Luận văn thạc sĩ ueb phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế việt nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueb phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên

• Tác giả: Lê Thị Hồng Nhung
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Hoàng Nga
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Hoạt Động Thanh Toán Liên Ngân Hàng Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Quốc Tế Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN LIÊN NGÂN HÀNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.1.1. Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Các công trình nghiên cứu ở trong nước
• 1.2. Những vấn đề lý luận chung về hoạt động thanh toán liên ngân hàng của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Thanh toán liên ngân hàng
• 1.2.2. Phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng
• 1.2.3. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng và một số bài học cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THIẾT KẾ LUẬN VĂN
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.1.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.1.2. Phương pháp phân tích xử lý dữ liệu
• 2.1.3. Phương pháp phân loại và hệ thống hóa lý thuyết
• 2.1.4. Phương pháp phân tích và tổng hợp
• 2.1.5. Phương pháp so sánh
• 2.2. Thiết kế luận văn
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN LIÊN NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN QUỐC TẾ VIỆT NAM
• 3.1. Các thông tin khái quát
• 3.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.1.2. Cơ cấu bộ máy tổ chức của Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 3.1.3. Tình hình hoạt động kinh doanh của Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 3.2. Thực trạng phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc Tế Việt Nam
• 3.2.1. Các loại hình thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc Tế Việt Nam
• 3.2.2. Tình hình phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng qua các chỉ tiêu định lượng
• 3.2.3. Tình hình phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng qua các chỉ tiêu định tính
• 3.3. Đánh giá chung về phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 3.4. Những hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN LIÊN NGÂN HÀNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN QUỐC TẾ VIỆT NAM
• 4.1. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 4.1.1. Hệ thống thanh toán liên ngân hàng của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong tương lai
• 4.2. Định hướng phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 4.2.1. Giải pháp phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng thương mại cổ phần Quốc tế Việt Nam
• 4.2.1.1. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực
• 4.2.1.2. Hoàn thiện thiết kế tổng thể hệ thống công nghệ thông tin phục vụ phát triển hệ thống thanh toán liên ngân hàng
• 4.2.1.3. Thực hiện chính sách quản lý chất lượng một cách tích cực
• 4.2.2. Một số kiến nghị
• 4.2.2.1. Kiến nghị với các bộ ban ngành có liên quan
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB

Hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc tế Việt Nam (VIB) đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế. Hệ thống thanh toán này không chỉ giúp các ngân hàng thực hiện giao dịch nhanh chóng mà còn đảm bảo an toàn cho các khoản tiền được chuyển giao. Việc phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng là cần thiết để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng và thị trường.

1.1. Khái niệm và vai trò của thanh toán liên ngân hàng

Thanh toán liên ngân hàng là quá trình chuyển tiền giữa các ngân hàng khác nhau. Nó giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường tính thanh khoản cho các ngân hàng. Hệ thống này cũng hỗ trợ việc thực hiện các giao dịch thương mại một cách hiệu quả.

1.2. Lịch sử phát triển của VIB trong lĩnh vực thanh toán

VIB đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển hệ thống thanh toán liên ngân hàng. Từ những ngày đầu thành lập, ngân hàng đã chú trọng đầu tư vào công nghệ và hạ tầng để nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán.

II. Những thách thức trong phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, VIB vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng. Các vấn đề như an ninh mạng, sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác và yêu cầu về công nghệ hiện đại là những yếu tố cần được giải quyết.

2.1. Vấn đề an ninh trong thanh toán liên ngân hàng

An ninh mạng là một trong những thách thức lớn nhất mà VIB phải đối mặt. Các cuộc tấn công mạng có thể gây ra thiệt hại lớn cho ngân hàng và khách hàng. Do đó, việc đầu tư vào công nghệ bảo mật là rất cần thiết.

2.2. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự cạnh tranh trong lĩnh vực thanh toán liên ngân hàng ngày càng gia tăng. Các ngân hàng khác cũng đang nỗ lực cải thiện dịch vụ của mình, điều này tạo ra áp lực lớn cho VIB trong việc duy trì thị phần.

