Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các nhtm tại việt nam giai đoạn từ năm 2007 2011 luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các nhtm tại việt nam giai đoạn từ năm 2007, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Bá Dương
• Người hướng dẫn: TS. Hay Sinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Của Các Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam Giai Đoạn Từ Năm 2007 - 2011
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN NGÂN HÀNG
• 1.1. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI
• 1.2. NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ NGHIÊN CỨU VỀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 – 2011
• 2.1. NGUỒN SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU
• 2.1.1. Nguồn số liệu
• 2.1.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CTV CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.3. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH CỦA ĐỀ TÀI
• 2.3.1. Giới thiệu mô hình kinh tế lượng
• 2.3.2. Phương pháp kiểm định
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 - 2011
• 3.1. THỰC TRẠNG CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 - 2011
• 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Thống kê mô tả
• 3.2.2. Phân tích ma trận hệ số tương quan
• 3.2.3. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình
• 3.2.4. Kiểm định độ phù hợp của mô hình
• 3.2.5. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến của mô hình
• 3.2.6. Kết quả của mô hình
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với các ngân hàng thương mại
• 4.2. Đối với Chính phủ và ngân hàng Nhà nước
• 4.3. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
• DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG CHỌN LÀM MẪU KHẢO SÁT TRONG MÔ HÌNH
• PHỤ LỤC 2: SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam 2007 2011

Cấu trúc vốn ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam giai đoạn 2007-2011 đã trải qua nhiều biến động. Thời kỳ này chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như tình hình kinh tế, chính sách tài chính và quản lý rủi ro đã ảnh hưởng lớn đến cấu trúc vốn của các NHTM. Việc phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn là cần thiết để hiểu rõ hơn về sự phát triển của ngành ngân hàng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

1.1. Tình Hình Kinh Tế Việt Nam Giai Đoạn 2007 2011

Giai đoạn 2007-2011, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động lớn. Tăng trưởng GDP đạt mức cao, nhưng cũng đối mặt với lạm phát và khủng hoảng tài chính toàn cầu. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến hoạt động của các NHTM, đặc biệt là trong việc quản lý cấu trúc vốn.

1.2. Đặc Điểm Cấu Trúc Vốn Của NHTM

Cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam chủ yếu bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ. Tỷ lệ đòn bẩy tài chính thường cao, cho thấy sự phụ thuộc vào nguồn vốn vay. Điều này tạo ra áp lực lớn trong việc quản lý rủi ro và duy trì khả năng thanh khoản.

II. Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam. Các yếu tố này bao gồm lợi nhuận, quy mô ngân hàng, tài sản hữu hình và tấm chắn thuế phi nợ. Việc phân tích các nhân tố này giúp xác định hướng đi cho các ngân hàng trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn.

2.1. Nhân Tố Lợi Nhuận Profitability

Lợi nhuận là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Các nghiên cứu cho thấy rằng tỷ suất lợi nhuận cao thường dẫn đến việc giảm tỷ lệ nợ, từ đó cải thiện khả năng tài chính của ngân hàng.

2.2. Nhân Tố Quy Mô Size

Quy mô ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc vốn. Ngân hàng lớn thường có khả năng tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn và có thể duy trì tỷ lệ nợ thấp hơn so với ngân hàng nhỏ.

2.3. Nhân Tố Tài Sản Hữu Hình Tangibility

Tài sản hữu hình có thể được sử dụng làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay. Ngân hàng có tỷ lệ tài sản hữu hình cao thường có khả năng vay mượn tốt hơn, từ đó ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng

Phương pháp nghiên cứu cấu trúc vốn ngân hàng bao gồm việc sử dụng mô hình hồi quy và phân tích thống kê. Các phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa các nhân tố tác động và cấu trúc vốn của NHTM.

3.1. Mô Hình Hồi Quy Đánh Giá Tác Động

Mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các nhân tố như lợi nhuận, quy mô và tài sản hữu hình với cấu trúc vốn. Kết quả từ mô hình này cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính của ngân hàng.

3.2. Phân Tích Thống Kê Mô Tả

Phân tích thống kê mô tả giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về dữ liệu, từ đó xác định các xu hướng và mẫu hình trong cấu trúc vốn của các NHTM. Điều này rất quan trọng để hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của ngân hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn

Kết quả nghiên cứu về cấu trúc vốn có thể được áp dụng vào thực tiễn quản lý ngân hàng. Các NHTM có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chiến lược tài chính và tối ưu hóa cấu trúc vốn của mình.

