Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khả năng sinh trưởng phát triển và năng suất của một số giống ngô nếp tại huyện ngân sơn tỉnh bắc kạn

Luận văn nghiên cứu về khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của các giống ngô nếp tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn. Tìm hiểu giống ngô phù hợp.

• Tác giả: Trương Thị Bích
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hồng
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa Học Cây Trồng
• Đề tài: Nghiên cứu khả năng sinh trưởng, phát triển và năng suất của một số giống ngô nếp tại huyện Ngân Sơn - tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.2. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới và trong nước
• 1.2.1. Tình hình sản xuất ngô trên thế giới
• 1.2.2. Tình hình tiêu thụ ngô trên thế giới
• 1.2.3. Tình hình sản xuất ngô tại Việt Nam
• 1.2.4. Tình hình tiêu thụ ngô ở Việt Nam
• 1.2.5. Tình hình sản xuất ngô tại Bắc Kạn
• 1.3. Tình hình nghiên cứu về ngô nếp trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.3.1. Tình hình nghiên cứu về ngô nếp trên thế giới
• 1.3.2. Tình hình nghiên cứu về ngô nếp ở Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Vật liệu nghiên cứu
• 2.2. Thời gian, địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 2.3.1. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi, đánh giá
• 2.3.3.1. Chọn cây theo dõi
• 2.3.3.2. Các chỉ tiêu theo dõi đánh giá ngô ở điều kiện thí nghiệm đồng ruộng
• 2.3.3.3. Hiệu quả kinh tế
• 2.3.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Ảnh hưởng của thời vụ đến khả năng sinh trưởng của một số giống ngô nếp lai tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• 3.1.1. Ảnh hưởng của thời vụ đến một số giai đoạn sinh trưởng chính
• 3.1.2. Ảnh hưởng của thời vụ đến chiều cao cây, chiều cao đóng bắp của một số giống ngô nếp mới
• 3.1.3. Ảnh hưởng của thời vụ đến số lá trên cây và chỉ số diện tích lá
• 3.1.4. Trạng thái cây, trạng thái bắp độ bao bắp
• 3.2. Nghiên cứu mức độ phản ứng với sâu bệnh hại và khả năng chống chịu với các điều kiện bất thuận của một số giống ngô nếp lai tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• 3.2.1. Tình hình nhiễm sâu, bệnh hại của một số giống ngô nếp lai tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• 3.2.2. Khả năng chống chịu với điều kiện ngoại cảnh của một số giống ngô nếp lai tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn năm 2017
• 3.3. Ảnh hưởng của thời vụ đến năng suất và các yếu tố cấu thành năng suất của một số giống ngô nếp thí nghiệm vụ Xuân - Hè năm 2017 tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• 3.3.1. Ảnh hưởng của thời vụ đến các yếu tố cấu thành năng suất của một số giống ngô nếp
• 3.3.2. Chỉ tiêu chất lượng của các giống ngô thí nghiệm trong vụ xuân và hè năm 2017
• 3.3.3. Hạch toán kinh tế cho một số giống ngô nếp trồng tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn
• KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHẦN PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Giống Ngô Nếp tại Ngân Sơn Bắc Kạn 55 ký tự

Nghiên cứu về giống ngô nếp có vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất và thu nhập cho người dân, đặc biệt tại các vùng miền núi như Ngân Sơn, Bắc Kạn. Nhu cầu sử dụng ngô nếp làm thực phẩm ngày càng tăng, thúc đẩy việc lai tạo và chọn lọc các giống mới, năng suất cao, chất lượng tốt. Tại Việt Nam, sản xuất ngô nếp ăn tươi đã đạt được nhiều thành tựu vượt bậc. Tuy sản lượng chưa cao nhưng nhu cầu sử dụng các giống ngô này đang tăng lên nhanh chóng. Ngô nếp với thành phần tinh bột chủ yếu là amylopectin, có giá trị dinh dưỡng cao, giàu lizin và triptophan, là nguồn lương thực quý của đồng bào dân tộc miền núi. Các giống ngô nếp dùng ăn tươi giúp người sản xuất có thu nhập khá. Thân lá ngô được tận dụng cho chăn nuôi, thời gian sinh trưởng ngắn. Do vậy, việc lựa chọn giống nhằm tăng năng suất, chất lượng và tăng hiệu quả kinh tế từ ngô nếp phù hợp với điều kiện của từng vùng là nhiệm vụ chính của các nhà khoa học. "Trong những năm gần đây, Việt Nam cũng đã lai tạo và nhập nội được nhiều giống ngô nếp đáp ứng về năng suất, chất lượng".

