Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các nhtm tại việt nam giai đoạn từ năm 2007 2011 luận văn thạc sĩ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu Phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các nhtm tại việt nam giai đoạn từ năm 2007, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Lê Bá Dương
• Người hướng dẫn: TS. Hay Sinh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Phân Tích Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Của Các Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam Giai Đoạn Từ Năm 2007 - 2011
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VỀ CẤU TRÚC VỐN NGÂN HÀNG
• 1.1. MỘT SỐ NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI
• 1.2. NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ NGHIÊN CỨU VỀ CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 – 2011
• 2.1. NGUỒN SỐ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THU THẬP SỐ LIỆU
• 2.1.1. Nguồn số liệu
• 2.1.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.2. CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CTV CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM
• 2.3. MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH CỦA ĐỀ TÀI
• 2.3.1. Giới thiệu mô hình kinh tế lượng
• 2.3.2. Phương pháp kiểm định
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 - 2011
• 3.1. THỰC TRẠNG CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN TỪ NĂM 2007 - 2011
• 3.2. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.2.1. Thống kê mô tả
• 3.2.2. Phân tích ma trận hệ số tương quan
• 3.2.3. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình
• 3.2.4. Kiểm định độ phù hợp của mô hình
• 3.2.5. Kiểm tra hiện tượng đa cộng tuyến của mô hình
• 3.2.6. Kết quả của mô hình
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Đối với các ngân hàng thương mại
• 4.2. Đối với Chính phủ và ngân hàng Nhà nước
• 4.3. GIỚI HẠN CỦA ĐỀ TÀI
• DANH SÁCH TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: DANH SÁCH CÁC NGÂN HÀNG CHỌN LÀM MẪU KHẢO SÁT TRONG MÔ HÌNH
• PHỤ LỤC 2: SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam 2007 2011

Cấu trúc vốn ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam giai đoạn 2007-2011 đã trải qua nhiều biến động. Thời kỳ này chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của hệ thống ngân hàng, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Các yếu tố như tình hình kinh tế, chính sách tài chính và quản lý rủi ro đã ảnh hưởng lớn đến cấu trúc vốn của các NHTM. Việc phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn là cần thiết để hiểu rõ hơn về sự phát triển của ngành ngân hàng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

1.1. Tình Hình Kinh Tế Việt Nam Giai Đoạn 2007 2011

Giai đoạn 2007-2011, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động lớn. Tăng trưởng GDP đạt mức cao, nhưng cũng đối mặt với lạm phát và khủng hoảng tài chính toàn cầu. Những yếu tố này đã tác động trực tiếp đến hoạt động của các NHTM, đặc biệt là trong việc quản lý cấu trúc vốn.

1.2. Đặc Điểm Cấu Trúc Vốn Của NHTM

Cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam chủ yếu bao gồm vốn chủ sở hữu và nợ. Tỷ lệ đòn bẩy tài chính thường cao, cho thấy sự phụ thuộc vào nguồn vốn vay. Điều này tạo ra áp lực lớn trong việc quản lý rủi ro và duy trì khả năng thanh khoản.

II. Các Nhân Tố Tác Động Đến Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam. Các yếu tố này bao gồm lợi nhuận, quy mô ngân hàng, tài sản hữu hình và tấm chắn thuế phi nợ. Việc phân tích các nhân tố này giúp xác định hướng đi cho các ngân hàng trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn.

2.1. Nhân Tố Lợi Nhuận Profitability

Lợi nhuận là một trong những yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến cấu trúc vốn. Các nghiên cứu cho thấy rằng tỷ suất lợi nhuận cao thường dẫn đến việc giảm tỷ lệ nợ, từ đó cải thiện khả năng tài chính của ngân hàng.

2.2. Nhân Tố Quy Mô Size

Quy mô ngân hàng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cấu trúc vốn. Ngân hàng lớn thường có khả năng tiếp cận nguồn vốn dễ dàng hơn và có thể duy trì tỷ lệ nợ thấp hơn so với ngân hàng nhỏ.

2.3. Nhân Tố Tài Sản Hữu Hình Tangibility

Tài sản hữu hình có thể được sử dụng làm tài sản đảm bảo cho các khoản vay. Ngân hàng có tỷ lệ tài sản hữu hình cao thường có khả năng vay mượn tốt hơn, từ đó ảnh hưởng đến cấu trúc vốn.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng

Phương pháp nghiên cứu cấu trúc vốn ngân hàng bao gồm việc sử dụng mô hình hồi quy và phân tích thống kê. Các phương pháp này giúp xác định mối quan hệ giữa các nhân tố tác động và cấu trúc vốn của NHTM.

