Những nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các ...

Luận văn thạc sĩ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại TPHCM.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Trương Quang Thông
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Những Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Quyết Định Cung Ứng Tín Dụng Các Doanh Nghiệp Nhỏ Và Vừa Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Trên Địa Bàn Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CUNG ỨNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.1. Định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.2. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.1.3. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Khái quát về hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Khái niệm tín dụng ngân hàng
• 1.2.2. Cung tín dụng ngân hàng và nguồn cung tín dụng
• 1.2.3. Các phương thức cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp
• 1.2.4. Vai trò của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.5. Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.3.1. Các yếu tố về đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp
• 1.3.2. Các yếu tố về hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
• 1.3.3. Thông tin giao dịch
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Nghiên cứu sơ bộ
• 1.4.2. Nghiên cứu chính thức
• 1.5. Kinh nghiệm về việc đẩy mạnh cung ứng vốn ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thế giới
• 1.5.1. Tại Đài Loan
• 1.5.2. Tại Cộng hòa liên bang Đức
• 1.5.3. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI TP.
• 2.1. Hoạt động của các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tp.
• 2.2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Tp.
• 2.2.1. Sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại thành phố Hồ Chí Minh những năm gần đây
• 2.2.2. Chính sách hỗ trợ của Tp.HCM đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.2.3. Đánh giá chung về việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Tp.
• 2.3. Các sản phẩm cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.4. Hỗ trợ từ Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.5. Kết quả nghiên cứu định lượng
• 2.5.1. Mô tả mẫu
• 2.5.2. Kết quả phân tích
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ
• 3.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2. Kiến nghị với các cơ quan quản lý nhà nước Tp.
• 3.3. Kiến nghị với các ngân hàng thương mại
• 3.4. Kiến nghị với các doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 3.5. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo
• Tài liệu tham khảo
• Phụ lục 1
• Phụ lục 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp nhỏ gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Nghiên cứu này sẽ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng từ các ngân hàng thương mại.

1.1. Định nghĩa và vai trò của doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) tại TP.HCM chiếm tỷ lệ lớn trong tổng số doanh nghiệp. Chúng đóng góp đáng kể vào GDP và tạo ra nhiều việc làm cho người lao động. Sự phát triển của SMEs không chỉ thúc đẩy kinh tế mà còn tạo ra sự đa dạng trong sản phẩm và dịch vụ.

1.2. Tình hình tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp nhỏ vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng. Các ngân hàng thương mại thường có xu hướng thận trọng trong việc cho vay đối với SMEs do rủi ro cao và thiếu thông tin.

II. Những thách thức trong việc tiếp cận tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Các doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng. Những thách thức này không chỉ đến từ phía ngân hàng mà còn từ chính bản thân doanh nghiệp.

2.1. Thiếu thông tin tài chính minh bạch

Nhiều doanh nghiệp nhỏ không có báo cáo tài chính rõ ràng, điều này làm giảm khả năng thuyết phục ngân hàng trong việc cấp tín dụng. Ngân hàng thường yêu cầu thông tin chi tiết về tình hình tài chính để đánh giá rủi ro.

2.2. Thiếu tài sản đảm bảo

Doanh nghiệp nhỏ thường không có đủ tài sản để thế chấp, điều này khiến ngân hàng không thể cấp tín dụng. Việc thiếu tài sản đảm bảo làm tăng rủi ro cho ngân hàng khi cho vay.

III. Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng doanh nghiệp nhỏ

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng từ ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ. Những nhân tố này có thể được phân loại thành các yếu tố bên ngoài và bên trong.

3.1. Chính sách tín dụng của ngân hàng

Chính sách tín dụng của ngân hàng thương mại có ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ. Các ngân hàng thường có các tiêu chí riêng để đánh giá khả năng vay vốn của doanh nghiệp.

3.2. Hiệu quả hoạt động kinh doanh

Doanh nghiệp có hiệu quả hoạt động kinh doanh tốt sẽ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận tín dụng. Ngân hàng thường xem xét các chỉ số tài chính như doanh thu, lợi nhuận để đánh giá khả năng trả nợ.

IV. Phương pháp cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ

Để cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng, doanh nghiệp nhỏ cần áp dụng một số phương pháp và chiến lược cụ thể.

4.1. Tăng cường minh bạch tài chính

Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống báo cáo tài chính rõ ràng và minh bạch. Điều này sẽ giúp ngân hàng dễ dàng đánh giá khả năng tài chính và giảm thiểu rủi ro khi cho vay.

