⁄3 í| tf / f } ì ED LEMP 8 UME AIM BỘ TUPHÁP | ARTNM5BSI TRUONG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NOI KKK DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC XAY DUNG NOI DUNG GIANG DAY PHAP LUAT VE GIAI QUYET TRANH CHAP THUONG MAI QUOC TE TRONG CHUONG TRINH ĐÀO TẠO CỬ NHÂN NGANH LUAT THUONG MAI QUOC TE Ở TRUONG DAI HỌC LUAT HA NOI- CO SO LY LUAN VA THUC TIEN SDPELteià Mã số: LH-2012-335/DHL-HN RATEN Chủ nhiệm đề tài: TS. Nguyễn Thanh Tâm Thư ký đề tài: ThS. Nguyễn Quỳnh Trang =A NO STA L TRUNG TÂM THONG TIN THU Vict ne NG ĐẠI HỌC LtUẬ T HA |NỘI “one 000 ARG —| HA NỘI - 04/2013 LENO ALE Xi SBE BOLE 200/08 AAP SE AE DOLE, BS MỤC LỤC PHAN 1. Các chuyên đề do các cộng tác viên thực hiện.
Một số vấn dé lý luận cơ bản về tranh chấp thương mại quốc tế và pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại QUOC tẾ.- ¿+ cs se: 51 Chuyên đề 2. Pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế ở Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế .-¿- ¿2 + +E+EE2ESEE2EE2EEEE2E2EE2EE2EszEered 67 Chuyên đề 3. Nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại Trường Đại học Luật Hà Nội ở thời điểm hiện tại. Xây dựng nội dung giảng day pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế trong khuôn khổ WTO.----22s+2s+EE+EE+EE2zEs+zszz 90 Chuyên đề 5.
Xây dựng nội dung giảng dạy pháp luật về trọng tài thương (TT <.cởe lệ E22 Chuyên đề 6. Xây dựng nội dung giảng dạy pháp luật giải quyết tranh chấp | giữa nhà đầu tư nước ngoài và nước tiếp nhận đầu tư. Phương pháp giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp Ị M1 Ciba oa cs cc sss anteins ốc ae iaaneiioaaoceore 134 Chuyên đề 8. Dia vị của quốc gia - với tu cách là một bên tranh chấp - trong - thực tiễn giải quyết tranh chấp thương mại và đầu tư quốc tế thời kỳ hiện nay.
Các chế tài được áp dụng trong giải quyết tranh chấp thương M.SẽẽốẽẼằẽšẽŸẽễ cố Ÿc cac cỶŸn. Giải quyết tranh chấp thương mại giữa các chủ thể Luật quốc { tê tại cơ quan tài phán QUOC fÊ.---- 0Q gu gep 188 Chuyên đề 11. Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế của cơ quan tài _ phán nước ngoài và thực thi phán quyết của cơ quan tài phán nước ngoài. Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế tại tòa án quốc gia - Thực tiễn Việt Nam .---- ¿tt 111111211151 51111111111515115 1111111115 1EE15EEee 224 Chuyên đề 13.
Tổng quan về xây dựng nội dung môn học Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tẾ.--- 2 + sS£EEEEEEEEEEE2E12112112112111221271211211111 212 2ee. BAO CAO TONG THUAT DE TAI NGHIEN CUU KHOA HOC CAP TRUONG 1/2012 - 1/2013 Tên Đề tài: Xây dung nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế trong chương trình đào tao cử nhân ngành Luật thương mại quốc tế ở Trường Đại học Luật Hà Nội - Cơ sở lý luận và thực tiễn Mã số: LH - 2012 - 335/DHL-HN Chủ nhiệm Đề tài: TS. Nguyễn Thanh Tâm I.NHỮNG VAN ĐÈ CHUNG CUA VIỆC NGHIÊN CỨU DE TÀI 1. Tính cấp thiết của Đề tài Ngày 11/2/2011, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra Quyết định số 580/QD- BGDDT về việc giao cho Trường Đại học Luật Hà Nội thí điểm đào tạo hệ chính quy trình độ đại học ngành Luật thương mại quốc tế.
