Nghiên cứu sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 từ góc nhìn báo điện tử Việt Nam và Trung Quốc

Tài liệu chuyên sâu Phân tích sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 qua báo điện tử Việt - Trung, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững

• Tác giả: Nguyễn Tuấn Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Báo chí học
• Đề tài: Sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981” dưới góc nhìn của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI VÀ SỰ KIỆN “GIÀN KHOAN HẢI DƢƠNG 981”
• 1.1. Các khái niệm liên quan đến đề tài
• 1.2. Sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”
• 1.3. Quan điểm của Đảng, Nhà nƣớc ta về thông tin đối ngoại nói chung và sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981” nói riêng
• 1.4. Vai trò của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh trong sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”
• 1.5. Giới thiệu các tờ báo điện tử trong diện khảo sát
• 1.6. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC ĐƢA TIN CỦA BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI CỦA VIỆT NAM VÀ TRUNG QUỐC
• 2.1. Thực trạng báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam
• 2.2. Tần số tin, bài về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.3. Nội dung thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.4. Hình thức chuyển tải thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.5. Tính tương tác trong các bài viết về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.6. Thực trạng báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Trung Quốc
• 2.7. Tần số tin, bài về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.8. Nội dung thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.9. Hình thức chuyển tải thông tin về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.10. Tính tương tác trong các bài viết về sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981”
• 2.11. Đánh giá về nội dung thông tin và cách đƣa tin của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc
• 2.11.1. Về nội dung thông tin
• 2.11.2. Về cách đưa tin
• 2.12. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ VẤN ĐỀ RÚT RA VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG BÁO ĐIỆN TỬ ĐỐI NGOẠI VIỆT NAM TRONG ĐẤU TRANH BẢO VỆ CHỦ QUYỀN BIỂN ĐẢO
• 3.1. Đánh giá thành công, hạn chế và bài học kinh nghiệm
• 3.2. Bài học kinh nghiệm. Nguyên nhân thành công và hạn chế
• 3.3. Đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng báo điện tử đối ngoại của Việt Nam trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo
• 3.3.1. Giải pháp chung
• 3.3.2. Giải pháp cụ thể
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Giới thiệu về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 diễn ra vào tháng 5 năm 2014 đã gây ra những căng thẳng lớn trong quan hệ Việt - Trung. Giàn khoan này được Trung Quốc hạ đặt trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, dẫn đến những phản ứng mạnh mẽ từ chính phủ và người dân Việt Nam. Báo điện tử Việt - Trung đã đóng vai trò quan trọng trong việc thông tin về sự kiện này, cung cấp cái nhìn đa chiều về tình hình Biển Đông. Các bài viết trên báo đã phản ánh quan điểm của Đảng và Nhà nước Việt Nam, đồng thời chỉ ra những hành động sai trái của Trung Quốc. Điều này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người dân trong nước mà còn tạo ra sự đồng thuận quốc tế về vấn đề chủ quyền biển đảo.

II. Phân tích nội dung thông tin trên báo điện tử

Nội dung thông tin về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 trên các báo điện tử như Nhân Dân điện tử và Thanh Niên online đã được phân tích kỹ lưỡng. Các bài viết thường tập trung vào việc khẳng định chủ quyền của Việt Nam đối với vùng biển này, đồng thời chỉ trích hành động của Trung Quốc. Thông tin báo chí đã được trình bày một cách rõ ràng, với các số liệu và dẫn chứng cụ thể, nhằm tăng cường tính thuyết phục. Đặc biệt, các bài viết đã sử dụng ngôn ngữ mạnh mẽ để thể hiện sự phản đối đối với hành động của Trung Quốc, từ đó tạo ra một làn sóng ủng hộ từ cộng đồng quốc tế. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức về tình hình Biển Đông mà còn góp phần vào việc xây dựng hình ảnh tích cực của Việt Nam trên trường quốc tế.

