Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương tại Rạch ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương nghiên cứu tại thành phố, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trần Dũ Điều
• Người hướng dẫn: TS. Trần Phương Thảo
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Tiếp Cận Tín Dụng Ngân Hàng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ LUẬN VĂN
• 1.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 1.5. KẾT CẤU LUẬN VĂN
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍN DỤNG NH CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG
• 2.1.1. Khái niệm về tín dụng
• 2.1.2. Phân loại tín dụng
• 2.1.3. Rủi ro tín dụng
• 2.1.4. Vai trò của tín dụng
• 2.2. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ HỘ TIỂU THƯƠNG
• 2.2.1. Khái niệm về hộ tiểu thương
• 2.2.2. Đặc điểm kinh tế hộ
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG
• 3.1. THỐNG KÊ MÔ TẢ MẪU KHẢO SÁT
• 3.2. KẾT QUẢ HỒI QUY
• 3.2.1. Kiểm tra đa cộng tuyến của các biến trong mô hình
• 3.2.2. Kết quả hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng
• 3.3. GIẢI THÍCH KẾT QUẢ HỒI QUY
• 3.4. THẢO LUẬN KẾT QUẢ
• 3.5. KẾT LUẬN
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 4.1. HÀM Ý CHÍNH SÁCH
• 4.2. HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC SỐ LIỆU

Tóm tắt

I. Tổng quan về nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng ngân hàng

Tiếp cận tín dụng ngân hàng là một yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của hộ tiểu thương. Nhu cầu vốn để mở rộng kinh doanh ngày càng cao, nhưng không phải hộ tiểu thương nào cũng có khả năng tiếp cận nguồn vốn này. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng bao gồm điều kiện vay vốn, chính sách tín dụng, và tình hình tài chính của hộ tiểu thương.

1.1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng và hộ tiểu thương

Tín dụng ngân hàng là sự chuyển giao quyền sử dụng một số tiền từ ngân hàng đến hộ tiểu thương. Hộ tiểu thương là những cá nhân hoặc nhóm người kinh doanh nhỏ lẻ, thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn chính thức.

1.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng trong phát triển hộ tiểu thương

Tín dụng ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho hộ tiểu thương, giúp họ duy trì và mở rộng hoạt động kinh doanh. Việc tiếp cận tín dụng ngân hàng không chỉ giúp tăng trưởng doanh thu mà còn cải thiện thu nhập cho hộ tiểu thương.

II. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng

Nhiều nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương. Các yếu tố này có thể được phân loại thành các nhóm như điều kiện tài chính, chính sách tín dụng, và các yếu tố xã hội.

2.1. Điều kiện tài chính của hộ tiểu thương

Điều kiện tài chính bao gồm thu nhập, tài sản thế chấp và lịch sử tín dụng. Hộ tiểu thương có thu nhập ổn định và tài sản thế chấp tốt sẽ dễ dàng tiếp cận tín dụng hơn.

2.2. Chính sách tín dụng của ngân hàng

Chính sách tín dụng của ngân hàng ảnh hưởng lớn đến khả năng tiếp cận vốn của hộ tiểu thương. Các ngân hàng thường có các tiêu chí riêng về điều kiện vay vốn, lãi suất và thời hạn vay.

2.3. Các yếu tố xã hội và tâm lý

Tâm lý của hộ tiểu thương cũng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng. Sự tự tin và hiểu biết về quy trình vay vốn có thể giúp họ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận nguồn vốn.

III. Thách thức trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng

Mặc dù có nhiều nhân tố ảnh hưởng tích cực, nhưng hộ tiểu thương vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng. Những thách thức này có thể đến từ cả phía ngân hàng và hộ tiểu thương.

3.1. Rào cản từ phía ngân hàng

Ngân hàng thường yêu cầu nhiều giấy tờ và điều kiện khắt khe, khiến nhiều hộ tiểu thương không đủ điều kiện vay vốn. Điều này tạo ra rào cản lớn cho họ trong việc tiếp cận tín dụng.

