Luận Văn Thạc Sĩ: Phân Tích Tín Dụng Từ Đại Lý Vật Tư Nông Nghiệp Đối Với Nông Dân Trồng Lúa Ở ...

Luận văn thạc sĩ phân tích tín dụng từ đại lý vật tư nông nghiệp hỗ trợ nông dân trồng lúa tại Long An, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

• Tác giả: Ngô Thanh Tuyền
• Người hướng dẫn: TS. Trần Tiến Khai
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Phân Tích Tín Dụng Nông Nghiệp Cho Nông Dân Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG II: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÍN DỤNG NÔNG THÔN
• 2.1. Các khái niệm cơ bản
• 2.2. Tài chính nông thôn
• 2.3. Tín dụng nông thôn
• 2.4. Các loại hình tín dụng
• 2.5. Thị trường tín dụng nông thôn
• 2.6. Các lý thuyết kinh tế về thông tin bất cân xứng và tín dụng nông thôn
• 2.6.1. Lý thuyết thông tin bất cân xứng và ứng dụng trong lĩnh vực tín dụng
• 3. CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG IV: PHÂN TÍCH KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Bảng thống kê mô tả thông tin từ đại lý
• Phụ lục 2a. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số
• Phụ lục 2b. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa
• Phụ lục 3a. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ không tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số
• Phụ lục 3b. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa
• Phụ lục 4. Các biểu thức hồi quy OLS
• Phụ lục 5. Các biểu thức kiểm định T-TEST
• Phụ lục 6. Các mẫu phiếu điều tra khảo sát

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phân Tích Tín Dụng Nông Nghiệp Tại Long An

Phân tích tín dụng nông nghiệp cho nông dân Long An là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện nay. Tín dụng nông nghiệp không chỉ giúp nông dân có nguồn vốn để đầu tư mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Tại Long An, nông dân chủ yếu phụ thuộc vào các đại lý vật tư nông nghiệp để có được nguồn vốn cần thiết cho sản xuất. Việc phân tích mối quan hệ này sẽ giúp hiểu rõ hơn về tình hình tín dụng nông nghiệp tại địa phương.

1.1. Tình Hình Tín Dụng Nông Nghiệp Tại Long An

Tín dụng nông nghiệp tại Long An chủ yếu được cung cấp qua các đại lý vật tư nông nghiệp. Nông dân thường mua vật tư nông nghiệp theo hình thức trả chậm, điều này tạo ra một mối quan hệ chặt chẽ giữa nông dân và đại lý. Tuy nhiên, lãi suất cao và rủi ro từ thiên tai là những thách thức lớn mà nông dân phải đối mặt.

1.2. Vai Trò Của Tín Dụng Trong Sản Xuất Nông Nghiệp

Tín dụng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nông dân để đầu tư vào sản xuất. Việc tiếp cận tín dụng dễ dàng giúp nông dân có thể mua sắm vật tư, giống cây trồng và thiết bị cần thiết cho sản xuất. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào tín dụng không chính thức cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Tín Dụng Nông Nghiệp

Mặc dù tín dụng nông nghiệp mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Nông dân Long An thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt là từ các ngân hàng thương mại. Hơn nữa, lãi suất cao từ các đại lý vật tư nông nghiệp cũng là một vấn đề đáng lưu ý.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Tiếp Cận Tín Dụng

Nhiều nông dân không đủ điều kiện để vay vốn từ ngân hàng do thiếu tài sản thế chấp. Điều này dẫn đến việc họ phải phụ thuộc vào các đại lý vật tư nông nghiệp, nơi mà lãi suất thường cao hơn so với ngân hàng.

2.2. Rủi Ro Từ Tín Dụng Không Chính Thức

Tín dụng không chính thức từ các đại lý vật tư nông nghiệp có thể dẫn đến những rủi ro lớn cho nông dân. Nếu mùa màng thất bát, nông dân có thể không đủ khả năng thanh toán nợ, dẫn đến tình trạng nợ chồng chất.

III. Phương Pháp Phân Tích Tín Dụng Nông Nghiệp

Để phân tích tín dụng nông nghiệp cho nông dân Long An, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ nông dân và đại lý vật tư nông nghiệp sẽ giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ tín dụng này.

