Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lí luận về họat động cho vay tiêu dùng của các ngân hàng thương mại Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thái Hà Chương 4: Giải pháp phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thái Hà 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CHO VAY TIÊU DÙNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.Tổng quan tình hình nghiên cứu Hoạt động cho vay tiêu dùng là một phần trong hoạt động ngân hàng bán lẻ, là một trong những nghiệp vụ tín dụng quan trọng đối với hệ thống NHTM nói chung và BIDV Thái Hà nói riêng, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về lĩnh vực này. Theo khảo sát của Financial Times, cho vay tiêu dùng ở Việt Nam vẫn còn ở mức thấp, trong khi tiềm năng của thị trường còn khá lớn với nhu cầu chi tiêu tăng mạnh, số lượng người chưa tiếp cận với dịch vụ tài chính còn nhiều.Sự bùng nổ tín dụng tiêu dùng của Việt Nam có thể chỉ mới bắt đầu và đang được thúc đẩy bởi quá trình đô thị hóa, thu nhập tăng cao và sự chuyển dịch sang ngành tài chính hộ gia đình. Cho vay tiêu dùng tại Việt Nam vẫn thấp hơn những nước khác ở khu vực Đông Nam Á. Trong hai năm qua, chỉ số cho vay tiêu dùng (Consumer Borrowing Index) của Việt Nam thấp nhất trong khu vực mặc dù lại có chỉ số về thu nhập và tiêu dùng cao nhất.
Với dân số khoảng 95 triệu người, trong đó hơn một nửa là người trẻ có mức tiêu dùng cao, Việt Nam được đánh giá đang trong giai đoạn "vàng" để phát triển tín dụng tiêu dùng. Điều này dẫn đến tiêu dùng cá nhân của Việt Nam (một thành phần của GDP) cao thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á với nhiều khoản chi tiêu cho mua ô tô, thiết bị gia đình, điện thoại thông minh, các hoạt động giải trí như du lịch. Còn theo Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, năm 2017 tín dụng tiêu dùng vẫn là điểm sáng khi giữ đà tăng trưởng mạnh mẽ, ở mức 65%, vượt qua mức tăng trưởng 50,2% của năm 2016 và cũng vượt qua tốc độ tăng trưởng tín dụng chung khoảng 19%/năm. Có nhiều yếu tố giúp thị trường tài chính tiêu dùng phát triển mạnh tại Việt Nam.
Trong đó, Việt Nam với dân số trẻ, thu nhập đang tăng theo đà tăng của nền kinh tế cùng với xu hướng sẵn sàng vay nợ chi tiêu cho các nhu cầu 4 của đời sống và khả năng tiếp cận các khoản vay ngày càng dễ. Mặc dù tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua nhưng trên thực tế, dung lượng thị trường vẫn còn rất lớn. Hiện lượng khách hàng các công ty tài chính khai thác còn rất nhỏ so với 95 triệu dân. Đây là điều hấp dẫn khiến các nhà đầu tư nước ngoài muốn thâm nhập thị trường Việt Nam.Các công trình nghiên cứu của các tác giả Trần Văn Kính, Lê Thị 4 Lan, Nguyễn Anh Dũng, Nguyễn Thu Nguyên Giang đã hệ thống hóa các vấn đề cơ bản về cho vay tiêu dùng, đánh giá những vấn đề ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng cho vay tiêu dùng, phân tích thực trạng hoạt động cho vay tiêu dùng tại một ngân hàng cụ thể.
Với mỗi ngân hàng khác nhau, với vị thế, quy mô khác nhau, các tác giả đã đề xuất các giải pháp mở rộng, phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng khác nhau phù hợp với thực tế tại từng Chi nhánh nghiên cứu. Đặc biệt tác giả Nguyễn Anh Dũng còn nghiên cứu kinh nghiệm của một số ngân hàng trên thế giới, từ đó rút ra được những kinh nghiệm áp dụng vào những vấn đề còn tồn đọng trong hoạt động cho vay tiêu dùng tại Việt Nam.Các tác giả Lê Thị Thu Thủy, Bùi Thu Thủy đã tập trung đi sâu tìm hiểu nhu cầu thị hiếu của khách hàng đối với dịch vụ cho vay tiêu dùng thông qua việc khảo sát lấy ý kiến của khách hàng hiện hữu của ngân hàng trên các địa bàn khác nhau. Từ đó người viết đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp để ngân hàng phát triển theo hướng phù hợp đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu về dịch vụ NHBL và hoạt động Cho vay tiêu dùng trong thời gian gần đây, có thể khái quát như sau: - Các luận văn nêu trên giải quyết vấn đề với phạm vi hẹp hơn, chủ yếu tập trung khảo sát thực trạng trong khoảng thời gian ngắn và đề xuất giải pháp.
Các giải pháp cho hoàn thiện và phát triển lĩnh vực Cho vay tiêu dùng còn chung chung, chưa phản ánh tính chất vùng miền và chưa có phần khảo sát kiểm chứng. Các công trình ở trên và những công trình khác đề cập đến việc phát triển hoặc hoàn thiện một vấn đề hoặc toàn diện hoạt động Cho vay tiêu dùng trên toàn bộ hệ thống hoặc trên các chi nhánh tại các thị trường khác nhau. Các giải pháp đề xuất của các tác giả trên cơ sở phân tích định hướng phát triển và thực trạng của 5 đơn vị nghiên cứu. Có thể nói, về mặt phương pháp luận, việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp như thế là hợp lý.
