Chương 1 'NHỮNG VAN BE CHUNG VE NGUYÊN TÁC QUYỀN TỰ ĐỊNH ĐOẠT CUA ĐƯƠNG SỰ TRONG TỔ TUNG DÂN SỰ.Khái niệm và ý nghĩa cũa nguyên tắc quyền tự định đoạt của đương mg trong ổ tung lân se 1.11 Khai nig nguyên tắc quyều tr định đoạt của âương sự trong tỗ tang đâu se Bắt kỹ mat host đông có mục dich nào trong cuộc sng công cần de rên cơ sở các nguyên tắc nhất nh Đây chính là tơ tưởng và đính hưởng chỗ đạo giúp các cá hân trong xã hội thọc hiện được hiệu quả công viée rong một finh vục nhất in, Nguyên tc là hệ thông các quan diém, hư tưông xuyên suốt toàn bổ hoặc một giai đoạn nhất định, là một khuôn mẫu chung vi vay ma bất ky một nguyên tắc nào khi đất ra déu hướng din mục đích buộc các chỗ thể trong xã hội kh thực hiện các hoạt đồng nào déphi tuân heo Nguyên tắc cơ bản côn pháp luật công mang trong mình tinh thin dé, là những trtưởng chỉ dao mang tính định hưởng cho hoạt động xây dg và thực hiện các quy dio pháp luật, có thể nó lồi nhìn vào các nguyên tắc chung của một ngành hut, chúng ta có thé dễ ding higu được tính thin chung của ngành luật 46, Tuy nhiễn dé đầm bảo các nguyên tắc chung cia pháp luật duve tuân th mét cách tốt nhất, thị nó hải được thể hiện đoời dạng một quy pham pháp luật Các nguyên tắc cơ bản cia php luật chính lá các chuẩn mục chưng là co sở để thực hiện các quy dinh pháp luật Xhác, hay nói cách khác bắt kỹ một host động pháp luật ào đều mang trong minh tinh thin cia nguyên tắc chung Trong phương điện pháp luật TTDS có quy nh: *Nghyên tắc cũa luật TTDS Tiét Nem lànhững hrhưởng pháp lý chỉ dao, dinh hướng cho việc xây đựng và the inn pháp luật TTDS và được gha nhận trong các văn bản pháp luật TTDS"!. Va một trong những nguyên tắc quan trọng nhất của pháp luật TTDS Việt Nam là "Nguyên tắc qn ne ink đoạt cia đương se" ‘Ming Địi học Luật Hà Nội 2019), Giáo wire Tổ ng đất ự Pte Naw, NB ông th nhân dn, 36 ĐỂlàm 18 về nguyên tắc quyén he Ảnh dost ci đương sự cần phi làm 18 các khái niêm TTDS, đương sự quyền Theo Từ điễn giã thích thuật ng luật học: Luật Dân ay, Luật hônnhân và Ga cánh; Luật Tổ tang din ny1999 thi “TTDS" là “Trinh tc hoạt đồng do pháp hut guy inh cho Toa ân trong vide xem xét va giã quyễt vụ án dn a “2 Theo Từ đi Luật học Việt Nam, TTDS là tình tự hoạt động do pháp luật quy Ảnh cho vie xem xát giã quyết vụ án dân nự và thị hành án. Trong từ dn Luật học của Ảnh thi tổ tụng (procedure) là những bước tiền hành mang tính hình thúc ma thông qua đó vụ kién được giải quyết Trong từ điễn Luật học ci Pháp thi tổ tung là toàn bộ những thể thúc phi theo dé đ bình mốt yêu cầu trước thim phán Như vậy da sổ các nước đều thửa nhận TTDS là tình hạ thủ tục ma pháp luật quy dinh dé Tòa án giã quyết một va liên din mt} Ở Việt Nem vẫn còn nhiều quan điễm khác nhau vé việc xác din thi hành án din nự có phi là một giai đoạn của TTDS hay không Tuy nhiên, rong giới hen phạm vi nghiên cửu của để tù, em chi nghién cứu nguyên ắc quyên te din dost của đương nợ trong quá tình Toà án gai quyẾt vụ việc din sự không nghiên cửa nguyễn tắc này trong quế bình thi hành án đân sơ ‘Duong ala mốt rong những chủ thể không thể thiểu rong quá tình Toa én giã quyết vụ việc din a, đương sự cổ vai trở đặc biệt quan trong trong TTDS, bối vi lot ich của ho là nguyên nhân và mục dich của quá tỉnh tổ tụng Dui góc độ pháp theo cuốn Tử điẫn Luật học năm 2006 thi đương sw được tiểu là “Cá nhân, pháp nhân tham gia TTDS với he cách là nguyễn đơn hoặc bi đơn hoe người có quyẫn lợi ngÌãa vụ liên quem Đương se amd rong các nhóm người them gia TTDS tai TAND trong các vụ hiện về dân sic kinh doanh, thương mai, lên hn gia inh valao đồng Những người tha gia TTDS dé bao gém đương se người at điện cho đương suc người bác vệ quyén lợi cũa đương ste cơ quan nhà nước tổ chức xã hội hết liệnvi lợi ch chương Tiên adm sát người làm chứng người phiên ich” Theo Từ điễn Luật học cia Mỹ, đương sự được ảnh nghĩa là “người dea ra “rg Đụ học Lt Hồ Nộ (999), Te tn giã tách hat nợ hệ bọc: rút Đân sự tt nv pad Late Tang dnc gun Cang Bah (45 in) QOL), Giáp in Lue TTDS Fie No, Do ae it Ne HH NG 1. ˆ Bộ Rephip ~ Văn ngôn cin thee học ip ý 2006), Te dn Zt Pe, HA Nột hoặc chẳng lợi người đưa ra việc Ing’.
