Luận văn thạc sĩ các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tp hcm

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Ngọc Liên
• Người hướng dẫn: GS.TS Nguyễn Đông Phong
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh doanh thương mại
• Đề tài: Nhân Tố Quyết Định Lựa Chọn Ngân Hàng Thanh Toán Quốc Tế
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Tính mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.6. Kết cấu của báo cáo nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 2.1. Lý luận về thanh toán quốc tế
• 2.2. Khái niệm thanh toán quốc tế và phương thức thanh toán quốc tế
• 2.3. Các phương thức thanh toán quốc tế thông dụng. Tín dụng chứng từ (Documentary Credits)
• 2.4. Dịch vụ thanh toán quốc tế của các ngân hàng tại thành phố Hồ Chí Minh
• 2.5. Quyết định lựa chọn ngân hàng
• 2.6. Các tiêu chuẩn lựa chọn ngân hàng
• 2.7. Danh tiếng của ngân hàng
• 2.8. Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày
• 2.9. Sự thuận tiện
• 2.10. Mô hình nghiên cứu và các giả thuyết
• 3. CHƯƠNG 3: THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Quy trình nghiên cứu
• 3.2. Thiết kế nghiên cứu
• 3.3. Nghiên cứu định tính
• 3.4. Nghiên cứu định lượng
• 3.5. Phân tích dữ liệu
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ KIỂM ĐỊNH MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô tả mẫu
• 4.2. Kiểm định hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha
• 4.3. Phân tích yếu tố khám phá EFA
• 4.4. Phân tích nhân tố - Biến độc lập
• 4.5. Phân tích nhân tố - Biến phụ thuộc
• 4.6. Phân tích hồi quy đa biến
• 4.7. Phân tích hệ số tương quan lần 1
• 4.8. Kết quả phân tích hồi quy lần 1
• 4.9. Phân tích hệ số tương quan lần 2
• 4.10. Kết quả phân tích hồi quy lần 2
• 4.11. Dò tìm các vi phạm giả định cần thiết
• 4.12. Giả định liên hệ tuyến tính giữa biến phụ thuộc và các biến độc lập cũng như hiện tượng phương sai thay đổi (heteroskedasticity)
• 4.13. Giả định về phân phối chuẩn của phần dư
• 4.14. Giả định không có mối tương quan giữa các biến độc lập (đo lường đa cộng tuyến)
• 4.15. Thảo luận kết quả và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP
• 5.1. Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• Phụ lục A: Kết quả của nghiên cứu sơ bộ
• Phụ lục B: Bảng câu hỏi sử dụng trong nghiên cứu chính thức
• Phụ lục C: Danh sách doanh nghiệp tham gia điều tra
• Phụ lục D: Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế

Ngân hàng thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp. Việc lựa chọn ngân hàng phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí mà còn đảm bảo an toàn trong giao dịch. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế, từ đó đưa ra những giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm ngân hàng thanh toán quốc tế

Ngân hàng thanh toán quốc tế là tổ chức tài chính cung cấp dịch vụ thanh toán cho các giao dịch thương mại quốc tế. Các dịch vụ này bao gồm chuyển tiền, tín dụng chứng từ và các hình thức thanh toán khác.

1.2. Tầm quan trọng của ngân hàng trong xuất nhập khẩu

Ngân hàng không chỉ hỗ trợ tài chính mà còn giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro trong giao dịch quốc tế. Sự lựa chọn ngân hàng phù hợp có thể ảnh hưởng lớn đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.

II. Các thách thức trong việc lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế

Doanh nghiệp thường gặp nhiều khó khăn trong việc lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế. Các thách thức này bao gồm sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng, sự đa dạng trong dịch vụ và chi phí giao dịch.

2.1. Cạnh tranh giữa các ngân hàng

Sự cạnh tranh giữa các ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế ngày càng gia tăng, khiến doanh nghiệp khó khăn trong việc lựa chọn ngân hàng phù hợp.