III. Đánh giá về cách đưa tin của báo điện tử

Cách đưa tin về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 trên các báo điện tử của Việt Nam và Trung Quốc cho thấy sự khác biệt rõ rệt. Trong khi báo chí Việt Nam tập trung vào việc khẳng định chủ quyền và phản đối hành động của Trung Quốc, báo chí Trung Quốc lại có xu hướng bảo vệ quan điểm của chính phủ họ. Điều này dẫn đến sự khác biệt trong cách tiếp cận thông tin và cách thức truyền tải thông điệp. Đánh giá sự kiện cho thấy rằng báo chí Việt Nam đã thành công trong việc truyền tải thông điệp về chủ quyền biển đảo, trong khi báo chí Trung Quốc lại cố gắng xây dựng hình ảnh tích cực cho hành động của họ. Sự khác biệt này không chỉ phản ánh quan điểm chính trị mà còn thể hiện sự khác nhau trong chiến lược thông tin đối ngoại của hai nước.

IV. Tác động của sự kiện đến quan hệ Việt Trung

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 đã có tác động lớn đến quan hệ giữa Việt Nam và Trung Quốc. Tình hình Biển Đông trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết, với nhiều cuộc biểu tình diễn ra tại Việt Nam phản đối hành động của Trung Quốc. Chính sách đối ngoại của Việt Nam cũng đã có sự điều chỉnh nhằm tăng cường hợp tác với các nước khác trong khu vực và trên thế giới để bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các bài viết trên báo điện tử đã góp phần tạo ra một bức tranh rõ nét về tình hình, từ đó thúc đẩy sự ủng hộ từ cộng đồng quốc tế. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của thông tin báo chí trong việc định hình dư luận và chính sách đối ngoại của Việt Nam.

V. Kết luận và khuyến nghị

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 không chỉ là một vấn đề pháp lý mà còn là một bài học về tầm quan trọng của thông tin đối ngoại trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo. Các báo điện tử đã thể hiện vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp của Việt Nam đến với thế giới. Để nâng cao hiệu quả của công tác thông tin đối ngoại, cần có sự đầu tư hơn nữa vào nội dung và hình thức truyền tải thông tin. Việc xây dựng một chiến lược truyền thông đồng bộ và hiệu quả sẽ giúp Việt Nam khẳng định được vị thế của mình trên trường quốc tế, đồng thời tạo ra sự đồng thuận trong nước về các vấn đề liên quan đến chủ quyền biển đảo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự kiện giàn khoan Hải Dương 981, diễn ra từ ngày 2/5/2014 đến 15/7/2014, là một trong những điểm nóng chính trị - ngoại giao nổi bật trên Biển Đông, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận trong và ngoài nước. Trung Quốc đã hạ đặt trái phép giàn khoan này trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam, gây ra căng thẳng nghiêm trọng về chủ quyền biển đảo. Trong bối cảnh đó, báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc đã trở thành kênh truyền thông quan trọng, phản ánh và định hướng dư luận quốc tế về sự kiện này.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích, so sánh cách thức đưa tin, nội dung và hình thức thông tin của các báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam (Nhân Dân điện tử, Thanh Niên online) và Trung Quốc (Thời báo Hoàn Cầu, China Daily) trong khoảng thời gian 75 ngày kể từ khi sự kiện bắt đầu đến khi giàn khoan được rút đi. Nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá hiệu quả công tác thông tin đối ngoại, vai trò của báo điện tử trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo, đồng thời đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng truyền thông đối ngoại trong tương lai.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn ở bốn tờ báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh, với tổng số 322 tin bài liên quan đến sự kiện được phân tích. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cái nhìn khoa học, toàn diện về vai trò của báo điện tử đối ngoại trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền biển đảo, góp phần nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết thông tin đối ngoại (Public Diplomacy Theory): Nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong việc tác động đến quan điểm và thái độ của công chúng quốc tế, qua đó hỗ trợ chính sách đối ngoại của quốc gia. Theo đó, báo điện tử đối ngoại là công cụ quan trọng trong việc truyền tải thông điệp chính trị, văn hóa và ngoại giao.