3.1. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Tính

Phương pháp nghiên cứu định tính sẽ giúp thu thập thông tin sâu sắc về mối quan hệ giữa nông dân và đại lý vật tư. Các cuộc phỏng vấn sâu và khảo sát sẽ được thực hiện để hiểu rõ hơn về nhu cầu và thách thức của nông dân.

3.2. Phương Pháp Nghiên Cứu Định Lượng

Phương pháp nghiên cứu định lượng sẽ sử dụng các mô hình hồi quy để phân tích dữ liệu thu thập được. Điều này sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của nông dân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Tín Dụng Nông Nghiệp

Tín dụng nông nghiệp không chỉ giúp nông dân có nguồn vốn mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp. Việc phân tích ứng dụng thực tiễn của tín dụng nông nghiệp sẽ giúp đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn cho nông dân Long An.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tín Dụng Nông Nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tín dụng từ các đại lý vật tư nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho nông dân. Tuy nhiên, cần có các chính sách hỗ trợ để giảm thiểu rủi ro cho nông dân.

4.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Đề xuất các chính sách hỗ trợ tín dụng cho nông dân như giảm lãi suất, tăng cường đào tạo về quản lý tài chính sẽ giúp nông dân tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn và giảm thiểu rủi ro.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Tín Dụng Nông Nghiệp

Tín dụng nông nghiệp cho nông dân Long An có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, cần có các giải pháp để cải thiện tình hình tín dụng hiện tại, giúp nông dân có điều kiện sản xuất tốt hơn.

5.1. Tương Lai Của Tín Dụng Nông Nghiệp

Tương lai của tín dụng nông nghiệp tại Long An phụ thuộc vào việc cải thiện các chính sách tín dụng và tăng cường mối quan hệ giữa nông dân và các đại lý vật tư nông nghiệp.

5.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Cần tiếp tục nghiên cứu về các hình thức tín dụng mới và các chính sách hỗ trợ để giúp nông dân Long An có thể tiếp cận nguồn vốn một cách hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tại tỉnh Long An, nông dân chiếm khoảng 65% dân số và trên 55% lực lượng lao động, trong đó sản xuất lúa gạo là ngành chủ lực với quy mô hộ gia đình nhỏ. Nhu cầu vốn sản xuất của nông dân chủ yếu dựa vào tín dụng chính thức từ ngân hàng và tín dụng phi chính thức, trong đó hình thức mua vật tư nông nghiệp trả chậm từ các đại lý vật tư nông nghiệp rất phổ biến. Ước tính kênh tín dụng này chiếm từ 50% đến trên 66% vốn mua vật tư của nông dân, đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ sản xuất. Tuy nhiên, tín dụng trả chậm này thường đi kèm với lãi suất cao hơn ngân hàng, gây thiệt thòi cho nông dân và tiềm ẩn rủi ro cho cả đại lý và người vay.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích mối quan hệ tín dụng giữa đại lý vật tư nông nghiệp và nông dân trồng lúa ở Long An, tập trung vào hình thức mua bán vật tư trả chậm. Nghiên cứu khảo sát thực tế tại 8 huyện vùng Đồng Tháp Mười trong niên vụ 2014-2015, thu thập dữ liệu từ 12 đại lý và 138 hộ nông dân, nhằm đánh giá quy mô, cơ chế cho vay, lãi suất, ưu nhược điểm và đề xuất chính sách hoàn thiện. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả tín dụng nông nghiệp, giúp nông dân tiếp cận vốn thuận lợi, giảm lệ thuộc vào tín dụng phi chính thức có chi phí cao, đồng thời hỗ trợ phát triển sản xuất bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế về thông tin bất cân xứng trong tín dụng, gồm:

• Lý thuyết thông tin bất cân xứng: Tình trạng một bên có thông tin đầy đủ hơn bên còn lại, dẫn đến lựa chọn ngược (adverse selection) và rủi ro đạo đức (moral hazard). Trong tín dụng nông thôn, ngân hàng khó đánh giá chính xác khách hàng, gây hạn chế cho vay.

• Cơ chế tín dụng khắc phục thông tin bất cân xứng: Bao gồm cơ chế thanh lọc gián tiếp (điều chỉnh lãi suất để bù rủi ro) và cơ chế thanh lọc trực tiếp (thu thập thông tin, yêu cầu tài sản thế chấp, giới hạn phạm vi cho vay).