Như vậy, đương sự trong một vụ wade là những người có quyin, nghia vụ liên quan din vụ việc dang được xem xé, gi quyết Tùy thuộc vào tính chất của tùng loại vụ việc đoợc Tòa én giã quyết mã có đương strong vụ việc dân sự, đương sự trong vụ án hành chính và đương my rong vụ án Hình sự Trong đó, đoơng sơ rơng vụ việc dân sự" người ươm gia tỔ nog để báo vệ quyển. lot ích hợp pháp của minh hoặc bảo vệ lot ích công công lot ich của Nhà xước thude Tinh vực mình ph rách do có quyên ngÌấa vụ liên quan đẫn TDS" Các đương nợ trong vụ việc din ar có a s nhấn, cơ quan hoc t chức, dam gia tổ tạng với tư cách là nguyên đơn, bi đơn hoặc người cổ uyên lợi, nga vụ liên quan, trong vụ án đân sơ, người yêu cầu, người bi yêu cầu người có liên quan trong việc dân nự “Quy én’ 1à khái niệm khoa học pháp lý ding để chỉ những đầu ma pháp luật công nhận và đảm bảo thục hiện đối với cá nhân, chức, theo đó cá nhân, tổ chức được hướng, được đồi hỗ, được yêu cầu mà không ai có hễ ngăn cân hay hạn chế thi nhấc đổn “quyển” thì bản thân nôi him của nó đã bao hàm of tinh “hy định đoạt" của chỗ thể mang quyên Quyền hr inh dost cia đương ar trong TTDS dave coi là một nguyên ắc cơ bin trong TTDS, lá nền ting để xây đụng các quy Ảnh cụ thé trình ty thi tụ giả quyẾt việc dân sự là huống pháp ý chúng xuyên muốt qua tình, tông “Theo từ didn Giả thích thuật ngõ luật học côa Trường Dai học Luật Hà Nội th quyền tự định đoạt của đương sự là: “Quyển TDS ciia đương sự te quyết định vide "bảo vệ quyển lợi ich hợp pháp của ho tại Téa án. Nguyễn Công Bình ích dé"*. Nguyễn Ngọc Khánh cho ring quyền te ảnh đoạt của đương my trong TTDS thi in ở khá năng cia nhimg người tham gia tổ hơng ne do dinh đoạt các “uyên din sựcũanninh và các quyển phương tên tổ hơg nhằm báo vệ yễn lợi ích "Rpm A Gener G000, Birks Law enon St, O55 <img Desc tế Nội C017), Gio Pi Za Tổ ng ds Pit Dm, 3 CAND, Hi Nỗi, ty ‘ing Dsiho it tú Nộ:599) Bối giã Hógnetrgi ade 224 "Goong Deshee Ent Bt Nộ 017), Geo itu mm ens Pt Re, 3 CAND, HA NEL 47 10 hop pháp bị xâm hai'®.TS Phạm Hữu Nghị cho ing: "Quyển tech coat của .Arơng sie trong TTDS là tư phân ánh cũa quyền hự nh đoạt cũa các chỉ thể rong mỗi quan hệ đân sie" Thờ vậy, có rất nhiều quan điểm khác nhau về dinh nghĩa thể náo là quyền he cảnh đoạt của đương nợ trong TTDS, tuy nhiên ta chung li tắt cã các quan điễm nói trên đổu nếu ra mốt điểm chung cia quyén tr dinh đoạt dé là các đương sự được tr do bày tô quan điểm, hơ đo thể hiệný chỉ của mình trong việc quyết nh các quyén và lợi ich được pháp luật ghỉ nhận và bio vé cing nh có quyền lựa chon phương thúc bảo về khi quyên vài ch oda mình ki bị xâm phạm.
Tuy nhiên theo một nga thé hơn thi quyền tự ảnh đoạt cia đoơng sơtrong TTDS không chỉ bao hàm việc đương nr được tơ quyết Ảnh sử dụng các biên pháp tổ tụng nh khối kiện hoặc yêu cầu Toe án có thẫn quyền gai quyết để bio vé quyển và lợi ích cũa mình tại Toa án sé trong sudt quá tỉnh tham gia tổ hạng đương sơ con có quyén thục hiện các biện áp khác để báo về quyên và lợi ích của mình, điều đó đã được quy định cụ th ti Điều5 BLTTDS năm 2015 như sau Điều5. Quyên quyết định và tư định đoạt của đương sự. “1 Đương rcó quyển nyễt ânhviệc khôi én, yêu cần Téa án cô tim pyỗn giã quydt vc vide đâm siz Tòa án chỉ tu giất qiyễtvu việc đân sự lê có đơn khối Tiên đơn yêu câu cũa đương sự và chỉ giã qgyễt tong pham vi đơn khổi liên dom yan câu 3 Trong quá tinh gidt yếtnụ việc dân ate đương t có quyên chẳm dit, thay “đỗ yêu câu của mình hoặc thốa thn với như một cách he nguyên, không vì phem “đầu cần cũa luật và hông trái đạo đc xã hội Ninr vậy có thể ly, quyền tư nh đoạt của đương sy trong TTDS bao gam: quyền yêu cả khôi kiên vụ việc dân sơ, quyền they đỗ, bỗ sung, nit yêu cầu và quyền thôa thuân vé việc giã quyét vụ việc din nx quyền kháng cáo bản án, quyết cánh chưa có hiệu lực pháp luật, thay đổi, b6 sung rit kháng cáo Ở đây cin phải thấy ring quyển te ãnh đoạt cia đương nự rước tin là các quyên tổ bụng nhưng là quyển tue quyết ảnh việc tham gia tổ tụng, quyết ảnh quyén và lọ ch eda ho.