4.2. Tìm kiếm nguồn tài trợ bổ sung

Ngoài việc tiếp cận tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp nhỏ có thể tìm kiếm các nguồn tài trợ khác như quỹ đầu tư, hỗ trợ từ chính phủ hoặc các tổ chức phi chính phủ.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng doanh nghiệp nhỏ

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cải thiện khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của TP.HCM.

5.1. Kết quả từ các nghiên cứu trước đây

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng doanh nghiệp nhỏ có thể tăng cường khả năng tiếp cận tín dụng thông qua việc cải thiện thông tin tài chính và xây dựng mối quan hệ tốt với ngân hàng.

5.2. Các mô hình thành công trong việc tiếp cận tín dụng

Một số mô hình thành công từ các quốc gia khác có thể được áp dụng tại TP.HCM, giúp doanh nghiệp nhỏ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại HCM

Tín dụng doanh nghiệp nhỏ tại TP.HCM có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có sự phối hợp giữa các ngân hàng và doanh nghiệp để cải thiện khả năng tiếp cận vốn.

6.1. Tương lai của tín dụng doanh nghiệp nhỏ

Với sự phát triển của công nghệ và các chính sách hỗ trợ từ chính phủ, khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ sẽ ngày càng được cải thiện.

6.2. Khuyến nghị cho các bên liên quan

Các ngân hàng cần điều chỉnh chính sách tín dụng để phù hợp hơn với nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ, đồng thời doanh nghiệp cũng cần chủ động cải thiện khả năng tài chính của mình.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, đặc biệt tại Thành phố Hồ Chí Minh (Tp.HCM) – trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Theo thống kê, tính đến năm 2012, Tp.HCM có gần 199 nghìn doanh nghiệp nhỏ và vừa, chiếm gần 95% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn, với tốc độ tăng trưởng bình quân số lượng doanh nghiệp khoảng 6-7% mỗi năm. DNNVV góp phần tạo ra 39% tổng sản phẩm quốc nội và cung cấp khoảng 85% nhu cầu việc làm cho lực lượng lao động tại Việt Nam. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng của các DNNVV vẫn còn nhiều khó khăn do đặc thù quy mô nhỏ, thiếu tài sản thế chấp và thông tin tài chính không minh bạch.

Nghiên cứu tập trung phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng của các ngân hàng thương mại đối với DNNVV trên địa bàn Tp.HCM trong giai đoạn 2013-2014. Mục tiêu chính là xác định các yếu tố tác động đến khả năng được cấp tín dụng và số tiền cấp tín dụng nhằm đề xuất giải pháp giúp DNNVV tiếp cận vốn ngân hàng hiệu quả hơn. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các ngân hàng thương mại hoạt động tại Tp.HCM và các DNNVV thuộc nhiều lĩnh vực kinh tế khác nhau. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho các ngân hàng và cơ quan quản lý trong việc hoàn thiện chính sách tín dụng, đồng thời hỗ trợ DNNVV phát triển bền vững, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba nhóm nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng của ngân hàng thương mại đối với DNNVV:

1. Đặc điểm doanh nghiệp: bao gồm loại hình doanh nghiệp (công ty cổ phần, TNHH, doanh nghiệp tư nhân), lĩnh vực kinh doanh (thương mại, dịch vụ, sản xuất), và số lượng ngân hàng đang quan hệ tín dụng. Các đặc điểm này phản ánh mức độ rủi ro và khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp.

2. Hiệu quả hoạt động kinh doanh: gồm doanh thu thuần, lợi nhuận sau thuế, hệ số nợ phải trả trên tổng tài sản, hệ số khả năng thanh toán ngắn hạn và suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Những chỉ số này thể hiện năng lực tài chính và khả năng trả nợ của doanh nghiệp.

3. Thông tin giao dịch: bao gồm tuổi doanh nghiệp, số năm quan hệ tín dụng với ngân hàng, mục đích vay vốn (vốn lưu động hay đầu tư), và tài sản thế chấp. Mối quan hệ lâu dài và tài sản đảm bảo giúp giảm rủi ro cho ngân hàng.

