PHẦN MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Qua thời gian tìm hiểu và nghiên cứu sơ bộ về tình hình phát triển dịch vụ NHĐT tại các NHTM trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu nói chung và BIDV Bạc Liêu nói riêng, tác giả nhận thấy sau thời điểm sáp nhập ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng sông Cửu Long chi nhánh Bạc Liêu (MHB) vào BIDV Bạc Liêu tháng 05/2015, BIDV Bạc Liêu đã nhận thêm một lượng KH đáng kể. Tuy nhiên, việc khai thác phát triển dịch vụ NHĐT đối với những KH này chưa được thực hiện triệt để. Nguyên nhân là do đối tượng KH tiếp nhận sau sáp nhập chủ yếu là nông dân và KH tự doanh, hình thức thanh toán bằng tiền mặt đã trở thành hình thức thanh toán truyền thống của họ nên rất khó để thay đổi; thứ hai, do công tác tư vấn, giới thiệu và thuyết phục KH sử dụng dịch vụ NHĐT chưa mang lại hiệu quả cao.
Bên cạnh đó, xét về tính hiệu quả và sự phát triển của dịch vụ NHĐT thì hiện tại BIDV Bạc Liêu còn chưa nâng cao được hiệu quả kinh doanh dịch vụ NHĐT, khả năng cạnh tranh với các NHTM trên địa bàn còn kém, chưa khai thác được hết thị phần KH có khả năng sẽ sử dụng dịch vụ NHĐT của ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Hiện nay, sự phát triển của dịch vụ NHĐT chỉ nằm ở các tỉnh thành lớn, riêng đối với địa bàn tỉnh Bạc Liêu thì sự phát triển này trở nên khó khăn hơn. Nguyên nhân là do hầu hết người dân ở đây thường ngại thực hiện thanh toán thông qua NH, một phần vì họ cảm thấy mình không có kiến thức về lĩnh vực này nên họ sợ sẽ bị mất tiền, phần vì họ đã quen với cách thanh toán truyền thống. Thực tế đi ngược với mục tiêu “Tập trung phát triển một số phương tiện và hình thức thanh toán mới, hiện đại, phục vụ cho khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, góp phần thúc đẩy Tài chính toàn diện (Financial Inclusion); tăng mạnh số người dân được tiếp cận các dịch vụ thanh toán, nâng tỷ lệ người dân từ 15 tuổi trở lên có tài khoản tại NH lên mức ít nhất 70% vào cuối năm 2020” của Thủ tướng Chính phủ (Quyết định số 2545/QĐ-TTg – QĐCP).
Bên cạnh đó, theo thống kê của tác giả hiện tại có khoảng 14 NH đang hoạt động trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu và có kinh doanh dịch vụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 NHĐT, mỗi ngân hàng hầu hết đều có thêm 3-6 phòng giao dịch ở các huyện, trong khi đó tình hình dân số trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu năm 2016 theo thống kê của cục thống kê tỉnh Bạc Liêu là 891.641 người; trong đó lượng dân số có trình độ, công ăn việc làm ổn định chiếm 513. Loại trừ những KH là nông dân thực tế không có khả năng sử dụng dịch vụ NHĐT, ta thấy việc cạnh tranh của các NHTM trên thị trường tỉnh Bạc Liêu có thể nói là khá gây gắt vì cũng với số lượng KH đó nhưng phải chia sẽ cho rất nhiều NH nên việc tìm kiếm được đúng KH và tư vấn được KH sử dụng dịch vụ NHĐT không phải là điều dễ dàng. Do đó, việc phát triển dịch vụ NHĐT là vấn đề rất cần thiết để BIDV Bạc Liêu tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng được thị phần vừa thu hút được KH, tạo được niềm tin và sự gắn kết bền vững với KH. Hiện nay, xu thế phát triển của công nghệ thông tin (CNTT) đang rất được chú trọng vì đây là nền tảng kỹ thuật quan trọng để thực hiện các mặt hoạt động nghiệp vụ NH, đặc biệt là dịch vụ NHĐT.
Đầu tư vào CNTT tiên tiến là yếu tố quyết định đối với sự thành công của dịch vụ NHĐT. Điều này đúng với nhận định của Wah (1999), sự thành công của NH trong việc thu hút và giữ chân KH phụ thuộc phần lớn vào chất lượng dịch vụ CNTT. Ứng dụng giao dịch điện tử sẽ được thực hiện nhiều hơn so với giao dịch trực tiếp trong khi chi phí giao dịch thấp hơn nên việc ứng dụng CNTT vào dịch vụ NHĐT sẽ làm tăng năng lực cạnh tranh giữa các NH (Sheshunoff, 2000) và sự phát triển của dịch vụ NHĐT. Ngoài ra, theo cơ chế - chính sách hoạt động hiện tại của BIDV, nghiêm túc thực hiện theo Quyết định số 2545/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ thì một trong những nội dung trong chính sách phát triển của BIDV nói chung và BIDV Bạc Liêu nói riêng là phát triển dịch vụ NHĐT, ứng dụng những tiến bộ khoa học công nghệ hiện đại vào dịch vụ NHĐT nhằm cung ứng dịch vụ tiện ích tốt nhất cho KH, đưa hoạt động tài chính đến người dân vùng sâu vùng xa, từ đó phát triển thị trường tài chính tại những vùng này nhằm góp phần thực hiện mục tiêu chung của tỉnh nhà.