3.2. Thiếu hiểu biết về quy trình vay vốn

Nhiều hộ tiểu thương không nắm rõ quy trình vay vốn, dẫn đến việc họ không biết cách chuẩn bị hồ sơ hoặc không tự tin khi tiếp xúc với ngân hàng.

IV. Phương pháp nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng

Để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng cho hộ tiểu thương, cần có những giải pháp cụ thể từ cả phía ngân hàng và chính quyền địa phương.

4.1. Đơn giản hóa quy trình vay vốn

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn, giảm bớt các yêu cầu giấy tờ không cần thiết để tạo điều kiện thuận lợi cho hộ tiểu thương.

4.2. Tăng cường giáo dục tài chính

Cần tổ chức các khóa học về giáo dục tài chính cho hộ tiểu thương, giúp họ hiểu rõ hơn về quy trình vay vốn và cách quản lý tài chính.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương. Việc hiểu rõ các nhân tố này sẽ giúp các ngân hàng và chính quyền địa phương có những chính sách phù hợp.

5.1. Kết quả từ nghiên cứu tại Thành phố Rạch Giá

Nghiên cứu tại Thành phố Rạch Giá cho thấy rằng tuổi tác, trình độ học vấn và tài sản thế chấp là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng.

5.2. Các chính sách đề xuất

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho hộ tiểu thương, như giảm lãi suất vay hoặc cung cấp các gói tín dụng ưu đãi.

VI. Kết luận và tương lai của tiếp cận tín dụng ngân hàng

Khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương là một vấn đề quan trọng cần được giải quyết. Tương lai của việc tiếp cận tín dụng sẽ phụ thuộc vào sự thay đổi trong chính sách ngân hàng và sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

6.1. Tương lai của tín dụng ngân hàng

Dự báo rằng trong tương lai, các ngân hàng sẽ có nhiều chính sách linh hoạt hơn để hỗ trợ hộ tiểu thương trong việc tiếp cận tín dụng.

6.2. Vai trò của chính quyền địa phương

Chính quyền địa phương cần đóng vai trò tích cực trong việc tạo điều kiện cho hộ tiểu thương tiếp cận nguồn vốn, thông qua các chương trình hỗ trợ và đào tạo.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, với dân số năm 2015 đạt 239.057 người, trong đó 93,1% sống tại khu vực thành thị, là trung tâm kinh tế - xã hội năng động của tỉnh. Hệ thống chợ và trung tâm thương mại phát triển mạnh với 36 chợ và 1 trung tâm thương mại lớn, thu hút 932 hộ tiểu thương hoạt động. Nhu cầu vốn kinh doanh của các hộ tiểu thương ngày càng tăng nhằm mở rộng quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao doanh thu. Tuy nhiên, việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng chính thức vẫn còn nhiều khó khăn, khiến nhiều hộ phải vay vốn phi chính thức với lãi suất cao, ảnh hưởng tiêu cực đến thu nhập và phát triển kinh tế hộ.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương tại Rạch Giá, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ nâng cao hiệu quả tiếp cận vốn. Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012-2015 và dữ liệu sơ cấp thu thập năm 2016 từ 160 hộ tiểu thương tại 2 chợ và 1 trung tâm thương mại. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc góp phần cải thiện khả năng tiếp cận vốn chính thức, thúc đẩy phát triển kinh tế hộ, ổn định xã hội và tăng trưởng kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết về tín dụng ngân hàng, kinh tế hộ và các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng. Tín dụng được hiểu là sự chuyển giao quyền sử dụng vốn trong một thời hạn nhất định, có thể phân loại theo chủ thể, thời hạn và mục đích sử dụng. Rủi ro tín dụng là khả năng tổn thất do người vay không trả nợ đúng hạn, ảnh hưởng đến hoạt động ngân hàng. Vai trò của tín dụng là cung cấp vốn cho sản xuất kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế và ổn định xã hội.

