phần mở đầu, kết luận, các phụ lục và tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng. Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài và cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ chuyển tiền quốc tế tại các ngân hàng thương mại Chƣơng 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu đề tài Chƣơng 3: Thực trạng phát triển dịch vụ chuyển tiền quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Thăng Long Chƣơng 4: Giải pháp phát triển dịch vụ chuyển tiền quốc tế tại ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và phát triển Việt Nam chi nhánh Thăng Long. 9 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ CHUYỂN TIỀN QUỐC TẾ TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 1.
Những nghiên cứu chính về phát triển dịch vụ chuyển tiền quốc tế đã được thực hiện Trong những năm gần đây, khi nền kinh tế đất nƣớc phát triển mạnh mẽ trong khu vực kinh tế Châu Á -Thái Bình Dƣơng đƣợc đánh giá là năng động nhất thế giới, việc xuất nhập khẩu hàng hóa và giao thƣơng với nƣớc ngoài trở nên phổ biến, các phƣơng thức thanh toán trong hoạt động quốc tế cũng phát triển nhanh chóng. Một trong các phƣơng thức thanh toán quốc tế hiệu quả đó chính là phƣơng thức chuyển tiền quốc tế. Khách hàng đã có xu hƣớng dịch chuyển dần việc sử dụng các phƣơng tiện thanh toán phức tạp nhƣ tín dụng chứng từ sang các phƣơng thức thanh toán nhanh và đơn giản hơn là phƣơng thức chuyển tiền quốc tế. Tuy vậy, những nghiên cứu chi tiết về phƣơng thức này lại không nhiều.
Có lẽ bởi phƣơng thức này đƣợc đánh giá là phƣơng thức chuyển tiền khá đơn giản và kém đƣợc chú ý hơn các phƣơng thức thanh toán quốc tế khác. Qua tìm hiểu của tác giả, các nghiên cứu gần đây trong lĩnh vực này mới bƣớc đầu giúp ngƣời đọc biết đến phƣơng thức chuyển tiền này chứ chƣa thực sự làm ngƣời đọc hiểu sâu và thấy đƣợc tầm quan trọng của nó trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại. 10 Tìm trong thƣ viện luận văn thạc sĩ kinh tế của trƣờng Đại học Quốc gia Hà Nội và tra cứu trên bản thống kê đề tài luận văn đến 31/12/2014 hiện chƣa có đề tài nào nghiên cứu riêng về dịch vụ chuyển tiền quốc tế và sự phát triển của nó tại các ngân hàng thƣơng mại. Kết hợp tìm kiếm các nghiên cứu trên báo chí, mạng Internet, tác giả thấy có khá nhiều nghiên cứu viết không chuyên về dịch vụ này nhƣng có liên quan mật thiết đến nó.
Sau khi tham khảo, tác giả chia các nghiên cứu đã đƣợc công bố có liên quan đến đề tài thành ba nhóm. Nhóm 1: Các nghiên cứu mang tính lý thuyết và nghiên cứu chung về phương thức chuyển tiền quốc tế tại các ngân hàng thương mại Chỉ ra những ƣu điểm, nhƣợc điểm của các phƣơng thức thanh toán quốc tế hiện đại trên thế giới và những phƣơng thức nào đang đƣợc áp “Các phƣơng thức thanh toán quốc tế dụng phổ biến tại Việt Nam. Trong nghiên cứu trên thế giới và Việt Nam” của tác giả này, phƣơng thức chuyển tiền quốc tế cũng Trần Mai Phƣơng - Đại học kinh tế quốc dân (2013) không đƣợc nghiên cứu một cách chi tiết và cụ thể. Ngƣời đọc mới chỉ dừng lại ở việc hiểu đƣợc từng ƣu nhƣợc điểm của từng phƣơng thức thanh toán quốc tế.