2.2. Đa dạng dịch vụ và chi phí

Các ngân hàng cung cấp nhiều loại hình dịch vụ khác nhau với mức phí khác nhau, điều này tạo ra sự khó khăn cho doanh nghiệp trong việc so sánh và lựa chọn.

III. Phương pháp lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế hiệu quả

Để lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế hiệu quả, doanh nghiệp cần xem xét nhiều yếu tố như chi phí, độ tin cậy và chất lượng dịch vụ. Việc áp dụng các phương pháp phân tích sẽ giúp doanh nghiệp đưa ra quyết định chính xác hơn.

3.1. Đánh giá chi phí giao dịch

Chi phí giao dịch là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc lựa chọn ngân hàng. Doanh nghiệp cần so sánh các mức phí dịch vụ để tìm ra ngân hàng có chi phí hợp lý nhất.

3.2. Đánh giá độ tin cậy của ngân hàng

Độ tin cậy của ngân hàng là yếu tố quyết định trong việc lựa chọn. Doanh nghiệp cần xem xét danh tiếng và lịch sử hoạt động của ngân hàng trước khi quyết định.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế

Việc áp dụng các tiêu chí lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế vào thực tiễn sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình thanh toán và giảm thiểu rủi ro. Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp thành công thường có chiến lược rõ ràng trong việc lựa chọn ngân hàng.

4.1. Kinh nghiệm từ các doanh nghiệp thành công

Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công các tiêu chí lựa chọn ngân hàng, từ đó nâng cao hiệu quả trong hoạt động thanh toán quốc tế.

4.2. Kết quả nghiên cứu về lựa chọn ngân hàng

Nghiên cứu cho thấy rằng các yếu tố như chi phí, độ tin cậy và chất lượng dịch vụ có ảnh hưởng lớn đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong lựa chọn ngân hàng

Việc lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế là một quyết định quan trọng đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Trong tương lai, các ngân hàng cần cải thiện dịch vụ và giảm chi phí để thu hút khách hàng.

5.1. Tương lai của dịch vụ ngân hàng thanh toán quốc tế

Dịch vụ ngân hàng thanh toán quốc tế sẽ tiếp tục phát triển với sự gia tăng của công nghệ và nhu cầu từ doanh nghiệp.

5.2. Đề xuất cho các ngân hàng

Các ngân hàng cần chú trọng đến việc cải thiện chất lượng dịch vụ và giảm chi phí để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động xuất nhập khẩu đóng vai trò then chốt trong nền kinh tế Việt Nam, với kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2010-2013, đạt khoảng 300 tỷ USD vào năm 2012. Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, chiếm gần 25% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu quốc gia trong năm 2012. Trong bối cảnh đó, dịch vụ thanh toán quốc tế trở thành mắt xích không thể thiếu, giúp doanh nghiệp hạn chế rủi ro và đảm bảo tính thông suốt trong giao dịch với đối tác nước ngoài. Tuy nhiên, sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh đặt ra thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong việc lựa chọn ngân hàng phù hợp.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, đồng thời đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố. Nghiên cứu tập trung vào năm nhân tố chính: Giá cả, Cấp tín dụng, Danh tiếng ngân hàng, Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày và Sự thuận tiện. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng thương mại nhà nước và ngân hàng nước ngoài đang cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh trong năm 2013.

Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học giúp các ngân hàng hiểu rõ hơn về hành vi lựa chọn của khách hàng doanh nghiệp, từ đó đề xuất các chiến lược nâng cao tính cạnh tranh dịch vụ thanh toán quốc tế, góp phần thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết về thanh toán quốc tế và các mô hình lựa chọn ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp. Thanh toán quốc tế được hiểu là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh từ hoạt động kinh tế giữa các chủ thể ở các quốc gia khác nhau, thông qua các phương thức như chuyển tiền, nhờ thu và tín dụng chứng từ (LC). Mỗi phương thức có đặc điểm, ưu nhược điểm và mức độ rủi ro khác nhau, ảnh hưởng đến sự lựa chọn của doanh nghiệp.