Khái niệm hộ tiểu thương được định nghĩa theo Nghị định 43/2010/NĐ-CP, là đơn vị kinh tế độc lập, quy mô nhỏ, sử dụng nguồn lực gia đình, hoạt động đa dạng ngành nghề. Các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng được phân thành nhóm chủ quan (tuổi, giới tính, dân tộc, học vấn, quy mô hộ, số lao động, số năm buôn bán, vốn kinh doanh, doanh thu, tài sản thế chấp) và nhóm khách quan (môi trường pháp lý, chính sách ngân hàng, tình trạng kinh tế).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng. Dữ liệu thứ cấp thu thập từ các báo cáo, niên giám thống kê, sách báo liên quan giai đoạn 2012-2015. Dữ liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát trực tiếp 160 hộ tiểu thương tại Trung tâm thương mại 30/4, chợ Bắc Sơn và chợ Tắc Ráng bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện.

Phân tích dữ liệu sử dụng mô hình hồi quy Logistic nhị phân để xác định mức độ ảnh hưởng của 10 biến độc lập đến khả năng tiếp cận tín dụng (biến phụ thuộc nhị phân: 1 - tiếp cận được tín dụng, 0 - không tiếp cận được). Kiểm định đa cộng tuyến, phù hợp mô hình và các giả thuyết được thực hiện bằng phần mềm Stata 12.0. Cỡ mẫu tối thiểu theo lý thuyết là 130, nghiên cứu chọn 160 để đảm bảo độ tin cậy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tuổi chủ hộ: Tuổi trung bình của hộ vay vốn là 47,4 tuổi, cao hơn nhóm không vay (44,04 tuổi). Tuy nhiên, hồi quy Logistic cho thấy tuổi chủ hộ có ảnh hưởng ngược chiều (hệ số -0,942, p=0,056), tức hộ trẻ tuổi có khả năng tiếp cận tín dụng cao hơn do nhu cầu vốn đầu tư lớn hơn.

2. Dân tộc chủ hộ: Hộ có chủ hộ là dân tộc Kinh hoặc Hoa có khả năng tiếp cận tín dụng cao hơn nhóm dân tộc khác (hệ số 1,870, p=0,010). Tỷ lệ vay vốn của dân tộc Kinh đạt 62,77%.

3. Quy mô hộ: Quy mô hộ trung bình của nhóm vay vốn là 4,4 người, lớn hơn nhóm không vay (3,91 người). Quy mô hộ có ảnh hưởng tích cực đến khả năng tiếp cận tín dụng (hệ số 0,526, p=0,041).

4. Số năm buôn bán: Hộ có kinh nghiệm buôn bán lâu năm (trung bình 7,05 năm) có khả năng tiếp cận tín dụng cao hơn nhóm mới (4,9 năm), với hệ số hồi quy 0,270 (p=0,011).

5. Vốn kinh doanh: Trung bình vốn kinh doanh của nhóm vay vốn là 111,47 triệu đồng, cao hơn nhóm không vay (70,66 triệu đồng). Vốn kinh doanh có ảnh hưởng tích cực đến khả năng tiếp cận tín dụng (hệ số 0,014, p=0,085).

6. Doanh thu: Doanh thu trung bình hàng tháng của hộ vay vốn cao hơn nhóm không vay, với các mức doanh thu từ 5 triệu đến trên 30 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ lớn. Doanh thu có ảnh hưởng tích cực (hệ số từ 1,122 đến 1,754, p < 0,1).

7. Tài sản thế chấp: Hộ có tài sản thế chấp có khả năng vay vốn cao hơn (66,67% so với 30% nhóm không có tài sản). Tài sản thế chấp có ảnh hưởng tích cực và có ý nghĩa thống kê (hệ số 1,279, p=0,015).

Các biến giới tính chủ hộ, trình độ học vấn và số lao động không có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng tiếp cận tín dụng trong mô hình.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy các yếu tố kinh tế và xã hội như dân tộc, quy mô hộ, kinh nghiệm buôn bán, vốn và tài sản thế chấp đóng vai trò quan trọng trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương. Sự khác biệt về ảnh hưởng tuổi chủ hộ phản ánh thực tế nhu cầu vốn của các nhóm tuổi khác nhau, phù hợp với các nghiên cứu trong nước và quốc tế.