“Xu hƣớng lựa chọn các phƣơng thức thanh toán quốc tế và vấn đề đặt ra cho các ngân hàng thƣơng mại” TS. Nguyễn Thị Hồng Hải Tạp chí khoa học và đào tạo ngân hàng số 53 Trong nghiên cứu này, tác giả chỉ ra xu hƣớng thay đổi trong việc lựa chọn các phƣơng thức thanh toán quốc tế của khách hàng: từ tín dụng chứng từ dịch chuyển qua nhờ thu và chuyển tiền. Vì vậy các ngân hàng cần phải thay đổi để phù hợp với xu hƣớng hiện tại và phòng tránh các rủi ro đi kèm với sự thay đổi này. 11 Cung cấp hệ thống chỉ tiêu tuyệt đối, tƣơng đối để lƣợng hóa hiệu quả kinh tế của hoạt động thanh “Hệ thống chỉ tiêu phân tích đánh giá hiệu quả toán quốc tế nói chung và chuyển hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng tiền quốc tế nói riêng.
Bên cạnh đó, thƣơng mại” GS.TS Nguyễn Văn Tiến đăng trên nghiên cứu còn chỉ ra ảnh hƣởng tạp chí Kinh tế đối ngoại số 3 của các nhân tố đến sự phát triển của dịch vụ này bao gồm nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan từ chính ngân hàng. Nhóm 2: Nhóm các nghiên cứu ứng dụng trực tiếp tại các ngân hàng thương mại cụ thể của các dịch vụ thanh toán quốc tế trong đó có dịch vụ chuyển tiền quốc tế Giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động thanh toán quốc tế tại Agribank Hải Dƣơng, Luận văn Sử dụng kết cấu 3 chƣơng theo ThS của Nguyễn Thị Hồng Duyên, 2012 phƣơng pháp truyền thống: Từ tổng quan về thanh toán quốc tế (chƣơng Một số giải pháp triển khai hoạt động thanh toán 1) làm cơ sở phân tích thực trạng hoạt quốc tế tại Ngân hàng Phát triển Việt Nam, động thanh toán quốc tế tại Ngân Luận văn ThS của Lê Thị Thu Minh, 2011 hàng đƣợc nghiên cứu (chƣơng 2), từ đó đƣa ra kiến nghị, đề xuất các Phát triển hoạt động thanh toán quốc tế tại nhóm giải pháp (chƣơng 3). ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam Tiến hành thu thập và xử lý dữ liệu chi nhánh Bến Thủy,Luận văn ThS của trong quá trình nghiên cứu theo các Nguyễn Thị Mai Anh,2012 phƣơng pháp truyền thống: thống kê mô tả, phân tích, so sánh dữ liệu Mở rộng và nâng cao chất lƣợng dịch vụ thanh qua các năm. toán quốc tế tại ngân hàng TMCP Sài Gòn, Luận Phƣơng thức chuyển tiền quốc tế văn ThS của Nguyễn Thị Đông Phƣơng, 2012 đƣợc nghiên cứu trong phần các phƣơng thức thanh toán quốc tế bên cạnh hai phƣơng thức nhờ thu và tín Thanh toán quốc tế tại ngân hàng TMCP Phƣơng dụng chứng từ.
Đông, Luận văn ThS của Trƣơng Thanh Hồng, 2013 12 Nhóm 3: Các nghiên cứu riêng về các phần nhỏ trong phương thức chuyển tiền quốc tế “Tìm hiểu một số nội dung về SWIFT” của tác giả Đinh Thu Hƣơng - Lê Thị Thu Minh Nghiên cứu một số nội dung (Trung tâm thanh toán ngân hàng Phát triển riêng ảnh hƣởng đến phƣơng thức Việt Nam) 2012 chuyển tiền quốc tế. Trong các nghiên cứu, tác giả cho ngƣời đọc thấy đƣợc tầm quan trọng của các yếu tố ảnh hƣởng thông qua việc trình bày chi tiết “Vai trò của môi trường pháp lý đối với hoạt và cụ thể về các yếu tố đó động thanh toán quốc tế” của Thạc sĩ Đỗ Việt Anh Thái (Tạp chí Kinh tế đối ngoại số 62) 1. Những vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu Qua những nghiên cứu đã tìm hiểu, tác giả đánh giá việc thực hiện nghiên cứu về dịch vụ chuyển tiền quốc tế chƣa sâu, chƣa có nghiên cứu nào xem xét cụ thể về dịch vụ này và sự phát triển của nó trên cả phƣơng diện lý thuyết và ứng dụng. Các đề tài chủ yếu xem xét sự phát triển của dịch vụ thanh toán quốc tế nói chung.