Mô hình nghiên cứu tập trung vào năm khái niệm chính:

• Giá cả: Bao gồm phí dịch vụ và tỷ giá ngoại tệ, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí giao dịch của doanh nghiệp.
• Cấp tín dụng: Khả năng ngân hàng cung cấp tín dụng cho doanh nghiệp, đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nhu cầu vốn lớn.
• Danh tiếng ngân hàng: Được xây dựng dựa trên mô hình 5R (Relationship, Results, Responsibility, Role, Regulatory compliance), phản ánh uy tín và sự tin cậy của ngân hàng.
• Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày: Đánh giá năng lực xử lý giao dịch nhanh chóng, chính xác và chuyên nghiệp.
• Sự thuận tiện: Bao gồm vị trí chi nhánh, thời gian làm việc và hệ thống điểm giao dịch rộng khắp.

Các giả thuyết nghiên cứu đề xuất mối tương quan dương giữa từng nhân tố trên với quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện theo hai giai đoạn chính: định tính và định lượng. Giai đoạn định tính bao gồm phỏng vấn chuyên sâu với các chuyên gia và doanh nghiệp có kinh nghiệm trong lĩnh vực thanh toán quốc tế nhằm đánh giá sơ bộ thang đo. Giai đoạn định lượng sử dụng khảo sát với kích thước mẫu khoảng 200 doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại TP. Hồ Chí Minh, được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích để đảm bảo tính đại diện.

Dữ liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm SPSS 16.0, sử dụng các công cụ phân tích như hệ số Cronbach’s Alpha để kiểm định độ tin cậy thang đo, phân tích nhân tố khám phá (EFA) để xác định cấu trúc nhân tố, và phân tích hồi quy đa biến để kiểm tra mối quan hệ giữa các biến độc lập và biến phụ thuộc. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ tháng 1 đến tháng 9 năm 2013.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày là nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế, với hệ số hồi quy đạt khoảng 0.45, chiếm tỷ lệ ảnh hưởng lớn nhất trong mô hình. Điều này phản ánh nhu cầu của doanh nghiệp về sự nhanh chóng, chính xác và chuyên nghiệp trong xử lý giao dịch.

2. Cấp tín dụng đứng thứ hai về mức độ ảnh hưởng, với hệ số hồi quy khoảng 0.35. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu có nhu cầu vốn lớn và thường gắn bó với ngân hàng cấp tín dụng, tạo ra sự ràng buộc trong lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế.

3. Danh tiếng ngân hàng cũng có tác động tích cực, với hệ số hồi quy khoảng 0.25. Danh tiếng giúp doanh nghiệp cảm thấy an tâm về uy tín và khả năng thanh toán của ngân hàng, đặc biệt trong các giao dịch sử dụng thư tín dụng.

4. Giá cả dịch vụ có ảnh hưởng thấp hơn nhưng vẫn có tương quan dương đáng kể với quyết định lựa chọn, với hệ số hồi quy khoảng 0.15. Chi phí hợp lý giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí giao dịch, nhất là với các doanh nghiệp có khối lượng giao dịch lớn.

5. Sự thuận tiện tuy có ảnh hưởng tích cực nhưng mức độ thấp nhất trong năm nhân tố, với hệ số hồi quy khoảng 0.10. Điều này cho thấy doanh nghiệp ưu tiên các yếu tố chuyên môn và tài chính hơn là sự thuận tiện về vị trí hay thời gian giao dịch.

Kết quả phân tích hồi quy cho thấy mô hình giải thích được khoảng 68% biến thiên của quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế, thể hiện tính phù hợp cao. Các giả thuyết nghiên cứu đều được kiểm định và chấp nhận với mức ý nghĩa thống kê dưới 0.05.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến sự ưu tiên cao của yếu tố hiệu quả trong hoạt động thường ngày là do tính chất phức tạp và yêu cầu cao của nghiệp vụ thanh toán quốc tế, đòi hỏi ngân hàng phải xử lý chính xác, nhanh chóng và hỗ trợ kịp thời. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả này tương đồng với nghiên cứu của Nielsen et al. (1998) tại Úc và Khattak et al. (2010) tại Pakistan, khẳng định tính phổ quát của yếu tố này.

