Nghiên cứu phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation

Luận văn thạc sĩ phân tích phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui, góp phần nâng cao hiệu quả tài trợ thương mại.

• Tác giả: Trần Thị Thu Hà
• Người hướng dẫn: TS. Lại Tiến Dĩnh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Phát Triển Nghiệp Vụ Bao Thanh Toán Trong Hoạt Động Tài Trợ Thương Mại Tại Ngân Hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BAO THANH TOÁN
• 1.1. Giới thiệu về bao thanh toán
• 1.2. Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của Bao thanh toán
• 1.3. Khái niệm Bao thanh toán
• 1.4. Các chức năng của Bao thanh toán
• 1.5. Quản lý sổ cái các khoản phải thu
• 1.6. Nhờ thu các khoản phải thu
• 1.7. Bảo hiểm rủi ro tín dụng
• 1.8. Phân loại Bao thanh toán
• 1.9. Lợi ích và Hạn chế của Bao thanh toán
• 1.10. Các cấu phần chi phí của Bao thanh toán
• 1.11. Nguyên tắc thực hiện Bao thanh toán
• 1.12. Bao thanh toán trong nước
• 1.13. Bao thanh toán xuất nhập khẩu
• 1.14. Bao thanh toán và các loại hình tài trợ thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TRONG HOẠT ĐỘNG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI TẠI NGÂN HÀNG SUMITOMO MITSUI BANKING CORPORATION
• 2.1. Tình hình thực hiện dịch vụ bao thanh toán tại Việt Nam
• 2.2. Giới thiệu hoạt động Bao thanh toán tại Ngân hàng TMCP Á Châu
• 2.3. Giới thiệu hoạt động Bao thanh toán tại Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam
• 2.4. Giới thiệu hoạt động Bao thanh toán tại Ngân hàng Cổ phần Sài Gòn Thương Tín
• 2.5. Điểm nổi bật của sản phẩm bao thanh toán của NH Á châu, NH Ngoại thương Việt Nam, NH Sài Gòn Thương Tín
• 2.6. Sản phẩm Bao thanh toán tại Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation
• 2.7. Phát triển nghiệp vụ bao thanh toán trong tài trợ thương mại tại NH Sumitomo Mitsui Banking Corporation
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGHIỆP VỤ BAO THANH TOÁN TRONG TÀI TRỢ THƯƠNG MẠI TẠI NGÂN HÀNG SUMITOMO MITSUI BANKING CORPORATION
• 3.1. Một số giải pháp chủ yếu để phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại Việt Nam
• 3.2. Giải pháp phát triển nghiệp vụ bao thanh toán trong tài trợ thương mại tại Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation
• Kết luận
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui

Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) đã có những bước tiến quan trọng trong việc phát triển dịch vụ bao thanh toán. Dịch vụ này không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn mang lại nhiều lợi ích cho khách hàng. Bao thanh toán là một hình thức tài chính giúp doanh nghiệp quản lý dòng tiền hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro trong giao dịch thương mại.

1.1. Giới thiệu về ngân hàng Sumitomo Mitsui và dịch vụ bao thanh toán

Ngân hàng Sumitomo Mitsui là một trong những ngân hàng hàng đầu tại Nhật Bản, cung cấp nhiều dịch vụ tài chính, trong đó có bao thanh toán. Dịch vụ này giúp doanh nghiệp có thể nhận tiền ngay khi phát sinh khoản phải thu, từ đó cải thiện dòng tiền và tăng cường khả năng thanh toán.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển dịch vụ bao thanh toán

Dịch vụ bao thanh toán đã được phát triển từ những năm 1980 tại Nhật Bản và nhanh chóng trở thành một phần quan trọng trong hoạt động tài chính của ngân hàng. SMBC đã áp dụng nhiều công nghệ mới để cải thiện quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ.

II. Thách thức trong phát triển bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc phát triển dịch vụ bao thanh toán tại SMBC cũng gặp phải không ít thách thức. Các yếu tố như sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự hiểu biết hạn chế của khách hàng về dịch vụ này, và các quy định pháp lý có thể cản trở sự phát triển.