Ngày 5/9/2011, Hiệu trưởng Trường Dai học Luật Hà Nội đã ban hành Quyết định số 1826/QD-DHLHN về việc. ban hành chương trình thí điểm đào tạo hệ chính quy trình độ đại học ngành Luật thương mại quốc tế. Trong chương trình đào tạo hệ chính quy trình độ đại học ngành Luật thương mại quốc tế, có môn học “Giải quyết tranh chấp thương mại quốc té” thuộc khối kiến thức chung của ngành Luật thương mại quốc tế, và nhiều môn học khác có liên quan. Thực tiễn cho thấy, việc nghiên cứu và giảng dạy các môn học liên quan đến giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế ở Trường Đại học Luật Hà Nội chưa có tính hệ thống, chưa chuyên sâu, và chưa đáp ứng yêu cầu dạy-học và nghiên cứu của ngành đào tạo mới.
Tai thời điểm này, chưa có Giáo trình/Tập bài giảng/Đề cương chỉ tiết của môn học “Giải quyết tranh chấp thương mại quốc té”. Do đó, - việc nghiên cứu Đề tài “Xây dung nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế trong chương trình đào tạo cử nhân ngành Luật thương mại quốc tế oT.rường Đại học Luật Hà Nội - Cơ sở lý luận và thực tiễn” vào năm 2012 mang tính cấp thiết, tạo tiền đề cho việc xây dựng và hoàn thành Giáo trình môn học “Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế” vào năm 2014, nhằm đáp ứng yêu cầu của đào tạo theo tín chỉ, phục vụ nhu cầu dạy-học và nghiên cứu của sinh viên, giảng viên Trường Đại học Luật Hà Nội ở cả trình độ đại học và sau đại học. Tình hình nghiên cứu Đề tài ở Việt Nam Hiện nay, có một số công trình khoa học có nội dung liên quan đến vấn đề giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế giữa các thương nhân, hoặc giữa các quốc gia trong khuôn khổ WTO, như Giáo trình Luật thương mại quốc tế song ngữ Anh- Việt của Trường Đại học Luật Hà Nội được xuất bản năm 2012 trong khuôn khổ Dự án MUTRAP III do EU tài trợ; Giáo trình Luật thương mai quốc tế của Trường Đại học Luật Hà Nội (tiếng Việt); các giáo trình về pháp luật thương mại quốc tế của các trường đại học khác (như Khoa Luật-Trường Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương Hà Nội, Trường Đại học Kinh tế quốc dân Hà Nội); Đặc san “Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế” tháng 10/2012 của Tạp chí Luật học; một số đề tài luận văn thạc sĩ, tiến sĩ; một số sách tham khảo được dịch từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt với tài trợ nước ngoài; một số dé tài khoa học cấp trường, cấp Bộ. Các công trình khoa học này đề cập đến vấn đề giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế ở phạm vi nhất định, cung cấp kiến thức về lĩnh vực này ở mức độ nhất định, có thể sử dụng cho mục đích giảng dạy với thời lượng vừa phải va Rội dung chưa hệ thống, chưa chuyên sâu về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế.
Cho tới thời điểm hiện nay, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu về cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế, nhất là trong bối cảnh của Trường Đại học Luật Hà Nội cần triển khai giảng dạy môn học “Gidi quyết tranh chấp thương mai quốc tế” và các môn học liên quan trong tổng thể chương trình đào tạo cử nhân ngành Luật thương mại quốc tế. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu Đề tài Đề tài được nghiên cứu trên cơ sở phương pháp luận của triết học Mác- Lênin, lý luận nhà nước và pháp luật, và lý luận về giảng dạy đại học. Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phổ biến, như: Phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp duy vật lịch sử, phương pháp phân tích- tổng hợp, phương pháp so sánh. Ngoài ra, Đề tài còn sử dụng những phương pháp gan liền với hoạt động giảng dạy luật, như: giải quyết vấn đề pháp luật (problem- solving), nghiên cứu và phân tích án lệ (case studies and analyses),.
