Luận văn thạc sĩ về tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng tại Việt Nam

Nghiên cứu thực nghiệm về tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng từ các công ty tại Việt Nam, phân tích xu hướng và hiệu quả tài chính.

• Tác giả: Trần Hữu Tuấn
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Việt Quảng
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nghiên Cứu Tín Dụng Thương Mại Và Vay Nợ Ngân Hàng
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Kết cấu của bài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG II: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Giới thiệu về tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng
• 2.2. Các lý thuyết liên quan Tín dụng thương mại
• 3. CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Phát triển giả thuyết nghiên cứu
• 3.1.1. Tác động thay thế hoặc tác động bổ sung giữa các tín dụng thương mại và khoản vay ngân hàng
• 3.1.2. Tác động quy mô công ty lên cung và cầu của tín dụng thương mại
• 3.1.3. Các công ty thuộc sở hữu nhà nước và tư nhân tác động lên phía cung và cầu của tín dụng thương mại
• 3.1.4. Các công ty nhóm ngành sản xuất và phi sản xuất tác động lên phía cung và cầu của tín dụng thương mại
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG IV: CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM
• 4.1. Thống kê mô tả và ma trận tự tương quan của các biến theo Tổng mẫu và cách phân nhóm khác nhau
• 4.2. Hồi quy theo Pooled OLS (tổng mẫu)
• 4.3. Hồi quy theo Fixed – Effects (tổng mẫu)
• 4.4. Hồi quy theo từng nhóm các công ty
• 4.4.1. Các công ty lớn và các công ty nhỏ
• 4.4.2. Các công ty nhóm sản xuất và nhóm phi sản xuất
• 4.4.3. Hồi quy theo nhóm công ty theo sở hữu nhà nước và nhóm tư nhân
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN
• 5.1. Tóm lược các kết quả nghiên cứu chính
• 5.2. Hạn chế nghiên cứu
• 5.3. Hướng nghiên cứu trong tương lai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Nghiên cứu Tín dụng Thương mại và Vay nợ Ngân hàng

Nghiên cứu tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng là một lĩnh vực quan trọng trong tài chính, đặc biệt là trong bối cảnh các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Tín dụng thương mại thường được xem là một phương thức tài trợ linh hoạt cho các doanh nghiệp, trong khi vay nợ ngân hàng lại là nguồn vốn chính thức và ổn định hơn. Sự tương tác giữa hai hình thức này có thể ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh và sự phát triển của các công ty.

1.1. Khái niệm và Vai trò của Tín dụng Thương mại

Tín dụng thương mại là hình thức cho vay giữa các doanh nghiệp mà không cần sự tham gia của ngân hàng. Nó giúp doanh nghiệp duy trì dòng tiền và giảm thiểu rủi ro tài chính. Theo nghiên cứu, tín dụng thương mại có thể đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt trong bối cảnh khó khăn về tài chính.

1.2. Tín dụng Ngân hàng Đặc điểm và Lợi ích

Tín dụng ngân hàng là hình thức vay vốn từ các tổ chức tài chính, cung cấp nguồn vốn lớn và ổn định cho doanh nghiệp. Lợi ích của tín dụng ngân hàng bao gồm lãi suất thấp hơn và thời gian vay dài hơn, giúp doanh nghiệp có thể đầu tư vào các dự án lớn mà không lo lắng về áp lực tài chính ngắn hạn.

II. Vấn đề và Thách thức trong Nghiên cứu Tín dụng Thương mại và Vay nợ Ngân hàng

Mặc dù tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng đều có vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho doanh nghiệp, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các doanh nghiệp thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng do yêu cầu khắt khe về hồ sơ vay và khả năng tài chính. Đồng thời, tín dụng thương mại cũng không phải là giải pháp hoàn hảo, khi mà rủi ro tín dụng có thể gia tăng trong bối cảnh kinh tế bất ổn.