Sự phát triển của dịch vụ NHĐT cũng chính là vấn đề xã hội đang cần vì xã hội luôn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 hướng tới những gì văn minh – hiện đại mà việc sử dụng các dịch vụ NHĐT là một cách để con người hướng tới sự văn minh – hiện đại đó. Vì những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam chi nhánh Bạc Liêu” làm luận văn thạc sĩ kinh tế. MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 2. Mục tiêu tổng quát Tìm ra các giải pháp, chính sách phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử cho BIDV Bạc Liêu trong thời gian tới.
Mục tiêu cụ thể Tìm ra các nhân tố tác động đến sự phát triển của dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu. Đưa ra đánh giá về thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu. Xác định những thành công, hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Đề tài nghiên cứu “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại ngân hàng Thương mại Cổ phần Đâu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Bạc Liêu” cần làm rõ những vấn đề sau: - Các nhân tố tác động đến sự phát triển dịch vụ NHĐT của BIDV Bạc Liêu là gì? Mức độ tác động như thế nào? - Nguyên nhân dẫn đến thực trạng chưa phát triển của dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu là gì? - Những thành công, hạn chế trong phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu là gì? - Cần xây dựng biện pháp và chính sách phát triển dịch vụ NHĐT của BIDV Bạc Liêu trong thời gian tới như thế nào? LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của đề tài này là phát triển dịch vụ NHĐT tại BIDV Bạc Liêu. Thời gian nghiên cứu từ năm 2012 - 2016. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Tác giả sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: thống kê, khảo sát, phân tích, so sánh, đánh giá và tổng hợp các số liệu đã thu thập được để đưa ra kết quả nghiên cứu. ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Thông qua quá trình nghiên cứu đề tài “Phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - chi nhánh Bạc Liêu”, tác giả đã có những đóng góp nhất định về mặt lý luận cho giới học thuật là bài nghiên cứu được dùng để làm tài liệu nghiên cứu, học tập cho sinh viên tại thư viện trường Đại học ngân hàng TP.HCM, là tài tiệu tham khảo cho sinh viên tại các trường Đại học.
Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu và các giải pháp được đề xuất thông qua quá trình nghiên cứu là cơ sở khoa học vững chắc để BIDV Bạc Liêu khắc phục những hạn chế đang tồn tại, đồng thời ứng dụng những biện pháp đề xuất từ quá trình nghiên cứu để phát triển dịch NHĐT tại BIDV Bạc Liêu trong thời gian tới. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU Đề tài nghiên cứu gồm những nội dung nghiên cứu chính như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về dịch vụ ngân hàng điện tử. Chƣơng 2: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Bạc Liêu. Chƣơng 3: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam – chi nhánh Bạc Liêu.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU Về tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài nghiên cứu của tác giả, sau quá trình tìm hiểu và nghiên cứu tác giả nhận thấy dịch vụ NHĐT đã được nhiều nước trên thế giới quan tâm, nghiên cứu và áp dụng từ lâu. Tại Việt Nam vấn đề phát triển dịch vụ NHĐT mặc dù đã được biết đến, song chỉ vài năm gần đây mới thực sự được chú ý. Hiện tại, cũng đã có một số công trình nghiên cứu về phát triển dịch vụ NHĐT nhưng đa số vẫn là các cuốn sách tài liệu về dịch vụ NHĐT được dịch từ tiếng nước ngoài. Dưới đây là một số nghiên cứu của các tác giả trong nước về phát triển dịch vụ NHĐT của các NHTM tại Việt Nam: - Luận văn thạc sỹ kinh tế của tác giả Huỳnh Thị Lệ Hoa (2004) “Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam” tại trường Đại học kinh tế TP Hồ Chí Minh.
Ở nghiên cứu này, vào năm 2004 dịch vụ ngân hàng điện tử ở Việt Nam còn chưa phổ biến nhiều nhưng các NHTM đứng trước thách thức cạnh tranh để tồn tại và phát triển thì việc nỗ lực để hoàn thiện và mở rộng là hết sức cần thiết. Tác giả nghiên cứu về sự phát triển của dịch vụ NHĐT trên thế giới để làm cơ sở nghiên cứu tại Việt Nam khi dịch vụ NHĐT ở nước ta còn quá mới mẻ vào thời điểm đó. Tác giả thực hiện nghiên cứu được điều kiện, quy trình, quy định cung ứng và cách thức sử dụng các tiện ích dịch vụ NHĐT tại ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam; đồng thời nghiên cứu những thuận lợi và bất lợi của dịch vụ NHĐT từ hai góc độ: KH sử dụng và nhà cung ứng (Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam) để từ đó có hướng giải quyết những khó khăn, hoàn thiện và phát triển dịch vụ NHĐT. Tuy nhiên, đề tài này chưa đi sâu vào phân tích từng khía cạnh phát triển dịch vụ NHĐT cụ thể để từ đó đề ra biện pháp hữu hiệu nhất.