Cấp tín dụng được xem là yếu tố ràng buộc quan trọng, nhất là với các doanh nghiệp có quy mô vừa và lớn, phù hợp với các nghiên cứu của Schlesinger et al. (1987) và Zineldin (1995). Danh tiếng ngân hàng cũng đóng vai trò then chốt trong việc tạo dựng niềm tin, nhất là trong các giao dịch sử dụng thư tín dụng, phù hợp với mô hình 5R và các nghiên cứu của Fombrun (1996).

Mức độ ảnh hưởng thấp hơn của giá cả và sự thuận tiện phản ánh thực tế tại TP. Hồ Chí Minh, nơi các ngân hàng đều có mức phí cạnh tranh và hệ thống chi nhánh tương đối phát triển, nên doanh nghiệp ít coi đây là yếu tố quyết định hàng đầu. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện hệ số hồi quy của từng nhân tố, giúp trực quan hóa mức độ ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế: Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ hiện đại, đào tạo nhân viên chuyên sâu và tối ưu hóa quy trình xử lý giao dịch nhằm giảm thiểu sai sót và thời gian xử lý. Mục tiêu tăng tỷ lệ giao dịch thành công đúng hạn lên trên 95% trong vòng 12 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý dịch vụ thanh toán quốc tế.

2. Mở rộng và linh hoạt chính sách cấp tín dụng: Xây dựng các gói tín dụng phù hợp với đặc thù doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đồng thời cải thiện quy trình xét duyệt để rút ngắn thời gian cấp tín dụng xuống dưới 15 ngày. Chủ thể thực hiện: Phòng tín dụng doanh nghiệp.

3. Xây dựng và duy trì danh tiếng ngân hàng: Tăng cường minh bạch thông tin, thực hiện các chương trình CSR và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng để tạo dựng niềm tin lâu dài. Mục tiêu tăng điểm đánh giá uy tín trên các khảo sát khách hàng lên 8/10 trong 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Ban truyền thông và quan hệ khách hàng.

4. Cải thiện sự thuận tiện trong giao dịch: Mở rộng mạng lưới chi nhánh và điểm giao dịch, phát triển kênh ngân hàng điện tử (ebanking) để khách hàng có thể thực hiện giao dịch trực tuyến nhanh chóng. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng sử dụng dịch vụ trực tuyến lên 50% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: Ban công nghệ thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng: Giúp hiểu rõ các yếu tố quyết định lựa chọn dịch vụ thanh toán quốc tế của doanh nghiệp, từ đó xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phù hợp.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Cung cấp góc nhìn về các tiêu chí lựa chọn ngân hàng, giúp doanh nghiệp cân nhắc và lựa chọn đối tác ngân hàng tối ưu cho hoạt động thanh toán quốc tế.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế, tài chính: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu hành vi khách hàng doanh nghiệp trong lĩnh vực ngân hàng và thanh toán quốc tế.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách phát triển dịch vụ ngân hàng, thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh và nâng cao chất lượng dịch vụ thanh toán quốc tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày lại quan trọng nhất?
   Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần sự nhanh chóng, chính xác trong xử lý giao dịch để tránh rủi ro và tận dụng cơ hội kinh doanh, nên hiệu quả hoạt động ngân hàng là yếu tố quyết định.

2. Cấp tín dụng ảnh hưởng thế nào đến lựa chọn ngân hàng?
   Doanh nghiệp có nhu cầu vốn lớn thường gắn bó với ngân hàng cấp tín dụng, tạo ra sự ràng buộc trong việc lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế.

3. Danh tiếng ngân hàng có vai trò gì trong thanh toán quốc tế?
   Danh tiếng tạo niềm tin và đảm bảo khả năng thanh toán, đặc biệt quan trọng khi sử dụng phương thức tín dụng chứng từ (LC).

4. Giá cả dịch vụ có phải là yếu tố quyết định hàng đầu?
   Mặc dù quan trọng, nhưng tại TP. Hồ Chí Minh, giá cả không phải là yếu tố quyết định hàng đầu do mức phí cạnh tranh và sự cân nhắc các yếu tố khác như hiệu quả và tín dụng.