2.1. Rủi ro trong Tín dụng Thương mại

Rủi ro tín dụng trong tín dụng thương mại có thể đến từ việc không thanh toán đúng hạn của khách hàng. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thiếu hụt vốn cho doanh nghiệp cung cấp hàng hóa. Nghiên cứu cho thấy rằng các doanh nghiệp cần có chiến lược quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực từ tín dụng thương mại.

2.2. Khó khăn trong Tiếp cận Tín dụng Ngân hàng

Nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng do yêu cầu về tài sản đảm bảo và hồ sơ vay phức tạp. Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á, điều này đã tạo ra một rào cản lớn cho sự phát triển của các doanh nghiệp tại Việt Nam.

III. Phương pháp Nghiên cứu Tín dụng Thương mại và Vay nợ Ngân hàng

Để nghiên cứu mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng, các phương pháp nghiên cứu định lượng và định tính thường được áp dụng. Việc phân tích dữ liệu từ các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn và sử dụng tín dụng thương mại.

3.1. Phân tích Dữ liệu và Mô hình Nghiên cứu

Sử dụng mô hình hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính của các công ty niêm yết, giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn.

3.2. Đánh giá Tác động của Khủng hoảng Tài chính

Nghiên cứu cũng xem xét tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu đến mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng. Các dữ liệu từ giai đoạn trước, trong và sau khủng hoảng sẽ được phân tích để hiểu rõ hơn về sự thay đổi trong hành vi vay vốn của doanh nghiệp.

IV. Ứng dụng Thực tiễn và Kết quả Nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng có thể bổ sung cho nhau trong việc cung cấp vốn cho doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lớn thường sử dụng tín dụng thương mại như một nguồn tài trợ bổ sung, trong khi các doanh nghiệp nhỏ lại phụ thuộc nhiều vào tín dụng ngân hàng. Điều này cho thấy sự cần thiết phải cải thiện hệ thống tài chính để hỗ trợ tốt hơn cho các doanh nghiệp.

4.1. Kết quả Nghiên cứu từ Các Công ty Niêm yết

Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty niêm yết tại Sở giao dịch Chứng khoán Hồ Chí Minh có sự khác biệt rõ rệt trong việc sử dụng tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng. Các công ty lớn có xu hướng sử dụng tín dụng thương mại nhiều hơn, trong khi các công ty nhỏ lại gặp khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng ngân hàng.

4.2. Ứng dụng Kết quả Nghiên cứu vào Thực tiễn

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện chính sách tín dụng tại Việt Nam. Các ngân hàng cần xem xét lại các yêu cầu vay vốn để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời khuyến khích việc sử dụng tín dụng thương mại như một giải pháp tài chính hiệu quả.

V. Kết luận và Tương lai của Nghiên cứu Tín dụng Thương mại và Vay nợ Ngân hàng

Nghiên cứu tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng là một lĩnh vực quan trọng cần được tiếp tục khai thác. Các kết quả cho thấy rằng sự tương tác giữa hai hình thức này có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của doanh nghiệp. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để hiểu rõ hơn về mối quan hệ này và tìm ra các giải pháp tối ưu cho các doanh nghiệp.

5.1. Tầm quan trọng của Nghiên cứu trong Tương lai

Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng mà còn mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo. Việc tìm hiểu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến quyết định vay vốn sẽ giúp cải thiện hệ thống tài chính.