• Mô hình truyền thông đa phương tiện (Multimedia Communication Model): Phân tích cách thức báo điện tử tích hợp các yếu tố văn bản, hình ảnh, âm thanh và video để tăng cường hiệu quả truyền tải thông tin, đặc biệt trong các sự kiện chính trị phức tạp.

• Khái niệm về sức mạnh mềm (Soft Power): Báo điện tử đối ngoại được xem là một phần của sức mạnh mềm quốc gia, giúp xây dựng hình ảnh tích cực và tạo sự đồng thuận quốc tế trong các vấn đề chủ quyền.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: thông tin đối ngoại, báo điện tử đối ngoại, chủ quyền biển đảo, truyền thông đa phương tiện, và sức mạnh mềm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, kết hợp các kỹ thuật sau:

• Phân tích nội dung (Content Analysis): Thu thập và phân tích 322 tin bài liên quan đến sự kiện giàn khoan Hải Dương 981 trên bốn báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh trong khoảng thời gian từ 2/5/2014 đến 15/7/2014. Nội dung được phân loại theo chủ đề, thể loại báo chí, hình thức trình bày và tính tương tác.

• Phương pháp định lượng: Thống kê tần số tin bài, tỷ lệ các thể loại báo chí, mức độ sử dụng hình ảnh, video và các công cụ tương tác mạng xã hội để đánh giá mức độ phủ sóng và hiệu quả truyền thông.

• Phương pháp so sánh: So sánh giữa báo điện tử đối ngoại của Việt Nam và Trung Quốc về nội dung, cách thức đưa tin và hiệu quả truyền thông.

• Phương pháp nghiên cứu lịch sử và tài liệu thứ cấp: Tổng hợp các văn bản pháp luật, chỉ thị của Đảng và Nhà nước Việt Nam về công tác thông tin đối ngoại, cũng như các nghiên cứu trước đây liên quan đến chủ đề.

Cỡ mẫu gồm toàn bộ tin bài liên quan đến sự kiện trên bốn báo điện tử được chọn lọc theo tiêu chí thời gian và nội dung. Phương pháp chọn mẫu là chọn toàn bộ dữ liệu có liên quan trong phạm vi nghiên cứu để đảm bảo tính toàn diện. Thời gian nghiên cứu kéo dài 75 ngày, tương ứng với diễn biến sự kiện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tần số tin bài và mức độ cập nhật:

   • Báo Nhân Dân điện tử tiếng Anh đăng tải 248 tin bài, trung bình 3,3 tin/ngày, với ngày cao điểm lên đến 9 tin bài.
   • Báo Thanh Niên online tiếng Anh có 74 tin bài, trung bình 1 tin/ngày, thấp hơn Nhân Dân khoảng 3,3 lần.
   • Hai báo Trung Quốc, Thời báo Hoàn Cầu và China Daily, có tần suất tin bài tương đối ổn định nhưng tập trung nhiều vào việc bảo vệ quan điểm chính thức của Trung Quốc.

2. Nội dung thông tin:

   • Báo điện tử Việt Nam tập trung phản ánh quan điểm chính nghĩa, nhấn mạnh việc Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan, các hoạt động đấu tranh hòa bình của Việt Nam, và kêu gọi sự ủng hộ quốc tế.
   • Báo Trung Quốc chủ yếu trình bày sự kiện theo hướng biện minh cho hành động của Trung Quốc, nhấn mạnh quyền lợi của Trung Quốc và phản bác các cáo buộc của Việt Nam.
   • Tỷ lệ bài viết phân tích, bình luận trên báo Việt Nam chiếm khoảng 20%, trong khi báo Trung Quốc có xu hướng sử dụng nhiều bài xã luận mang tính tuyên truyền.

3. Hình thức chuyển tải thông tin:

   • Báo Việt Nam sử dụng đa dạng hình thức truyền thông đa phương tiện, với khoảng 30% tin bài có hình ảnh minh họa, 15% sử dụng video, và tích cực áp dụng các công cụ tương tác mạng xã hội.
   • Báo Trung Quốc ít sử dụng hình ảnh và video hơn, tập trung vào văn bản và bài xã luận.
   • Tính tương tác trên các báo Việt Nam cao hơn, với các nút chia sẻ, bình luận được bố trí thuận tiện, tạo điều kiện cho độc giả tham gia trao đổi.