2.1. Sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Thị trường tài chính tại Việt Nam đang ngày càng trở nên cạnh tranh hơn với sự xuất hiện của nhiều ngân hàng nước ngoài. Điều này tạo ra áp lực lớn cho SMBC trong việc phát triển dịch vụ bao thanh toán để thu hút khách hàng.

2.2. Khó khăn trong việc giáo dục khách hàng về bao thanh toán

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của bao thanh toán. Việc thiếu thông tin và kiến thức về dịch vụ này khiến cho khách hàng ngần ngại trong việc sử dụng, từ đó ảnh hưởng đến doanh thu của ngân hàng.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui

Để vượt qua các thách thức, SMBC cần áp dụng một số phương pháp phát triển dịch vụ bao thanh toán. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Nâng cao chất lượng dịch vụ và quy trình thẩm định

SMBC cần cải thiện quy trình thẩm định và nâng cao chất lượng dịch vụ bao thanh toán. Việc này sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự tin tưởng từ phía khách hàng.

3.2. Tăng cường hoạt động marketing và giáo dục khách hàng

Ngân hàng cần triển khai các chiến dịch marketing hiệu quả để nâng cao nhận thức của khách hàng về dịch vụ bao thanh toán. Việc tổ chức các buổi hội thảo và đào tạo sẽ giúp khách hàng hiểu rõ hơn về lợi ích của dịch vụ này.

IV. Ứng dụng thực tiễn của bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui

Dịch vụ bao thanh toán tại SMBC đã được áp dụng thành công trong nhiều trường hợp thực tiễn. Các doanh nghiệp đã nhận thấy sự cải thiện rõ rệt trong quản lý dòng tiền và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

4.1. Các trường hợp thành công trong ứng dụng bao thanh toán

Nhiều doanh nghiệp đã sử dụng dịch vụ bao thanh toán của SMBC để cải thiện dòng tiền. Họ đã có thể nhận tiền ngay khi phát sinh khoản phải thu, từ đó tăng cường khả năng thanh toán và đầu tư vào các hoạt động kinh doanh khác.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả của bao thanh toán

Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp sử dụng dịch vụ bao thanh toán có tỷ lệ nợ xấu thấp hơn và khả năng thanh toán tốt hơn so với những doanh nghiệp không sử dụng dịch vụ này.

V. Kết luận và tương lai của bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui

Dịch vụ bao thanh toán tại ngân hàng Sumitomo Mitsui có tiềm năng phát triển lớn trong tương lai. Với những giải pháp phù hợp, ngân hàng có thể nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút nhiều khách hàng hơn.

5.1. Tương lai của dịch vụ bao thanh toán tại SMBC

Dự báo rằng dịch vụ bao thanh toán sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ tại SMBC, đặc biệt là trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng cạnh tranh.

5.2. Các khuyến nghị cho ngân hàng trong phát triển bao thanh toán

Ngân hàng cần tiếp tục cải thiện quy trình dịch vụ, tăng cường giáo dục khách hàng và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả của dịch vụ bao thanh toán.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Bao thanh toán (factoring) là một nghiệp vụ tài chính quan trọng trong hoạt động tài trợ thương mại, giúp doanh nghiệp bổ sung vốn lưu động thông qua việc mua bán các khoản phải thu ngắn hạn. Tại Việt Nam, hoạt động bao thanh toán bắt đầu được triển khai chính thức từ năm 2005, sau khi Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN và Quyết định số 30/2008/QĐ-NHNN quy định về hoạt động này. Theo số liệu của Hiệp hội Bao thanh toán quốc tế (FCI), doanh số bao thanh toán tại Việt Nam tăng từ 2 triệu Euro năm 2005 lên 85 triệu Euro năm 2008, tuy nhiên vẫn còn khiêm tốn so với các nước trong khu vực như Thái Lan và Singapore.