3.1. Mô Hình Hồi Quy Đánh Giá Tác Động

Mô hình hồi quy được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các nhân tố như lợi nhuận, quy mô và tài sản hữu hình với cấu trúc vốn. Kết quả từ mô hình này cung cấp cái nhìn sâu sắc về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định tài chính của ngân hàng.

3.2. Phân Tích Thống Kê Mô Tả

Phân tích thống kê mô tả giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về dữ liệu, từ đó xác định các xu hướng và mẫu hình trong cấu trúc vốn của các NHTM. Điều này rất quan trọng để hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của ngân hàng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Từ Nghiên Cứu Cấu Trúc Vốn

Kết quả nghiên cứu về cấu trúc vốn có thể được áp dụng vào thực tiễn quản lý ngân hàng. Các NHTM có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh chiến lược tài chính và tối ưu hóa cấu trúc vốn của mình.

4.1. Chiến Lược Tối Ưu Hóa Cấu Trúc Vốn

Các ngân hàng có thể áp dụng các chiến lược tối ưu hóa cấu trúc vốn dựa trên kết quả nghiên cứu. Điều này bao gồm việc điều chỉnh tỷ lệ nợ và vốn chủ sở hữu để cải thiện khả năng sinh lời và giảm rủi ro.

4.2. Quản Lý Rủi Ro Tài Chính

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc quản lý rủi ro tài chính là rất quan trọng. Các ngân hàng cần có các biện pháp để giảm thiểu rủi ro từ việc sử dụng nợ, đồng thời duy trì khả năng thanh khoản.

V. Kết Luận Về Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam chịu ảnh hưởng từ nhiều nhân tố khác nhau. Việc hiểu rõ các yếu tố này sẽ giúp các ngân hàng có những quyết định tài chính hợp lý hơn trong tương lai.

5.1. Tương Lai Của Cấu Trúc Vốn Ngân Hàng

Trong tương lai, các NHTM cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh cấu trúc vốn của mình để phù hợp với tình hình kinh tế và thị trường. Điều này sẽ giúp họ duy trì sự ổn định và phát triển bền vững.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Tài Chính

Các nhà quản lý cần xem xét các chính sách tài chính để hỗ trợ các NHTM trong việc tối ưu hóa cấu trúc vốn. Điều này bao gồm việc tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2007 - 2011, hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) Việt Nam trải qua nhiều biến động mạnh mẽ về thanh khoản và an toàn vốn. Tỷ lệ đòn bẩy tài chính bình quân của các NHTM duy trì ở mức rất cao đạt 87,42%, trong khi nợ xấu toàn hệ thống gia tăng nhanh chóng từ 2,16% vào tháng 12/2010 lên tới 10,0% vào tháng 5/2012. Bên cạnh đó, sự mất cân đối về quy mô thể hiện rõ khi 9 ngân hàng lớn nhất đã chiếm đến 74,78% tổng tài sản của toàn ngành. Trước áp lực tuân thủ Nghị định 141/2006/NĐ-CP và Nghị định 10/2011/NĐ-CP về mức vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng, việc xác định cấu trúc vốn tối ưu trở thành vấn đề sống còn đối với các tổ chức tín dụng.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện nhằm giải quyết ba mục tiêu trọng tâm:

1. Đánh giá toàn diện thực trạng cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam trong chu kỳ 5 năm từ 2007 đến 2011.
2. Nhận diện và định lượng chiều hướng tác động của 5 nhân tố đặc trưng nội tại (khả năng sinh lời, quy mô tài sản, tính hữu hình của tài sản, tấm chắn thuế phi nợ và cơ hội tăng trưởng) đến đòn bẩy tài chính.
3. Xây dựng mô hình kinh tế lượng hồi quy đa biến phù hợp với đặc thù thị trường tài chính Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 27 NHTM Việt Nam, bao gồm 3 NHTM Nhà nước và 24 NHTM cổ phần. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng, giúp các nhà quản trị ngân hàng kiểm soát tỷ lệ nợ vay, tối ưu hóa chi phí sử dụng vốn và hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước ban hành chính sách tiền tệ an toàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng các lý thuyết tài chính doanh nghiệp kinh điển và hiện đại về cấu trúc vốn:

• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Được phát triển bởi Myers và Majluf (1984), lý thuyết này giả định rằng do sự bất cân xứng thông tin, doanh nghiệp sẽ ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ từ lợi nhuận giữ lại trước tiên, tiếp đến là phát hành nợ và cuối cùng mới huy động vốn cổ phần mới.
• Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory): Bắt nguồn từ các công trình của Modigliani và Miller (1958, 1963), lý thuyết khẳng định doanh nghiệp cân bằng giữa lợi ích của lá chắn thuế từ lãi vay với chi phí kiệt quệ tài chính và rủi ro phá sản để xác định tỷ lệ nợ tối ưu.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory) và Lý thuyết tín hiệu (Signaling Theory): Giải thích xung đột lợi ích giữa cổ đông, ban điều hành và chủ nợ trong việc lựa chọn đòn bẩy tài chính.

Các khái niệm và biến số chính trong mô hình nghiên cứu bao gồm:

• Đòn bẩy tài chính (LEV - Biến phụ thuộc): Tỷ lệ Tổng nợ trên Tổng tài sản, phản ánh mức độ phụ thuộc vào nguồn vốn vay nợ và tiền gửi huy động.
• Khả năng sinh lời (PROF): Tỷ lệ Lợi nhuận trước thuế trên Tổng tài sản (ROA).
• Tính hữu hình của tài sản (TANG): Tỷ lệ Tài sản cố định trên Tổng tài sản.
• Quy mô ngân hàng (SIZE): Logarit tự nhiên của Tổng tài sản.
• Tấm chắn thuế phi nợ (NDTS): Tỷ lệ Chi phí khấu hao trên Tổng tài sản.
• Cơ hội tăng trưởng (GROWTH): Tốc độ tăng trưởng Tổng tài sản hàng năm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định lượng thông qua kỹ thuật hồi quy bình phương bé nhất (OLS) trên dữ liệu bảng cân bằng (balanced panel data). Mẫu nghiên cứu gồm 27 NHTM thỏa mãn 4 tiêu chí khắt khe: hoạt động liên tục trên 14 năm, vốn điều lệ đạt tối thiểu 3.000 tỷ đồng đến năm 2011, không bị sáp nhập trước năm 2011 và có báo cáo tài chính kiểm toán đầy đủ từ năm 2007 đến năm 2011. Quy mô 27 ngân hàng chiếm 67,5% trong tổng số 40 NHTM tại Việt Nam, tạo ra 135 quan sát đảm bảo độ tin cậy và tính đại diện thống kê cao.

Dữ liệu thứ cấp được trích xuất trực tiếp từ báo cáo thường niên và báo cáo tài chính đã kiểm toán. Quá trình xử lý số liệu được thực hiện trên phần mềm SPSS 20 thông qua các bước kiểm định chặt chẽ:

1. Thống kê mô tả các biến theo từng năm và toàn bộ giai đoạn 5 năm.
2. Phân tích ma trận hệ số tương quan Pearson nhằm loại trừ hiện tượng tự tương quan giữa các biến độc lập.
3. Chạy hồi quy đa biến OLS để ước lượng hệ số tác động.
4. Kiểm định kiểm tra độ phù hợp của mô hình thông qua phân tích phương sai ANOVA (kiểm định F).
5. Đánh giá hiện tượng đa cộng tuyến bằng hệ số phóng đại phương sai (VIF) và hệ số Tolerance.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Mô hình hồi quy OLS mang lại giá trị hệ số xác định hiệu chỉnh R bình phương là 0,652. Điều này chứng minh rằng 65,2% sự biến thiên của cấu trúc vốn tại các NHTM Việt Nam được giải thích bởi 5 biến độc lập trong mô hình. Kiểm định ANOVA cho giá trị mức ý nghĩa thống kê rất nhỏ (Sig. < 0,001), khẳng định mô hình xây dựng hoàn toàn phù hợp với bộ dữ liệu thực tế. Tất cả các hệ số VIF đều nằm dưới ngưỡng 10, chứng tỏ mô hình không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến.