4. Tác động và hiệu quả truyền thông:

   • Lượng truy cập trang tiếng Anh của báo Nhân Dân tăng gấp đôi, có ngày tăng gấp ba lần, với gần 50.000 lượt truy cập/ngày trong cao điểm sự kiện.
   • Các bài viết của TTXVN được các hãng truyền thông quốc tế như CNN, BBC, và các trang tin khu vực trích dẫn, tái đăng thường xuyên, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.
   • Báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam đã góp phần quan trọng trong việc tranh thủ sự ủng hộ quốc tế, tạo sức ép buộc Trung Quốc rút giàn khoan sớm hơn dự kiến.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam đã phát huy vai trò là công cụ truyền thông chiến lược trong cuộc đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển đảo. Việc cập nhật liên tục, nội dung chính xác, khách quan và đa dạng hình thức truyền tải đã giúp thông tin đến được với công chúng quốc tế một cách hiệu quả. So với báo Trung Quốc, báo Việt Nam có cách tiếp cận mềm dẻo nhưng kiên quyết, tập trung vào việc xây dựng hình ảnh chính nghĩa và kêu gọi sự đồng thuận quốc tế.

Việc sử dụng đa phương tiện và các công cụ tương tác mạng xã hội đã tạo ra sự kết nối hai chiều giữa báo chí và độc giả, giúp nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của công chúng, từ đó điều chỉnh chiến lược truyền thông phù hợp. Các biểu đồ tần số tin bài theo ngày, tỷ lệ sử dụng hình ảnh và video, cũng như biểu đồ lượng truy cập trang web sẽ minh họa rõ nét hơn về hiệu quả truyền thông của từng báo.

Tuy nhiên, hạn chế còn tồn tại là một số bài viết của báo Việt Nam chủ yếu là dịch thuật từ các nguồn trong nước, chưa có nhiều bài viết do phóng viên tự sản xuất, làm giảm tính sáng tạo và đa chiều của thông tin. Ngoài ra, sự khác biệt về cách tiếp cận và định hướng nội dung giữa báo Việt Nam và Trung Quốc phản ánh rõ sự cạnh tranh truyền thông trong bối cảnh tranh chấp chủ quyền, đòi hỏi báo chí đối ngoại cần nâng cao năng lực phân tích, phản biện và sáng tạo nội dung.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường sản xuất nội dung gốc và phân tích chuyên sâu: Đẩy mạnh việc đào tạo, phát triển đội ngũ phóng viên, biên tập viên có khả năng tự viết bài, phân tích chuyên sâu về các vấn đề quốc tế, đặc biệt là các sự kiện liên quan đến chủ quyền biển đảo. Mục tiêu nâng tỷ lệ bài viết tự sản xuất lên ít nhất 30% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban biên tập các báo điện tử đối ngoại.

2. Đa dạng hóa hình thức truyền thông đa phương tiện: Tăng cường sử dụng video, infographic, podcast và các công cụ tương tác mạng xã hội để nâng cao sức hấp dẫn và khả năng lan tỏa thông tin. Mục tiêu đạt 50% tin bài có hình thức đa phương tiện trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ phận kỹ thuật và truyền thông đa phương tiện.

3. Nâng cao chất lượng tương tác với độc giả: Phát triển các nền tảng tương tác trực tuyến, tổ chức các diễn đàn, tọa đàm trực tuyến để thu hút ý kiến, phản hồi từ công chúng quốc tế và cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Mục tiêu tăng 30% lượt tương tác trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban biên tập và bộ phận truyền thông xã hội.