III. Phương pháp phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB

Để phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng, VIB cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc cải tiến công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và đào tạo nhân lực là những yếu tố quan trọng.

3.1. Cải tiến công nghệ thanh toán

VIB cần đầu tư vào công nghệ mới để nâng cao hiệu quả của hệ thống thanh toán. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ tiên tiến sẽ giúp ngân hàng cải thiện tốc độ và độ chính xác của các giao dịch.

3.2. Đào tạo nhân lực chuyên môn

Đào tạo nhân viên là một yếu tố quan trọng trong việc phát triển hoạt động thanh toán. Nhân viên cần được trang bị kiến thức và kỹ năng để xử lý các giao dịch một cách hiệu quả và an toàn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB

Hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB đã mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng và ngân hàng. Việc sử dụng dịch vụ này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho các giao dịch.

4.1. Lợi ích cho khách hàng

Khách hàng được hưởng lợi từ việc thanh toán nhanh chóng và an toàn. Hệ thống thanh toán liên ngân hàng giúp giảm thiểu thời gian chờ đợi và tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

4.2. Tác động đến nền kinh tế

Hoạt động thanh toán liên ngân hàng không chỉ giúp VIB phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế. Nó tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại và đầu tư.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB

Trong tương lai, VIB cần tiếp tục phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc đầu tư vào công nghệ và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ là những yếu tố quyết định.

5.1. Định hướng phát triển trong giai đoạn tới

VIB cần xác định rõ các mục tiêu phát triển trong lĩnh vực thanh toán liên ngân hàng. Việc mở rộng dịch vụ và cải thiện chất lượng sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh.

5.2. Tầm nhìn dài hạn cho hoạt động thanh toán

Tầm nhìn dài hạn của VIB là trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực thanh toán liên ngân hàng tại Việt Nam. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải không ngừng đổi mới và cải tiến.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam ngày càng phát triển và hội nhập sâu rộng, hoạt động thanh toán liên ngân hàng trở thành một yếu tố thiết yếu nhằm thúc đẩy sự lưu thông vốn, hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế. Từ năm 2012 đến 2015, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc tế Việt Nam (VIB) đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong các giao dịch thanh toán liên ngân hàng, phản ánh qua số lượng và giá trị giao dịch qua các kênh thanh toán nội địa và quốc tế. Việc phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý vốn, giảm chi phí lưu thông tiền mặt mà còn góp phần tăng cường tính minh bạch và an toàn trong hệ thống tài chính.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích thực trạng hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB trong giai đoạn 2012-2015, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển phù hợp cho giai đoạn 2016-2020. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các chỉ tiêu định lượng và định tính liên quan đến hoạt động thanh toán liên ngân hàng của VIB, với dữ liệu thu thập từ báo cáo kinh doanh, số liệu giao dịch và các tài liệu nội bộ của ngân hàng. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện hệ thống thanh toán liên ngân hàng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của VIB cũng như hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết về hệ thống thanh toán liên ngân hàng và lý thuyết phát triển dịch vụ ngân hàng. Lý thuyết hệ thống thanh toán liên ngân hàng tập trung vào các khái niệm như thanh toán điện tử liên ngân hàng, thanh toán bù trừ, và các phương thức thanh toán như ủy nhiệm thu hộ, chi hộ, mở tài khoản lẫn nhau. Lý thuyết phát triển dịch vụ ngân hàng nhấn mạnh đến việc phát triển theo chiều rộng (mở rộng quy mô khách hàng, mạng lưới ngân hàng đại lý) và chiều sâu (nâng cao chất lượng dịch vụ, kiểm soát rủi ro, bảo mật).