1.1. Vai Trò Của Nghiên Cứu Sinh Trưởng Giống Ngô Nếp

Nghiên cứu về sinh trưởng và năng suất của giống ngô nếp giúp xác định giống nào phù hợp nhất với điều kiện địa phương, từ đó tối ưu hóa sản lượng và chất lượng. Đặc biệt, tại Ngân Sơn, Bắc Kạn, nơi điều kiện khí hậu và đất đai có những đặc thù riêng, việc chọn lọc giống phù hợp là yếu tố then chốt. Nghiên cứu này đóng góp vào việc phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao đời sống cho người dân vùng cao, đồng thời góp phần bảo tồn và phát huy các giống ngô nếp địa phương có giá trị.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Năng Suất Ngô Nếp

Đánh giá năng suất ngô nếp không chỉ là đo lường sản lượng mà còn là đánh giá chất lượng, khả năng thích ứng với điều kiện môi trường và khả năng chống chịu sâu bệnh. Thông qua đánh giá năng suất, các nhà khoa học có thể xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, từ đó đề xuất các biện pháp canh tác phù hợp, tối ưu hóa quá trình sản xuất. Việc này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu, khi các yếu tố môi trường ngày càng trở nên khó lường.

II. Thách Thức trong Trồng Ngô Nếp tại Ngân Sơn Bắc Kạn 59 ký tự

Bắc Kạn là tỉnh có nhiều tiềm năng phát triển sản xuất ngô. Tuy nhiên năng suất ngô bình quân tại đây lại đạt thấp hơn so với năng suất trung bình của cả nước. Hiện nay một số nơi trong tỉnh còn sử dụng giống ngô địa phương và giống thụ phấn tự do nên năng suất và chất lượng chưa cao. Các giống ngô nếp được trồng trong tỉnh chủ yếu là các giống ngô nếp địa phương do người nông dân tự để giống có thời gian sinh trưởng dài và năng suất thấp nên chưa mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Các giống ngô nếp được trồng trong tỉnh chủ yếu là các giống ngô nếp địa phương do người nông dân tự để giống có thời gian sinh trưởng dài và năng suất thấp nên chưa mang lại hiệu quả kinh tế cho người nông dân. Vì vậy, để phát huy được tiềm năng về đất đai cũng như khai thác các đặc tính tốt của giống mới và tránh những rủi ro do giống không thích ứng với điều kiện sinh thái tại địa phương, trước khi đưa các giống ngô mới vào sản xuất đại trà, nhất thiết phải tiến hành đánh giá quá trình sinh trưởng, phát triển, khả năng chống chịu và tính thích ứng với điều kiện sinh thái của địa phương.

2.1. Hạn Chế Về Giống Ngô Nếp Địa Phương ở Bắc Kạn

Việc sử dụng giống ngô nếp địa phương có nhiều hạn chế về năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu sâu bệnh. Giống ngô nếp địa phương thường có thời gian sinh trưởng dài, không ổn định, dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường. Do đó, việc tìm kiếm và thay thế bằng các giống ngô nếp lai có năng suất cao, chất lượng tốt là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.2. Ảnh Hưởng của Điều Kiện Khí Hậu Ngân Sơn Đến Năng Suất

Điều kiện khí hậu Ngân Sơn với đặc điểm địa hình miền núi, thời tiết diễn biến phức tạp, ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và năng suất ngô nếp. Các yếu tố như nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, ánh sáng đều có tác động trực tiếp đến quá trình sinh trưởng, phát triển và hình thành năng suất. Vì vậy, việc nghiên cứu và lựa chọn giống ngô nếp có khả năng thích ứng tốt với điều kiện khí hậu Ngân Sơn là vô cùng cần thiết.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Đánh Giá Giống Ngô Nếp Lai Mới 57 ký tự