4. Xây dựng chiến lược truyền thông đối ngoại đồng bộ và linh hoạt: Phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan báo chí, ngoại giao và các tổ chức liên quan để xây dựng kế hoạch truyền thông dài hạn, kịp thời ứng phó với các diễn biến phức tạp trên Biển Đông. Mục tiêu hoàn thiện chiến lược trong 6 tháng và triển khai liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Ngoại giao.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ, chuyên viên làm công tác thông tin đối ngoại: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của báo điện tử đối ngoại, giúp nâng cao hiệu quả công tác truyền thông trong các sự kiện quốc tế.

2. Nhà báo, biên tập viên báo điện tử: Tham khảo để hiểu rõ hơn về cách thức xây dựng nội dung, hình thức truyền tải và tương tác với độc giả trong bối cảnh truyền thông đa phương tiện và tranh chấp chủ quyền.

3. Nhà nghiên cứu, giảng viên ngành báo chí và truyền thông: Tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu về truyền thông đối ngoại, báo chí điện tử và chính sách truyền thông quốc gia.

4. Cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và truyền thông: Hỗ trợ xây dựng chính sách, chiến lược phát triển báo điện tử đối ngoại phù hợp với yêu cầu bảo vệ chủ quyền và hội nhập quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh có vai trò gì trong sự kiện giàn khoan Hải Dương 981?
   Báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh là kênh truyền tải thông tin chính thức, nhanh chóng và khách quan đến công chúng quốc tế, giúp tranh thủ sự ủng hộ, phản bác luận điệu xuyên tạc, đồng thời tạo sức ép ngoại giao buộc Trung Quốc rút giàn khoan.

2. Phương pháp nghiên cứu nào được sử dụng để phân tích các bài viết trên báo điện tử?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nội dung kết hợp định lượng và so sánh, thu thập toàn bộ tin bài liên quan trong 75 ngày, phân loại theo chủ đề, thể loại và hình thức truyền tải để đánh giá hiệu quả truyền thông.

3. Sự khác biệt chính trong cách đưa tin giữa báo Việt Nam và Trung Quốc là gì?
   Báo Việt Nam tập trung phản ánh quan điểm chính nghĩa, nhấn mạnh đấu tranh hòa bình và kêu gọi ủng hộ quốc tế, trong khi báo Trung Quốc biện minh cho hành động của mình, tập trung vào bài xã luận mang tính tuyên truyền.

4. Làm thế nào để nâng cao chất lượng báo điện tử đối ngoại trong tương lai?
   Cần tăng cường sản xuất nội dung gốc, đa dạng hóa hình thức truyền thông đa phương tiện, nâng cao tương tác với độc giả và xây dựng chiến lược truyền thông đồng bộ, linh hoạt phù hợp với tình hình thực tế.

5. Báo điện tử đối ngoại có thể tác động như thế nào đến dư luận quốc tế?
   Thông qua việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời và đa chiều, báo điện tử đối ngoại giúp hình thành nhận thức đúng đắn, tạo sự đồng thuận và ủng hộ quốc tế, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia trên trường quốc tế.

Kết luận

• Báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam đã phát huy hiệu quả trong việc truyền tải thông tin chính xác, kịp thời về sự kiện giàn khoan Hải Dương 981, góp phần tranh thủ sự ủng hộ quốc tế.
• So sánh với báo Trung Quốc, báo Việt Nam có cách tiếp cận mềm dẻo, đa dạng hình thức truyền thông và tương tác cao với độc giả.
• Hạn chế hiện tại là tỷ lệ bài viết tự sản xuất còn thấp, cần nâng cao năng lực sáng tạo nội dung và phân tích chuyên sâu.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả truyền thông đối ngoại trong thời gian tới.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn cho các nhà quản lý, nhà báo và chuyên gia truyền thông trong việc phát triển báo điện tử đối ngoại phù hợp với yêu cầu bảo vệ chủ quyền và hội nhập quốc tế.

Các cơ quan báo chí và quản lý cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật các xu hướng truyền thông mới để nâng cao hiệu quả công tác thông tin đối ngoại.