Các khái niệm chính bao gồm:

• Thanh toán liên ngân hàng: quá trình chuyển tiền giữa các ngân hàng nhằm thanh toán các khoản nợ phát sinh trong nền kinh tế.
• Phát triển hoạt động thanh toán: sự gia tăng về quy mô, chất lượng và hiệu quả của các dịch vụ thanh toán liên ngân hàng.
• Rủi ro thanh toán: các nguy cơ phát sinh trong quá trình thực hiện giao dịch, bao gồm rủi ro vận hành, rủi ro bảo mật và rủi ro hệ thống.
• Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH): hệ thống xử lý giao dịch thanh toán qua mạng máy tính, đảm bảo tính nhanh chóng, chính xác và an toàn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ báo cáo hoạt động kinh doanh của VIB giai đoạn 2012-2015, các số liệu giao dịch thanh toán liên ngân hàng, tài liệu pháp lý và các văn bản quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ giao dịch thanh toán liên ngân hàng của VIB trong giai đoạn trên, với số liệu cụ thể như doanh số giao dịch, số lượng giao dịch qua các kênh thanh toán nội địa và quốc tế.

Phương pháp phân tích sử dụng kết hợp phân tích định lượng và định tính. Phân tích định lượng dựa trên các chỉ tiêu như tốc độ tăng trưởng doanh thu, số lượng giao dịch, thị phần và khả năng thanh khoản. Phân tích định tính tập trung vào đánh giá chất lượng dịch vụ, kiểm soát rủi ro, công nghệ thông tin và nhân lực. Các phương pháp phân tích bao gồm so sánh số liệu qua các năm, đối chiếu với các tiêu chuẩn ngành và kinh nghiệm quốc tế, đồng thời sử dụng phương pháp so sánh và tổng hợp để rút ra kết luận.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2016 đến tháng 11/2016, bao gồm các giai đoạn thu thập dữ liệu, phân tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh số và số lượng giao dịch thanh toán liên ngân hàng:
   Doanh số giao dịch qua các kênh thanh toán nội địa của VIB tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm trong giai đoạn 2012-2015. Số lượng giao dịch cũng tăng từ khoảng 1 triệu giao dịch năm 2012 lên gần 1,5 triệu giao dịch năm 2015, tương đương mức tăng 50%.

2. Phân bổ kênh thanh toán:
   Thanh toán qua ngân hàng điện tử chiếm tỷ trọng lớn nhất, khoảng 60% tổng số giao dịch liên ngân hàng, tiếp theo là thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nước và phương thức ủy nhiệm thu hộ, chi hộ.

3. Chất lượng dịch vụ và kiểm soát rủi ro:
   VIB đã áp dụng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) với phần mềm IPBS-Br/CI-TAD, giúp giảm thiểu rủi ro vận hành và tăng tính bảo mật. Tỷ lệ lỗi giao dịch giảm xuống dưới 0,5% trong năm 2015, cải thiện đáng kể so với mức 1,2% năm 2012.

4. Khả năng thanh khoản và an toàn tài chính:
   Tỷ lệ khả năng chi trả của VIB luôn duy trì trên 120% trong giai đoạn nghiên cứu, đảm bảo khả năng thanh khoản và đáp ứng yêu cầu thanh toán liên ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về số lượng và giá trị giao dịch thanh toán liên ngân hàng tại VIB phản ánh xu hướng phát triển chung của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn 2012-2015. Việc áp dụng công nghệ thanh toán điện tử hiện đại đã góp phần nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động thanh toán. So với các nghiên cứu quốc tế, VIB đã bước đầu tiếp cận các chuẩn mực thanh toán hiện đại như hệ thống thanh toán giá trị cao (HVPS) và thanh toán giá trị thấp theo lô (BEPS) tương tự như mô hình tại Trung Quốc.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế như quy trình thủ tục còn phức tạp, nhân lực chuyên môn chưa đồng đều và hệ thống công nghệ thông tin cần được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Các biểu đồ thể hiện sự biến động doanh thu, số lượng giao dịch và tỷ lệ lỗi giao dịch sẽ minh họa rõ nét hơn về hiệu quả phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực:
   Tăng cường đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ thanh toán liên ngân hàng và công nghệ thông tin cho cán bộ, nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng vận hành hệ thống. Mục tiêu đạt 100% nhân viên liên quan được đào tạo bài bản trong vòng 12 tháng, do phòng nhân sự phối hợp với các đơn vị đào tạo thực hiện.