4.1. Chiến Lược Tối Ưu Hóa Cấu Trúc Vốn

Các ngân hàng có thể áp dụng các chiến lược tối ưu hóa cấu trúc vốn dựa trên kết quả nghiên cứu. Điều này bao gồm việc điều chỉnh tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu để cải thiện khả năng sinh lời và giảm rủi ro.

4.2. Quản Lý Rủi Ro Tài Chính

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc quản lý rủi ro tài chính là rất quan trọng. Các ngân hàng cần có các biện pháp để giảm thiểu rủi ro từ việc sử dụng nợ, đồng thời duy trì khả năng thanh khoản.

V. Kết Luận Về Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam chịu ảnh hưởng từ nhiều nhân tố khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các ngân hàng có những quyết định tài chính hợp lý hơn trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng

Trong tương lai, các NHTM cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh cấu trúc vốn của mình để phù hợp với tình hình kinh tế và thị trường. Điều này sẽ giúp họ duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Tài Chính

Các nhà quản lý cần xem xét các chính sách tài chính để hỗ trợ các NHTM trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn. Điều này bao gồm việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Các ngân hàng hiện nay đang đƣơng đầu với rất nhiều rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình, vì vậy các nhà quản trị đứng trƣớc sức ép tạo ra lợi nhuận ngày càng nhiều và làm sao giá trị ngân hàng đặc biệt là giá trị tài sản của cổ đông, những ngƣời chủ sở hữu của ngân hàng là cao nhất. Để làm đƣợc điều đó, nhà quản trị phải luôn có những quyết định quan trọng để định hƣớng ngân hàng đi theo hƣớng tốt nhất. Một trong các quyết định quan trọng đó là quyết định về cấu trúc vốn (CTV).

Trên thế giới đã có rất nhiều bài nghiên cứu về CTV của ngân hàng nhƣ: bài nghiên cứu của Sajid Gul, Muhammad Bital Khan, Nasir Razzad và Naveed Saif tại Pakistan chỉ ra rằng các nhân tố tỷ suất lợi nhuận, tài sản hữu hình và tính thanh khoản có tác động ngƣợc chiều lên đòn bẩy tài chính của ngân hàng, các nhân tố quy mô và tăng trƣởng tác động cùng chiều lên đòn bẩy tài chính còn nhân tố tấm chắn thuế phi nợ không có ý nghĩa thống kê, bài nghiên cứu của Khizer Ali, Muhammad Farhan Akhtar và Shama Sadaqat có kết quả biến tỷ suất lợi nhuận và tính thanh khoản tác động ngƣợc chiều lên đòn bẩy tài chính, đối với các biến quy mô ngân hàng và tấm chắn thuế phi nợ tác động cùng chiều lên đòn bẩy tài chính, đối với biến tài sản hữu hình không có ý nghĩa thống kê và nhiều bài nghiên cứu khác nhƣ của Mohammde Amidu về Xác định CTV của ngân hàng ở Ghana: Phƣơng pháp tiếp cận thực nghiệm, của Reint Gropp and Florian Heider (2009) về Xác định CTV của ngân hàng … Tuy nhiên hiện nay tại Việt Nam lại có rất ít bài nghiên cứu về CTV của ngân hàng, có phải do quan niệm các ngân hàng là ngành kinh doanh tiền tệ đƣợc sự quản lý chặt chẽ của Ngân hàng Nhà Nƣớc nên nguy cơ dẫn đến phá sản là thấp. Trƣớc tình hình của các ngân hàng trên thế giới và đặc biệt của các ngân hàng Việt Nam trong thời gian qua cho thấy sự suy giảm khả năng thanh khoản của các ngân hàng chẳng những gây ảnh hƣởng rất lớn đến tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà còn gây 2 ra hệ lụy rất xấu trong nền kinh tế dẫn đến ngƣời dân mất lòng tin vào hệ thống tài chính của đất nƣớc và ảnh hƣởng tiêu cực tiêu cực đến tình hình kinh tế. Chính cơ sở này đã đặt ra vấn đề cho các nhà nghiên cứu tại Việt Nam xem liệu các nhân tố của các nhà nghiên cứu trên thế giới có tác động đến CTV của các các ngân hàng thƣơng mại (NHTM) Việt Nam hay không và chiều hƣớng tác động nhƣ thế nào? Xuất phát từ các vấn đề trên tác giả đã chọn đề tài “PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NHTM Ở VIỆT NAM TRONG GIA ĐOẠN TỪ 2007 – 2011” làm luận văn tốt nghiệp để nhằm làm sáng tỏ hơn các lý thuyết về cấu trúc vốn và giúp các NHTM Việt Nam trong việc hoạch định CTV cho mình 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam.