• Mối quan hệ ủy quyền - thừa hành (principal-agent): Mâu thuẫn lợi ích giữa người cho vay và người quản lý tín dụng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay.

Các khái niệm chính bao gồm tín dụng nông thôn (chính thức, bán chính thức, phi chính thức), thị trường tín dụng nông thôn với chi phí giao dịch cao và rủi ro lớn, cũng như các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng của nông dân.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực địa, thu thập dữ liệu sơ cấp từ 12 đại lý vật tư nông nghiệp và 138 hộ nông dân trồng lúa tại 8 huyện vùng Đồng Tháp Mười, Long An, trong khoảng thời gian từ tháng 2 đến tháng 4 năm 2015. Phương pháp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng do điều kiện tiếp cận hạn chế, đảm bảo thu thập thông tin chính xác từ các đối tượng có quan hệ tín dụng.

Phân tích dữ liệu gồm:

• Thống kê mô tả để đánh giá thực trạng cung - cầu tín dụng, lãi suất, phương thức cho vay, đặc điểm hộ nông dân.

• Phân tích định lượng bằng mô hình hồi quy tuyến tính bội (OLS) để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến số tiền mua vật tư trả chậm của nông dân.

Mô hình hồi quy bao gồm các biến độc lập như trình độ học vấn, số lao động chính, thu nhập bình quân, diện tích đất sản xuất, tình trạng trả nợ ngân hàng, điều kiện cho vay của ngân hàng và địa vị xã hội của chủ hộ. Phần mềm STATA 11 được sử dụng để xử lý và phân tích dữ liệu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và phổ biến tín dụng trả chậm: Trong số 138 hộ khảo sát, có 57,24% tham gia mua vật tư trả chậm từ đại lý. Số tiền vay trung bình là khoảng 30 triệu đồng/năm, cao hơn mức ghi nhận tại An Giang. Đại lý vật tư áp dụng lãi suất trả chậm trung bình 19,27%/năm đối với phân bón và 42,19%/năm đối với thuốc bảo vệ thực vật, cao hơn lãi suất ngân hàng (7%-11,5%/năm).

2. Đặc điểm hộ nông dân tham gia tín dụng trả chậm: Chủ hộ có trình độ học vấn trung bình 10 năm, quy mô hộ trung bình 4,3 người với 2,6 lao động chính. Thu nhập bình quân khoảng 101 triệu đồng/năm, vốn lưu động trung bình 14 triệu đồng. 60,75% hộ đang vay vốn ngân hàng, trong đó 59,49% vay cho sản xuất lúa, 11,39% vay tiêu dùng.

3. Yếu tố ảnh hưởng đến số tiền mua vật tư trả chậm: Mô hình hồi quy OLS cho thấy các biến như diện tích đất nông nghiệp, thu nhập, thời gian quen biết đại lý, thời gian sinh sống tại địa phương có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê đến số tiền vay. Khoảng cách địa lý có ảnh hưởng tiêu cực. Tình trạng vay vốn chính thức không ảnh hưởng đáng kể đến số tiền vay trả chậm.

4. So sánh nhóm hộ tham gia và không tham gia tín dụng trả chậm: Nhóm không tham gia có thu nhập và vốn sản xuất cao hơn gấp 2-3 lần, diện tích đất lớn hơn 2,4 lần. Tỉ lệ vay ngân hàng của nhóm không tham gia cao hơn (96,61% so với 60,75%). Điều kiện vay ngân hàng khó khăn và thủ tục phức tạp là nguyên nhân khiến nhiều hộ nhỏ và thu nhập thấp phải phụ thuộc vào tín dụng trả chậm.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tín dụng trả chậm từ đại lý vật tư nông nghiệp là nguồn vốn quan trọng, bổ sung cho tín dụng chính thức, đặc biệt với các hộ có quy mô nhỏ, thu nhập thấp và khó tiếp cận ngân hàng. Lãi suất cao là điểm bất lợi nhưng đổi lại thủ tục đơn giản, dựa trên mối quan hệ quen biết và niềm tin, giúp nông dân có vốn kịp thời phục vụ sản xuất.

