MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Ở nƣớc ta hiện nay, trong nền kinh tế doanh nghiệp đƣợc ví nhƣ là "cột xƣơng sống" và là thành phần quan trọng nhất trong công cuộc hội nhập, cạnh tranh với nền kinh tế thế giới. Trên thực tế, doanh nghiệp có thể huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau nhƣ vay ngân hàng, liên kết từ các doanh nghiệp khác, bán cổ phần ra thị trƣờng. Tuy nhiên để doanh nghiệp có thể phát triển ổn định, đầu tƣ vào cơ sở vật chất, công nghệ thì nguồn vốn thông dụng và ổn định nhất là nguồn vốn trung và dài hạn từ các ngân hàng thƣơng mại.
Nhƣng trong những năm gần đây doanh nghiệp luôn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn của các ngân hàng thƣơng mại. Điều này là do các chính sách cho vay của chính phủ còn nhiều điều bất cập, chƣa hợp lý dẫn đến tình trạng ngân hàng thừa vốn nhƣng không cho vay đƣợc, còn doanh nghiệp thiếu vốn lại không vay đƣợc. Về phía ngân hàng, mảng cho vay đối với doanh nghiệp luôn chiếm thị phần quan trọng trong các mục tiêu dƣ nợ, doanh thu của ngân hàng. Việc cho doanh nghiệp vay vốn giúp cho ngân hàng phân tán đƣợc rủi ro và đem lại nguồn lợi lớn từ việc tính lãi cho vay.
Do đó doanh nghiệp là thị trƣờng đầy tiềm năng cần đƣợc các ngân hàng khai thác. Chính vì vậy, việc khai thông vốn cho các doanh nghiệp là việc làm cấp thiết không chỉ cho doanh nghiệp mà còn cho các ngân hàng. Xuất phát từ tầm quan trọng của nguồn vốn đối với doanh nghiệp, tôi mạnh dạn chọn đề tài “Phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo” làm đề tài luận văn tốt nghiệp cao học. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Tìm hiểu những vấn đề lý luận cơ bản cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thƣơng mại.
- Phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo. - Đƣa ra một số giải pháp tăng cƣờng cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo. Câu hỏi nghiên cứu - Nội dung của phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp là gì? Những chỉ tiêu nào dùng để đánh giá tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp? Nhân tố nào tác động đến tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp? - Qua quá trình phân tích, hoạt động cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo đã đạt đƣợc những yêu cầu gì? Những vấn đề còn tồn tại, và nguyên nhân của công tác này là gì? - Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo cần làm gì để tăng cƣờng về cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp? 4. Đối tƣợng, phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng: Nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn về tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi về nội dung: Phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn 3 đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo.
+ Phạm vi về không gian: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo. + Phạm vi về thời gian: Số liệu thu thập trong 4 năm 2011, 2012, 2013 và 2014. Phƣơng pháp nghiên cứu - Trên cơ sở phƣơng pháp luận duy vật biện chứng, đề tài sử dụng phƣơng pháp thống kê, tổng hợp, so sánh để phân tích đánh giá tình hình đƣa ra những nhận định và đề xuất mới. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn Đề tài làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về cho vay trung và dài hạn của ngân hàng.
Trên cơ sở phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo, đề tài tìm ra đƣợc những kết quả đạt đƣợc, hạn chế và nguyên nhân trong hoạt động cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp. Để từ đó, đề tài đề xuất một số giải pháp để tăng cƣờng cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo, với mục đích góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngân hàng. Bố cục đề tài Chƣơng 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo.
Chƣơng 3: Giải pháp tăng cƣờng cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, 4 chi nhánh Ea H`leo. Tổng quan tài liệu nghiên cứu - Luận văn của tác giả Điền Nguyên (2012) trong đề tài “Mở rộng hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Ngoại Thƣơng Việt Nam chi nhánh Gia Lai”. Trong phần lý luận cơ bản , tác giả nêu khá rõ về đặc điểm, vai trò và các hình thức cho vay tín dụng của ngân hàng thƣơng mại. Trên cơ sở lý luận đó, tác giả xây dựng về các tiêu chí đánh giá, các nhân tố ảnh hƣởng tới mở rộng cho vay doanh nghiệp.