5.2. Đề xuất Hướng nghiên cứu trong Tương lai

Cần có thêm các nghiên cứu thực nghiệm để đánh giá tác động của các chính sách tài chính đến tín dụng thương mại và vay nợ ngân hàng. Đồng thời, việc nghiên cứu các mô hình tài chính mới có thể giúp các doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển và chuyển đổi, việc tiếp cận nguồn vốn tài trợ chính thức như tín dụng ngân hàng vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo ước tính, trong giai đoạn từ quý 1 năm 2007 đến quý 4 năm 2014, các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HoSE) đã trải qua nhiều biến động tài chính, đặc biệt là trong khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. Nghiên cứu này tập trung phân tích mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng trong các doanh nghiệp Việt Nam, với mục tiêu làm rõ tác động bổ sung hay thay thế giữa hai hình thức tín dụng này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm 103 công ty niêm yết trên HoSE, phân nhóm theo quy mô, sở hữu (nhà nước và tư nhân), và ngành nghề (sản xuất và phi sản xuất). Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển tài chính doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng tài chính và sự thiếu hụt nguồn vốn từ ngân hàng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên ba lý thuyết chính về tín dụng thương mại:

1. Lý thuyết lợi thế tài trợ: Nhà cung cấp có lợi thế trong việc thu thập thông tin, điều khiển người mua và thu hồi tài sản, giúp họ cung cấp tín dụng thương mại hiệu quả hơn các định chế tài chính truyền thống.

2. Lý thuyết phương tiện phân định giá: Tín dụng thương mại được sử dụng để phân biệt giá giữa các khách hàng, đặc biệt khi luật pháp không cho phép phân định giá công khai, giúp nhà cung cấp điều chỉnh tín dụng phù hợp với rủi ro của khách hàng.

3. Lý thuyết chi phí giao dịch: Tín dụng thương mại giúp giảm chi phí giao dịch bằng cách cho phép khách hàng thanh toán chậm, tối ưu hóa dòng tiền và quản lý hàng tồn kho hiệu quả hơn.

Ngoài ra, các lý thuyết về tác động của khủng hoảng tài chính và chính sách tiền tệ thắt chặt cũng được xem xét để giải thích sự biến động trong việc sử dụng tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng theo quý của 103 công ty niêm yết trên HoSE từ năm 2007 đến 2014. Mẫu được phân nhóm theo quy mô (52 công ty lớn, 51 công ty nhỏ), sở hữu (23 công ty nhà nước, 80 công ty tư nhân) và ngành nghề (50 công ty sản xuất, 53 công ty phi sản xuất). Các biến chính bao gồm tỷ lệ khoản phải thu, khoản phải trả, tín dụng thương mại ròng, và tỷ lệ vay ngân hàng ngắn hạn trên tổng tài sản.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy dữ liệu bảng với hai kỹ thuật: Pooled OLS và Fixed Effects, trong đó Fixed Effects được ưu tiên do khả năng kiểm soát các yếu tố không quan sát được theo từng công ty. Mô hình hồi quy được xây dựng để kiểm định mối quan hệ bổ sung hay thay thế giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng, đồng thời phân tích tác động của khủng hoảng tài chính 2008-2009 qua các biến giả thời gian.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng: Kết quả hồi quy Fixed Effects cho thấy tín dụng ngân hàng có mối tương quan thuận với khoản phải trả (TcPay) và tương quan nghịch với tín dụng thương mại ròng (TcNet). Điều này cho thấy tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng có xu hướng thay thế nhau, đặc biệt là tác động thay thế mạnh hơn hiệu ứng bổ sung trong các công ty Việt Nam.

2. Ảnh hưởng của quy mô công ty: Các công ty lớn có xu hướng cung cấp tín dụng thương mại ít hơn (khoản phải thu thấp hơn) nhưng sử dụng nhiều khoản phải trả hơn, trong khi các công ty nhỏ có khoản phải thu cao hơn và khoản phải trả thấp hơn. Điều này phản ánh vai trò của công ty lớn như nhà đi vay tín dụng thương mại và công ty nhỏ như nhà cung cấp tín dụng thương mại.

3. Tác động của sở hữu công ty: Các công ty thuộc sở hữu nhà nước có xu hướng nhận được nhiều tín dụng thương mại hơn (khoản phải trả cao hơn) so với các công ty tư nhân, do uy tín và sự bảo lãnh ngầm của chính phủ. Ngược lại, các công ty tư nhân có xu hướng sử dụng nhiều tín dụng ngân hàng hơn.

