phần mở đầu và kết luận, nội dung luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và một số vấn đề lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại các NHTM Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3:Thực trạng dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng – Chi nhánh Chƣơng Dƣơng Chƣơng 4: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng – Chi nhánh Chƣơng Dƣơng 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ THANH TOÁN TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Tại Việt Nam, thẻ thanh toán đã đƣợc biết đến nhiều năm trƣớc đây, nhƣng phải đến năm 1998 thị trƣờng thẻ mới trở nên sôi động khi có sự tham gia của nhiều ngân hàng. Bởi lợi nhuận từ dịch vụ này rất hấp dẫn đối với các ngân hàng và đó chính là cơ hội để các Ngân hàng thƣơng mại Việt Nam nâng cao khả năng cạnh tranh và đây cũng là một trong những nghiệp vụ ngân hàng hiện đại giúp Việt Nam đi tắt đón đầu trong dịch vụ ngân hàng, giúp hoạt động ngân hàng trong nƣớc có sức mạnh cạnh tranh về công nghệ với các ngân hàng nƣớc ngoài trong lĩnh vực mới mẻ này. Tuy nhiên, đây cũng là dịch vụ đem lại không ít những khó khăn cho các ngân hàng Việt Nam nhƣ: khó khăn về kinh tế xã hội, khoa học công nghệ nói chung và bản thân ngân hàng nói riêng đã gây nhiều trở ngại đối với việc thúc đẩy hoạt động kinh doanh thẻ đạt tới những giá trị tiềm năng vốn có của nó, buộc ngân hàng phải không ngừng tự mình nhìn lại và đƣa ra các biện pháp giải quyết để có thể đứng vững và khẳng định vị thế của mình trên thị trƣờng.
Hoạt động sôi nổi của thị trƣờng thẻ những năm qua đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà nghiên cứu. Đã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề thẻ, có thể tổng hợp các công trình đó nhƣ sau: - Đỗ Quang Thạch (2011), Luận văn thạc sĩ kinh tế - Đà Nẵng - “Phát triển hoạt động kinh doanh thẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Quảng Nam”. Luận văn đã đánh giá toàn diện thực trạng cung cấp dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam –Chi nhánh Quảng Nam từ khâu phát hành đến sử dụng thanh toán. Từ đó, đƣa ra các định hƣớng để Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Quảng Nam phát triển hoạt động kinh doanh thẻ.
Ở đó, tác giả khẳng định phát triển hoạt động kinh doanh thẻ không chỉ có riêng bản thân ngân hàng phát hành mà còn có sự hỗ trợ của Nhà nƣớc, của Hiệp 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hội thẻ và của NHNN. Tuy nhiên, đề tài này, tác giả mới chỉ đề cập đến hoạt động kinh doanh thẻ của Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Quảng Namvà dừng lại ở khía cạnh là hoạt động kinh doanh thẻ, chƣa phân tích sâu về khâu sử dụng dịch vụ thanh toán của thẻ. - Mai Ngọc Thái (2013), Luận văn thạc sĩ Tài chính- Ngân hàng , TP.HCM – “Dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Ngoại thƣơng Việt Nam – Chi nhánh Tân Bình”. Luận văn đã chỉ ra đƣợc những hạn chế, nguyên nhân hạn chế còn tồn tại của một số dịch vụ ngân hàng đối với khách hàng cá nhân.
Tuy nhiên, đối tƣợng nghiên cứu của luận văn còn quá rộng, chƣa tập trung vào một dịch vụ cụ thể mà thực hiện nghiên cứu một mảng hoạt động nên phân tích bị dàn trải, chƣa đi sâu nghiên cứu và đánh giá sâu sát với thực tế. - Nguyễn Thị Quỳnh Nga (2013), Luận văn thạc sĩ kinh tế, Hà Nội – “Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thƣờng tín - Chi nhánh Thăng Long”. Luận văn đã đánh giá đƣợc những kết quả đạt đƣợc, hạn chế, nguyên nhân và đề ra các giải pháp phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Tuy nhiên, trong tác giả mới chỉ sử dụng các phƣơng pháp tổng hợp và đánh giá số liệu, chƣa sử dụng các phƣơng pháp phân tích nhƣ bảng hỏi, phỏng vấn.
để đánh giá sát thực hơn nhu cầu thực tế của khách hàng. Do vậy các đánh giá của luận văn còn mang tính chủ quan làm cho việc đề ra các giải pháp còn mang tính lý thuyết chƣa gắn liền với thực tế của ngân hàng. -Phạm Duy Hòa (2014), Luận văn thạc sĩ quản trị kinh doanh, Đà Nẵng - “Nghiên cứu chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM BIDV của khách hàng tại thành phố Buôn Ma Thuột, Đăk Lăk”. Luận văn đã xây dựng mô hình nghiên cứu đo lƣờng dịch vụ thẻ, đánh giá mức độ hài lòng của khách hàng đối với chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM BIDV, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lƣợng dịch vụ thẻ ATM của BIDV.