Việc tài sản thế chấp là điều kiện quan trọng để ngân hàng chấp nhận cho vay phù hợp với chính sách tín dụng hiện hành nhằm giảm thiểu rủi ro. Quy mô hộ và kinh nghiệm buôn bán phản ánh năng lực quản lý và khả năng trả nợ của khách hàng, từ đó ảnh hưởng đến quyết định cho vay.

So sánh với các nghiên cứu trước, kết quả tương đồng về vai trò của vốn kinh doanh, doanh thu và tài sản thế chấp, đồng thời bổ sung góc nhìn về ảnh hưởng của dân tộc và tuổi tác trong bối cảnh địa phương. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân phối tuổi, quy mô hộ, vốn kinh doanh và tỷ lệ vay vốn theo dân tộc để minh họa rõ nét hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tài chính cho hộ tiểu thương trẻ tuổi: Các ngân hàng và chính quyền địa phương nên thiết kế các gói tín dụng ưu đãi, thủ tục đơn giản dành cho nhóm chủ hộ trẻ nhằm đáp ứng nhu cầu vốn đầu tư ban đầu, dự kiến triển khai trong 1-2 năm tới.

2. Phát triển các sản phẩm tín dụng linh hoạt phù hợp quy mô hộ: Ngân hàng cần đa dạng hóa các hình thức cho vay, phù hợp với quy mô và đặc điểm kinh doanh của hộ tiểu thương, nhằm tăng khả năng tiếp cận vốn, thực hiện trong vòng 12 tháng.

3. Hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý và kinh nghiệm kinh doanh: Tổ chức các khóa đào tạo, tư vấn về quản lý tài chính, kỹ năng kinh doanh cho hộ tiểu thương, đặc biệt nhóm mới kinh doanh, do các cơ quan quản lý địa phương phối hợp với ngân hàng thực hiện trong 1-3 năm.

4. Tạo điều kiện thuận lợi về tài sản thế chấp: Chính quyền địa phương cần hỗ trợ hoàn thiện thủ tục pháp lý liên quan đến tài sản thế chấp, đồng thời khuyến khích các hình thức bảo đảm tín dụng thay thế như bảo lãnh tín dụng, nhằm giảm rào cản tiếp cận vốn, triển khai trong 2 năm.

5. Tăng cường truyền thông và phổ biến chính sách tín dụng: Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về các chính sách tín dụng, thủ tục vay vốn để hộ tiểu thương nắm rõ và chủ động tiếp cận, thực hiện liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và tổ chức tín dụng: Nghiên cứu giúp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng đến khách hàng tiểu thương, từ đó thiết kế sản phẩm và chính sách tín dụng phù hợp, nâng cao hiệu quả cho vay.

2. Chính quyền địa phương và cơ quan quản lý kinh tế: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế hộ, cải thiện môi trường kinh doanh và tiếp cận vốn.

3. Hộ tiểu thương và các hiệp hội ngành nghề: Giúp nhận thức rõ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn, từ đó chủ động chuẩn bị hồ sơ, nâng cao năng lực quản lý và phát triển kinh doanh.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành kinh tế, quản lý kinh tế: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình nghiên cứu, phương pháp phân tích và thực trạng tiếp cận tín dụng của hộ tiểu thương tại địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tuổi chủ hộ lại ảnh hưởng ngược chiều đến khả năng tiếp cận tín dụng?
   Tuổi cao thường đi kèm với tích lũy vốn tự có lớn, giảm nhu cầu vay vốn ngân hàng. Hộ trẻ tuổi có nhu cầu vốn đầu tư ban đầu cao hơn nên khả năng tiếp cận tín dụng cao hơn.