4. Phân biệt theo ngành nghề: Các công ty ngành sản xuất sử dụng tín dụng thương mại nhiều hơn so với các công ty phi sản xuất, thể hiện qua tỷ lệ khoản phải thu và khoản phải trả cao hơn. Điều này phù hợp với đặc thù ngành sản xuất cần nhiều vốn lưu động và hàng tồn kho hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các lý thuyết về tín dụng thương mại và các nghiên cứu trước đây, đồng thời làm rõ hơn bối cảnh Việt Nam với đặc điểm thị trường tài chính chưa phát triển đồng đều. Việc tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng có xu hướng thay thế nhau cho thấy các doanh nghiệp có thể linh hoạt chuyển đổi giữa các nguồn tài trợ tùy theo điều kiện thị trường và khả năng tiếp cận vốn.

Sự khác biệt về quy mô và sở hữu công ty phản ánh vai trò của các yếu tố tổ chức và chính sách trong việc tiếp cận tín dụng. Các công ty nhà nước được hưởng lợi từ sự bảo lãnh và uy tín, trong khi các công ty tư nhân phải dựa nhiều hơn vào tín dụng ngân hàng. Ngành sản xuất với đặc thù vốn lưu động lớn hơn cũng cần sử dụng tín dụng thương mại nhiều hơn để duy trì hoạt động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh tỷ lệ khoản phải thu và khoản phải trả giữa các nhóm công ty, cũng như bảng hồi quy chi tiết thể hiện mức độ ý nghĩa và hệ số tương quan giữa các biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường phát triển hệ thống tài chính chính thức: Các cơ quan quản lý cần thúc đẩy cải cách để nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, giảm sự phụ thuộc vào tín dụng thương mại không chính thức.

2. Hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân trong tiếp cận vốn: Chính sách ưu đãi và bảo lãnh tín dụng nên được mở rộng nhằm giúp các doanh nghiệp tư nhân cải thiện khả năng vay vốn ngân hàng, từ đó giảm rủi ro tài chính và tăng trưởng bền vững.

3. Khuyến khích minh bạch và quản trị tài chính doanh nghiệp: Đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý tài chính, đặc biệt trong việc sử dụng tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng hiệu quả, giúp giảm chi phí tài chính và rủi ro thanh khoản.

4. Xây dựng cơ chế hỗ trợ trong khủng hoảng tài chính: Thiết lập các quỹ hỗ trợ hoặc chính sách tín dụng ưu đãi trong giai đoạn khủng hoảng để giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động, tránh cắt giảm tín dụng thương mại đột ngột gây ảnh hưởng tiêu cực đến chuỗi cung ứng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà hoạch định chính sách tài chính và ngân hàng: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính doanh nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh khủng hoảng và phát triển thị trường vốn.

2. Ban lãnh đạo doanh nghiệp và phòng tài chính: Giúp hiểu rõ hơn về các nguồn tài trợ, từ đó tối ưu hóa chiến lược tài chính và quản lý vốn lưu động hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành tài chính – ngân hàng: Cung cấp dữ liệu thực nghiệm và phân tích sâu sắc về mối quan hệ tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng trong nền kinh tế mới nổi.

4. Các tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại: Hỗ trợ đánh giá rủi ro và thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp và thị trường tài chính Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tín dụng thương mại là gì và khác gì so với tín dụng ngân hàng?
   Tín dụng thương mại là hình thức cho vay giữa các doanh nghiệp thông qua việc mua bán chịu hàng hóa hoặc dịch vụ, không qua ngân hàng. Tín dụng ngân hàng là khoản vay chính thức từ các tổ chức tài chính với hợp đồng và lãi suất rõ ràng.

2. Tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng có thể thay thế hay bổ sung cho nhau không?
   Nghiên cứu cho thấy hai hình thức này có xu hướng thay thế nhau, đặc biệt trong các doanh nghiệp Việt Nam, nhưng cũng có trường hợp bổ sung tùy thuộc vào quy mô và loại hình doanh nghiệp.