Tuy nhiên, nghiên cứu này vẫn chƣa phân tích và chỉ rõ nguyên nhân ảnh hƣởng đến chất lƣợng cũng nhƣ việc phát triển dịch vụ thẻ thanh toán; chƣa chỉ ra đƣợc một cách cụ thể đâu là điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức cũng nhƣ 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đề ra đƣợc các chiến lƣợc nhằm tận dụng đƣợc điểm mạnh, khắc phục đƣợc điểm yếu và tận dụng đƣợc các cơ hội để phát triển và nâng cao chất lƣợng thẻ. Đỗ Thị Lan Phƣơng (07/2014), Học viện ngân hàng, Hà Nội - “Thanh toán không dùng tiền mặt: Xu hƣớng trên thế giới và thực tiễn tại Việt Nam”, bài viết nêu lên xu hƣớng TTKDTM trên thế giới và ở Việt Nam hiện nay. Từ đó, có các giải pháp phát triển các sản phẩm TTKDTM hiện đại. Những công trình khoa học trên là tƣ liệu quý báu cả về lý luận và thực tiễn cho việc nghiên cứu đề tài phát triển dịch vụ thẻ thanh toán.
Tuy nhiên, tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam –Chi nhánh Chƣơng Dƣơng chƣa có công trình nghiên cứu nào về vấn đề phát triển dịch vụ thẻ thanh toán. Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài này là hết sức cấp thiết. Trên cơ sở nghiên cứu, vận dụng những vấn đề lý luận cơ bản của dịch vụ thẻ thanh toán để phân tích, đánh giá thực trạng phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam –Chi nhánh Chƣơng Dƣơng, đề xuất các giải pháp khả thi nhằm phát triển dịch vụ thẻ thanh toán tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam –Chi nhánh Chƣơng Dƣơng trong thời gian tới.2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về dịch vụ thẻ thanh toán của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm thẻ thanh toán - Đối với thẻ thanh toán có nhiều khái niệm để diễn đạt nó, mỗi một cách diễn đạt nhằm làm nổi bật một nội dung nào đó.
Sau đây là một số khái niệm về thẻ thanh toán: Thẻ thanh toán (thẻ chi trả) là một phƣơng tiện thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ hoặc có thể đƣợc dùng để rút tiền mặt tại các Ngân hàng đại lý hoặc các máy rút tiền tự động. Thẻ thanh toán là một loại thẻ giao dịch tài chính đƣợc phát hành bởi Ngân hàng, các Tổ chức tài chính hay các công ty. Thẻ thanh toán là một phƣơng tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà ngƣời chủ thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt hoặc thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tại các điểm chấp nhận thanh toán bằng thẻ. Thẻ thanh toán là phƣơng thức ghi sổ những số tiền cần thanh toán thông qua máy đọc thẻ phối hợp với hệ thống mạng máy tính kết nối giữa Ngân hàng/Tổ chức tài chính với các điểm thanh toán (Merchant).
Nó cho phép thực hiện thanh toán nhanh chóng, thuận lợi và an toàn đối với các thành phần tham gia thanh toán. - Về quan điểm của các cơ quan quản lý nhà nƣớc, theo quy định tại Điều 3 Thông tƣ số 19/2016/TT-NHNN ngày 30/6/2016 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nƣớc về việc ban hành quy định về hoạt động thẻ ngân hàng: “Thẻ ngân hàng" (dƣới đây gọi tắt là "thẻ"): Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán do tổ chức phát hành thẻ phát hành để thực hiện giao dịch thẻ theo các Điều kiện và Điều khoản được các bên thỏa thuận. - Theo tác giả Nguyễn Đăng Dờn (2011): “Thẻ ngân hàng là một loại công cụ thanh toán hiện đại do Ngân hàng phát hành và bán cho các đơn vị và cá nhân, để họ sử dụng trong thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ… hoặc rút tiền mặt tại các ngân hàng đại lý hay tại các quầy trả tiền tự động (ATM)”. - Theo tác giả Lê Văn Tƣ (2011): “Đây là sản ph m dịch vụ tương đối mới của ngân hàng.
Với một tấm thẻ trong đó chứa một mã số nhận dạng cá nhân bí mật, khách hàng thực hiện giao dịch tài chính thông qua các tài khoản của họ bằng cách sử dụng hệ thống máy rút tiền tự động ATM. Các dịch vụ ngân hàng thông qua thẻ rất đa dạng như:dùng để rút tiền mặt, chuyển khoản, gửi tiền mặt, kiểm tra số dƣ tài khoản…” - Theo tác giả Nguyễn Văn Tiến(2012): “Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, do ngân hàng phát hành cung cấp cho khách hàng sử dụng để thanh toán hàng hóa, dịch vụ hoặc rút tiền trong phạm vi số dư tiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp,dùng để thực hiện các dịch vụ thông qua hệ thống giao dịch tự động hay còn gọi là hệ thống tự phục vụ ATM.” Từ các cách diễn đạt trên, đề tài rút ra: Đây là một phƣơng thức thanh toán mà ngƣời sở hữu thẻ có thể dùng để thanh toán tiền mua hàng hoá, dịch vụ hay rút tiền mặt tự động thông qua máy đọc thẻ hay các máy rút tiền tự động trong phạm vi số 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dƣtiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng đƣợc cấp. Ngoài ra, thẻ còn đƣợc dùng để thực hiện nhiều dịch vụ khác thông qua hệ thống giao dịch tự động ATM nhƣ chuyển khoản, truy vấn thông tin tài khoản, thông tin các khoản chi phí sinh hoạt… Từ đó, khái niệm thẻ ngân hàng có thể đƣợc hiểu là: Thẻ ngân hàng có chức năng sử dụng đa năng. Chủ thẻ cóthể kết nối với các chủ thể khác tham gia hệ thống thanh toán thẻ phục vụ quá trình lƣu chuyển hàng hoá, tiền tệ đƣợc thoả thuận trƣớc nhằm thực hiện các dịch vụ thoả mãn nhu cầu của mình.