So với nghiên cứu tại An Giang, Long An có mức vay trả chậm cao hơn, phản ánh quy mô sản xuất và nhu cầu vốn lớn hơn. Mô hình hồi quy khẳng định vai trò của các yếu tố xã hội và kinh tế trong việc tiếp cận tín dụng trả chậm, phù hợp với lý thuyết thông tin bất cân xứng và cơ chế thanh lọc tín dụng.

Việc nông dân không vay được hoặc không muốn vay ngân hàng do thủ tục phức tạp, yêu cầu thế chấp và thời gian giải ngân lâu đã thúc đẩy tín dụng phi chính thức phát triển. Tuy nhiên, tín dụng trả chậm cũng tiềm ẩn rủi ro cho đại lý khi người nông dân mất mùa hoặc không trả nợ đúng hạn, đồng thời làm giảm hiệu quả sản xuất do chi phí vốn cao.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ hộ vay tín dụng trả chậm và tín dụng chính thức, bảng phân tích hồi quy các yếu tố ảnh hưởng, cũng như biểu đồ lãi suất các loại vật tư nông nghiệp theo hình thức trả ngay và trả chậm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đơn giản hóa thủ tục vay vốn ngân hàng: Các ngân hàng thương mại và Ngân hàng Nông nghiệp cần rút ngắn quy trình, giảm yêu cầu thế chấp, đặc biệt với các hộ quy mô nhỏ, nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn chính thức trong vòng 1-2 năm tới.

2. Phát triển mô hình tín dụng hỗn hợp: Khuyến khích liên kết giữa ngân hàng và đại lý vật tư để xây dựng các gói tín dụng trả chậm với lãi suất hợp lý, đảm bảo quyền lợi cho cả hai bên, thực hiện thí điểm tại vùng Đồng Tháp Mười trong 3 năm.

3. Tăng cường đào tạo, nâng cao nhận thức cho nông dân: Tổ chức các lớp tập huấn về quản lý tài chính, hiểu biết về tín dụng và quyền lợi người vay nhằm giảm rủi ro nợ xấu, thực hiện liên tục hàng năm tại các xã trọng điểm.

4. Xây dựng hệ thống giám sát và hỗ trợ đại lý vật tư: Thiết lập cơ chế giám sát hoạt động tín dụng trả chậm, hỗ trợ đại lý quản lý rủi ro, đồng thời khuyến khích minh bạch về lãi suất và điều kiện cho vay, triển khai trong 2 năm đầu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách nông nghiệp và tín dụng: Giúp hiểu rõ thực trạng tín dụng phi chính thức, từ đó xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp, nâng cao hiệu quả tín dụng nông nghiệp.

2. Ngân hàng và tổ chức tín dụng: Cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích về nhu cầu, rủi ro và cơ hội phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp với nông dân quy mô nhỏ.

3. Đại lý vật tư nông nghiệp và doanh nghiệp cung ứng vật tư: Hiểu rõ vai trò, lợi ích và rủi ro trong hoạt động bán trả chậm, từ đó cải thiện quản lý và phát triển kinh doanh bền vững.

4. Nông dân và các tổ chức đại diện nông dân: Nâng cao nhận thức về các hình thức tín dụng, quyền lợi và nghĩa vụ khi tham gia tín dụng trả chậm, giúp lựa chọn nguồn vốn phù hợp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao nông dân lại phụ thuộc nhiều vào tín dụng trả chậm từ đại lý vật tư?
   Do thủ tục vay vốn ngân hàng phức tạp, yêu cầu thế chấp cao và thời gian giải ngân lâu, trong khi tín dụng trả chậm dựa trên mối quan hệ quen biết, thủ tục đơn giản, giúp nông dân có vốn kịp thời phục vụ sản xuất.

2. Lãi suất tín dụng trả chậm có cao hơn ngân hàng không?
   Có, lãi suất trả chậm trung bình khoảng 19%-42%/năm, cao hơn nhiều so với lãi suất ngân hàng từ 7%-11,5%/năm, phản ánh rủi ro và chi phí giao dịch cao của tín dụng phi chính thức.

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng đến khả năng vay trả chậm của nông dân?
   Diện tích đất sản xuất, thu nhập, thời gian quen biết đại lý, thời gian sinh sống tại địa phương là các yếu tố tích cực; khoảng cách địa lý là yếu tố tiêu cực. Tình trạng vay vốn chính thức không ảnh hưởng đáng kể.