Trên cơ sở đó, bài này sẽ tập trung trả lời cho các câu hỏi sau:  Thực tiễn cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam?  Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn tại các NHTM Việt Nam, chiều hƣớng và tác động nhƣ thế nào?  Mô hình định lƣợng nào để nhận diện các tác động này? 3. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài này là các các nhân tố tác động đến cấu trúc của NHTM của Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2007 đến năm 2011. PHẠM VI NGHIÊN CỨU  Tác giả chỉ nghiên cứu các NHTM của Việt Nam không nghiên cứu các ngân hàng liên doanh, ngân hàng nƣớc ngoài. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Để trả lời những vấn đề trên đề tài sử dụng các lý thuyết kinh tế, tài chính của các nhà nghiên cứu trên thế giới để phân tích cùng với việc sử dụng phƣơng pháp định lƣợng là thống kê mô tả kết hợp phƣơng pháp bình phƣơng bé nhất (OLS) để chạy mô hình hồi qui tuyến tính đa biến và sử dụng các kiểm định Anova và kiểm định hiện tƣợng đa cộng tuyến để xác định các nhân tố tác động đến CTV của các NHTM Việt Nam.

Chƣơng trình sử dụng để chạy mô hình định lƣợng là SPSS 20. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI Đề tài gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý thuyết về cấu trúc vốn. Chƣơng 2: Cơ sở nghiên cứu về cấu trúc vốn của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam giai đoạn từ năm 2007 - 2011 Chƣơng 3: Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thƣơng mại tại Việt Nam giai đoạn từ năm 2007 - 2011 Chƣơng 4: Kết luận và kiến nghị 4 CHƢƠNG 1 CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN NGÂN HÀNG 1.1 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI Việc vận dụng và kiểm tra tính thực tiễn các lý thuyết cổ điển và hiện đại về cấu trúc vốn nhƣ: lý thuyết cấu trúc vốn không ảnh hƣởng đến giá trị doanh nghiệp của Modigliani và Miller (1958), Modigliani và Miller (1963); lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn; lý thuyết trật tự phân hạng của Myers và Majluf (1984); lý thuyết chi phí đại diện của Jensen và Meckling…đã đƣợc thực hiện tại nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ gần đây là khá phổ biến. Bên cạnh một số nghiên cứu thực nghiệm cho kết quả tán đồng với các lý thuyết trên, vẫn còn nhiều kết quả nghiên cứu trái chiều nhau.

Để giúp cho phần nghiên cứu đƣợc hiệu quả và tìm hiểu đƣợc các yếu tố tác động lên CTV của NHTM Việt Nam, tác giả đã tìm hiểu một số công trình nghiên cứu thực nghiệm ở các nƣớc đang phát triển trên thế giới tƣơng đối phù hợp với Việt Nam. Tác giả đã tìm đƣợc ba công trình nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới và một bài nghiên cứu ở Việt Nam về các nhân tố tác động đến CTV của ngân hàng để có thể tìm các nhân tố ảnh hƣởng đến CTV ngân hàng mang tính đại diện và có thể ứng dụng vào phân tích tại các NHTM Việt Nam. Cụ thể, các công trình nghiên cứu đƣợc tác giả tóm lƣợc nhƣ sau: Công trình nghiên cứu của Sajid Gul, Muhammad Bital Khan, Nasir Razzad và Naveed Saif về “Ảnh hƣởng của đặc điểm doanh nghiệp tới CTV trong các lĩnh vực ngân hàng và Bảo hiểm tại Pakistan”. Công trình nghiên cứu này dựa trên quy mô mẫu của hơn 22 ngân hàng và 24 công ty bảo hiểm đƣợc niêm yết trên “Sở giao dịch chứng khoán Karachi” từ năm 2000 đến năm 2009.