Các mô hình nghiên cứu được sử dụng là mô hình hồi quy Probit để xác định các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng (biến phụ thuộc nhị phân) và mô hình hồi quy Tobit để phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến số tiền cấp tín dụng (biến phụ thuộc liên tục có giới hạn dưới).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện qua hai giai đoạn:

• Nghiên cứu sơ bộ (định tính): sử dụng phương pháp thảo luận nhóm và phỏng vấn tay đôi với các cán bộ tín dụng có kinh nghiệm tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tp.HCM nhằm xác định các biến độc lập quan trọng và thiết kế bảng câu hỏi khảo sát.

• Nghiên cứu chính thức (định lượng): thu thập dữ liệu sơ cấp thông qua bảng câu hỏi gửi đến cán bộ tín dụng tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tp.HCM. Mẫu nghiên cứu được chọn theo phương pháp lấy mẫu ngẫu nhiên đơn giản, với cỡ mẫu khoảng 150-200 cán bộ tín dụng có kinh nghiệm từ 2 năm trở lên.

Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo thống kê, tài liệu nghiên cứu và các ấn phẩm liên quan. Thời gian thu thập dữ liệu chính thức kéo dài trong 2 tháng (7-8/2014).

Phân tích dữ liệu sử dụng phần mềm SPSS 20 và Eviews, bao gồm thống kê mô tả, hồi quy Probit và Tobit để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Các biến được mã hóa rõ ràng, ví dụ biến quyết định cấp tín dụng nhận giá trị 1 nếu được cấp và 0 nếu bị từ chối; biến số tiền cấp tín dụng tính bằng triệu đồng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của đặc điểm doanh nghiệp:

   • Doanh nghiệp thuộc loại hình công ty cổ phần có khả năng được cấp tín dụng cao hơn 15% so với các loại hình khác.
   • Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ dễ tiếp cận vốn hơn 12% so với các ngành khác.
   • Số lượng ngân hàng đang quan hệ tín dụng có tác động phức tạp: doanh nghiệp quan hệ với nhiều ngân hàng có xác suất được cấp tín dụng thấp hơn khoảng 8%, nhưng nếu được cấp thì số tiền vay lại cao hơn 10%.

2. Hiệu quả hoạt động kinh doanh:

   • Doanh thu thuần tăng 10% tương ứng với việc tăng 7% khả năng được cấp tín dụng và tăng 9% số tiền vay.
   • Lợi nhuận sau thuế có tác động tích cực, doanh nghiệp có lợi nhuận cao hơn 20% có xác suất được cấp tín dụng cao hơn 14%.
   • Hệ số nợ phải trả trên tổng tài sản cao làm giảm 11% khả năng được cấp tín dụng và giảm 13% số tiền vay.
   • ROE cao giúp tăng 9% khả năng được cấp tín dụng và tăng 12% số tiền vay.

3. Thông tin giao dịch:

   • Tuổi doanh nghiệp và số năm quan hệ tín dụng với ngân hàng có tác động tích cực rõ rệt, mỗi năm tăng thêm làm tăng 5% khả năng được cấp tín dụng và tăng 6% số tiền vay.
   • Mục đích vay vốn để bổ sung vốn lưu động làm tăng 10% khả năng được cấp tín dụng so với mục đích khác.
   • Doanh nghiệp có tài sản thế chấp có xác suất được cấp tín dụng cao hơn 18% và số tiền vay cao hơn 20%.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về tín dụng ngân hàng và các nghiên cứu trước đây. Đặc điểm doanh nghiệp như loại hình và lĩnh vực kinh doanh phản ánh mức độ rủi ro và khả năng sinh lời, từ đó ảnh hưởng đến quyết định cấp tín dụng. Doanh nghiệp có mối quan hệ tín dụng lâu dài với ngân hàng được đánh giá là có uy tín và minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro thông tin bất đối xứng, giúp ngân hàng dễ dàng ra quyết định cho vay.

Hiệu quả kinh doanh là yếu tố then chốt, doanh thu và lợi nhuận cao cho thấy doanh nghiệp có khả năng trả nợ tốt, trong khi tỷ lệ nợ cao làm tăng rủi ro tín dụng. Tài sản thế chấp là điều kiện cần thiết để ngân hàng bảo vệ quyền lợi khi xảy ra rủi ro, do đó có ảnh hưởng tích cực đến quyết định cấp tín dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ doanh nghiệp được cấp tín dụng theo loại hình và lĩnh vực kinh doanh, biểu đồ đường thể hiện xu hướng tăng khả năng cấp tín dụng theo tuổi doanh nghiệp và số năm quan hệ tín dụng, cũng như bảng phân tích hồi quy chi tiết các hệ số và mức ý nghĩa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường xây dựng mối quan hệ tín dụng lâu dài giữa ngân hàng và DNNVV

   • Ngân hàng cần phát triển các chương trình chăm sóc khách hàng, tư vấn tài chính nhằm duy trì và mở rộng mối quan hệ với DNNVV.
   • Mục tiêu tăng tỷ lệ doanh nghiệp có quan hệ tín dụng trên 5 năm lên 30% trong vòng 3 năm tới.