4. Tín dụng trả chậm có rủi ro gì cho đại lý vật tư?
   Rủi ro chính là người nông dân mất mùa hoặc không trả nợ đúng hạn, gây thiệt hại tài chính cho đại lý. Tuy nhiên, mối quan hệ quen biết và uy tín giúp giảm thiểu rủi ro này.

5. Làm thế nào để giảm lệ thuộc vào tín dụng trả chậm?
   Cần cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng chính thức qua đơn giản hóa thủ tục, phát triển mô hình tín dụng hỗn hợp, nâng cao nhận thức và quản lý tài chính cho nông dân, đồng thời tăng cường giám sát hoạt động tín dụng phi chính thức.

Kết luận

• Tín dụng trả chậm từ đại lý vật tư nông nghiệp là nguồn vốn quan trọng, chiếm trên 50% nhu cầu vốn mua vật tư của nông dân trồng lúa ở Long An.
• Lãi suất tín dụng trả chậm cao hơn ngân hàng, gây chi phí vốn lớn cho nông dân nhưng thủ tục đơn giản, dựa trên mối quan hệ quen biết.
• Các yếu tố như diện tích đất, thu nhập, thời gian quen biết đại lý ảnh hưởng tích cực đến khả năng vay trả chậm.
• Nông dân có thu nhập và vốn sản xuất thấp, khó tiếp cận ngân hàng nên phụ thuộc nhiều vào tín dụng trả chậm.
• Cần có chính sách hỗ trợ đơn giản hóa thủ tục vay vốn, phát triển mô hình tín dụng hỗn hợp và nâng cao nhận thức cho nông dân để giảm lệ thuộc tín dụng phi chính thức.

Next steps: Triển khai các đề xuất chính sách trong vòng 1-3 năm, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để hoàn thiện mô hình tín dụng nông nghiệp tại Long An.