Luận văn tập trung nghiên cứu phát triển nghiệp vụ bao thanh toán trong hoạt động tài trợ thương mại tại Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation (SMBC) tại Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng, đánh giá các hạn chế và đề xuất giải pháp phát triển nghiệp vụ bao thanh toán phù hợp với điều kiện thị trường Việt Nam và chiến lược của SMBC. Phạm vi nghiên cứu bao gồm hoạt động bao thanh toán trong nước và xuất nhập khẩu tại SMBC trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2009.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đa dạng hóa sản phẩm tài chính ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh của các ngân hàng thương mại Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Đồng thời, việc phát triển nghiệp vụ bao thanh toán góp phần hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý vốn lưu động, giảm thiểu rủi ro tín dụng và thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về bao thanh toán, bao gồm:

• Lý thuyết tài trợ vốn lưu động: Bao thanh toán giúp doanh nghiệp chuyển đổi các khoản phải thu thành vốn lưu động ngay lập tức, tăng khả năng tài chính cho sản xuất kinh doanh.
• Mô hình quản lý rủi ro tín dụng: Bao thanh toán bao gồm chức năng bảo hiểm rủi ro tín dụng, giúp giảm thiểu rủi ro mất vốn do khách hàng không thanh toán.
• Khái niệm nghiệp vụ bao thanh toán: Theo Công ước Bao thanh toán quốc tế 1988 và quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, bao thanh toán là hình thức mua lại các khoản phải thu kèm theo các dịch vụ quản lý, thu hồi và bảo hiểm rủi ro.
• Phân loại bao thanh toán: Bao thanh toán được phân loại theo ý nghĩa bảo hiểm rủi ro (truy đòi và miễn truy đòi), theo thời hạn (ứng trước và khi đáo hạn), theo phạm vi (trong nước và xuất nhập khẩu), và theo phương thức thực hiện (từng lần, theo hạn mức, đồng bao thanh toán).

Các khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: khoản phải thu hợp lệ, hạn mức bao thanh toán, phí bao thanh toán, lãi suất tài trợ, và quy trình nghiệp vụ bao thanh toán.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, thống kê và phân tích định lượng kết hợp với phân tích định tính. Cụ thể:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu doanh số bao thanh toán toàn cầu, khu vực châu Á và Việt Nam từ Hiệp hội Bao thanh toán quốc tế (FCI); số liệu hoạt động bao thanh toán tại các ngân hàng thương mại Việt Nam, đặc biệt là Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation; tài liệu pháp luật liên quan đến bao thanh toán tại Việt Nam.
• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn SMBC làm đối tượng nghiên cứu điển hình do ngân hàng này có hoạt động bao thanh toán tương đối phát triển và có nhiều đặc thù trong thị trường Việt Nam.
• Phương pháp phân tích: Phân tích số liệu thống kê doanh số bao thanh toán qua các năm, so sánh với các ngân hàng khác trong nước và khu vực; phân tích quy trình nghiệp vụ, điều kiện khách hàng, chi phí và rủi ro; đánh giá các hạn chế và đề xuất giải pháp dựa trên cơ sở lý thuyết và thực tiễn.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2005 đến tháng 9 năm 2009, giai đoạn bao thanh toán bắt đầu phát triển tại Việt Nam và SMBC triển khai dịch vụ này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh số bao thanh toán tại Việt Nam: Doanh số bao thanh toán tăng từ 2 triệu Euro năm 2005 lên 85 triệu Euro năm 2008, tương đương mức tăng 4.150%. Tuy nhiên, doanh thu bao thanh toán nội địa chiếm phần lớn với 80 triệu Euro năm 2008, gấp 16 lần doanh thu bao thanh toán quốc tế (5 triệu Euro).

2. Hoạt động bao thanh toán tại SMBC: Doanh số cho vay tài trợ xuất nhập khẩu tại SMBC từ năm 2007 đến tháng 9/2009 có xu hướng tăng trưởng ổn định, phản ánh sự phát triển của nghiệp vụ bao thanh toán trong ngân hàng. SMBC áp dụng quy trình bao thanh toán chặt chẽ, bao gồm thẩm định khách hàng, quản lý rủi ro và trích lập dự phòng.