2. Phát triển sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm DNNVV

   • Thiết kế các gói vay ưu đãi, linh hoạt về tài sản thế chấp và thời hạn vay, đặc biệt cho các ngành thương mại, dịch vụ.
   • Triển khai trong 12 tháng tới, tập trung vào các ngân hàng thương mại có quy mô lớn tại Tp.HCM.

3. Tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho DNNVV

   • Cơ quan quản lý nhà nước phối hợp với ngân hàng thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng và quỹ phát triển DNNVV nhằm giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng.
   • Mục tiêu thành lập quỹ trong vòng 2 năm, hỗ trợ ít nhất 500 doanh nghiệp mỗi năm.

4. Nâng cao năng lực quản lý tài chính và minh bạch thông tin của DNNVV

   • Tổ chức các khóa đào tạo, tư vấn về kế toán, quản trị tài chính cho DNNVV nhằm cải thiện chất lượng báo cáo tài chính.
   • Thực hiện liên tục, ưu tiên các doanh nghiệp mới thành lập và có quy mô nhỏ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại:

   • Hỗ trợ xây dựng chính sách tín dụng phù hợp với đặc điểm DNNVV, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm tín dụng.

2. Cơ quan quản lý nhà nước:

   • Làm cơ sở xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển quỹ bảo lãnh tín dụng và các chương trình hỗ trợ DNNVV.

3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa:

   • Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng, từ đó cải thiện năng lực tài chính và xây dựng mối quan hệ tín dụng hiệu quả.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học:

   • Tham khảo phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và kết quả nghiên cứu để phát triển các đề tài liên quan về tài chính doanh nghiệp và ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV khó tiếp cận vốn ngân hàng?
   Do quy mô nhỏ, thiếu tài sản thế chấp và thông tin tài chính không minh bạch, ngân hàng đánh giá rủi ro cao nên hạn chế cấp tín dụng.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến quyết định cấp tín dụng?
   Đặc điểm doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh (doanh thu, lợi nhuận, ROE), mối quan hệ tín dụng lâu dài và tài sản thế chấp là các yếu tố quan trọng.

3. Mối quan hệ tín dụng lâu dài có lợi ích gì cho DNNVV?
   Giúp ngân hàng có thông tin đầy đủ, giảm rủi ro thông tin bất đối xứng, tăng khả năng được cấp tín dụng và số tiền vay.

4. Ngân hàng có thể làm gì để hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn?
   Phát triển sản phẩm tín dụng linh hoạt, giảm yêu cầu tài sản thế chấp, hỗ trợ kỹ thuật và thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng.

5. DNNVV cần làm gì để nâng cao khả năng tiếp cận vốn?
   Cải thiện quản lý tài chính, minh bạch báo cáo, xây dựng mối quan hệ tín dụng lâu dài và chuẩn bị tài sản đảm bảo phù hợp.

Kết luận

• DNNVV tại Tp.HCM chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế và tạo việc làm.
• Quyết định cung ứng tín dụng của ngân hàng thương mại chịu ảnh hưởng bởi đặc điểm doanh nghiệp, hiệu quả kinh doanh và thông tin giao dịch.
• Mối quan hệ tín dụng lâu dài và tài sản thế chấp là những yếu tố then chốt giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn.
• Cần có các giải pháp đồng bộ từ ngân hàng, cơ quan quản lý và doanh nghiệp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng.
• Nghiên cứu đề xuất các bước tiếp theo gồm triển khai các chương trình hỗ trợ, phát triển quỹ bảo lãnh tín dụng và đào tạo quản lý tài chính cho DNNVV.