Các phát hiện cụ thể gồm:

• Quy mô ngân hàng (SIZE): Tác động cùng chiều mạnh nhất đến đòn bẩy tài chính với hệ số chuẩn hóa đạt mức ảnh hưởng 56,4% (Sig. < 0,05). Ngân hàng có quy mô tài sản càng lớn thì tỷ lệ đòn bẩy nợ càng cao.
• Khả năng sinh lời (PROF): Tác động ngược chiều có ý nghĩa thống kê ở mức 5% với mức độ ảnh hưởng đạt 37,5%. Ngân hàng có tỷ suất sinh lời trước thuế bình quân tăng thì tỷ lệ nợ trên tổng tài sản giảm.
• Tính hữu hình của tài sản (TANG): Tác động ngược chiều đến cấu trúc vốn với mức độ ảnh hưởng 12,9% (Sig. < 0,05).
• Tấm chắn thuế phi nợ (NDTS) và Cơ hội tăng trưởng (GROWTH): Cả hai biến số đều có mức ý nghĩa Sig. > 0,05, do đó không có ý nghĩa thống kê trong việc tác động đến đòn bẩy tài chính của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2007 - 2011.

Bảng tổng hợp thống kê mô tả trung bình các biến giai đoạn 2007 - 2011:

Tên biến	Ký hiệu	Giá trị trung bình	Giá trị nhỏ nhất	Giá trị lớn nhất	Chiều hướng tác động	Mức ý nghĩa (p-value)
Đòn bẩy tài chính	LEV	87,42%	49,40%	97,00%	Biến phụ thuộc	Không áp dụng
Khả năng sinh lời	PROF	1,57%	0,08%	5,18%	Nghịch chiều (-)	< 0,05
Tài sản hữu hình	TANG	2,00%	0,00%	22,56%	Nghịch chiều (-)	< 0,05
Quy mô ngân hàng	SIZE	7,53	6,06	8,66	Cùng chiều (+)	< 0,05
Tấm chắn thuế phi nợ	NDTS	0,10%	0,01%	0,43%	Nghịch chiều (-)	> 0,05
Cơ hội tăng trưởng	GROWTH	83,84%	-40,69%	1.266,18%	Cùng chiều (+)	> 0,05

Thảo luận kết quả

Kết quả quy mô ngân hàng (SIZE) tác động cùng chiều mạnh nhất (+56,4%) phản ánh chính xác thực tế hoạt động ngân hàng tại Việt Nam. Ngành kinh doanh tiền tệ hoạt động dựa trên niềm tin; các ngân hàng lớn sở hữu mạng lưới chi nhánh rộng khắp giúp khách hàng giao dịch thuận tiện, từ đó thu hút khối lượng tiền gửi thanh toán và tiền gửi tiết kiệm khổng lồ mà không cần tài sản thế chấp. Phát hiện này hoàn toàn đồng nhất với các nghiên cứu của Sajid Gul và cộng sự (2012) tại Pakistan và Mohammde Amidu (2007) tại Ghana.

Mối quan hệ nghịch biến giữa khả năng sinh lời (PROF) và đòn bẩy tài chính (-37,5%) củng cố vững chắc Lý thuyết trật tự phân hạng. Các ngân hàng có lợi nhuận cao sẽ chủ động trích lập lợi nhuận giữ lại để bổ sung vốn tự có, giảm thiểu áp lực vay nợ từ thị trường liên ngân hàng. Tuy nhiên, mức độ tác động của PROF chỉ ở mức trung bình do trong giai đoạn này, các NHTM chịu áp lực bắt buộc phải tăng vốn điều lệ theo quy định hành chính, khiến nguồn vốn chủ sở hữu tăng gấp 2,52 lần từ năm 2007 đến năm 2011.

Tính hữu hình của tài sản (TANG) mang hệ số âm (-12,9%), đi ngược lại Lý thuyết đánh đổi truyền thống nhưng lại tương đồng với thực tế các thị trường mới nổi. Tại Việt Nam, tài sản cố định chỉ chiếm bình quân 2,00% tổng tài sản ngân hàng. Người gửi tiền và các chủ nợ định chế không dựa vào tài sản hữu hình làm vật thế chấp mà căn cứ vào danh tiếng, mạng lưới và sự bảo trợ thanh khoản từ Ngân hàng Nhà nước.