3. Khủng hoảng tài chính 2008-2009 ảnh hưởng thế nào đến tín dụng doanh nghiệp?
   Khủng hoảng làm giảm tín dụng ngân hàng, buộc doanh nghiệp phải tăng cường sử dụng tín dụng thương mại để duy trì hoạt động, tuy nhiên mức độ ảnh hưởng khác nhau theo quy mô và sở hữu doanh nghiệp.

4. Doanh nghiệp nhỏ có tiếp cận tín dụng ngân hàng khó khăn hơn không?
   Đúng, doanh nghiệp nhỏ thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn ngân hàng do thiếu tài sản đảm bảo và uy tín tín dụng, nên họ phụ thuộc nhiều hơn vào tín dụng thương mại.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp tối ưu hóa việc sử dụng tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng?
   Doanh nghiệp cần xây dựng mối quan hệ lâu dài với nhà cung cấp và ngân hàng, quản lý dòng tiền hiệu quả, đồng thời nâng cao năng lực tài chính để tiếp cận các nguồn vốn với chi phí thấp nhất.

Kết luận

• Tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng có mối quan hệ thay thế rõ rệt trong các doanh nghiệp Việt Nam, với tác động thay thế mạnh hơn hiệu ứng bổ sung.
• Quy mô, sở hữu và ngành nghề doanh nghiệp ảnh hưởng đáng kể đến cách thức sử dụng tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng.
• Khủng hoảng tài chính 2008-2009 làm nổi bật vai trò quan trọng của tín dụng thương mại trong việc hỗ trợ doanh nghiệp duy trì hoạt động.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển tài chính doanh nghiệp, đặc biệt trong việc hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Các bước tiếp theo bao gồm mở rộng nghiên cứu với mẫu lớn hơn và đa dạng hơn, đồng thời đề xuất các giải pháp thực tiễn nhằm cải thiện hệ thống tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam.