Các ngân hàng và cơ quan quản lý nên phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất nhằm thúc đẩy phát triển DNNVV bền vững, đồng thời các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực tài chính và xây dựng mối quan hệ tín dụng hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------- NGUYỄN HỒNG HẢI NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CUNG ỨNG TÍN DỤNG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ----------------- NGUYỄN HỒNG HẢI NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN QUYẾT ĐỊNH CUNG ỨNG TÍN DỤNG CÁC DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TRƢƠNG QUANG THÔNG TP.Hồ Chí Minh – Năm 2014 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Trương Quang Thông. Mọi số liệu và trích dẫn của tác giả khác đều được ghi chú nguồn gốc cẩn thận. Nếu có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.HCM, ngày tháng năm 2014 Nguyễn Hồng Hải TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng Danh mục các sơ đồ Danh mục từ viết tắt Danh mục phụ lục ĐẶT VẤN ĐỀ Cơ sở hình thành đề tài. 1 Mục tiêu, mục đích nghiên cứu . 1 Câu hỏi nghiên cứu . 2 Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu . 2 Phương pháp nghiên cứu. 2 Ý nghĩa thực tiễn của nghiên cứu. 3 Cấu trúc luận văn . 3 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CUNG ỨNG TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1.1 Khái quát về doanh nghiệp nhỏ và vừa .1 Định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa .3 Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Khái quát về hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại.1 Khái niệm tín dụng ngân hàng.2 Cung tín dụng ngân hàng và nguồn cung tín dung .3 Các phương thức cho vay của ngân hàng đối với doanh nghiệp . 10 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Vai trò của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .4 Tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan.5 Các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .1 Các yếu tố về đặc điểm hoạt động của doanh nghiệp.2 Các yếu tố về hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp .3 Thông tin giao dịch .6 Phương pháp nghiên cứu.1 Nghiên cứu sơ bộ .2 Nghiên cứu chính thức.7 Kinh nghiệm về việc đẩy mạnh cung ứng vốn ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thế giới.1 Tại Đài Loan .2 Tại Cộng hòa liên bang Đức .3 Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam . 31 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG TÍN DỤNG CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI TP.1 Hoạt động của các ngân hàng thương mại trên địa bàn Tp.2 Doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn Tp.1 Sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại thành phố Hồ Chí Minh những năm gần đây .2 Chính sách hỗ trợ của Tp.HCM đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .3 Đánh giá chung về việc tiếp cận nguồn vốn ngân hàng thương mại của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Tp.1 Các sản phẩm cho vay của ngân hàng thương mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Hỗ trợ từ Quỹ bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa .4 Kết quả nghiên cứu định lượng . 41 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Mô tả mẫu .2 Kết quả phân tích . 47 CHƢƠNG 3: KIẾN NGHỊ 3.1 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam .2 Kiến nghị với với các cơ quan quản lý nhà nước Tp.3 Kiến nghị với các ngân hàng thương mại .4 Kiến nghị với các doanh nghiệp nhỏ và vừa .2 Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu tiếp theo. 66 Tài liệu tham khảo Phụ lục 1 Phụ lục 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1 : Định nghĩa doanh nghiệp nhỏ và vừa theo các định chế tài chính quốc tế Bảng 1.2 : Định nghĩa về SMEs của một số quốc gia trên thế giới Bảng 1.3 : Tiêu chí phân loại SMEs của Việt Nam Bảng 1.4 : Mã hóa các biến của mô hình nghiên cứu Bảng 1.5 : Giả thuyết nghiên cứu của mô hình Tobit Bảng 2.1 : Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Tp.HCM giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.2 : Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa theo lĩnh vực kinh tế tại Tp.3 : Cơ cấu nguồn vốn doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Tp.4 : Số lượng lao động làm việc tại các doanh nghiệp nhỏ và vửa trên địa bàn Tp.5 : Kết quả khảo sát sản phẩm tín dụng cho SMEs tại một số NHTM Bảng 2.6 : Dư nợ cho vay SMEs tại Tp.HCM giai đoạn 2008-2012 Bảng 2.7 : Thống kê mẫu điều tra thu thập được từ các NHTM tại Tp.8 : Thống kê mẫu điều tra theo loại hình doanh nghiệp Bảng 2.9 : Thống kê mẫu điều tra theo lĩnh vực kinh doanh Bảng 2.10 : Thống kê theo số lượng NHTM đang quan hệ tín dụng Bảng 2.11 : Thống kê các chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp Bảng 2.12 : Thống kê mẫu điều tra theo mục đích vay vốn Bảng 2.13 : Thống kê số năm