2. Tài sản thế chấp có vai trò như thế nào trong việc vay vốn?
   Tài sản thế chấp là bảo đảm cho khoản vay, giúp ngân hàng giảm rủi ro tín dụng, do đó hộ có tài sản thế chấp dễ dàng được duyệt vay và vay với số tiền lớn hơn.

3. Quy mô hộ ảnh hưởng thế nào đến khả năng tiếp cận tín dụng?
   Quy mô hộ lớn thường đi kèm với quy mô kinh doanh lớn hơn, nhu cầu vốn cao hơn và khả năng trả nợ tốt hơn, từ đó tăng khả năng tiếp cận tín dụng.

4. Làm sao để hộ tiểu thương nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng?
   Hộ cần nâng cao năng lực quản lý, chuẩn bị hồ sơ vay vốn đầy đủ, có tài sản đảm bảo hoặc tham gia các chương trình bảo lãnh tín dụng, đồng thời chủ động tìm hiểu chính sách ngân hàng.

5. Nghiên cứu có áp dụng được cho các địa phương khác không?
   Mặc dù nghiên cứu tập trung tại Rạch Giá, các kết quả và khuyến nghị có thể tham khảo và điều chỉnh phù hợp cho các địa phương có đặc điểm kinh tế xã hội tương tự.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định 7 nhân tố chính ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương tại Rạch Giá gồm: tuổi chủ hộ, dân tộc chủ hộ, quy mô hộ, số năm buôn bán, vốn kinh doanh, doanh thu và tài sản thế chấp.
• Tuổi chủ hộ có ảnh hưởng ngược chiều, phản ánh nhu cầu vốn khác biệt giữa các nhóm tuổi.
• Dân tộc Kinh và Hoa có lợi thế tiếp cận tín dụng hơn các dân tộc khác.
• Tài sản thế chấp và quy mô hộ là điều kiện quan trọng để ngân hàng chấp nhận cho vay.
• Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách hỗ trợ tiếp cận vốn tín dụng chính thức cho hộ tiểu thương.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp hỗ trợ tài chính, đào tạo nâng cao năng lực và hoàn thiện thủ tục pháp lý nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế hộ tại địa phương.