Hành động ngay hôm nay: Các nhà quản lý và hoạch định chính sách cần xem xét áp dụng các khuyến nghị để nâng cao hiệu quả tài trợ doanh nghiệp, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- TRẦN HỮU TUẤN TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI VÀ VAY NỢ NGÂN HÀNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TỪ CÁC CÔNG TY TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH ---------- TRẦN HỮU TUẤN TÍN DỤNG THƯƠNG MẠI VÀ VAY NỢ NGÂN HÀNG NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TỪ CÁC CÔNG TY TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ Người Hướng dẫn Khoa học: TS. VŨ VIỆT QUẢNG TP. Hồ Chí Minh – Năm 2015 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Các số liệu và kết quả được nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận văn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG TÓM LƯỢC . 1 Chương I: GIỚI THIỆU .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục tiêu của đề tài .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Kết cấu của bài nghiên cứu. 5 Chương II: TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY .1 Giới thiệu về tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng .2 Các lý thuyết liên quan đến Tín dụng thương mại . 7 Chương III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Phát triển giả thuyết nghiên cứu .1 Tác động thay thế hoặc tác động bổ sung giữa các tín dụng thương mại và khoản vay ngân hàng .2 Tác động quy mô công ty lên cung và cầu của tín dụng thương mại .3 Các công ty thuộc sở hữu nhà nước và tư nhân tác động lên phía cung và cầu của tín dụng thương mại.4 Các công ty nhóm ngành sản xuất và phi sản xuất tác động lên phía cung và cầu của tín dụng thương mại. 23 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Mô hình nghiên cứu . 28 Chương IV: CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM .1 Thống kê mô tả và ma trận tự tương quan của các biến theo Tổng mẫu và cách phân nhóm khác nhau.2 Hồi quy theo Pooled OLS (tổng mẫu) .3 Hồi quy theo Fixed – Effects (tổng mẫu) .4 Hồi quy theo từng nhóm các công ty.1 Các công ty lớn và các công ty nhỏ .2 Các công ty nhóm sản xuất và nhóm phi sản xuất .3 Hồi quy theo nhóm công ty theo sở hữu nhà nước và nhóm tư nhân . 51 Chương V: KẾT LUẬN .1 Tóm lược các kết quả nghiên cứu chính .2 Hạn chế nghiên cứu .3 Hướng nghiên cứu trong tương lai. 59 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤC LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu/ Chữ viết tắt Diễn giải HoSE : Sở giao dịch Chứng khoán TP. HCM HNX : Sở giao dịch Chứng khoán Hà Nội CTCP : Công ty Cổ phần TMCP : Thương mại Cổ phần SMEs : Các công ty vừa và nhỏ NHTM : Ngân hàng Thương mại DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1a,1b : Tóm tắt các nghiên cứu trước đây Bảng 2a : Tóm tắt các thống kê mô tả các biến của toàn mẫu dữ liệu Bảng 2b : Ma trận tự tương quan của các biến toàn mẫu dữ liệu Bảng 3a : Tóm tắt các thống kê mô tả dữ liệu của nhóm 52 công ty lớn và 52 công ty nhỏ. Bảng 3b : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm công ty lớn Bảng 3c : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm lớn và công ty nhỏ Bảng 4a : Tóm tắt các thống kê mô tả dữ liệu của nhóm các công ty ngành sản xuất và phi sản xuất. Bảng 4b : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm công ty sản xuất Bảng 4c : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm lớn và công ty phi sản xuất Bảng 5a : Tóm tắt các thống kê mô tả dữ liệu của nhóm các công ty thuộc sở hữu nhà nước và thuộc sở hữu tư nhân Bảng 5b : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm công ty thuộc sở hữu nhà nước Bảng 5c : Ma trận tự tương quan của các biến nhóm lớn và công ty thuộc sở hữu tư nhân Bảng 6a : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS (Tổng mẫu) Bảng 6b : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects (Tổng mẫu) Bảng 7a : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm 52 công ty lớn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Bảng 7b : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm 52 công ty nhỏ Bảng 7c : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm 52 công ty lớn Bảng 7d : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm 52 công ty nhỏ Bảng 8a : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm ngành sản xuất Bảng 8b : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm ngành phi sản xuất Bảng 8c : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm ngành sản xuất Bảng 8d : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm ngành phi sản xuất Bảng 9a : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm công ty thuộc sở hữu nhà nước Bảng 9b : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Pooled OLS nhóm công ty thuộc sở hữu tư nhân Bảng 9c : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm công ty thuộc sở hữu nhà nước Bảng 9d : Kết quả hồi quy dữ liệu bảng theo Fixed Effects nhóm công ty thuộc sở hữu tư nhân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TÓM LƯỢC Bài nghiên cứu này xem xét mối quan hệ giữa giữa tín dụng thương mại và tín dụng ngân hàng theo các cách phân nhóm doanh nghiệp khác nhau: yếu tố quy mô, theo nhóm công ty thuộc sở hữu nhà nước và sở hữu tư nhân, theo nhóm các công ty ngành sản xuất và ngành phi sản xuất trong một mẫu quan sát dữ liệu theo quý của 103 công ty niêm yết tại Sở giao dịch Chứng khoán Hồ Chí Minh (HoSE) từ quý 1 năm 2007 đến quý 4 năm 2014. Đặc biệt, trong bài nghiên cứu này, chúng tôi cố gắng ước lượng mối quan hệ bị tác động như thế nào trong suốt thời kỳ khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 - 2009. Từ khóa: Khủng hoảng tài chính, Tín dụng thương mại, Tín dụng ngân hàng TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chương I GIỚI THIỆU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi thường thiếu các định chế kinh tế hỗ trợ thị trường như bảo vệ đầy đủ quyền sở hữu và thực thi tính hiệu lực của hợp đồng. Kết quả là, các kênh tài trợ chính thức như các khoản vay ngân hàng không thể phát triển đầy đủ để đáp ứng nhu cầu của các công ty cho các vấn đề bên ngoài. Một quan điểm cho rằng, trong những trường hợp, tài trợ phi chính thức vẫn có thể phát triển vì nó chủ yếu dựa trên các mạng lưới phi chính thức mà chúng lại dựa trên các mối quan hệ lâu dài và uy tín . Do đó, các kênh tài trợ phi chính thức vẫn có khả năng cung cấp các nguồn tài trợ khác nhau cho các doanh nghiệp không có điều kiện tiếp cận thị trường tài chính chính thức để hỗ trợ tăng trưởng và mở rộng công ty. Như vậy, tài trợ phi chính thức cũng nên đóng một vai trò then chốt trong việc duy trì hoạt động và tăng trưởng của công ty khi các định chế kinh tế yếu kém. Ngược lại, có quan điểm khác lại cho rằng kênh tài trợ phi chính thức như tín dụng thương mại không thể lắp đầy (bổ sung) cho các hình thức tài trợ chính thức, bởi vì các cơ chế giám sát và thực thi cần thiết cho các chức năng của tài trợ phi chính thức bị ảnh hưởng bất lợi nhiều hơn bởi các định chế kinh tế chính thức, và bởi vì tài trợ phi chính thức thông thường có quy mô giới hạn do đó nó không thể tiếp tục hỗ trợ việc mở rộng công ty. Vì thế, tiếp cận tài trợ chính thức vẫn là hình thức quan trọng hơn cho sự phát triển của công ty. Rõ ràng hai quan điểm cạnh tranh có ý nghĩa nổi bật khác nhau cho sự cần thiết và tính cấp thiết của việc thúc đẩy phát triển hệ thống tài chính chính thức ở các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi. Mặc dù tầm quan trọng của câu hỏi này, rất ít các nghiên cứu có tính hệ thống đã được tiến hành. Việt Nam cung cấp một môi trường lý tưởng để điều tra về tầm quan trọng của tài trợ chính thức và phi chính thức. Ngay cả sau gần ba mươi năm cải cách kinh tế, các định chế kinh tế chính thống của Việt Nam vẫn ở mức trung bình. Kết quả là, các định chế ngân hàng Việt Nam đang xa dần là nguồn tài trợ chính thức cho các doanh nghiệp. Tương tự như các tình huống của hầu hết các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi khác, các ngân hàng ở Việt Nam chủ yếu phục vụ nhu cầu tài chính của một nhóm nhỏ các công ty cao cấp như các TIEU LUAN MOI download : [e-mail] doanh nghiệp nhà nước có quy mô lớn, trong khi hầu hết các công ty khác, đặc biệt là những doanh nghiệp vừa và nhỏ ngoài quốc doanh, có rất ít điều kiện tiếp cận các khoản vốn vay ngân hàng. Theo Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) (2003), những khó khăn trong việc tiếp cận nguồn tài trợ từ bên ngoài như các khoản vay ngân hàng là một trở ngại nghiêm trọng chính gặp phải ở các doanh nghiệp tư nhân ở các nền kinh tế đang phát triển và chuyển đổi ở châu Á. Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp không được ưa chuộng này được cho là sử dụng rộng rãi các kênh tài trợ phi chính thức như tín dụng thương mại để đáp ứng nhu cầu tài trợ của họ (Allen, Qian (2005); Ayyagari, Demirguc-Kunt và Maksimovic (2008)). Các công ty ở nhiều nền kinh tế đang phát triển chưa đạt được mục tiêu của họ trong nhiều thập kỷ qua, đặc biệt là các doanh nghiệp tư nhân hay các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường bị phân biệt đối xử trong các khoản vay ngân hàng. Các công ty ở Việt Nam cung cấp một trường hợp thú vị để nghiên cứu.