quá trình đó khiến cho dòng vốn nhàn dỗi của người gửi tiền được phân bổ tới những dự án hoặc khách hàng cần vốn.

Vai trò đối với NHTM Thứ nhất, TTKDTM tạo điều kiện cho hoạt động huy động vốn giá rẻ của NHTM. Trực tiếp nhất, như đã đề cập ở trên, đó là khoản tiền gửi thanh toán. Nếu NHTM thu hút được nhiều khách hàng mở tài khoản với một số dư tiền gửi thanh toán nhất định, NHTM sẽ có lượng vốn không kỳ hạn (CASA) lớn. Đây là nguồn vốn có tính ổn định cao (nếu số lượng khách hàng đủ lớn) và chi phí thấp do NHTM chỉ phải trả lãi suất tiền gửi không kỳ hạn thường là một con số không đáng kể.

Thứ hai, TTKDTM thúc đẩy quá trình cho vay và thông qua đó thực hiện tốt chức năng tạo tiền. Nhờ có nguồn vốn tiền gửi không kỳ hạn, ngân hàng có cơ hội để tăng lợi nhuận cho mình bằng cách cấp tín dụng cho nền kinh tế. Do ngân hàng thu hút được một nguồn vốn có chi phí thấp nên trên cơ sở đó hạ lãi suất tiền vay, khuyến khích doanh nghiệp, cá nhân vay vốn ngân hàng để đầu tư, phát triển sản xuất kinh doanh có lãi. Thứ ba, dịch vụ TTKDTM giúp tăng thu nhập cho NHTM.

Dịch vụ TTKDTM giúp gia tăng thu nhập cho các NHTM thông qua khoản phí để đăng ký, sử dụng và duy trì dịch vụ. Ngoài ra, việc phát triển dịch vụ TTKDTM cũng giúp NHTM gia tăng lợi nhuận thông qua tiết giảm các chi phí liên quan đến bảo quản, kiểm đếm tiền mặt. Vai trò đối với NHNN TTKDTM được thực hiện thông qua việc trích chuyển vốn trên tài khoản tại ngân hàng, do đó nó hạn chế được khối lượng tiền mặt trong lưu thông, tiết kiệm chi phí trong in ấn, bảo quản, cất trữ, vận chuyển, kiểm đếm tiền mặt. đồng thời thực hiện kế hoạch hoá và điều hoà lưu thông tiền tệ giúp cho NHNN kiểm soát được khối lượng tiền mặt trong lưu thông tốt hơn.

TTKDTM được thực hiện thông qua việc khách hàng gửi tiền vào tài khoản tại ngân hàng, làm tăng khả năng tạo tiền, tạo nguồn vốn trong thanh toán để cho vay phát triển kinh tế xã hội, mở rộng TTKDTM sẽ tạo điều kiện cho NHNN có thể quản lý và 8 kiểm soát một cách tổng quát quá trình sản xuất và lưu thông hàng hoá của nền kinh tế, thực hiện tốt chính sách tiền tệ, đem lại lợi ích về kinh tế xã hội tốt hơn. Vai trò đối với khách hàng Thanh toán qua ngân hàng mang lại lợi ích to lớn cho khách hàng, nhờ việc tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn, tiết kiệm được các chi phí phát sinh (chi phí vận chuyển, chi phí kiểm đếm…) từ đó, giảm chi phí đầu vào, hạ giá thành sản phẩm, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Sử dụng các hình thức TTKDTM bảo đảm tiện lợi, nhanh chóng, chính xác, an toàn và bảo mật cho khách hàng. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay khi mức độ ứng dụng CNTT của các NHTM trong hoạt động thanh toán ngày càng cao.