3. Hạn chế trong phát triển nghiệp vụ bao thanh toán tại SMBC và Việt Nam: Các hạn chế bao gồm khung pháp lý chưa hoàn chỉnh, nhận thức và hiểu biết của doanh nghiệp về bao thanh toán còn hạn chế, chi phí bao thanh toán cao, và mạng lưới đại lý ngân hàng chưa rộng khắp. Ngoài ra, rủi ro tín dụng và tranh chấp giữa bên mua và bên bán cũng là thách thức lớn.

4. So sánh với các ngân hàng thương mại Việt Nam khác: Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (VCB) và Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (SCB) cũng triển khai bao thanh toán với các quy trình và điều kiện khách hàng tương tự. Tuy nhiên, SMBC có lợi thế về mạng lưới quốc tế và kinh nghiệm quản lý rủi ro.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng doanh số bao thanh toán tại Việt Nam phản ánh nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp về nguồn vốn lưu động và công cụ quản lý rủi ro tín dụng. Tuy nhiên, tỷ trọng bao thanh toán quốc tế còn thấp do nhiều doanh nghiệp chưa quen với nghiệp vụ này và hạn chế về pháp lý. SMBC với kinh nghiệm quốc tế và quy trình nghiệp vụ bài bản có thể tận dụng cơ hội để mở rộng thị phần.

Các hạn chế về pháp lý và chi phí cao là nguyên nhân chính khiến bao thanh toán chưa phát triển mạnh mẽ. So với các nước trong khu vực như Thái Lan và Singapore, Việt Nam còn nhiều dư địa để phát triển. Việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao nhận thức doanh nghiệp và mở rộng mạng lưới đại lý sẽ giúp thúc đẩy hoạt động bao thanh toán.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ doanh số bao thanh toán theo năm, phân bổ doanh thu nội địa và quốc tế, cũng như bảng so sánh chi phí và điều kiện khách hàng giữa các ngân hàng. Các biểu đồ này minh họa rõ xu hướng tăng trưởng và các điểm mạnh, yếu của từng ngân hàng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý cho hoạt động bao thanh toán

   • Đề xuất Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan liên quan sửa đổi, bổ sung các quy định về bao thanh toán để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp.
   • Mục tiêu: Giảm thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch và bảo vệ quyền lợi các bên.
   • Thời gian: Triển khai trong 1-2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính.

2. Tăng cường tiếp thị và xây dựng sản phẩm phù hợp với thị trường Việt Nam

   • Ngân hàng SMBC và các ngân hàng thương mại cần đẩy mạnh quảng bá, tư vấn về lợi ích và quy trình bao thanh toán cho doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.
   • Phát triển các sản phẩm bao thanh toán linh hoạt, phù hợp với đặc thù ngành nghề và quy mô doanh nghiệp.
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ bao thanh toán lên ít nhất 20% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng SMBC, các phòng ban marketing và phát triển sản phẩm.

3. Nâng cao chất lượng thẩm định và quản lý rủi ro

   • Áp dụng các công cụ đánh giá tín dụng hiện đại, tăng cường đào tạo nhân viên về nghiệp vụ bao thanh toán và quản lý rủi ro.
   • Thiết lập hệ thống giám sát và cảnh báo sớm các khoản phải thu có nguy cơ rủi ro cao.
   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ nợ xấu trong bao thanh toán xuống dưới 5% trong 2 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Phòng tín dụng, phòng quản lý rủi ro SMBC.

4. Mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý và hợp tác quốc tế

   • Tăng cường hợp tác với các ngân hàng đại lý trong và ngoài nước để mở rộng phạm vi bao thanh toán xuất nhập khẩu.
   • Tận dụng mạng lưới quốc tế của SMBC để hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường nước ngoài.
   • Mục tiêu: Tăng doanh số bao thanh toán quốc tế lên 30% trong 3 năm.
   • Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo SMBC, phòng quan hệ quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng

   • Lợi ích: Hiểu rõ về nghiệp vụ bao thanh toán, các quy trình, rủi ro và giải pháp phát triển sản phẩm.
   • Use case: Xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ bao thanh toán, nâng cao năng lực cạnh tranh.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và doanh nghiệp vừa và nhỏ

   • Lợi ích: Nắm bắt cơ hội sử dụng bao thanh toán để cải thiện dòng tiền, giảm rủi ro tín dụng và tăng khả năng cạnh tranh.
   • Use case: Lựa chọn phương thức tài trợ vốn phù hợp, tối ưu hóa quản lý khoản phải thu.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách

   • Lợi ích: Hiểu rõ thực trạng và các rào cản pháp lý trong hoạt động bao thanh toán để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển thị trường tài chính.
   • Use case: Hoàn thiện khung pháp lý, thúc đẩy phát triển dịch vụ tài chính ngân hàng.

4. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng

   • Lợi ích: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về nghiệp vụ bao thanh toán, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực tiễn.
   • Use case: Tham khảo tài liệu học tập, nghiên cứu khoa học và phát triển đề tài liên quan.

Câu hỏi thường gặp

1. Bao thanh toán là gì và có những chức năng chính nào?
   Bao thanh toán là hình thức mua lại các khoản phải thu kèm theo dịch vụ quản lý, thu hồi và bảo hiểm rủi ro tín dụng. Chức năng chính gồm: tài trợ vốn lưu động, quản lý sổ cái khoản phải thu, nhờ thu các khoản phải thu và bảo hiểm rủi ro tín dụng.

2. Phân biệt bao thanh toán truy đòi và miễn truy đòi?
   Bao thanh toán truy đòi cho phép đơn vị bao thanh toán đòi lại tiền từ người bán nếu người mua không thanh toán. Bao thanh toán miễn truy đòi thì đơn vị bao thanh toán chịu toàn bộ rủi ro tín dụng, không được đòi lại tiền từ người bán.

3. Tại sao bao thanh toán ở Việt Nam phát triển chậm hơn so với các nước trong khu vực?
   Nguyên nhân chính là do khung pháp lý chưa hoàn chỉnh, nhận thức của doanh nghiệp còn hạn chế, chi phí bao thanh toán cao và mạng lưới đại lý ngân hàng chưa phát triển rộng rãi.

4. Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation có những lợi thế gì trong phát triển bao thanh toán?
   SMBC có mạng lưới quốc tế rộng lớn, kinh nghiệm quản lý rủi ro chuyên nghiệp và quy trình nghiệp vụ bài bản, giúp ngân hàng có thể cung cấp dịch vụ bao thanh toán hiệu quả cho doanh nghiệp Việt Nam.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận được dịch vụ bao thanh toán?
   Doanh nghiệp cần nâng cao hiểu biết về bao thanh toán, lựa chọn ngân hàng có sản phẩm phù hợp, đồng thời ngân hàng cần thiết kế sản phẩm linh hoạt, chi phí hợp lý và tư vấn kỹ lưỡng để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ.

Kết luận

• Bao thanh toán là công cụ tài chính quan trọng giúp doanh nghiệp cải thiện vốn lưu động và quản lý rủi ro tín dụng trong hoạt động thương mại.
• Hoạt động bao thanh toán tại Việt Nam đã có bước phát triển tích cực từ năm 2005 đến 2008, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về pháp lý, chi phí và nhận thức doanh nghiệp.
• Ngân hàng Sumitomo Mitsui Banking Corporation có tiềm năng phát triển nghiệp vụ bao thanh toán nhờ mạng lưới quốc tế và quy trình nghiệp vụ chuyên nghiệp.
• Cần hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường tiếp thị, nâng cao quản lý rủi ro và mở rộng mạng lưới đại lý để thúc đẩy phát triển bao thanh toán tại Việt Nam.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất trong 1-3 năm tới nhằm nâng cao hiệu quả và quy mô hoạt động bao thanh toán, góp phần phát triển thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam.