Tuy nhiên, tình hình áp dụng một, một số hoặc đồng bộ các giải pháp đề xuất còn là một hạn chế, nếu không muốn nói là các giải pháp này chưa thực sự đến với kế hoạch hoặc chiến lược phát triển của các NHTM. Điều này xuất phát từ một số khó khăn trong cơ chế vận hành của các hệ thống ngân hàng, các yếu tố khác đến từ việc cân nhắc lựa chọn mục tiêu trọng điểm của các NHTM. Một lý do từ phía các công trình dẫn đến việc các công trình nghiên cứu chưa được quan tâm đúng mức của các NHTM là giá trị lý luận và thực hiện chưa cao, điều này đã dẫn đến tính thuyết phục không cao của kết quả nghiên cứu đối với việc áp dụng trong thực tiễn. Về thực tiễn trên địa bàn Hà Nội, ngoài những đặc trưng chung của người Việt Nam, điều kiện tự nhiên (vị trí địa lý, khí hậu, tài nguyên…) và xã hội có những đặc thù riêng và điều này có tác động đến việc triển khai và kết quả của hoạt động Cho vay tiêu dùng trên địa bàn Hà Nội.
Nhìn chung, các nghiên cứu về hoạt động cho vay tiêu dùng đã cho thấy tầm quan trọng của hoạt động này trong quá trình phát triển ngân hàng, và đã hệ thống hóa lí luận về hoạt động cho vay tiêu dùng, mở rộng, phát triển hoạt động cho vay tiêu dùng. Tuy nhiên, trong mỗi giai đoạn nghiên cứu khác nhau thì đặc điểm kinh tế xã hội, nhu cầu thị trường cũng khác nhau. Ngoài ra tiềm lực của mỗi ngân hàngcũng khác nhau nên điều kiện khai thác khách hàng và mở rộng quy mô cũng như cơ sở hạ tầng áp dụng công nghệ cũng khác nhau. Với thực tế như trên, việc nghiên cứu nhằm tìm ra giải pháp phát triển quy mô cũng như nâng cao chất lượng cho vay tiêu dùng tại BIDV Thái Hà là vô cùng cần thiết.
Xét thấy, hiện chưa có tác giả nào nghiên cứu về hoạt động cho vay tiêu dùng tại BIDV Thái Hà trong giai đoạn 2016 -2018 nhất là một chi nhánh Ngân hàng đã trải qua quá trìn sát nhập và chuyển đổi mô hình, vì vậy, tác giả sẽ cố gắng phân tích thực trạng hoạt động tại BIDV Thái Hà để đưa ra những giải pháp phù hợp nhằm mở rộng hoạt động này của Chi nhánh thông qua đề tài “Phát triển cho vay tiêudùng tại Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Thái Hà” 6 1. Cơ sở lí luận về hoạt động cho vay tiêu dùng tại Ngân hàng thƣơng mại 1. Hoạt động cho vay tiêu dùng của một Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm Ngân hàng thương mại Để có tính chất hệ thống, ở đây đưa ra khái niệm “Ngân hàng thương mại” một cách ngắn gọn như trong Luật các Tổ chức tín dụng: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.” Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ như nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.
Như vậy, có thể thấy rằng NHTM có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế: huy động nguồn tiền nhàn rỗi rải rác trong xã hội, tập trung và cấp tín dụng cho các khách hàng là tổ chức kinh tế, khách hàng cá nhân nhằm mục đích phục vụ phát triển kinh tế, xã hội. NHTM có chức năng trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và cung ứng dịch vụ ngân hàng. Khái niệm cho vạy tiêu dùng Cho vay tiêu dùng là một trong những hình thức cấp tín dụng cơ bản của ngân hàng, là loại tín dụng có cơ cấu dư nợ tương đối đáng kể trong tổng số dư nợ tín dụng của các NHTM ngày nay. Cho vay tiêu dùng là khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chi tiêu của người tiêu dùng, bao gồm cá nhân và hộ gia đình.
Khác với cho vay sản xuất kinhdoanh, người vay tiêu dùng sử dụng khoản vay vào các hoạt động không sinh lời, nguồn trả nợ độc lập với việc sử dụng tiền vay. Đây là một nguồn tài chính quan trọng giúp một bộ phận người tiêu dùng có nhu cầu nhưng chưa có đủ khả năng để tự đáp ứng nhu cầu, có thể thực hiện được mong muốn sử dụng sản phẩm, dịch vụ một cách nhanh và sớm nhất. Những khoản vay này chủ yếu được sử dụng vào việc mua nhà cửa, ô tô, các dụng cụ trong gia đình, các dịch vụ y tế, chi phí cho các dịp lễ, tết… 7 1. Đặc điểm cho vay tiêu dùng Quy mô mỗi khoản cho vay nhỏ nhưng số lượng khoản cho vay lớn.
Các kháchhàng tìm đến ngân hàng với mục đích vay tiêu dùng thường có nhu cầu vốn không cao. Vì khi muốn mua sắm bất cứ vật dụng gì thì người tiêu dùng thường có một khoản tích lũy từ trước và các vật dụng trong gia đình không có giá trị lớn, kể cả khi người tiêu dùng vay để mua nhà hay mua ô tô nhưng các khoản đó không quá lớn so với một ngân hàng. Tuy quy mô khoản vay là nhỏ nhưng số lượng khoản cho vay tiêu dùng lại lớn, vì đối tượng khách hàng của loại hình cho vay này là khách hàng cá nhân và hộ gia đình, thuộc mọi tầng lớp dân cư trong xã hội.