5. Sự thuận tiện ảnh hưởng thế nào đến quyết định lựa chọn?
   Sự thuận tiện giúp tiết kiệm thời gian và chi phí giao dịch, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng thấp hơn so với các yếu tố chuyên môn và tài chính.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định năm nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của doanh nghiệp xuất nhập khẩu tại TP. Hồ Chí Minh: Giá cả, Cấp tín dụng, Danh tiếng, Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày và Sự thuận tiện.
• Sự hiệu quả trong hoạt động thường ngày và cấp tín dụng là hai nhân tố có ảnh hưởng mạnh nhất.
• Mô hình nghiên cứu giải thích được khoảng 68% biến thiên trong quyết định lựa chọn ngân hàng.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để các ngân hàng xây dựng chiến lược nâng cao tính cạnh tranh dịch vụ thanh toán quốc tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất và mở rộng nghiên cứu sang các địa bàn khác nhằm hoàn thiện hơn mô hình hành vi khách hàng doanh nghiệp.

Hành động ngay hôm nay: Các ngân hàng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu nên phối hợp chặt chẽ để tối ưu hóa quy trình thanh toán quốc tế, nâng cao hiệu quả và giảm thiểu rủi ro trong giao dịch xuyên biên giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, và cơ sở lý luận cùng mô hình nghiên cứu ở chương 2, chương này đặc biệt giới thiệu quy trình nghiên cứu, thiết kế nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu. Chƣơng 4: Kết quả kiểm định mô hình nghiên cứu Chương 4 sẽ mô tả mẫu và giới thiệu kết quả của nghiên cứu sau khi phân tích dữ liệu. Dựa trên kết quả này, tác giả sẽ thực hiện nghiên cứu chuyên sâu về mỗi nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của khách hàng doanh nghiệp. Chƣơng 5: Kết luận và giải pháp Chương 5 tóm tắt những kết luận chính của nghiên cứu và đề xuất một số giải pháp dựa trên kết quả của những chương trước.

Tác giả cũng nhìn nhận một số hạn chế của đề tài và đưa ra hướng nghiên cứu trong tương lai. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 Tóm tắt chƣơng 1 Trong bối cảnh chất lượng dịch vụ ngang bằng và sự cạnh tranh giữa các ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế là ngày càng gay gắt, tác giả đã chọn thực hiện đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh” để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định lựa chọn ngân hàng thanh toán quốc tế và mức độ ảnh hưởng của chúng. Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi các ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế tại thành phố Hồ Chí Minh và thông qua 2 bước nghiên cứu định tính và nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu sẽ giúp phần nào lắp được lỗ hỏng trong lý thuyết về chủ đề này và là tài liệu tham khảo có giá trị đối với các ngân hàng, giúp các ngân hàng biết được khách hàng lựa chọn ngân hàng như thế nào, từ đó đề ra chiến lược hiệu quả để thu hút và giữ chân khách hàng.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Chƣơng 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Chương 2 giới thiệu cơ sở lý luận về thanh toán quốc tế, đặc điểm và rủi ro của từng phương thức đối với cả người bán và người mua. Bên cạnh đó tác giả sẽ khái quát tình hình cung cấp dịch vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh hiện nay, để người đọc có cái nhìn bao quát về thực trạng này. Tiếp theo, tác giả sẽ giới thiệu những nghiên cứu trong quá khứ về quyết định lựa chọn ngân hàng của khách hàng doanh nghiệp kèm theo những tiêu chuẩn lựa chọn ngân hàng cụ thể. Từ đó, tác giả xây dựng giả thuyết và đề nghị mô hình nghiên cứu.

Lý luận về thanh toán quốc tế 2. Khái niệm thanh toán quốc tế và phƣơng thức thanh toán quốc tế Trong quan hệ quốc tế sâu rộng giữa các quốc gia, quan hệ kinh tế (mà chủ yếu là ngoại thương) vẫn giữ một vị trị vô cùng quan trọng và là cơ sở cho các quan hệ quốc tế khác tồn tại và phát triển. Các hoạt động trao đổi quốc tế dẫn đến nhu cầu chi trả, thanh toán giữa các chủ thể ở các nước khác nhau từ đó hình thành và phát triển hoạt động thanh toán quốc tế, trong đó ngân hàng đóng vai trò cầu nối giữa các bên. Như vậy, Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân nước này với tổ chức, cá nhân nước khác, hay giữa một quốc gia với tổ chức quốc tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các nước liên quan.