Kêu gọi: Đẩy mạnh đầu tư nguồn lực, phát triển đội ngũ nhân sự và ứng dụng công nghệ hiện đại để báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh trở thành công cụ truyền thông chiến lược hàng đầu của Việt Nam trên trường quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm chỉ đạo công tác TTĐN, coi đây là một trong những bộ phận quan trọng trong công tác lãnh đạo của Đảng. Kết luận số 16- KL/TW ngày 14 ngày 02 năm 2012 của Bộ Chính trị về chiến lƣợc phát triển thông tin đối ngoại giai đoạn 2011-2020, xác định rõ: “Công tác TTĐN là bộ phận rất quan trọng trong công tác tuyên truyền và công tác tư tưởng của Đảng ta, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng chuyên trách là nòng cốt”. Trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN, công tác TTĐN đã đạt đƣợc những thành tựu to lớn, có ý nghĩa quan trọng trong tuyên truyền quan điểm, đƣờng lối, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc, thành tựu phát triển kinh tế - xã hội, hình ảnh đất nƣớc, con ngƣời Việt Nam cho bạn bè quốc tế, ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài; thành tựu đạt đƣợc của nhân dân thế giới, nhất là những quốc gia có quan hệ đối tác với Việt Nam, tạo đƣợc sự đồng thuận của bạn bè quốc tế, tiếp tục, ủng hộ, giúp đỡ nhân dân ta xây dựng, phát triển kinh tế - xã hội, đấu tranh chống quan điểm sai trái, thù địch, góp phần bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, giữ vững chủ quyền biển đảo, biên giới lãnh thổ, vùng trời Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nƣớc, nhân dân và chế độ XHCN.

Trong gần 30 năm đổi mới và hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới, công tác thông tin, tuyên truyền về biển đảo, luôn đƣợc Đảng và Nhà nƣớc ta lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ, có chiến lƣợc lâu dài, quyết sách chỉ đạo đúng đắn, định hƣớng quan trọng. Bên cạnh thông tin về tình hình kinh tế - xã hội của đất nƣớc, những thông tin chuyên đề, phóng sự - điều tra, tin tức nóng hổi về biển đảo đã và đang trở thành chủ đề thu hút sự quan tâm của dƣ luận ở trong nƣớc và ngoài nƣớc, nhất là ngƣời Việt Nam sinh sống ở nƣớc ngoài. Đây là vấn đề thiêng liêng, hệ trọng, thể hiện lòng yêu nƣớc, ý chí quyết tâm bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc Việt Nam XHCN. 9 z Thời gian gần đây, tình hình Biển Đông vốn đã khá phức tạp kể từ khi Trung Quốc sử dụng vũ lực đánh chiếm quần đảo Hoàng Sa, một số đảo trên quần đảo Trƣờng Sa của Việt Nam, lại càng trở nên phức tạp và căng thẳng hơn với sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dƣơng 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam (viết tắt là sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”).

Trƣớc bối cảnh diễn biến nhanh, phức tạp, khó lƣờng và nóng bỏng của sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981”, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam đã thể hiện vai trò là vũ khí sắc bén, có hiệu quả của Đảng và Nhà nƣớc trong cuộc đấu tranh với hành động sai trái của Trung Quốc ở Biển Đông. Bằng những thông tin khách quan, chính xác, kịp thời, có tính thuyết phục cao, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh đã cung cấp cho bạn bè quốc tế, ngƣời Việt Nam sống ở nƣớc ngoài có thông tin tin cậy, hiểu rõ hơn quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc về CQBĐ của Việt Nam. Từ đó, hình thành các cuộc mít tinh, tuần hành ở khắp nơi trên thế giới ủng hộ Việt Nam, phản đối và yêu cầu Trung Quốc rút giàn khoan ra khỏi vùng biển nƣớc ta. Việc phát huy vai trò của công tác TTĐN bằng tiếng Anh về chủ quyền biển đảo nói chung và sự kiện “giàn khoan Hải Dƣơng 981” nói riêng là vô cùng cần thiết, cấp bách.