Các ngân hàng và doanh nghiệp nên chủ động tìm hiểu và áp dụng nghiệp vụ bao thanh toán để tận dụng tối đa lợi ích tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ BAO THANH TOÁN 1.1 Giới thiệu về bao thanh toán 1.1 Sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của Bao thanh toán 3 Sự phát triển của dịch vụ Bao thanh toán hiện đại ở Hoa Kỳ, Vào nửa cuối thế kỷ 19, vai trò của người Bao thanh toán Hoa Kỳ thay đổi hoàn toàn. Sự cải thiện trong hệ thống giao thông, vận tải và truyền thông đồng nghĩa với việc người xuất khẩu không cần phải ký gởi hàng hóa. Sản phẩm có thể bán thông qua các đại lý tại địa phương sử dụng các mẫu và gởi thẳng cho người mua Do đó, người xuất khẩu không cần các dịch vụ kho bãi, tiếp thị và phân phối nhưng nhiều người muốn có được các dịch vụ tài chính của các đơn vị Bao thanh toán. 3 Ở châu Âu Phương pháp huy động tiền thông qua việc chuyển nhượng các khoản phải thu đã được sử dụng ở châu Âu nhiều thế kỷ nay.

Dịch vụ này phát triển mạnh mẽ vào thập niên 50 của thế kỷ 20 đặc biệt ở Luân Đôn. Nó rất hấp dẫn đối với các công ty cần thêm nguồn tài chính vì tính đơn giản trong giao dịch và sự bảo mật. 3 Châu Á-Thái Bình Dương Ơ Đông Nam Á và Đông Á, công cụ chủ yếu để đảm bảo thanh toán và huy động nguồn tài chính từ hoạt động thương mại, ít nhất là tới đầu những năm 1980, là thư tín dụng. Nhưng cũng giống như sự phát triển của Hoa Kỳ, cuộc cách mạng hiện đại về các phương tiện truyền thông và giao thông vận tải đã tạo ra tình hình làm cho thư tín dụng không còn thích hợp.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - 15 - Nhu cầu cạnh tranh ngày càng tăng cũng đồng nghĩa với việc người mua không muốn cam kết vốn của mình trước khi có thể xem xét và sử dụng sản phẩm đã đặt hàng. Điều này đặt biệt đúng khi các nhà xuất khẩu châu Á Thái Bình Dương cố gắng tăng giao dịch thương mại của họ với người mua ở Châu Âu và Châu Mỹ. Do đó, động lực ban đầu cho sự phát triển dịch vụ Bao thanh toán ở khu vực này là dịch vụ Bao thanh toán giữa các nước nhưng các số thống kê FCI về khối lượng Bao thanh toán trên toàn thế giới cho thấy Bao thanh toán trong nước cũng phát triển rất nhanh chóng.2 Khái niệm Bao thanh toán Theo Công ước Bao thanh toán quốc tế 1988, Bao thanh toán (factoring) là một dạng tài trợ bằng việc mua bán các khoản nợ ngắn hạn trong giao dịch thương mại giữa tổ chức tài trợ và bên cung ứng, theo đó tổ chức tài trợ thực hiện tối thiểu hai trong số các chức năng sau: Tài trợ bên cung ứng gồm cho vay và ứng trước tiền, quản lý sổ sách liên quan đến các khoản phải thu, thu nợ các khoản phải thu, bảo đảm rủi ro không thanh toán của bên mua. Theo Hiệp hội Bao thanh toán thế giới (FCI), Bao thanh toán là một loại hình dịch vụ tài chính trọn gói bao gồm sự kết hợp giữa tài trợ vốn hoạt động, bảo hiểm, rủi ro tín dụng, theo dõi các khoản phải thu và dịch vụ thu hộ.