Khái niệm trên cho thấy thanh toán quốc tế phục vụ cả hai lĩnh vực hoạt động là kinh tế và phi kinh tế. Tuy được phân chia như vậy nhưng trong thực tế giữa hai lĩnh vực này thường giao thoa với nhau. Trong các quy chế về thanh toán và thực tế tại các ngân hàng thương mại, người ta thường phân loại hoạt động thanh toán quốc tế thành hai lĩnh vực rõ ràng là: thanh toán trong ngoại thương (hay thanh toán mậu dịch) và thanh toán phi ngoại thương (hay thanh toán phi mậu dịch) TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 - Thanh toán trong ngoại thương: là việc thực hiện thanh toán trên cơ sở hàng hóa nhập khẩu và cung ứng các dịch vụ thương mại cho nước ngoài theo giá cả thị trường quốc tế. Cơ sở để các bên tiến hành mua bán và thanh toán cho nhau là hợp đồng ngoại thương.

- Thanh toán phi ngoại thương: là việc thực hiện thanh toán không liên quan đến hàng hoá xuất nhâp khẩu cũng như cung ứng lao vụ cho nước ngoài, nghĩa là thanh toán cho các hoạt động không mang tính thương mại. Đó là việc chi trả các chi phí của các cơ quan ngoại giao ở nước ngoài, các chi phí đi lại của các đoàn khách nhà nước, tổ chức và cá nhân, các nguồn tiền quà biếu, trợ cấp của cá nhân người nước ngoài cho cá nhân trong nước, các nguồn trợ cấp của một tổ chức từ thiện nước ngoài cho tổ chức, đoàn thể trong nước. Việc thanh toán giữa hai chủ thể thuộc hai quốc gia khác nhau phải được tiến hành thông qua ngân hàng bằng những phương thức thanh toán nhất định. Trần Hoàng Ngân (2008) đã định nghĩa phương thức thanh toán quốc tế là cách thức thực hiện chi trả một hợp đồng xuất nhập khẩu thông qua trung gian ngân hàng bằng cách trích tiền từ tài khoản của nhà nhập khẩu chuyển vào tài khoản của nhà xuất khẩu căn cứ vào hợp đồng ngoại thương và chứng từ do hai bên cung cấp cho ngân hàng.

Việc lựa chọn phương thức thanh toán quốc tế nào tùy thuộc vào sự thương lượng giữa hai bên và phù hợp với tập quán cũng như luật lệ trong thanh toán và buôn bán quốc tế. vụ thanh toán quốc tế tại các ngân hàng 2. Các phƣơng thức thanh toán quốc tế thông dụng Thanh toán quốc tế đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế thế giới và chủ yếu được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng trên toàn cầu. Ba phương thức thanh toán quốc tế thông dụng nhất hiện nay là: phương thức chuyển tiền, phương thức nhờ thu và phương thức tín dụng chứng từ.

Trần Hoàng Ngân (2008) đã giới thiệu 3 phương thức này như sau [6] TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Chuyển tiền (Telegraphic Transfer - TT) Chuyển tiền là phương thức thanh toán trong đó một khách hàng của ngân hàng (gọi là người chuyển tiền) yêu cầu ngân hàng chuyển một số tiền nhất định cho người thụ hưởng ở một địa điểm nhất định. Chuyển tiền gồm có hai hình thức: chuyển tiền trả trước và chuyển tiền trả sau. Chuyển tiền trả sau là hình thức chuyển tiền trả cho người xuất khẩu trước khi nhận hàng.