Sự thiếu ý nghĩa thống kê của tấm chắn thuế phi nợ (NDTS) xuất phát từ việc các ngân hàng đều chịu chung một mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp cố định và tỷ lệ khấu hao tài sản cố định quá nhỏ (chỉ 0,10%). Đối với biến cơ hội tăng trưởng (GROWTH), sự đứt gãy diễn ra khi giai đoạn 2007 - 2009 các ngân hàng tăng trưởng tài sản bằng nợ huy động, nhưng đến giai đoạn 2010 - 2011 lại tập trung phát hành cổ phiếu tăng vốn điều lệ, làm triệt tiêu tính tuyến tính của biến tăng trưởng trong cả chu kỳ 5 năm.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả định lượng, các giải pháp tái cơ cấu vốn cần được triển khai đồng bộ giữa các chủ thể:

1. Đối với Ban điều hành các NHTM:

   • Tái cơ cấu tỷ lệ đòn bẩy tài chính: Lập kế hoạch giảm tỷ lệ nợ bình quân từ mức 88,99% xuống ngưỡng an toàn 80,0% - 82,0% trước năm 2015. Hạn chế cạnh tranh lãi suất huy động phi kỹ thuật nhằm bảo vệ biên lãi ròng (NIM).
   • Tăng cường tích lũy vốn tự có: Duy trì tỷ suất sinh lời trên tài sản (PROF) đạt trên 1,50% hàng năm, trích tối thiểu 30,0% - 50,0% lợi nhuận sau thuế vào các quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ và quỹ dự phòng tài chính.
   • Nâng cao chất lượng tài sản có: Kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng hàng năm dưới mức 20,0%, tập trung xử lý dứt điểm nợ xấu nhằm đưa tỷ lệ nợ xấu về dưới ngưỡng an toàn 3,0% theo chuẩn mực phân loại nợ quốc tế.

2. Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN):

   • Xây dựng lộ trình tăng vốn điều lệ linh hoạt: Ban hành các mốc yêu cầu nâng mức vốn tự có theo chu kỳ 3 - 5 năm rõ ràng, tránh gây sốc thanh khoản khiến các NHTM phải tăng trưởng tín dụng nóng từ 40,0% đến 80,0%/năm để bù đắp chi phí vốn.
   • Hoàn thiện khung giám sát an toàn vi mô và vĩ mô: Áp dụng nghiêm ngặt tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu (CAR) đạt mức 9,0% theo chuẩn Basel II, đồng thời thiết lập hệ thống cảnh báo sớm rủi ro thanh khoản dựa trên quy mô tài sản và tỷ lệ nợ ngắn hạn.

3. Đối với Chính phủ và Bộ Tài chính:

   • Phát triển thị trường vốn dài hạn: Đẩy mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp và trái phiếu thứ cấp ngân hàng trong giai đoạn 2013 - 2020, tạo kênh dẫn vốn trung và dài hạn an toàn giúp ngân hàng giảm thiểu tình trạng lấy vốn ngắn hạn cho vay dài hạn.
   • Minh bạch hóa thông tin tài chính: Yêu cầu 100% các NHTM áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế (IFRS) trước năm 2020 nhằm giảm thiểu sự bất cân xứng thông tin, hạ thấp chi phí đại diện cho toàn hệ thống.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và mô hình nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Hội đồng Quản trị và Ban Tổng Giám đốc các NHTM: Cung cấp mô hình toán định lượng giúp ban lãnh đạo hoạch định cơ cấu nguồn vốn tối ưu, cân đối giữa chi phí vốn chủ sở hữu và nợ vay, đồng thời dự báo nhu cầu vốn khi mở rộng quy mô mạng lưới chi nhánh.
• Cơ quan quản lý tiền tệ (Ngân hàng Nhà nước và Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng): Cung cấp bằng chứng thực nghiệm từ 135 quan sát của 27 ngân hàng, làm căn cứ điều chỉnh các văn bản quy phạm pháp luật về giới hạn an toàn vốn và định hướng tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng.
• Các nhà phân tích tài chính và nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán: Vận dụng hệ thống chỉ số về đòn bẩy tài chính (LEV), tỷ suất lợi nhuận (PROF) và quy mô (SIZE) để thẩm định sức khỏe tài chính, nhận diện ngân hàng có cơ cấu vốn an toàn trước khi ra quyết định giải ngân.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo chuẩn mực về quy trình nghiên cứu định lượng kinh tế lượng, từ thiết kế mô hình OLS, phân tích tương quan đến xử lý số liệu báo cáo tài chính ngân hàng trên SPSS.