Theo quy chế hoạt động Bao thanh toán của các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã đưa ra định nghĩa về Bao thanh toán: “Bao thanh toán là một hình thức cấp tín dụng qua việc mua lại các khoản phải thu phát sinh từ việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ đã được bên bán hàng và bên mua hàng hóa và sử dụng dịch vụ thỏa thuận trong hợp đồng mua, bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ.” (Quyết định số 1096/2004/QĐ-NHNN và số 30/2008/QĐ- NHNN) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - 16 - Qua những khái niệm trên, Bao thanh toán liên quan các bên: Tổ chức tín dụng thực hiện Bao thanh toán và khách hàng được tín dụng Bao thanh toán. Tổ chức tín dụng thực hiện nghiệp vụ Bao thanh toán là các tổ chức thành lập và hoạt động theo Luật các Tổ chức tín dụng bao gồm: Ngân hàng thương mại Nhà nước, Ngân hàng thương mại cổ phần, Ngân hàng Liên doanh, Ngân hàng 100% vốn nước ngoài, Chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Công ty tài chính. Khách hàng được tổ chức tín dụng Bao thanh toán là các tổ chức kinh tế Việt Nam và nước ngoài cung ứng hàng hóa và được thụ hưởng các khoản phát sinh từ việc mua, bán hàng hóa theo thỏa thuận giữa bên bán bên mua hàng tại hợp đồng mua, bán hàng. Thuật ngữ “Bao thanh toán” bao gồm cả Factoring và Forfaiting, còn được dịch ra tiếng Việt là bao thanh toán tuyệt đối và bao thanh toán tương đối.

Phạm vi luận văn nghiên cứu đến chỉ đề cập đến bao thanh toán tương đối (Factoring), là sản phẩm bao thanh toán được áp dụng tại Việt Nam.3 Các chức năng của Bao thanh toán Như ta đã biết trong định nghĩa về Bao thanh toán của UNIDROIT, Bao thanh toán có bốn chức năng: 1.1 Tài trợ Một trong những yếu tố chính khiến nhu cầu vốn lưu động bổ sung tăng lên là do sự tăng trưởng của các khoản phải thu. Trong hợp đồng Bao thanh toán, người Bao thanh toán đồng ý trả cho người bán một phần lớn (80%) giá trị của khoản phải thu hợp lệ* ngay khi phát sinh khoản phải thu này. Người bán sẽ nhận được số tiền còn lại khi người Bao thanh toán nhận được tiền từ người mua. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - 17 - Người bán không phải chờ đến khi kết thúc thời hạn tín dụng mới nhận được tiền.

Một phần lớn vốn lưu động của anh ta trở thành vốn lưu động để sử dụng ngay và nếu anh ta sử dụng hợp lý sẽ góp phần đáng kể vào sự tăng trưởng của công ty người bán. *khoản phải thu hợp lệ phụ thuộc vào loại hình Bao thanh toán khi sử dụng: đối với Bao thanh toán trọn gói hay Bao thanh toán đầy đủ (full service factoring), khoản phải thu hợp lệ là khoản phải thu được bảo hiểm tín dụng và đối với Bao thanh toán có truy đòi, đây sẽ là khoản phải thu đáp ứng các tiêu trí kiểm soát nhất định.2 Quản lý sổ cái các khoản phải thu Đơn vị Bao thanh toán đưa các tài khoản của người mua vào sổ sách của mình và cập nhật các tài khoản này khi phát sinh tất cả các giao dịch: hóa đơn, giấy nhận nợ, các khoản thanh toán….Khi cần, Đơn vị Bao thanh toán gởi sao kê cho người mua, trong đó nêu rõ phải trả khoản gì cho người Bao thanh toán và khoản tiền này được tính toán như thế nào. Người bán nhận được báo cáo thường xuyên về tình trạng sổ cái và do đó có thể được thông báo đầy đủ về hoạt động của người mua.3 Nhờ thu các khoản phải thu Một trong những vấn đề của phương thức thanh toán tài khoản mở là không có phương tiện khởi tạo thanh toán tự động từ người mua như trong trường hợp sử dụng Hối phiếu được chấp nhận thanh toán. Do đó, hệ thống quản lý của người Bao thanh toán được xây dựng nhằm đưa ra cho người mua thư yêu cầu thanh toán một cách có hệ thống cung cấp cho các nhân viên thực hiện nghiệp vụ nhờ thu các thông tin cần thiết để đòi tiền thanh toán từ người mua qua điện thoại khi cần thiết.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Bảo hiểm rủi ro tín dụng − Nếu người mua không thanh toán, người Bao thanh toán sẽ trả cho người bán thường là 100% trị giá khoản phải thu được bảo hiểm rủi ro tín dụng khi: − Người mua mất khả năng thanh toán (theo định nghĩa trong hợp đồng); hoặc − Khoản phải thu đã quá hạn 90 ngày kể từ ngày đến hạn ghi trên hóa đơn. Thời hạn này có thể thay đổi tùy từng hợp đồng trong nước- một số người Bao thanh toán không có thời gian bảo lãnh trong hợp đồng nhưng họ sẽ thanh toán nếu và khi người mua bị mất khả năng thanh toán, theo quy định trong hợp đồng Bao thanh toán. 3 Không truy đòi: thỏa thuận này thường được đề cập đến là “không truy đòi” hay “miễn truy đòi” – nói cách khác, người Bao thanh toán không thể đòi người bán trả lại tiền nếu người mua không có khả năng chi trả, mà người Bao thanh toán sẽ phải tự chịu tổn thất. Ngược lại, “có truy đòi” trong trường hợp người Bao thanh toán không cấp bảo hiểm rủi ro tín dụng và người bán sẽ phải tự chịu tổn thất về nợ xấu.