Ngược lại, chuyển tiền trả trước là hình thức mà trong đó người xuất khẩu được chuyển tiền trước khi giao hàng. Trên thực tế, hai phía có thể áp dụng chuyển tiền “hỗn hợp”, tức là trả trước một phần, trả sau một phần theo một tỷ lệ nhất định để giảm thiểu rủi ro cho cả hai. Trong phương thức này, ngân hàng phục vụ người chuyền tiền sẽ thực hiện việc chuyển tiền trong khi ngân hàng phục vụ người thụ hưởng sẽ tiến hành báo có. Có thể nói, chuyển tiền là nghiệp vụ thanh toán đơn giản, trong đó người chuyển tiền và người nhận tiền tiến hành thanh toán trực tiếp với nhau.

Ngân hàng khi thực hiện chuyển tiền chỉ đóng vai trò trung gian thanh toán theo ủy nhiệm để hưởng phí và không bị ràng buộc bất cứ trách nhiệm gì đối với người chuyển và người thụ hưởng. Ƣu nhƣợc điểm và điều kiện vận dụng: Trong phương thức chuyển tiền, ngân hàng chỉ là trung gian thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu của khách hàng và nhận phí dịch vụ chứ không bị ràng buộc gì cả. Việc giao hàng của bên xuất khẩu và trả tiền của bên nhập khẩu hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng và thiện chí của mỗi bên. Vì vậy, quyền lợi của người xuất khẩu khó đảm bảo nếu chuyển tiền trả sau.

Trái lại, quyền lợi của người nhập khẩu khó đảm bảo nếu chuyển tiền trả trước. Phương thức chuyển tiền có ưu điểm là thủ tục thanh toán đơn giản, thời gian thanh toán nhanh chóng và phí dịch vụ ngân hàng thấp so với các phương thức khác. Bên xuất khẩu và nhập khẩu thường áp dụng phương thức này trong trường hợp hai bên mua bán có quan hệ lâu đời và tín nhiệm lẫn nhau hay khi giá trị hợp TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 13 đồng mua bán không lớn lắm. Khi phát sinh mâu thuẫn quyền lợi hoặc thiếu tín nhiệm lẫn nhau, trong thương lượng hai bên sử dụng phương thức khác thích hợp.

Nhờ thu (Collection) Nhờ thu là phương thức thanh toán trong đó người xuất khẩu sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng hoặc cung ứng dịch vụ tiến hàng ủy thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền từ nhà nhập khẩu dựa trên cơ sở hối phiếu và chứng từ do người xuất khẩu lập ra. Trong phương thức nhờ thu, các ngân hàng tham gia vào quá trình thanh toán sâu hơn so với phương thức chuyển tiền. Mức độ tham gia của các ngân hàng vào quá trình nhờ thu phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung các chỉ thị và những gì (chứng từ) mà người bán ủy quyền cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ. Điểm cần lưu ý là trong mọi trường hợp thì hành động của ngân hàng luôn tuân theo các quy tắc chuẩn quốc tế, đó là Uniform Rules For Collection No.522- Qui tắc thống nhất về nhờ thu số 522, bản sửa đổi năm 1995 do Phòng Thương mại Quốc tế ban hành.

Các loại nhờ thu căn bản - Nhờ thu phiếu trơn (Clean Collections) Nhờ thu phiếu trơn là phương thức thanh toán, trong đó, người bán gửi hàng và bộ chứng từ thương mại trực tiếp cho người mua, sau đó gửi yêu cầu đòi tiền (hối phiếu ký phát) qua ngân hàng phục vụ mình để ngân hàng này thu hộ số tiền hối phiếu. Trong phương thức nhờ thu phiếu trơn, người bán mất quyền kiểm soát hàng hóa và chưa được thanh toán cũng như không có bảo lãnh thanh toán ngay từ lúc hàng gửi đi, do đó rủi ro thanh toán hoàn toàn thuộc về người bán. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 14 - Nhờ thu kèm chứng từ dạng DA (Document Collection DA) Đây là nhờ thu, trong đó người bán ủy thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền trên cơ sở bộ chứng từ. Bộ chứng từ nhờ thu bao gồm yêu cầu đòi tiền (hối phiếu) và kèm theo chứng từ thương mại.