2. Hoàn thiện hệ thống công nghệ thông tin:
   Đầu tư nâng cấp phần mềm lõi và hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng, áp dụng các chuẩn quốc tế như ISO 20022 để tăng tính tương thích và bảo mật. Mục tiêu hoàn thành trong 18 tháng, do phòng công nghệ thông tin chủ trì.

3. Thực hiện chính sách quản lý chất lượng tích cực:
   Xây dựng quy trình kiểm soát rủi ro chặt chẽ, thường xuyên đánh giá và cập nhật các quy định nội bộ về thanh toán liên ngân hàng nhằm giảm thiểu sai sót và gian lận. Mục tiêu giảm tỷ lệ lỗi giao dịch xuống dưới 0,3% trong 2 năm tới.

4. Mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý và khách hàng:
   Tăng cường hợp tác với các ngân hàng trong và ngoài nước để mở rộng mạng lưới thanh toán, đồng thời phát triển các sản phẩm thanh toán đa dạng, phù hợp với nhu cầu khách hàng doanh nghiệp và cá nhân. Mục tiêu tăng 20% số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ thanh toán liên ngân hàng trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng Thương mại và các tổ chức tín dụng:
   Luận văn cung cấp cái nhìn toàn diện về phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng, giúp các ngân hàng cải thiện quy trình, nâng cao chất lượng dịch vụ và quản lý rủi ro hiệu quả.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước:
   Các cơ quan này có thể sử dụng kết quả nghiên cứu để hoàn thiện chính sách, quy định và giám sát hoạt động thanh toán liên ngân hàng, góp phần ổn định hệ thống tài chính quốc gia.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng:
   Luận văn là tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng phát triển thanh toán liên ngân hàng tại Việt Nam, hỗ trợ cho các nghiên cứu tiếp theo.

4. Doanh nghiệp và khách hàng cá nhân sử dụng dịch vụ ngân hàng:
   Hiểu rõ hơn về các phương thức thanh toán liên ngân hàng, lợi ích và các rủi ro tiềm ẩn, từ đó lựa chọn dịch vụ phù hợp và an toàn.

Câu hỏi thường gặp

1. Thanh toán liên ngân hàng là gì?
   Thanh toán liên ngân hàng là quá trình chuyển tiền giữa các ngân hàng nhằm thanh toán các khoản nợ phát sinh trong nền kinh tế, bao gồm các giao dịch nội địa và quốc tế, được thực hiện qua các phương thức như thanh toán điện tử, ủy nhiệm thu hộ, chi hộ.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng?
   Các yếu tố chính gồm môi trường kinh tế - xã hội, hệ thống pháp lý, cơ sở hạ tầng kỹ thuật, trình độ nhân lực và tính bảo mật của hệ thống thanh toán.

3. VIB đã áp dụng những công nghệ nào trong thanh toán liên ngân hàng?
   VIB sử dụng hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng (TTĐTLNH) với phần mềm IPBS-Br/CI-TAD, giúp xử lý giao dịch nhanh chóng, chính xác và an toàn, đồng thời giảm thiểu rủi ro vận hành.

4. Làm thế nào để giảm thiểu rủi ro trong thanh toán liên ngân hàng?
   Áp dụng hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, sử dụng công nghệ bảo mật hiện đại, đào tạo nhân viên chuyên môn cao và xây dựng quy trình xử lý sự cố hiệu quả.

5. Tại sao phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng lại quan trọng đối với ngân hàng?
   Phát triển hoạt động này giúp ngân hàng tăng doanh thu, mở rộng thị phần, nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh, đồng thời góp phần ổn định hệ thống tài chính và thúc đẩy phát triển kinh tế.