Cùng với các loại hình báo chí hiện nay, BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh có thế mạnh vƣợt trội trong lĩnh vực TTĐN của Việt Nam. Mục đích của TTĐN bằng tiếng Anh là truyền tải lập trƣờng, quan điểm, chính sách của Đảng, Nhà nƣớc Việt Nam đến với bạn bè quốc tế, tranh thủ sự ủng hộ, đồng tình của nhân dân thế giới; định hƣớng tƣ tƣởng cho ngƣời Việt Nam ở nƣớc ngoài, nâng cao trách nhiệm của mỗi công dân với Tổ quốc, với việc bảo vệ CQBĐ; đƣa TTĐN trở thành “sức mạnh mềm”, mũi tiến công đầu tiên trên mặt trận đấu tranh bảo vệ Tổ quốc. Nghiên cứu sự kiện Trung Quốc hạ đặt trái phép “giàn khoan Hải Dƣơng 981” trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam trên các trang BĐT bằng tiếng Anh là một hƣớng nghiên cứu cần thiết của báo chí học, góp thêm một tiếng nói “tƣ vấn” cho hoạt động TTĐN ngày càng có chất lƣợng, hiệu quả hơn; góp 10 z phần khẳng định vai trò, vị trí quan trọng của BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam trong cuộc đấu tranh bảo vệ CQBĐ, đồng thời, góp phần tìm hiểu cách thức đƣa tin về vụ việc “giàn khoan Hải Dƣơng 981” của báo chí đối ngoại của Trung Quốc, từ đó, rút ra bài học kinh nghiệm và giải pháp cho việc truyền thông đối ngoại bảo vệ chủ quyền biển đảo của Việt Nam giai đoạn phát triển mới. Chính vì vậy, tác giả luận văn chọn đề tài nghiên cứu “Sự kiện “giàn khoan Hải Dương 981” dưới góc nhìn của báo điện tử đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc” làm đề tài luận văn cao học ngành báo chí của mình.

Lịch sử nghiên cứu liên quan đến đề tài Nghiên cứu về hoạt động TTĐN trên một số phƣơng tiện thông tin đại chúng là việc không hoàn toàn mới, đã có một số công trình nghiên cứu tiêu biểu và đƣợc công bố nhƣ sau: - Công trình nghiên cứu của các tác giả nƣớc ngoài: “Media Power in Politics” (Sức mạnh của truyền thông trong chính trị) của Doris A.Graber năm 2000; “The Creation of The Media: Political Origins of Modern Communications” (Sáng tạo phƣơng tiện truyền thông đại chúng: nguồn gốc chính trị của các phƣơng tiện liên lạc hiện đại) của Paul Starr, New York, Basic Books, năm 2004; “Phương tiện truyền thông trong kỷ nguyên công nghệ thông tin” của Sayling Wen, Nxb Lý luận chính trị, Hà Nội, 2002; “Đưa tin thời toàn cầu hoá” của Anya Schifrin và Amer Bisat, Nxb Văn hoá thông tin, Hà Nội, 2004;. Đây là những nghiên cứu mang tính lý luận về thông tin đại chúng trong thời đại công nghệ số, có tính chất khái quát cao. - Công trình nghiên cứu của các tác giả trong nƣớc: “Sử dụng Internet trong công tác TTĐN ở Trung Quốc” của Đào Vân Anh, Tạp chí TTĐN, số (29) 8/2006; “Những nhiệm vụ chủ yếu của công tác TTĐN nhằm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu Toàn quốc lần thứ XI của Đảng” của Phạm Gia Khiêm, Tạp chí TTĐN, số(85) 4/2011; “Một số vấn đề cần quan tâm trong TTĐN trên báo chí hiện nay” của Nguyễn Hồng Vinh, Tạp chí TTĐN, số (87) 6/2011; “Báo chí điện tử với 11 z hoạt động TTĐN: Cơ hội và thách thức” của Doãn Thị Thuận, Tạp chí TTĐN, số (92) 11/2011;“Báo chí với thông tin quốc tế” của Đỗ Xuân Hà, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội, 1999; “Báo chí và Ngoại giao” của TS. Dƣơng Văn Quảng, Nxb Thế giới, 2002; “Truyền thông đại chúng trong công tác TTĐN của Việt Nam hiện nay” của Phạm Minh Sơn và Nguyễn Thị Quế, Nxb Chính trị - Hành chính, 2009;.