Call to action: Các cơ quan quản lý, ngân hàng và đại lý vật tư cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng hệ thống tín dụng nông nghiệp hiệu quả, bền vững, góp phần nâng cao đời sống nông dân và phát triển kinh tế nông thôn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH Ngô Thanh Tuyền PHÂN TÍCH TÍN DỤNG TỪ CÁC ĐẠI LÝ VẬT TƯ NÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NÔNG DÂN TRỒNG LÚA Ở LONG AN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh, năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH Ngô Thanh Tuyền PHÂN TÍCH TÍN DỤNG TỪ CÁC ĐẠI LÝ VẬT TƯ NÔNG NGHIỆP ĐỐI VỚI NÔNG DÂN TRỒNG LÚA Ở LONG AN Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 60340402 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. Trần Tiến Khai Tp. Hồ Chí Minh, năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN * Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh, ngày 07 tháng 5 năm 2015 Tác giả luận văn Ngô Thanh Tuyền TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ VÀ ĐỐ THỊ TÓM TẮT CHƯƠNG I.1 Lý do nghiên cứu … …………………………………………………….2 Mục tiêu nghiên cứu ………………………………………………………….3 Câu hỏi nghiên cứu.4 Đối tượng nghiên cứu ………………………………………………………… 4 1.5 Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu .7 Cấu trúc luận văn: …….……………………………………………………… 4 CHƯƠNG II. TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ TÍN DỤNG NÔNG THÔN ……………………………………….1 Các khái niệm cơ bản ………………………………………………………… 5 2.1 Tài chính nông thôn ……………………………………………………….2 Tín dụng nông thôn …………………………………….3 Thị trường tín dụng nông thôn …………………………………………… .2 Các lý thuyết kinh tế về thông tin bất cân xứng và tín dụng nông thôn: …….1 Lý thuyết thông tin bất cân xứng và ứng dụng trong lĩnh vực tín dụng: .2 Cơ chế tín dụng áp dụng để khắc phục thông tin bất cân xứng …….1 Cơ chế thanh lọc gián tiếp …………………………………….2 Cơ chế thanh lọc trực tiếp ………………………………….3 Các nghiên cứu thực nghiệm về tín dụng nông thôn …………………….2 Các nghiên cứu của nước ngoài ……………………………………. Nghiên cứu thực nghiệm về dòng tín dụng vật tư trả chậm tại An Giang …. 14 Chương III. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …….1 Nội dung và thông tin nghiên cứu: ………………………………………… . Nghiên cứu về phía cung: . 19 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Nghiên cứu về phía cầu: . Đánh giá, so sánh ưu điểm, nhược điểm của từng dòng tín dụng: ……… . Phương pháp chọn mẫu và xác định cỡ mẫu: ……………………………. Tổng thể nghiên cứu: ……………………………………………………. Giả thuyết cho khả năng tiếp cận tín dụng dưới dạng mua vật tư trả chậm . Phương pháp phân tích dữ liệu ……………………………………………. Mô hình kinh tế lượng ……………………………. 30 CHƯƠNG IV. PHÂN TÍCH KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN: …. Mô tả tình hình cung-cầu tín dụng ở các điểm nghiên cứu ………………… 32 4. Hoạt động cung tín dụng trên địa bàn nông thôn ở Long An …………… . Tình hình vay nợ của hộ trồng lúa ………………………………………. Kết quả hồi quy bằng mô hình kinh tế lượng ……………………………… . KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT CHÍNH SÁCH …………………. Đề xuất chính sách . Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo ………………………… . 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO………………………………………………………………….…59 PHỤ LỤC 1: Bảng thống kê mô tả thông tin từ đại lý…………………………… .59 PHỤ LỤC 2a: Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số . 59 PHỤ LỤC 2b: Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa . 60 PHỤ LỤC 3a: Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ không tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số . 64 PHỤ LỤC 3b: Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa……………………………………… . …65 PHỤ LỤC 4: Các biểu thức hồi quy OLS…………………………………………… . 68 PHỤ LỤC 5: Các biểu thức kiểm định T-TEST……………. 79 PHỤ LỤC 6: Các mẫu phiếu điều tra khảo sát…………….82 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ, ĐỒ THỊ Bảng 2. Các tiêu chí cơ bản về nông hộ trong mẫu khảo sát 15 Bảng 2. Bảng kết quả ước lượng 18 Bảng 3. Bảng phân phối mẫu đại lý 21 Bảng 3. Bảng phân phối mẫu hộ nông dân 22 Bảng 3. Bảng mô tả mô hình tín dụng theo các biến như giả thuyết 27 Bảng 3. Bảng mô tả các biến đưa vào mô hình phân tích 30 Bảng 4. Bảng thống kê tình hình mua bán vật tư trả chậm của đại lý vật tư nông nghiệp 34 Bảng 4. Bảng thống kê mô tả thông tin từ đại lý 35 Bảng 4. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa 36 Bảng 4. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ có tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số 37 Bảng 4. Bảng tính giá trị trung bình giá bán các loại phân và thuốc vật tư nông nghiệp dưới các hình thức 40 Bảng 4. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ không tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo danh nghĩa 42 Bảng 4. Bảng thống kê mô tả thông tin từ nông hộ không tham gia mua vật tư trả chậm, biến có thang đo tỉ số 42 Bảng 4. Bảng thống kê kiểm định t-test đối với một số cặp biến giữa hai nhóm nông hộ 43 Bảng 4. Bảng kết quả hồi quy OLS giữa các biến độc lập đối với biến phụ thuộc 45 Bảng 4. Bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến trong mô hình 47 Bảng 4. Bảng kết quả hồi quy với sai số chuẩn mạnh giữa các biến trong mô hình 48 Biểu đồ phân phối chuẩn bằng đồ thị histogram 46 Đồ thị Scatter hai biến sai số và giá trị dự đoán 46 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Tóm tắt: Trong cơ chế thị trường, quan hệ tín dụng rất đa dạng, trong đó quan hệ tín dụng giữa nông dân với các đại lý vật tư nông nghiệp dưới dạng mua vật tư nông nghiệp trả chậm là hình thức đang diễn ra phổ biến hiện nay. Trên thực tế, nhiều nông dân, trong đó có nông dân ở Long An vẫn còn lệ thuộc rất lớn và gần như gắn chặt với các đại lý vật tư nông nghiệp trong quá trình sản xuất, cụ thể là sử dụng vật tư đầu vào (phân, thuốc, giống,.) theo phương thức mua trả chậm, mua trước trả tiền sau và chịu một mức lãi suất nhất định, thông thường cao hơn lãi suất của ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng chính thức. Hệ lụy là nhiều nông dân chịu thiệt khi chấp nhận lãi suất cao hơn bình thường, sản xuất không hiệu quả, thu nhập giảm, có khi phải sử dụng giống, phân, thuốc,… kém chất lượng do phụ thuộc vào đại lý; bên cạnh đó, các đại lý vật tư nông nghiệp cũng phải chấp nhận rủi ro khi người nông dân bị mất mùa hoặc cố tình không thanh toán nợ. Bằng thu thập thông tin sơ cấp từ hộ gia đình nông dân trồng lúa và các đại lý vật tư nông nghiệp trên địa bàn tỉnh, kết hợp phân tích các chính sách đối với nông dân trong đó có chính sách tín dụng nông nghiệp, sử dụng phương pháp thống kê mô tả và phương pháp phân tích định lượng bằng phương trình hồi quy OLS để phân tích mô hình phụ thuộc, nội dung nghiên cứu này sẽ đi sâu phân tích mối quan hệ giữa nông dân trồng lúa với đại lý vật tư nông nghiệp dưới hình thức mua, bán vật tư nông nghiệp trả chậm, đánh giá mặt ưu điểm, hạn chế, đối chiếu và phân tích những vấn đề tồn tại, bất cập của chính sách tín dụng nông nghiệp hiện nay và đề xuất chính sách để xây dựng mối quan hệ tín dụng giữa nông dân trồng lúa với đại lý vật tư nông nghiệp ngày càng hiệu quả đồng thời giúp người nông dân trên địa bàn tỉnh Long An có điều kiện sản xuất thuận lợi hơn và có thu nhập tốt hơn từ sản xuất nông nghiệp. Phần nghiên cứu có sử dụng tài liệu phân tích của các chuyên gia kinh tế được cung cấp qua sách, báo, tạp chí, mạng internet và số liệu thực tế của địa phương thông qua các văn bản chỉ đạo, kế hoạch, báo cáo của cấp ủy, chính quyền tỉnh Long An và thu thập số liệu thực tế từ các đại lý vật tư nông nghiệp, gia đình nông dân trồng lúa có liên quan đến đề tài của tác giả thực hiện nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 Chương 1. GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU 1. Lý do nghiên cứu Tại Long An, nông dân chiếm khoảng 65% dân số và chiếm trên 55% lực lượng lao động. Hộ nông nghiệp sản xuất lúa gạo và một số cây hoa màu chiếm tỉ trọng lớn. Hình thức sản xuất chủ yếu là sản xuất hộ gia đình quy mô nhỏ. Hộ nông nghiệp thường thiếu chủ động về tài chính, phụ thuộc lớn vào tín dụng chính thức là ngân hàng nông nghiệp và các ngân hàng thương mại. Ngoài ra còn một tỉ lệ khá lớn hộ nông nghiệp thường vay tín dụng dưới dạng tín dụng không chính thức, như vay bà con, họ hàng, vay ở người cho vay với lãi suất cao hay còn gọi là “tín dụng đen”, và một hình thức phổ biến dưới dạng mua vật tư nông nghiệp trả chậm từ các cửa hàng, đại lý buôn bán vật tư nông nghiệp. Hộ nông nghiệp thường có mối quan hệ rất chặt chẽ với các đại lý vật tư nông nghiệp để có nguồn tài chính hỗ trợ sản xuất thông qua mua trả chậm hoặc “gối đầu”. Theo khảo sát trên thực tế, đa số nông dân đều mua vật tư nông nghiệp đầu vào qua các kênh phân phối trung gian mà không trực tiếp mua được sản phẩm từ nhà sản xuất, hầu hết là mua từ các đại lý. Một số ít hộ nông nghiệp tham gia mô hình cánh đồng lớn nhận vật tư từ chính công ty, nhưng tỷ lệ còn thấp, chưa đạt 05% tổng diện tích sản xuất cây lúa (Theo số liệu Báo cáo của sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn Long An-năm 2014). Hơn nữa, phần lớn doanh nghiệp kinh doanh vật tư nông nghiệp đều thực hiện chế độ phân phối và bán hàng thông qua các đại lý. Theo đó, đại lý cấp 1 bán đến 90% sản lượng cho đại lý cấp 2 và cấp 3. Nông dân có diện tích sản xuất nhỏ và ở nơi sâu, xa trung tâm thường mua vật tư nông nghiệp của đại lý cấp 2, 3.