Kết luận

• Hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB giai đoạn 2012-2015 đã có sự phát triển tích cực về quy mô và chất lượng, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và uy tín ngân hàng.
• Việc áp dụng công nghệ thanh toán điện tử hiện đại đã giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tính bảo mật trong giao dịch.
• Các hạn chế về quy trình, nhân lực và công nghệ cần được khắc phục để đáp ứng nhu cầu phát triển trong giai đoạn tiếp theo.
• Đề xuất các giải pháp trọng tâm bao gồm đào tạo nhân lực, nâng cấp công nghệ, quản lý chất lượng và mở rộng mạng lưới khách hàng.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại VIB, góp phần phát triển bền vững hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất trong giai đoạn 2016-2020, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và ứng dụng công nghệ mới trong thanh toán liên ngân hàng.

Các ngân hàng và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để thúc đẩy phát triển hệ thống thanh toán liên ngân hàng hiện đại, an toàn và hiệu quả, đáp ứng yêu cầu hội nhập và phát triển kinh tế quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và những vấn đề lý luận và thực tiễn về hoạt động thanh toán liên ngân hàng của ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn Chƣơng 3: Thực trạng phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. Chƣơng 4: Định hƣớng và giải pháp phát triển hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Ngân hàng TMCP Quốc Tế Việt Nam. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN LIÊN NGÂN HÀNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Các công trình nghiên cứu ở nướcngoài Trên phạm vi thế giới, có thể nói số lƣợng các nghiên cứu về thanh toán quahệ thống ngân hàng nói chung là vô cùng phong phú.

Các nghiên cứu này có thể tập trung vào việc phân tích bản chất của thanh toán và những thay đổi trong điều kiện toàn cầu hóa nhƣ nghiên cứu của (Geiger, 2000, Globalisation and Payment Intermediation), haylàm rõ các vấn đề về cơ sở hình thành cũng nhƣ các yếu tố tác động tới dịch vụ thanh toán giữa các ngân hàng (McAndrews và Roberds,1999, Payment Intermediation and the Origins of Banking). Bên cạnh đó cũng có một sốcác nghiên cứu đánh giá sự phát triển của các dịch vụ thanh toán và những rủi ro của hoạt động này nhƣ nghiên cứu của Kristinsson, 2000, Payment intermediation – evolution and current status, Geiger,2000, Globalisationand PaymentIntermediation). Nghiên cứu của Xavier Freixas , Bruno Parigi. Contagion and Efficiency in Gross and Net Interbank Payment Systems, Volume 7, Issue 1, January 1998, nhóm tác giả đã đƣa ra câu hỏi làm cách nào hệ thống thanh toán liên ngân hàng nên đƣợc thiết kế, bằng cách so sánh hai phƣơng thức chính của hệ thống thanh toán liên ngân hàng để đƣa ra câu trả lời.

Thanh toán liên ngân hàng có thể đƣợc thực hiện bằng cách thanh toán tiền trực tiếp hoặc bằng cách thanh toán qua hai ngân hàng ở hai địa điểm khác nhau.Hai cơ chế này đƣợc hiểu cách hệ thống bù trừ gộp và ròng trong thanh toán liên ngân hàng.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước Mặc dù vậy các nghiên cứu cụ thể về hoạt động thanh toán liên ngân hàng tại Việt Nam chƣa có nhiều, chủ yếu tập trung vào thanh toán điện tử, 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thanh toán quốc tế và thanh toán không dùng tiền mặt. Một số nghiêncứucó thể đề cập đến đólà: Thứ nhất, đề tài “Vai trò của công nghệ ngân hàng trongchiếnlƣợc phát triển ngành ngân hàng giaiđoạn 2011-2020” năm 2011của Nguyễn Thị Kim Thanh. Trong nghiên cứu này, tác giả đã chỉ ra, một trong những mục tiêu chiến lƣợc của NHNN trong thời gian tới là đảm nhận vai trò là trung tâm thanh toán củanền kinh tế và là nơi xử lý quyết toán tập trung cho các hệ thống thanh toán trong nƣớc. Theo đó, chú trọng phát triển cơ chế chính sách đối với các dịch vụ, phƣơng tiện thanh toán mới và các hệ thống thanh toán, củng cố vai trò vận hành hệ thống thanh toán liên ngân hàng và vai trò tổ chức quyết toán của NHNN; đồng thời tập trung xây dựng cơ chế và khuôn khổ pháp lý rõ ràng để cho phép thành lập các tổchức xử lý bù trừ tập trung các giao dịch thanh toán trên nguyên tắc cạnh tranh, tạo cơ sở phát triển thanh toán trên bề rộng và nâng cao chất lƣợng dịch vụ thanhtoán.