Những công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến những vấn đề của báo chí đối ngoại, đặc biệt là BĐT đối ngoại của Việt Nam, nhƣng chƣa nghiên cứu về BĐT đối ngoại bằng tiếng Anh của Việt Nam và Trung Quốc. - Các đề tài, luận văn nghiên cứu có liên quan đến báo chí và TTĐN đã đƣợc công bố: “Hoạt động truyền thông đại chúng trong công tác TTĐN của Việt Nam hiện nay” của PGS. Phạm Minh Sơn, đề tài khoa học cấp Bộ, năm 2007; “Đặc điểm báo chí đối ngoại Việt Nam thời kì 1995-2000” của Đặng Thị Thu Hƣơng, luận văn thạc sĩ, năm 2011; “Công tác TTĐN trên BĐT Việt Nam hiện nay” của Trần Vĩnh Tiến, đề tài nghiên cứu khoa học, năm 2007; “BĐT ĐCSVN với nhiệm vụ TTĐN” của Phạm Đức Thái, luận văn thạc sĩ, năm 2011;“TTĐN trên truyền hình Việt Nam hiện nay” của Nguyễn Thị Mai Hoa, luận văn thạc sĩ, năm 2011;“Nâng cao chất lượng và hiệu quả thông tin của bản tin đối ngoại Thông tấn xã Việt Nam” của Trần Thuý Hà, khoá luận tốt nghiệp, năm 2002;. Nghiên cứu về tranh chấp chủ quyền biển đảo là vấn đề mang tính lịch sử, do đó các tài liệu nghiên cứu về đề tài này khá nhiều và đa dạng, nổi bật là những công trình nghiên cứu sau: “Chủ quyền trên hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa” của Mc Gendreau - Monique Chemillier, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, năm 1998; “Cơ sở pháp lý về chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa” của Trần Văn Kha, năm 1984; “Cuộc tranh chấp Việt-Trung về hai quần đào Hoàng Sa và Trường Sa” của Lƣu Văn Lợi, năm 1995; “Quá trình xác lập chủ quyền của Việt Nam tại quần đào Hoàng Sa và Trường Sa” của TS.

Nguyễn Nhã, năm 2003; “Biển Đông và hải đảo Việt Nam” của nhiều tác giả, năm 2010; “Bằng chứng lịch sử và cơ sở pháp lý: Hoàng Sa, Trường Sa là của Việt Nam” của nhiều 12 z tác giả, năm 2011; “Người Việt với biển” của Nguyễn Văn Kim, Nxb Thế giới, năm 2011;“Vấn đề chủ quyền biển đảo Việt Nam qua một số BĐT Anh ngữ” của Nguyễn Thị Quỳnh Nga, luận văn thạc sĩ, năm 2014; “So sánh phương thức tuyên truyền về Biển Đông giữa báo chí Việt Nam và báo chí Trung Quốc” của Văn Nghiệp Chúc, luận văn thạc sĩ, năm 2012;. Đầu tháng 5 năm 2014, Trung Quốc hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dƣơng 981 trong vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa của Việt Nam đã làm nóng dƣ luận trong và ngoài nƣớc. Các nhà nghiên cứu, chuyên gia, học giả, nhà làm luật… trong và ngoài nƣớc đồng loạt lên tiếng phản đối hành động phi pháp của Trung Quốc. Trong đó có một số công trình nghiên cứu về sự kiện này đƣợc công bố nhƣ: “Hạ đặt trái phép giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc trong vùng biển Việt Nam dưới góc nhìn của công luận quốc tế” của Nguyễn Ngọc Ánh, tạp chí Quan hệ Quốc phòng, số 27 quý III năm 2014;.