Câu hỏi thường gặp

Đòn bẩy tài chính bình quân của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2007 - 2011 là bao nhiêu?

Tỷ lệ đòn bẩy tài chính bình quân (Tổng nợ/Tổng tài sản) của 27 NHTM trong suốt giai đoạn 5 năm đạt 87,42%. Mức đòn bẩy này có xu hướng tăng đều qua các năm: 85,67% năm 2007; 84,60% năm 2008; 88,32% năm 2009; 89,54% năm 2010 và đạt 88,99% vào năm 2011.

Nhân tố nào tác động mạnh nhất đến cấu trúc vốn của các ngân hàng thương mại?

Quy mô ngân hàng (SIZE) là nhân tố có tác động mạnh nhất với hệ số hồi quy chuẩn hóa đạt mức ảnh hưởng 56,4% cùng chiều (Sig. < 0,05). Ngân hàng có quy mô tổng tài sản càng lớn thì năng lực huy động vốn từ tiền gửi và vay nợ trên thị trường liên ngân hàng càng cao nhờ uy tín thương hiệu.

Vì sao khả năng sinh lời lại tác động nghịch biến đến đòn bẩy tài chính?

Kết quả nghiên cứu cho thấy khả năng sinh lời (PROF) tác động nghịch chiều đạt mức ảnh hưởng 37,5% (Sig. < 0,05). Điều này hoàn toàn phù hợp với Lý thuyết trật tự phân hạng: ngân hàng có tỷ suất lợi nhuận cao sẽ chủ động dùng lợi nhuận giữ lại để tái đầu tư và tăng vốn tự có, qua đó giảm tỷ trọng vay nợ bên ngoài.

Tại sao biến cơ hội tăng trưởng không có ý nghĩa thống kê trong mô hình tổng thể?

Biến cơ hội tăng trưởng (GROWTH) không có ý nghĩa thống kê (Sig. > 0,05) do sự thay đổi chính sách trong giai đoạn 2007 - 2011. Trong khi giai đoạn 2007 - 2009 các ngân hàng tăng tài sản bằng nợ huy động, thì giai đoạn 2010 - 2011 các ngân hàng bắt buộc phải nâng vốn điều lệ lên 3.000 tỷ đồng, làm triệt tiêu mối quan hệ tuyến tính xuyên suốt giữa tăng trưởng và đòn bẩy.

Cỡ mẫu 27 ngân hàng có đảm bảo tính đại diện khoa học cho hệ thống NHTM Việt Nam?

Cỡ mẫu 27 ngân hàng được chọn lọc trên tổng số 40 NHTM đang hoạt động, chiếm tỷ lệ 67,5% toàn hệ thống. Mẫu nghiên cứu bao gồm cả 3 NHTM Nhà nước lớn và 24 NHTM cổ phần hoạt động trên 14 năm, tạo ra 135 quan sát dữ liệu bảng cân bằng đảm bảo độ tin cậy và tính khái quát hóa cao.

Kết luận

Nghiên cứu về các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của 27 NHTM Việt Nam giai đoạn 2007 - 2011 đã mang lại những đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

• Khẳng định thực trạng đòn bẩy tài chính của các NHTM Việt Nam ở mức rất cao (bình quân 87,42%), làm gia tăng rủi ro thanh khoản khi thị trường tài chính biến động.
• Xác định quy mô ngân hàng (SIZE) là nhân tố thúc đẩy đòn bẩy tài chính mạnh nhất với mức tác động 56,4%, trong khi khả năng sinh lời (PROF) và tài sản hữu hình (TANG) có tác động kiềm chế đòn bẩy nợ lần lượt là 37,5% và 12,9%.
• Bác bỏ sự ảnh hưởng tuyến tính của tấm chắn thuế phi nợ (NDTS) và cơ hội tăng trưởng (GROWTH) đối với cấu trúc vốn ngân hàng trong chu kỳ chịu tác động từ chính sách pháp định vốn điều lệ 3.000 tỷ đồng.
• Cung cấp mô hình định lượng OLS có độ tương thích cao với hệ số R bình phương hiệu chỉnh đạt 65,2%, làm tiền đề phương pháp luận vững chắc cho các nghiên cứu tài chính thực nghiệm tiếp theo.
• Đề xuất hệ thống khuyến nghị thực thi đồng bộ nhằm giúp hệ thống NHTM giảm tỷ lệ đòn bẩy về mức 80,0% trước năm 2015 và chuẩn bị lộ trình áp dụng hiệp ước an toàn vốn Basel II trước năm 2016.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Các ngân hàng hiện nay đang đƣơng đầu với rất nhiều rủi ro trong hoạt động kinh doanh của mình, vì vậy các nhà quản trị đứng trƣớc sức ép tạo ra lợi nhuận ngày càng nhiều và làm sao giá trị ngân hàng đặc biệt là giá trị tài sản của cổ đông, những ngƣời chủ sở hữu của ngân hàng là cao nhất. Để làm đƣợc điều đó, nhà quản trị phải luôn có những quyết định quan trọng để định hƣớng ngân hàng đi theo hƣớng tốt nhất. Một trong các quyết định quan trọng đó là quyết định về cấu trúc vốn (CTV).