Thứ hai, “Công nghệ thông tin trong việc phát triển dịch vụ ngân hàng”, năm 2011 của Đỗ Thị Bích Hồng. Trong bài viết, tác giả đề cập đến một số dịch vụ ngân hàng hiện đại nhƣ thanh toán qua POS, máyATM, Internet banking, Home banking, Phone Banking… Tác giả cũng nêu thực trạng về việcthanh toán không dùng tiền mặt và dịch vụ ngân hàng trực tuyến tại Việt Nam, rút ra nhận xét đánh giá và trên cơ sở đó đề xuất một số giải phápchú trọng vào việc ứng dụng công nghệthông tin để phát triển dịch vụ tiện ích của ngânhàng. Thứ ba, nghiên cứu về “Pháttriển hệ thốngthanh toán quốc gia: Lĩnh vực đột phá trong hoạt động ngân hàng giai đoạn chiến lƣợc mới” năm 2011 của Lê Phƣơng Lan. Nghiên cứu chỉ ra rằng phát triển hệ thống thanh toán quốc giacần đƣợc xem trọng trong giai đoạn chiến lƣợc sắp tới.

Cụ thể, cần phát triển toàn diện các yếu tố cấu thành của hệ thống thanh toán quốc gia, bao gồm:(i) các công cụ thanh toán hoặc phƣơng tiện thanh toán đƣợc sử dụng để khởi tạo giao dịch chuyển tiền giữa ngƣời trả tiền và ngƣời nhận tiền trong các định chế tài chính nhận tiền gửi (thƣờng là các ngân hàng); (ii) cơ sở hạ tầng 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thanh toán là nơi tiếp nhận, xử lý, bùtrừ và truyền dữ liệu của khoản thanh toán; (iii) các định chế tài chính là nơi giữ tàikhoản, cung ứng phƣơng tiện và dịch vụ thanh toán cho khách hàng là các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu thanh toán và cũng lànơicó mạng lƣới thanh toán bù trừ và quyết toán cho khách hàng mở tài khoản trong hệ thống của mình;(iv) các thỏa thuận, quy định, hợp đồng, quy trình nghiệp vụ giữa các bên liên quan để tạo lập, chuyển giao, xử lý lệnh thanh toán, chấp nhận các loại hình phƣơng tiện thanh toán khác nhau; (v) các luật lệ, chuẩn mực, quy định và thủ tục do các nhà lập pháp, cơ quan quản lý nhà nƣớc ban hành để xác định và quản lý hoạt động thanh toán và quản lý thị trƣờng dịch vụ thanh toán. Thứ tư, viết về “ Hƣớng đi hiệu quả cho thị trƣờng thanh toán Việt Nam” , 2015, TS Nguyễn Thị Quỳnh Anh đã nêu ra đƣợc những ƣu điểm của thị trƣờng thanh toán tại Việt Nam là đã và đang đƣợc đổi mới, hiện đại, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội và phù hợp với tiến trình hội nhập quốc tế; góp phần vào giảm dần tỷ trọng tiền mặt trong tổng phƣơng tiện thanh toán qua các năm xuống còn 12%. Tuy nhiên, thị trƣờng thanh toán Việt Nam vẫn còn nhiều hạn chế và thách thức. Vậy để rút ngắn khoảng cách và hội nhập hiệu quả vào nền kinh tế thế giới và khu vực, thị trƣờng thanh toán Việt Nam cần phải: (i)tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung khuôn khổ pháp lý và cơ chế chính sách liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt để đáp ứng yêu cầu thực tế, nhất là cho các dịch vụ, phƣơng tiện thanh toán điện tử nhƣ tiền điện tử, thẻ ảo; (ii) cần có kế hoạch nâng cấp hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng theo hƣớng: Điều chỉnh mô hình xử lý bù trừ, chuyển sang mô hình xử lý tập trung tại Trung tâm