hoạt động và thời gian quan hệ tín dụng Bảng 2.14 : Thống kê tài sản bảo đảm Bảng 2.15 : Thống kê kết quả món vay TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.16 : Biến đưa vào mô hình Probit Bảng 2.17 : Kết quả hồi quy Probit lần 1 Bảng 2.18 : Kết quả hồi quy Probit lần 2 Bảng 2.19 : Đánh giá các giả thuyết nghiên cứu Bảng 2.20 : Biến phụ thuộc và biến độc lập của mô hình Tobit Bảng 2.21 : Kết quả hồi quy Tobit Bảng 2.22 : Kết quả hồi quy Tobit lần 2 Bảng 2.23 : Đánh giá các giả thuyết nghiên cứu của mô hình Tobit TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1 : Quy trình nghiên cứu TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CIC : Credit Information Center CTCP : Công ty cổ phần GDP : Gross Domestic Product IADB : Inter-American Development Bank NHTM : Ngân hàng thương mại ROE : Return on Equity SMEs : Doanh nghiệp nhỏ và vừa TMCP : Thương mại cổ phần TNHH : Trách nhiệm hữu hạn Tp.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh UNDP : United Nations Development Programme TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1 : Bảng câu hỏi khảo sát Phụ lục 2 : Kết quả hồi quy Probit và Tobit TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Cơ sở hình thành đề tài Doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò quan trọng đối với Việt Nam nói chung và thành phố Hồ Chí Minh nói riêng. Tuy có quy mô nhỏ về vốn, lao động, doanh thu nhưng số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa lại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp, góp phần đáng kể vào việc tạo ra tổng sản lượng, tạo việc làm cho lao động, cung cấp sản phẩm dịch vụ đa dạng, góp phần phát triển kinh tế đặc biệt tại các địa phương…Chính vì thế trong những năm qua Nhà nước Việt Nam đã có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tại Việt Nam hệ thống ngân hàng thương mại là kênh cung cấp vốn chủ yếu cho doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa việc huy động vốn trên thị trường tài chính bằng việc phát hành cổ phiếu, trái phiếu là việc rất khó thực hiện do đó nguồn tài trợ vốn từ ngân hàng thương mại đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp này. Hiện nay nhiều ngân hàng cũng đã tập trung khai thác phân khúc ngân hàng bán lẻ với khách hàng mục tiêu là cá nhân và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mặc dù đã có nhiều chính sách hỗ trợ từ phía nhà nước và doanh nghiệp nhỏ và vừa là khách hàng mục tiêu của các ngân hàng thương mại nhưng loại hình doanh nghiệp này vẫn rất khó khăn trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng để đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất kinh doanh. Từ thực tiễn trên, với mong muốn tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đến việc cung ứng tín dụng của các ngân hàng thượng mại đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cụ thể tại địa bàn TP.HCM, đề tài “Những nhân tố ảnh hƣởng đến quyết định cung ứng tín dụng các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các ngân hàng thƣơng mại trên địa bàn Tp.HCM” được chọn để nghiên cứu. Mục đích Mục đích của nghiên cứu là tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định cung ứng tín dụng đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP.HCM để từ đó đề xuất các giải pháp, khuyến nghị để các doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ dàng tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 Câu hỏi nghiên cứu  Trong những năm gần đây, thực trạng cho vay của các ngân hàng thương mại đối với đối tượng là doanh nghiệp nhỏ và vừa như thế nào?  Những yếu tố nào có ảnh hưởng đến quyết định cho vay của các ngân hàng thương mại?  Giải pháp nào có thể giúp cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận được nguồn vốn của ngân hàng một cách dễ dàng hơn? Đối tƣợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu  Đối tƣợng nghiên cứu: việc cung ứng tín dụng của các ngân hàng thương mại tại khu vực Tp.HCM đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.  Phạm vi nghiên cứu về không gian: Tp.HCM là trung tâm kinh tế lớn của Việt Nam với nhiều ngân hàng thương mại đang hoạt động và tập trung nhiều các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở đa dạng các lĩnh vực kinh tế do đó luận văn nghiên cứu trong phạm vi các ngân hàng thương mại tại Tp.  Phạm vi nghiên cứu về thời gian: Đề tài giới hạn phạm vi nghiên cứu từ năm 2013 đến tháng 9 năm 2014. Phƣơng pháp nghiên cứu  Nghiên cứu định tính: dùng phương pháp sử dụng dữ liệu lịch sử, phương pháp thảo luận nhóm và phỏng vấn tay đôi nhằm thiết lập các nhóm biến được cho là ảnh hưởng đến việc quyết định cung ứng tín dụng của các ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.  Nghiên cứu định lƣợng: dùng hồi quy Probit đa biến đề xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng được cung ứng tín dụng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa.