phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm 4 chương Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài và cơ sở lý luận phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng thương mại Chƣơng 2: Phương pháp nghiên cứu và thiết kế đề tài Chƣơng 3: Thực trạng phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Đông Anh Chƣơng 4: Giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh huyện Đông Anh 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ BẢO LÃNH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài 1.1 Nhận xét tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài Nghiên cứu về sự phát triển dịch vụ bảo lãnh của cùng hệ thống ngân hàng - "Giải pháp mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Thanh Xuân", Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Phương Anh viết năm 2012. Tác giả bài viết đã phân tích, đánh giá thực trạng mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Đống Đa trong giai đoạn 2009-2011, đưa ra các mặt hạn chế, nguyên nhân của hạn chế, qua đó đưa ra một số giải pháp nhằm mở rộng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Thanh Xuân: (1) Xây dựng kế hoạch phát triển bảo lãnh trong từng giai đoạn; (2) Điều chỉnh mức phí và lãi suất mà chi nhánh đang áp dụng; (3) Đa dạng hóa các loại hình bảo lãnh tại chi nhánh Đống Đa; (4) Tăng cường hoạt động Marketing trong ngân hàng; (5) Thực hiện tốt công tác tổ chức cán bộ; (6) Nâng cao chất lượng thẩm định khách hàng; (7) Nâng cao uy tín của ngân hàng trong mối quan hệ với ngân hàng khác; (8) Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng, khai thác hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động của ngân hàng. - "Phát triển hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn Việt Nam", Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Hồng Trang viết năm 2012. Bài viết này tác giả đã nêu ra các vấn đề chung nhất về bảo lãnh, nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động bảo lãnh của ngân hàng thương mại.
Qua việc đánh giá thực trạng hoạt động bảo lãnh chi nhánh, từ đó đưa ra giải pháp, kiến nghị nhằm phát triển hoạt động bảo lãnh của ngân hàng: (1) Hoàn thiện quy trình bảo lãnh; (2) mở rộng mạng lưới khách hàng; (3) Giám sát đôn đốc khách hàng thực hiện hợp đồng; 5 (4) Nâng cao chất lượng thẩm định dự án; (5) Nâng cao chất lượng công nghệ thông tin vào hoạt động bảo lãnh; (6) Mở các lớp đào tạo nghiệp vụ bảo lãnh cho nhân viên chuyên trách. - "Phát triển hoạt động bảo lãnh của ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Quảng Nam", Luận văn thạc sĩ của tác giả Lê Thị Phương Thảo viết năm 2010. Tác giả đã đưa ra một số vấn đề cơ bản về hoạt động bảo lãnh, thực trạng phát triển hoạt động bảo lãnh, từ đó đưa ra các mặt còn tồn đọng, nguyên nhân của sự tồn đọng đó. Qua đó, tác giả đã đưa ra một số nhóm giải pháp cụ thể nhằm phát triển hoạt động bảo lãnh như sau: (1) Nhóm giải pháp mở rộng thị trường; (2) Nhóm giải pháp hạn chế rủi ro; (3) Nhóm giải pháp bổ trợ.
Thêm vào đó tác giả còn đưa ra một số kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam, với chính phủ và nhà nước. - "Tăng cường chất lượng dịch vụ bảo lãnh tại NHNo&PTNT tỉnh Bắc Ninh", Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Thị Vững viết năm 2013. Bài viết ngoài việc đề cập đến các vấn đề chung nhất về bảo lãnh, tác giả đã đưa ra các tiêu chí đánh giá nâng cao chất lượng của hoạt động bảo lãnh. Dựa vào việc đánh giá thực trạng chất lượng bảo lãnh tại NHNo&PTNT tỉnh Bắc Ninh, tác giả đã có những đánh giá thành tựu đạt được bên cạnh đó là hạn chế.
Từ đó tác giả đã đưa ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động tại chi nhánh: (1) Hoàn thiện quy trình bảo lãnh; (2) Nâng cao chất lượng thẩm định khách hàng; (3) chính sách về phí bảo lãnh; (4) Đa dạng hóa các loại hình bảo lãnh; (5) Chiến lược phân khúc khách hàng; (6) Nâng cao trình độ cho cán bộ công nhân viên. - "Nâng cao chất lượng dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng NHNo&PTNT Quận Hai Bà Trưng", Luận văn thạc sĩ của tác giả Phan Thanh Hà viết năm 2013. Tác giả đã nêu mục đích nghiên cứu rõ rằng, tầm quan trọng của dịch vụ bảo lãnh, đưa ra các vấn đề lý luận về dịch vụ bảo lãnh và phân tích thực trạng hoạt động bảo lãnh tại NHNo&PTNT, từ đó đã chỉ ra được nguyên nhân và đề ra một số giải pháp phát triển nghiệp vụ bảo lãnh: (1) Xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ bảo lãnh phù hợp; (2) Hoàn thiện quy trình nghiệp vụ bảo lãnh; (3) Đẩy mạng Marketing vào hoạt động bảo lãnh ngân hàng; (4) Cán bộ nhân viên đào tạo nâng cao nghiệp vụ; 6 (5) Chú trọng công tác thẩm định khách hàng. Bên cạnh đó, tác giả còn đưa ra một số kiến nghị với nhà nước, ngân hàng và khách hàng.
Nghiên cứu về sự phát triển dịch vụ bảo lãnh của các (NHTM) khác ở Việt Nam - "Phát triển dịch vụ bảo lãnh trong nước tại ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Đà Nẵng", Luận văn thạc sĩ của tác giả Đào Thị Thùy Trinh, viết năm 2014. Tác giả đã đưa ra lý do, mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu rất rõ ràng chọn đề tài nghiên cứu, dựa vào các cơ sở lý luận về dịch vụ bảo lãnh và phân tích thực trạng hoạt động bảo lãnh tại ngân hàng TMCP Quân Đội, đưa ra các nguyên nhân nhằm hạn chế trong phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng và đề ra một số giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh trong nước: (1) Đa dạng hóa sản phẩm; (2) Chính sách đối với khách hàng; (3) Chính sách về giá cả; (4) Tăng cường công tác quảng bá hình ảnh, sản phẩm và dịch vụ ngân hàng; (5) Tăng cường công tác kiểm soát và phòng ngừa rủi ro; (6) Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Và một số kiến nghị với chính phủ, nhà nước và ngân hàng Quân Đội. - "Phát triển dịch vụ bảo lãnh tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Bình Định", Luận văn thạc sĩ của tác giả Lương Thị Thanh Thúy, viết năm 2012.
Bài viết chỉ ra khái quát chung các vấn đề cơ bản liên quan đến hoạt động bảo lãnh, quan điểm về phát triển bảo lãnh. Tác giả cũng nêu khái quát các tiêu chí phát triển bảo lãnh, nhân tố ảnh hưởng đến phát triển. Từ việc phân tích, đánh giá thực trạng tăng trưởng dịch vụ bảo lãnh, tác giả đã chỉ ra mặt còn yếu kém của ngân hàng. Sau đó đưa ra nhóm giải pháp phát triển dịch vụ bảo lãnh: (1) Nhóm giải pháp mang tính cạnh tranh; (2) Nhóm giải pháp hạn chế rủi ro; (3) Nhóm giải pháp hỗ trợ.
Ngoài ra còn đưa ra một số kiến nghị với ngân hàng, nhà nước và uy ban nhân dân tỉnh Bình Định. Tóm lại, các công trình nghiên cứu trên đã đóng góp rất lớn trong việc hoàn thiện lý luận cơ bản về phát triển dịch vụ bảo lãnh tại các ngân hàng thương mại. Nội dung các công trình nghiên cứu, nghiên cứu các đối tượng khác nhau, tuy nhiên đều đưa ra các vấn đề lý luận cơ bản nhất về bảo lãnh, thực trạng, giải pháp về mở rộng và nâng cao sự phát triển của dịch vụ bảo lãnh riêng, mà chưa đề tài nào 7 nghiên cứu, đưa ra bộ chỉ tiêu đánh giá khoa học sự phát triển thực tiễn của dịch vụ này, đặc biệt với xu thế phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế.2 Các vấn đề về đề tài cần tiếp tục nghiên cứu Qua việc nghiên cứu các công trình trên, để thấy được các công trình nghiên cứu cũng khá rõ về việc phát triển dịch vụ bảo lãnh. Tuy nhiên, các tác giả hầu như tập trung nhiều vào vấn đề đưa ra các định nghĩa về bảo lãnh, các loại bảo lãnh, rủi ro bảo lãnh mà quên rằng nên tập trung vào vấn đề phát triển dịch vụ bảo lãnh.
Cũng có một số bài viết đã nêu ra các nhân tố tác động đến sự phát triển của dịch vụ bảo lãnh, phát triển dịch vụ bảo lãnh là sự ra tăng về số lượng, chất lượng. Tuy nhiên, để có thể hiểu sâu hơn về phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng thương mại nói chung và ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nói riêng, thì cần tiếp tục nghiên cứu các vấn đề như sau: dịch vụ bảo lãnh là gì, hiểu được sự phát triển là gì, các tiêu chí đánh giá phát triển dịch vụ bảo lãnh về chiều sâu, rộng như thế nào, các nhân tố nào làm ảnh hưởng đến phát triển dịch vụ bảo lãnh của ngân hàng. Từ đó có những giải pháp phù hợp nhằm phát triển dịch vụ bảo lãnh của các ngân hàng thương mại.2 Cơ sở lý luận về phát triển dịch vụ bảo lãnh của các ngân hàng thƣơng mại 1.1 Sự ra đời của dịch vụ bảo lãnh tại ngân hàng 1.1 Khái niệm về dịch vụ bảo lãnh - Theo khoản 12, điều 20, luật các tổ chức tín dụng, định nghĩa cụ thể về bảo lãnh ngân hàng như sau: “Bảo lãnh ngân hàng là cam kết bằng văn bản của tổ chức tín dụng với bên có quyền về việc thực hiện nghĩa vụ cam kết, khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho các tổ chức tín dụng số tiền đã được trả thay”. - Dịch vụ bảo lãnh ngân hàng được hiểu là cam kết bằng văn bản với bên thứ ba do khách hàng chỉ định (bên thụ hưởng bảo lãnh) về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính đã cam kết với bên thụ hưởng bảo lãnh.
Khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho ngân hàng số tiền đã được trả thay. Hiện nay dịch vụ bảo lãnh được phát triển phong phú và đã dạng hóa trong mọi mặt của nền kinh tế xã hội như: một tổ chức quốc tế với một nước, bảo lãnh 8 nhà nước với các doanh nghiệp, bảo lãnh cá nhận với cá nhân,.