BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH PHẠM ÁNH TUYẾT PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NHTMCP TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH PHẠM ÁNH TUYẾT PHÂN TÍCH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC NHTMCP TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN VĂN THUẬN Tp. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi tên là Phạm Ánh Tuyết, tác giả của luận văn “Phân tích các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của các NHTMCP tại Việt Nam”.
Tôi cam đoan bài nghiên cứu này là kết quả của quá trình học tập, nghiên cứu khoa học độc lập và nghiêm túc của tôi dƣới sự hƣớng dẫn của TS. Các dữ liệu và thông tin đƣợc sử dụng trong bài luận văn này là trung thực, do tác giả tự thu thập số liệu. Tất cả tài liệu tham khảo đƣợc sử dụng trong luận văn đều có trích dẫn đầy đủ và rõ ràng. Ngƣời cam đoan Phạm Ánh Tuyết TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG BIỂU DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC CÁC NGÂN HÀNG CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU .1 Lý do lựa chọn đề tài .2 Mục tiêu đề tài .3 Câu hỏi nghiên cứu: .4 Phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu: .5 Phƣơng pháp nghiên cứu: .6 Ý nghĩa của đề tài .7 Bố cục của đề tài .4 CHƢƠNG 2: LÝ LUẬN CHUNG VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG KINH CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 Ngân hàng thƣơng mại .2 Hoạt động của Ngân hàng thƣơng mại .3 Chức năng của ngân hàng thƣơng mại .4 Vai trò của ngân hàng thƣơng mại .5 Hiệu quả hoạt động của ngân hàng thƣơng mại.
Các chỉ số đo lƣờng hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng .2 Các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh của NHTM .12 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Các nhân tố chủ quan: .2 Nhóm nhân tố khách quan: .3 Lƣợc khảo các nghiên cứu trƣớc .19 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Giả thuyết nghiên cứu .1 Quy mô tổng tài sản .2 Tỷ lệ giữa tổng dƣ nợ cho vay và tổng tài sản .3 Tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và tổng tài sản .4 Tỷ lệ giữa chi phí dự phòng rủi ro và tổng dƣ nợ cho vay .5 Tỷ lệ giữa thu nhập ngoài lãi và tổng tài sản .6 Tỷ lệ giữa chi phí và thu nhập hoạt động.7 Tôc độ tăng trƣởng kinh tế (GDP) .2 Mô hình nghiên cứu .3 Mô tả dữ liệu nghiên cứu .4 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu .35 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU – THẢO LUẬN KẾT QUẢ .1 Thực trạng các nhân tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng .1 Lợi nhuận trên tổng tài sản và tổng vốn chủ sở hữu (ROA, ROE) .2 Thực trạng các nhân tố bên trong ngân hàng .3 Thực trạng các nhân tố vĩ mô. Kết quả nghiên cứu định lƣợng .1 Phân tích thống kê mô tả .2 Kiểm định sự tƣơng quan và đa cộng tuyến của mô hình.50 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Kiểm định lựa chọn mô hình Pooled và mô hình dữ liệu bảng FEM .4 Kiểm định lựa chọn mô hình Pooled và mô hình dữ liệu bảng REM.5 Kiểm định lựa chọn mô hình FEM và mô hình dữ liệu bảng REM. Kiểm định phƣơng sai thay đổi .7 Kiểm định tự tƣơng quan .8 Phân tích kết quả hồi quy .3 Thảo luận kết quả nghiên cứu .55 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.1 Giải pháp phát triển tín dụng, hạn chế rủi ro tín dụng .2 Giải pháp đa dạng hóa thu nhập hoạt động .3 Giải pháp tăng trƣởng vốn chủ sở hữu và tăng tính hiệu quả sử dụng vốn .4 Hƣớng nghiên cứu tƣơng lai .66 PHỤ LỤC KẾT QUẢ ĐỊNH LƢỢNG TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ATM : Máy giao dịch tự động (Automated teller machine) BCTC : Báo cáo tài chính CPI : Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index) FEM : Mô hình tác động cố định (Fixed Effects model) GDP : Tổng sản phẩm quốc nội HĐQT : Hội đồng quản trị NHNN : Ngân hàng nhà nƣớc NHTM : Ngân hàng thƣơng mại NHTMCP : Ngân hàng nhà thƣơng mại cổ phần REM : Mô hình tác động ngẫu nhiên (Random Effects model) TCTD : Tổ chức tín dụng VAMC : Công ty quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Các hệ số phản ánh hiệu quả hoạt động Bảng 2.2: Bảng tổng kết các nghiên cứu liên quan Bảng 3.1: Bảng mô tả các biến trong mô hình Bảng 4.1: Thống kê mô tả giữa các biến trong mô hình Bảng 4.2: Kết quả ma trận tƣơng quan Bảng 4.3: Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến với nhân tử phóng đại phƣơng sai Bảng 4.4: Kết quả kiểm định lựa chọn Pooled và FEM Bảng 4.5: Kết quả kiểm định lựa chọn Pooled và REM Bảng 4.6: Kết quả kiểm định lựa chọn FEM và REM Bảng 4.7: Kết quả kiểm định phƣơng sai thay đổi Bảng 4.8 : Kết quả kiểm tra tự tƣơng quan mô hình Bảng 4.9: Kết quả mô hình hồi quy GMM Bảng 4.10: Kết quả ảnh hƣởng giữa các biến TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biều đồ 4.1: Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản và vốn chủ sở hữu Biều đồ 4.2: Tổng tài sản - Vốn chủ sở hữu Biều đồ 4.3: Tỷ lệ giữa vốn chủ sở hữu và tổng tài sản Biểu đồ 4.4: Dƣ nợ cho vay trên tổng tài sản – Chi phí dự phòng rủi ro trên tổng dƣ nợ cho vay Biểu đồ 4.5: Tỷ lệ giữa thu nhập ngoài lãi và tổng tài sản Biều đồ 4.6: Tỷ lệ giữa chi phí và thu nhập hoạt động Biểu đồ 4.7: Tăng trƣởng kinh tế - Lạm phát TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC NGÂN HÀNG STT Tên ngân hàng 1 Ngân hàng TMCP An Bình 2 Ngân hàng TMCP Á Châu 3 Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam 4 Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam 5 Ngân hàng TMCP Xuất nhập Khẩu Việt Nam 6 Ngân hàng TMCP Phát triển TP. Hồ Chí Minh 7 Ngân hàng TMCP Kiên long 8 Ngân hàng TMCP Quân đội 9 Ngân hàng TMCP Hàng hải Việt Nam 10 Ngân hàng TMCP Nam Á 11 Ngân hàng TMCP Phƣơng đông 12 Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex 13 Ngân hàng TMCP Sài Gòn 14 Ngân hàng TMCP Sài Gòn công thƣơng 15 Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội 16 Ngân hàng TMCP Sài Gòn thƣơng tín 17 Ngân hàng TMCP Kỹ thƣơng Việt Nam 18 Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam 19 Ngân hàng TMCP Quốc tế 20 Ngân hàng TMCP Việt Á 21 Ngân hàng TMCP Việt Nam thịnh vƣợng 22 Ngân hàng TMCP Quốc Dân Việt Nam 23 Ngân hàng TMCP Bƣu Điện Liên Việt TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 1 CHƢƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Lý do lựa chọn đề tài Đi cùng với sự phát triển của kinh tế hàng hóa là sự phát triển của Ngân hàng thƣơng mại.
Sự phát triển của hệ thống các ngân hàng thƣơng mại đã có những tác động lớn và đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội và ngƣợc lại, khi kinh tế phát triển các ngân hàng thƣơng mại cũng ngày càng đƣợc hoàn chỉnh và trở thành những định chế tài chính không thể thiếu. Trong những năm gần đây, Việt Nam đã và đang hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới, đã ký kết Hiệp định thƣơng mại tự do (FTA), gia nhập Cộng đồng kinh tế ASEAN (AEC), Hiệp định Đối tác kinh tế chiến lƣợc xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP). Năm 2016, đây là năm đầu thực hiện kế hoạch 5 năm 2016 - 2020, nền kinh tế cũng nhƣ ngành Ngân hàng hội nhập ngày càng sâu rộng trên trƣờng quốc tế, hội nhập trong khu vực ASEAN (AEC) là một tất yếu, hiện Việt Nam đang tham gia hàng loạt các hiệp định thƣơng mại tự do song phƣơng, liên minh khu vực. Trong tiến trình hội nhập này, ngành ngân hàng có nhiều cơ hội, nhƣng cũng phải đối mặt với không ít thách thức nhƣ cạnh tranh thị trƣờng sẽ tăng hơn, chịu tác động không ít từ những biến động bất lợi của thị trƣờng thế giới và khu vực, các NHTM Việt Nam còn khá mới nên còn thiếu kinh nghiệm, thiếu vốn nên trong hoạt động kinh doanh các NHTM cũng gặp phải ít nhiều khó khăn.
Thực hiện Quyết định số 254/QĐ-TTg ngày 1/3/2012 của Thủ tƣớng phê duyệt đề án "Cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng giai đoạn 2011 - 2015" nhằm lành mạnh hóa tình trạng tài chính và ổn định hoạt động của các tổ chức tín dụng. Tính đến ngày 31/12/2016, hệ thống ngân hàng thƣơng mại Việt Nam bao gồm 04 ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc cùng với 31 ngân hàng thƣơng mại cổ phần. Trong thời gian gần đây, thị trƣờng tài chính Việt Nam đã có nhiều thƣơng vụ sáp nhập ngân hàng thành công, tổ chức sau sáp nhập có những bƣớc phát triển đáng khích lệ. Theo sự đánh giá của Tổ chức xếp hạng tín dụng Moody's, việc tăng cƣờng sáp nhập các ngân hàng của Việt Nam là một tín hiệu tích cực, giúp loại bỏ các ngân hàng yếu kém ra khỏi hệ thống.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2 đƣợc thì hệ thống ngân hàng vẫn còn những vấn đề chƣa đƣợc giải quyết dứt điểm, nhƣ vấn đề về nợ xấu, tỷ giá còn nhiều áp lực, hệ thống các TCTD, tuy đã đƣợc tái cơ cấu đạt đƣợc sự vững mạnh nhất định, nhƣng năng lực cạnh tranh khu vực và quốc tế vẫn là những thách thức của hệ thống ngân hàng trong những năm tiếp theo. Vì vậy, việc tìm hiểu, phân tích, đánh giá các nhân tố có ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động của các NHTM cần đƣợc quan tâm xem xét và đánh giá một cách tổng thể, việc này rất cần thiết và rất có ích cho ngành ngân hàng tại Việt Nam. Việc hiểu đƣợc các nhân tố trên tạo điều kiện thuận cho các nhà quản trị ngân hàng điều hành tốt hoạt động ngân hàng, Ngân hàng nhà nƣớc ban hành ra những chính sách phù hợp và đúng đắn, còn các nhà đầu tƣ có đƣợc quyết định chính xác.