Trên thế giới đã có rất nhiều bài nghiên cứu về CTV của ngân hàng nhƣ: bài nghiên cứu của Sajid Gul, Muhammad Bital Khan, Nasir Razzad và Naveed Saif tại Pakistan chỉ ra rằng các nhân tố tỷ suất lợi nhuận, tài sản hữu hình và tính thanh khoản có tác động ngƣợc chiều lên đòn bẩy tài chính của ngân hàng, các nhân tố quy mô và tăng trƣởng tác động cùng chiều lên đòn bẩy tài chính còn nhân tố tấm chắn thuế phi nợ không có ý nghĩa thống kê, bài nghiên cứu của Khizer Ali, Muhammad Farhan Akhtar và Shama Sadaqat có kết quả biến tỷ suất lợi nhuận và tính thanh khoản tác động ngƣợc chiều lên đòn bẩy tài chính, đối với các biến quy mô ngân hàng và tấm chắn thuế phi nợ tác động cùng chiều lên đòn bẩy tài chính, đối với biến tài sản hữu hình không có ý nghĩa thống kê và nhiều bài nghiên cứu khác nhƣ của Mohammde Amidu về Xác định CTV của ngân hàng ở Ghana: Phƣơng pháp tiếp cận thực nghiệm, của Reint Gropp and Florian Heider (2009) về Xác định CTV của ngân hàng … Tuy nhiên hiện nay tại Việt Nam lại có rất ít bài nghiên cứu về CTV của ngân hàng, có phải do quan niệm các ngân hàng là ngành kinh doanh tiền tệ đƣợc sự quản lý chặt chẽ của Ngân hàng Nhà Nƣớc nên nguy cơ dẫn đến phá sản là thấp. Trƣớc tình hình của các ngân hàng trên thế giới và đặc biệt của các ngân hàng Việt Nam trong thời gian qua cho thấy sự suy giảm khả năng thanh khoản của các ngân hàng chẳng những gây ảnh hƣởng rất lớn đến tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng mà còn gây 2 ra hệ lụy rất xấu trong nền kinh tế dẫn đến ngƣời dân mất lòng tin vào hệ thống tài chính của đất nƣớc và ảnh hƣởng tiêu cực tiêu cực đến tình hình kinh tế. Chính cơ sở này đã đặt ra vấn đề cho các nhà nghiên cứu tại Việt Nam xem liệu các nhân tố của các nhà nghiên cứu trên thế giới có tác động đến CTV của các các ngân hàng thƣơng mại (NHTM) Việt Nam hay không và chiều hƣớng tác động nhƣ thế nào? Xuất phát từ các vấn đề trên tác giả đã chọn đề tài “PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CẤU TRÚC VỐN CỦA CÁC NHTM Ở VIỆT NAM TRONG GIA ĐOẠN TỪ 2007 – 2011” làm luận văn tốt nghiệp để nhằm làm sáng tỏ hơn các lý thuyết về cấu trúc vốn và giúp các NHTM Việt Nam trong việc hoạch định CTV cho mình 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là phân tích các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn của các NHTM Việt Nam.

Trên cơ sở đó, bài này sẽ tập trung trả lời cho các câu hỏi sau:  Thực tiễn cấu trúc vốn của các NHTM tại Việt Nam?  Các nhân tố tác động đến cấu trúc vốn tại các NHTM Việt Nam, chiều hƣớng và tác động nhƣ thế nào?  Mô hình định lƣợng nào để nhận diện các tác động này? 3.