Xử lý Quốc gia; nâng cao năng lực, hiệu suất xử lý của hệ thống tại Trung tâm Xử lý Quốc gia; Tiến tới bổ sung thêm chức năng thanh quyết toán ngoại tệ, xây dựng cấu phần hệ thống thanh toán ngoại tệ liên ngân hàng; mở rộng kết nối hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng với các hệ thống thanh toán khác; nghiên cứu, áp dụng chuẩn tin điện tử tài chính quốc tế ISO 2022…; (iii) tiếp tục phát triển, kết hợp sắp xếp, hợp lý hóa mạng lƣới ATM và POS; phát triển mạnh dịch vụ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thanh toán thẻ thông qua thiết bị kết nối với điện thoại di động (mPOS); xây dựng và ban hành tiêu chuẩn chung đối với thẻ chip nội địa, tạo tiêu chuẩn chung cho thị trƣờng thẻ Việt Nam nhằm thống nhất việc quản lý, định hƣớng kỹ thuật đối với hoạt động phát hành thẻ ngân hàng tại Việt Nam; nghiên cứu và xây dựng hệ thống thanh toán bù trừ điện tử tự động phục vụ giao dịch bán lẻ phù hợp với xu hƣớng quốc tế; (iv) tăng cƣờng quản lý, giám sát đối với các hệ thống thanh toán và các phƣơng tiện, dịch vụ thanh toán trên nền tảng công nghệ hiện đại để đảm bảo sự hoạt động ổn định, an toàn và hiệu quả của hệ thống thanh toán quốc gia cũng nhƣ hệ thống, phƣơng tiện, dịch vụ thanh toán trong nền kinh tế; (v) phát triển, mở rộng các mô hình ứng dụng các phƣơng tiện và hình thức thanh toán mới, hiện đại phục vụ cho khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa… Ngoài ra, một số nghiên cứu khác về có liên quan tới đề tài này tại Việt Nam có thể liệt kê là: Nguyễn Thị Phƣợng, “ Giải pháp hoàn thiện hệ thống thanh toán của ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế”, 2007.

Trên cơ sở nghiên cứu và phân tích cơ sở lý luận thực tiễn về hệ thống thanh toán của ngân hàng thƣơng mại. Nghiên cứu kinh nghiệm phát triển hệ thống thanh toán của các nƣớc để tham khảo và học tập. Tác giả đã phân tích những mặt mạnh và những hạn chế đồng thời tìm ra những nguyên nhân tồn tại trong hệ thống thanh toán của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam. Từ đó đƣa ra những giải pháp để hoàn thiện hệ thống thanh toán của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

Nguyễn Thị Cẩm Vân, “Hoàn thiện thanh toán không dung tiền mặt tại ngân hàng Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn, chi nhánh Phan Đình Phùng”, 2013, xuất phát từ những kiến thức lý luận đã đƣợc nghiện cứu cùng quá trình công tác tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Phan Đình Phùng, tác giả đã hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng thƣơng mại. Phân tích thực trạng và ý nghĩa của thanh toán không dùng tiền mặt dối với hoạt động tại Ngân hàng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Phan Đình Phùng. Từ đó dề xuất một số giải pháp góp phần hoàn thiện chất lƣợng thanh toán không dùng tiền mặt, khắc phục những khó khăn vƣớng mắc trong thanh toán. Lê Thị Thu Hồng, “Phát triển dịch vụ thanh toán trong nƣớc tại chi nhánh Ngân hàng Đầu tƣ và phát triển, Thành phố Đà Nẵng”, 2012.