Trong phần phân tích thực trạng cho vay doanh nghiệp, tác giả đã đi sâu phân tích thực trạng dựa trên các chỉ tiêu về dƣ nợ, chất lƣợng dịch vụ vay vốn, thu nhập từ hoạt động cho vay, kiểm soát rủi ro, nợ xấu và thu hồi nợ xấu, trích lập dự phòng và xóa nợ ròng. Từ đó tác giả đề xuất các giải pháp có tính thực tiễn và khả năng áp dụng thực tế để mở rộng cho vay doanh nghiệp của ngân hàng. - Luận văn của tác giả Võ Duy Bình (2011) trong đề tài “Mở rộng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đăk Lăk”. Trong phần lý luận cơ bản, tác giả làm rõ các vấn đề lý luận mở rộng tín dụng doanh nghiệp của ngân hàng thƣơng mại.
Tác giả sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu thống kê, so sánh, phân tích để phân tích tình hình mở rộng hoạt động tín dụng doanh nghiệp. Qua việc phân tích thực trạng, tác giả đã đề xuất những giải pháp mở rộng tín dụng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Đăk Lăk. - Luận văn của tác giả Nguyễn Hữu Thịnh trong đề tài “Mở rộng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam-chi nhánh Đà Nẵng”. Trong phần cơ sở lý luận, tác giả đã trình bày khá rõ về chức năng vai trò, hình thức hoạt động tín dụng của ngân hàng thƣơng mại.
Trong phần phân tích thực trạng, tác giả đã tiến hành phân tích thực trạng hoạt động cho vay của ngân hàng và những khó khăn, vƣớng mắc ảnh 5 hƣởng tới việc mở rộng cho vay của ngân hàng thƣơng mại. Qua phân tích thực trạng, tác giả đề xuất các giải pháp có khả năng áp dụng vào thực tế để mở rộng cho vay của ngân hàng. - Luận văn của tác giả Lê Quang Vinh (2012) “Giải pháp mở rộng cho vay kinh doanh tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quận Liên Chiểu-Thành phố Đà Nẵng”. Phần cơ sở lý luận cơ bản, tác giả đã nêu lên những lý luận cơ bản về cho vay kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại, nêu lên đƣợc những nội dung của việc mở rộng cho vay và tiêu chí đánh giá mở rộng cho vay kinh doanh của ngân hàng thƣơng mại.
Trong phần 2 tác giả phân tích thực trạng mở rộng cho vay kinh doanh tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn quận Liên Chiểu-Thành phố Đà Nẵng. Dựa vào đó, tác giả đƣa ra những giải pháp thực tiễn để mở rộng cho vay kinh doanh tại ngân hàng này. - Luận văn của tác giả Lê Quốc Thắng (2012) “Hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Công Thƣơng Việt Nam-chi nhánh Kom Tum”. Nội dung luận văn chủ yếu đƣợc tác giả tập trung phân tích rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Công Thƣơng Việt Nam-chi nhánh Kom Tum.
Tác giả nêu lên các nhân tố ảnh hƣởng đến công tác hạn chế rủi ro tín dụng và thực trạng công tác rủi ro tín dụng. Ngoài ra, tác giả còn đƣa ra các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hạn chế rủi ro tín dụng có thể xảy ra tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Công Thƣơng Việt Nam-chi nhánh Kom Tum. Từ những giá trị tham khảo đƣợc từ các công trình nghiên cứu trên, tác giả có cái nhìn khái quát về công tác cho vay của Ngân hàng thƣơng mại, là cơ sở quan trọng để tác giả thực hiện đề tài “Phân tích tình hình cho vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp tại ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam, chi nhánh Ea H`leo”, phân tích đƣợc tình hình cho 6 vay trung và dài hạn đối với doanh nghiệp từ đó đƣa ra các giải pháp tăng cƣờng cho vay trung và dài hạn, góp phần vào sự phát triển bền vững của ngân hàng chi nhánh. 7 CHƢƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH CHO VAY TRUNG VÀ DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.
TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TRUNG VÀ DÀI HẠN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái quát hoạt động cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thƣơng mại a. Khái niệm cho vay trung và dài hạn Để hiểu rõ về hoạt động cho vay trung và dài hạn của ngân hàng thƣơng mại, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm về ngân hàng thƣơng mại và cho vay ngân hàng.