Hành động ngay hôm nay để nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng và phát triển kinh doanh bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------------- TRẦN DŨ ĐIỀU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TIẾP CẬN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG: NGHIÊN CỨU TẠI THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ, TỈNH KIÊN GIANG LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------------------------------- TRẦN DŨ ĐIỀU CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TIẾP CẬN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG: NGHIÊN CỨU TẠI THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ, TỈNH KIÊN GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60340410 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. TRẦN PHƯƠNG THẢO TP. HỒ CHÍ MINH – NĂM 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu thu thập đảm bảo tính khách quan, các nguồn trích dẫn được chú thích nguồn gốc rõ ràng, trung thực. Tôi xin chịu trách nhiệm với lời cam đoan này. Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 5 năm 2017 Học viên thực hiện Trần Dũ Điều TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT DAH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ LUẬN VĂN . LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI . MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU . ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . KẾT CẤU LUẬN VĂN . CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG VÀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TÍN DỤNG NH CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG . TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG . Khái niệm về tín dụng . Phân loại tín dụng . Rủi ro tín dụng . Vai trò của tín dụng . TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VỀ HỘ TIỂU THƯƠNG. Khái niệm về hộ tiểu thương . Đặc điểm kinh tế hộ . Vai trò của kinh tế hộ . Vai trò của các ngân hàng trong thị trường tín dụng . Quan hệ giữa tín dụng với phát triển kinh tế hộ . 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN TIẾP CẬN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG . CÁC NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐẾN KINH TẾ CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG . Các nghiên cứu ngoài nước . Nghiên cứu trong nước . 14 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . MÔ HÌNH VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN VỀ THÀNH PHỐ RẠCH GIÁ VÀ HOẠT ĐỘNG VAY VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG. Điều kiện tự nhiên . Tình hình kinh tế - xã hội . Tình hình vay vốn tín dụng của hộ tiểu thương trên địa bàn Thành phố Rạch Giá . MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU . Khung nghiên cứu . Mô hình và các biến trong nghiên cứu . DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU . Dữ liệu thứ cấp . Dữ liệu sơ cấp . Chọn điểm điều tra . Phương pháp thu thập dữ liệu . Cỡ mẫu điều tra . 30 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA HỘ TIỂU THƯƠNG . THỐNG KÊ MÔ TẢ MẪU KHẢO SÁT . KẾT QUẢ HỒI QUY . Kiểm tra đa cộng tuyến của các biến trong mô hình . Kết quả hồi quy các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng . GIẢI THÍCH KẾT QUẢ HỒI QUY . 40 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. THẢO LUẬN KẾT QUẢ . 42 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 . KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH . HÀM Ý CHÍNH SÁCH . HẠN CHẾ VÀ HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO . 52 TÀI LIỆU THAM KHẢO BẢNG CÂU HỎI PHỎNG VẤN PHỤ LỤC SỐ LIỆU TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC VIẾT TẮT NH Ngân hàng NHTM Ngân hàng thương mại NHNN Ngân hàng nhà nước Tp Thành phố QĐ Quyết định TCTD Tổ chức tín dụng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Tóm tắt các nghiên cứu liên quan 15 Bảng 3.1: Chỉ tiêu kinh tế - xã hội 20 Bảng 3.2: Bảng tổng hợp tình hình phát triển của hộ tiểu thương 21 Bảng 3.3: Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tính dụng 27 Bảng 3.4 : Lựa chọn mẫu khảo sát 30 Bảng 4.1: Giới tính chủ hộ 32 Bảng 4.2: Tuổi chủ hộ 33 Bảng 4.3: Dân tộc chủ hộ 33 Bảng 4.4: Trình độ học vấn chủ hộ 34 Bảng 4.5: Qui mô hộ tiểu thương 35 Bảng 4.6: Số lao động trong hộ 35 Bảng 4.7: Số năm buôn bán của hộ 36 Bảng 4.8: Vốn kinh doanh của hộ năm 2015 36 Bảng 4.9: Doanh thu của hộ tiểu thương 37 Bảng 4.10: Tài sản thế chấp 37 Bảng 4.11: Ma trận tương quan giữa các biến độc lập 38 Bảng 4.12: Kết quả khả năng tiếp cận tín dụng 39 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ Hình 3.1: Bảng đồ UBND thành phố Rạch Giá 17 Biểu đồ 3.1: Dân số thành thị, nông thôn 18 Biểu đồ 3.2: Tỷ lệ dân tộc 18 Biểu đồ 3.3: Tình hình doanh số cho vay và dư nợ 22 Sơ đồ 3.1: Khung phân tích của đề tài 24 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM TẮT LUẬN VĂN Với sự phát triển hệ thống NH hiện nay, ngoài khách hàng truyền thống, các NH còn quan tâm đến việc tiếp cận tín dụng của hộ tiểu thương tại các Chợ và Trung tâm thương mại. Hộ tiểu thương luôn bao giờ cũng cần vốn để mở rộng kinh doanh, buôn bán. Tuy nhiên, việc đáp ứng nhu cầu vốn vay của các NH đến các hộ tiểu thương vẫn còn nhiều hạn chế. Nhiều hộ tiểu thương phải tiếp cận các nguồn vốn phi chính thức với lãi suất cao, ảnh hưởng đến thu nhập của hộ. Luận văn phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng từ NH của các hộ tiểu thương trên địa bàn Tp Rạch Giá nhằm tìm ra các hàm ý chính sách để nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn cho hộ tiểu thương, giúp hộ tiểu thương phát triển kinh doanh, buôn bán, nâng cao thu nhập, góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội địa phương. Từ các lý thuyết kinh tế về tín dụng, trên cơ sở các nghiên cứu trước đây có liên quan đến đề tài, tác giả xây dựng khung phân tích và mô hình nghiên cứu gồm 10 biến độc lập gồm tuổi chủ hộ, giới tính chủ hộ, dân tộc chủ hộ, học vấn chủ hộ, qui mô hộ, số lao động, số năm buôn bán, vốn kinh doanh, doanh thu và tài sản thế chấp. Bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, tác giả đề tài chọn 160 hộ tiểu thương tại 2 Chợ và 1 Trung tâm thương mại để thu thập dữ liệu phân tích. Kết quả phân tích hồi quy Logisctic cho thấy, có 7 nhân tố gồm tuổi chủ hộ, dân tộc chủ hộ, qui mô hộ, số năm buôn bán, vốn kinh doanh, doanh thu và tài sản thế chấp ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng từ các NH. Các kết quả nêu trên là cơ sở để đề xuất các hàm ý chính sách đối với chính quyền địa phương, các NH trên địa bàn và các tổ chức đoàn thể nhằm nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn chính thức của các hộ tiểu thương, góp phần cải thiện và phát triển qui mô kinh doanh, đem lại lợi nhuận cao. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU VỀ LUẬN VĂN 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn đã và đang diễn ra mạnh mẽ ở hầu hết các địa phương trên cả nước nhằm hướng đến mục tiêu xây dựng nước Việt Nam cơ bản trở thành một nước công nghiệp vào năm 2020. Bên cạnh đó Việt Nam đã trở thành thành viên chính thức của Tổ chức thương mại thế giới năm 2007, xu hướng toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã và đang lan tỏa đến hầu hết mọi quốc gia trên thế giới, đặc biệt là đối với những nước đang trong giai đoạn phát triển như Việt Nam. Điều đó cho thấy rằng trong những năm tới đây việc đầu tư nước ngoài và hàng hoá nước ngoài tràn vào thị trường Việt Nam là điều khó tránh khỏi. Nguồn vốn phục vụ cho nhu cầu kinh doanh của các hộ tiểu thương là cần thiết. Có nguồn vốn hộ tiểu thương có thể mở rộng kinh doanh, đa dạng hóa sản phẩm phục vụ khách hàng, nâng cao doanh thu. Vấn đề tìm nguồn vốn được rất nhiều tiểu thương quan tâm, cái chính ở chỗ là tiếp cận từ nguồn vốn nào, chính thức hay phi chính thức; Rạch Giá là một là một thành phố của tỉnh Kiên Giang, mạng lưới các Chợ và Trung tâm thương mại được phủ ở tất cả các phường, xã. Hiện tại, Thành phố Rạch Giá có tổng cộng 36 chợ trong đó có 1 trung tâm thương mại 30 tháng 4 với 932 hộ tiểu thương hoạt động. Nhu cầu về vốn của các hộ tiểu thương để mở rộng, phát triển kinh doanh ngày càng cao. Tuy nhiên việc tiếp cận nguồn vốn, đặc biệt là tín dụng chính thức gặp nhiều khó khăn. Phần đông các tiểu thương tiếp cận nguồn vốn phi chính thức thông qua việc vay người thân, bạn bè. Xác định được các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng và lượng vốn vay của các hộ tiểu thương trên địa bàn Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang là cần thiết. Thông qua đó, tìm ra các chính sách hợp lý để các hộ tiểu thương dễ dàng tiếp cận được các nguồn vốn chính thức, với lãi suất phù hợp, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Chính vì những lý do như trên, tôi chọn đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến tiếp cận tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương: Nghiên cứu tại Thành phố Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang” làm đề nghiên cứu. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. MỤC TIÊU VÀ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU  Mục tiêu chung Mục tiêu chung của đề tài xác định nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận tín dụng và lượng vốn vay của các hộ tiểu thương. Qua đó, đề xuất các chính sách nhằm nâng cao hiệu quả tín dụng cho các hộ tiểu thương trên địa bàn Tp Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang.  Mục tiêu cụ thể Để thực hiện các mục tiêu chung, đề tài thực hiện các mục tiêu cụ thể như sau: - Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của hộ tiểu thương trên địa bàn Tp Rạch Giá. - Gợi ý các chính sách nhằm giúp cho các hộ tiểu thương tiếp cận được nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng để phát triển kinh doanh.