Mục đích nghiên cứu của Đề tài Thứ nhất: Chỉ rõ cơ sở lý luận và thực tiễn của việc xây dựng nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế trong chương trình đào tạo cử nhân ngành Luật thương mại quốc tế ở Trường Đại học Luật Hà Nội. Thứ hai: Làm rõ phương pháp giảng dạy cần thiết cho môn học này, như: thuyết trình, hỏi-đáp trước đám đông (socratic method), thảo luận nhóm, giải quyết van đề pháp luật (problem-solving), nghiên cứu và phân tích án lệ (case studies and analyses), song giảng,. nhằm kết hợp lý luận và thực tiễn. Thứ ba: Phác họa đề cương môn học và nội dung môn học “Giải quyết tranh chấp thương mại quốc té”.
Pham vi nghiên cứu của Đề tài Đề tài tập trung nghiên cứu những nội dung liên quan đến cơ chế giải quyết tranh chấp thương mại giữa các quốc gia trong khuôn khổ WTO, tranh chấp thương mại quốc tế giữa các thương nhân, tranh chấp thương mại giữa quốc gia và thương nhân, nhằm phục vụ trực tiếp cho việc xây dựng nội dung chương trình giảng dạy pháp luật giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế. NOI DUNG NGHIÊN CỨU CUA ĐÈ TÀI 1. Cơ sở lý luận của việc xây dựng nội dung giảng dạy pháp luật về giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế 1. Một số vẫn đề lý luận cơ bản về tranh chấp thương mại quốc tế và pháp luật vé giải quyết tranh chấp thương mai quốc té 1.
“Tranh chấp thương mại quốc tế” là gì? Hiện nay, chưa có một định nghĩa thống nhất về “tranh chấp thương mại quốc tế” được đưa ra, trong cả điều ước quốc tế song phương lẫn đa phương về thương mại. Song, tranh chấp luôn hiện hữu và người ta thừa nhận nó là tất yếu thông qua việc ghi nhận điều khoản giải quyết tranh chấp. Và xét về mặt thuật ngữ, trước hết, đây là một loại tranh chấp và là tranh chấp trong lĩnh vực thương mại quôc tê. Theo Từ điển Luật học Black’s Law Dictionary 1991, “tranh chấp” chính là những mâu thuẫn, bất đồng về những yêu cầu hay lợi ích giữa các bên, sự đòi hỏi về yêu cầu hay lợi ích của một bên được đáp ứng bằng một yêu cầu hay lý lẽ trái ngược từ bên kia.
Còn “thương mại quốc tế” là gì? Tổ chức thương mại thế giới (WTO) không đưa ra định nghĩa về thương mại quốc tế, nhưng có thể thấy phạm vi mối quan hệ thương mại trong khuôn khổ WTO được hiểu rất rộng, bao gồm các quan hệ thương mại phát sinh từ bốn lĩnh vực: thương mại hàng hóa, thương mại dịch vụ, các biện pháp đầu tư liên quan đến thương mại, và quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến thương mại. Trong các hiệp định thương mại tự do song phương hoặc khu vực (FTAs/RTAs), phạm vi “thương mại” còn rộng hơn, không chỉ giới hạn trong việc thực hiện tự do hóa thương mại hàng hóa và dịch vụ, mà còn cả xúc tiến và tự do hoá đầu tư, chuyển giao công nghệ, và nhiều nội dung mới khác như tiêu chuẩn lao động, môi trường, cạnh tranh,. Như vậy, “tranh chấp thương mại quốc tế” sẽ là những mâu thuẫn, bất đồng xay ra trong các lĩnh vực nêu trên.