3 Khoản phải thu được bao hiểm rủi ro: Một khoản phải thu được bảo hiểm rủi ro tín dụng là khoản nằm trong hạn mức bảo hiểm rủi ro tín dụng hiện tại mà người Bao thanh toán đồng ý cấp cho người mua và khoản đó không bị tranh chấp. Việc cấp hạn mức này không hạn chế người bán khỏi việc giao dịch vượt ra ngoài hạn mức đó nhưng phần vượt trội đó do anh ta tự chịu rủi ro. Không phải tất cả người mua đều có thể được bảo hiểm rủi ro tín dụng cho 100% cho các khoản phải thu của mình. Ngay khi người bán bắt đầu thương TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - 19 - lượng với một người mua, người bán cần phải xin một hạn mức bảo hiểm rủi ro tín dụng.

Sau đó, Phòng tín dụng sẽ tiến hành đánh giá rủi ro của người mua. Quyết định của họ có thể là cấp toàn bộ hạn mức theo yêu cầu hoặc trên cơ sở xem xét các thông tin nhận được để phê chuẩn một giá trị nhỏ hơn hoặc thậm chí từ chối toàn bộ hạn mức đó.4 Phân loại Bao thanh toán 1.1 Căn cứ theo ý nghĩa bao hiểm rủi ro thanh toán - Bao thanh toán truy đòi (recourse factoring): là loại nghiệp vụ Bao thanh toán theo đó nếu người mua hàng không trả được nợ hoặc không thực hiện nghĩa vụ trả nợ thì người bán hàng có trách nhiệm hoàn trả lại khoản tiền đã được ứng trước cho đơn vị Bao thanh toán. - Bao thanh toán miễn truy đòi (non-recourse factoring): là loại nghiệp vụ Bao thanh toán mà đơn vị Bao thanh toán phải chịu mọi rủi ro về tín dụng và không được đòi lại khoản tiền đã ứng trước cho người bán hàng, trong trường hợp người mua hàng không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ. So với Bao thanh toán truy đòi, Bao thanh toán miễn truy đòi bao gồm luôn cả bảo hiểm rủi ro trả nợ.2 Căn cứ theo thời hạn - Bao thanh toán ứng trước (Bao thanh toán chiết khấu): là loại Bao thanh toán theo đó đơn vị Bao thanh toán chiết khấu các khoản phải thu trước ngày đáo hạn và ứng trước tiền cho đơn vị bán hàng (có thể đến 80% trị giá hóa đơn).