Theo nhƣ tìm hiểu của tác giả cùng với kinh nghiệm trong lĩnh vực này, dịch vụ chuyển tiền quốc tế là một dịch vụ khá tiềm năng theo xu hƣớng dịch chuyển hiện nay. Dịch vụ này không quá phức tạp nhƣng cũng không thực sự đơn giản, tuy nhiên cũng chứa đựng khá nhiều rủi ro. Ngoài các rủi ro liên quan đến tác nghiệp, nó còn có nhiều rủi ro khác nhƣ những rủi ro về chính trị, rủi ro pháp lý, rủi ro ngân hàng đại lý,… Đối với mỗi đồng ngoại tệ, cách thức chuyển tiền lại có những đặc điểm riêng, những mức phí áp dụng riêng tại các quốc gia khác nhau, những tập quán riêng của từng khu vực. Và tại BIDV chi nhánh Thăng Long, chƣa có nghiên cứu nào về sự phát triển của dịch vụ này.
Chính vì vậy, tác giả muốn dựa vào các nghiên cứu sẵn có, cùng với các tài liệu trong quá trình làm việc thu thập đƣợc để tiến hành nghiên cứu cụ thể, chi tiết về chỉ riêng dịch vụ chuyển tiền quốc tế trong ngân hàng cùng với đó đánh giá sự phát triển của nó tại BIDV chi nhánh Thăng Long - một trong những chi nhánh có nền tảng truyền thống về dịch vụ này. Từ đó có những kiến thức tổng hợp nhất để ngƣời đọc có thể hiểu sâu hơn 13 nữa cùng với đó là quá trình đi tìm giải pháp để phát triển dịch vụ đó tại các ngân hàng thƣơng mại hiện nay đặc biệt là ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam chi nhánh Thăng Long. Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ chuyển quốc tế 1. Tổng quan về chuyển tiền quốc tế 1.
Thanh toán quốc tế và vị trí của chuyển tiền quốc tế trong thanh toán quốc tế Cơ sở hình thành thanh toán quốc tế Tất cả các quốc gia trên thế giới đều không thể tự sản xuất mọi thứ mình cần. Đơn giản là vì điều kiện tự nhiên, địa lý, trình độ phát triển và các yếu tố khác của mỗi nƣớc xác định phạm vi và năng lực sản xuất của nƣớc đó. Các quốc gia muốn thỏa mãn đƣợc nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của nƣớc mình thì điều tất yếu là phải thực hiện trao đổi hàng hóa với các nƣớc khác. Một nƣớc sẽ xuất khẩu những hàng hóa có ƣu thế do mình sản xuất đƣợc và nhập khẩu những hàng hóa mình chƣa sản xuất hoặc có giá rẻ hơn.
Từ đó, phát sinh quan hệ thƣơng mại giữa các quốc gia và hình thành mối quan hệ kinh tế ngoài biên giới. Thông thƣờng, một thƣơng vụ sẽ kết thúc bằng việc bên mua thanh toán nhận hàng và bên bán giao hàng, nhận tiền theo các điều kiện quy định trong hợp đồng mua bán. Đó chính là hoạt động thanh toán quốc tế. Tóm lại, hoạt động thanh toán quốc tế bắt nguồn từ hoạt động ngoại thƣơng và mục đích chính của hoạt động thanh toán quốc tế là để hỗ trợ và phục vụ cho hoạt động xuất nhập khẩu giữa các nƣớc diễn ra một cách trôi chày và hiệu quả.
Ngƣợc lại. thanh toán quốc tế quyết định đến hiệu quả và tăng trƣởng ngoại thƣơng bởi vì chỉ khi hoạt động thanh toán an toàn và trôi chảy thì ngƣời bán mới thu đƣợc tiền và ngƣời mua mới trả đƣợc tiền, đây chính là cơ sở nền tảng bậc nhất cho hoạt động xuất nhập khẩu tồn tại phát triển.