Để đánh giá tác động của các 5 nhân tố lên CTV ngân hàng, công trình nghiên cứu đã sử dụng mô hình hồi quy nhƣ sau: DRi,t = α+ β1SIZEi,t+ β2GROWTHi,t+β3NDTSi,t+β4LIQUIDITYi,t + β5TANGi,t + β5PROFi,t + εi,t (1.1) Trong đó: Biến đại diện cho CTV là đòn đòn bẩy tài chính (biến phụ thuộc) và đƣợc đo lƣờng: Đòn bẩy tài chính (DR) = Tổng Nợ/Tổng tài sản (trong đó đòn bẩy tài chính đƣợc tính theo giá trị sổ sách). Các nhà nghiên cứu trên cho rằng đòn bẩy tài chính là tổng nợ trên tổng tài sản bởi vì cấu trúc vốn là tổ hợp các yếu tố của nợ và vốn cổ phần của công ty đƣợc doanh nghiệp sử dụng để tạo vốn cho các tài sản của mình, việc tìm ra đƣợc một tỷ lệ phù hợp giữa việc sử dụng nợ và vốn chủ sở hữu để tài trợ cho tài sản sẽ giúp cho các doanh nghiệp phải đối mặt với các vấn đề phá sản và khủng hoảng tài chính. Và công trình nghiên cứu sử dụng các nhân tố tác động lên CTV ngân hàng (biến độc lập) là:  Biến Lợi nhuận (Profitability) đƣợc tính bằng tỷ suất lợi nhuận = lợi nhuận trƣớc thuế/ tổng tài sản.  Biến Quy mô (Size) = logarit của tổng tài sản.

 Biến tăng trƣởng (Growth) = (Tổng tài sản (năm t1) - Tổng tài sản (năm t0))/Tổng tài sản (năm t0)  Biến tính thanh khoản (Liquidity) = Tài sản ngắn hạn/nợ ngắn hạn  Tài sản hữu hình (Tangibility of assets) = Tài sản cố định/Tổng tài sản  Biến tấm chắn thuế phi nợ (Non deb tax shield) = Khấu hao tài sản /Tổng tài sản Để đánh giá tác động của biến độc lập lên biến phụ thuộc, công trình nghiên cứu đã sử dụng mô hình hồi quy bình phƣơng nhỏ nhất kết quả công trình chứng minh rằng các biến độc lập có ảnh hƣởng lên biến phụ thuộc đại diện cho CTV của ngân hàng. Và hƣớng tác động cụ thể nhƣ sau: 6 Đối với các biến Lợi nhuận (Profitability), tài sản hữu hình (Tangibility of assets) và Tính thanh khoản (Liquidity) tác động ngƣợc chiều lên đòn bẩy tài chính với mức ý nghĩa trong tất cả các mô hình là nhỏ hơn 5%. Đối với các biến Quy mô (size) và Tăng trƣởng (Growth) tác động cùng chiều lên đòn bẩy tài chính với mức ý nghĩa trong các mô hình là nhỏ hơn 5%. Đối với biến tấm chắn thuế phi nợ (Non deb tax shield) không có ý nghĩa thống kê khi đánh giá tác động lên đòn bẩy tài chính Công trình nghiên cứu của Khizer Ali, Muhammad Farhan Akhtar và Shama Sadaqat về “Ý nghĩa thực tiễn của lý thuyết CTV: bằng chứng thực nghiệm từ NHTM tại Pakistan”.

Công trình nghiên cứu này dựa trên quy mô mẫu của 10 ngân hàng là 5 ngân hàng Đạo hồi và 5 ngân hàng truyền thống (đây chủ yếu là các ngân hàng nhà nƣớc) từ năm 2006 đến năm 2009. Để đánh giá tác động của các nhân tố lên CTV ngân hàng, công trình nghiên cứu cũng đã sử dụng biến đại diện cho CTV là đòn đòn bẩy tài chính (biến phụ thuộc) và đƣợc đo lƣờng: Đòn bẩy tài chính (LEV) = Tổng Nợ/Tổng tài sản (trong đó đòn bẩy tài chính đƣợc tính theo giá trị sổ sách).