Để đánh giá khả năng sinh trưởng và năng suất của các giống ngô nếp lai mới, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học, bài bản. Nghiên cứu cần được thực hiện trong điều kiện thí nghiệm đồng ruộng, theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng, phát triển, năng suất và chất lượng. Đồng thời, cần đánh giá khả năng chống chịu sâu bệnh, khả năng thích ứng với điều kiện ngoại cảnh. Các phương pháp phân tích thống kê được sử dụng để xử lý số liệu, đưa ra kết luận khách quan, chính xác.

3.1. Theo Dõi Các Chỉ Tiêu Sinh Trưởng Của Ngô Nếp

Việc theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số lá, đường kính thân giúp đánh giá khả năng phát triển của giống ngô nếp trong điều kiện cụ thể. Các chỉ tiêu này cung cấp thông tin quan trọng về quá trình hấp thụ dinh dưỡng, khả năng quang hợp và khả năng chống chịu các yếu tố bất lợi từ môi trường. Từ đó có thể so sánh khả năng phát triển giữa các giống ngô nếp khác nhau.

3.2. Đánh Giá Năng Suất Và Chất Lượng Hạt Ngô Nếp

Đánh giá năng suất thông qua các chỉ tiêu như số bắp/cây, khối lượng bắp, số hạt/bắp, khối lượng 1000 hạt. Đánh giá chất lượng hạt ngô nếp thông qua các chỉ tiêu như độ dẻo, hàm lượng đường, hương vị. Kết quả đánh giá này là cơ sở để lựa chọn các giống ngô nếp có năng suất cao, chất lượng tốt, đáp ứng nhu cầu thị trường.

3.3. Phương Pháp Thống Kê Phân Tích Kết Quả Nghiên Cứu

Để đảm bảo tính chính xác và khách quan của kết quả, cần sử dụng các phương pháp thống kê phù hợp để phân tích số liệu thu thập được. Các phương pháp như phân tích phương sai (ANOVA), kiểm định t-test, phân tích tương quan giúp xác định sự khác biệt giữa các nghiệm thức, đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố và đưa ra kết luận có ý nghĩa thống kê.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Sinh Trưởng Ngô Nếp tại Ngân Sơn 55 ký tự

Nghiên cứu về sinh trưởng và năng suất của các giống ngô nếp tại Ngân Sơn cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các giống về khả năng thích ứng, năng suất và chất lượng. Một số giống có khả năng sinh trưởng tốt, cho năng suất cao trong điều kiện địa phương, trong khi một số giống khác lại kém hơn. Kết quả này là cơ sở để lựa chọn và khuyến cáo các giống ngô nếp phù hợp cho người dân.

4.1. So Sánh Sinh Trưởng Giữa Các Giống Ngô Nếp Nghiên Cứu

Dựa trên các chỉ tiêu sinh trưởng như chiều cao cây, số lá, đường kính thân, có thể so sánh khả năng phát triển của các giống ngô nếp khác nhau. So sánh này giúp xác định giống nào có khả năng tận dụng tốt nhất các nguồn lực từ môi trường, phát triển khỏe mạnh và cho năng suất cao.

4.2. Đánh Giá Khả Năng Chống Chịu Sâu Bệnh Của Ngô Nếp

Khả năng chống chịu sâu bệnh là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến năng suất và ổn định sản xuất. Nghiên cứu cần đánh giá mức độ nhiễm sâu bệnh của các giống ngô nếp, xác định giống nào có khả năng chống chịu tốt, giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh gây ra, giảm chi phí sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

4.3. Ảnh Hưởng Của Thời Vụ Đến Sinh Trưởng Ngô Nếp

Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ đến sinh trưởng và năng suất, từ đó đưa ra khuyến cáo về thời vụ trồng phù hợp nhất cho từng giống ngô nếp. Lựa chọn thời vụ trồng phù hợp giúp cây sinh trưởng tốt, tránh được các yếu tố bất lợi từ môi trường và đạt năng suất cao nhất.

V. Ứng Dụng Thực Tế và Triển Vọng Giống Ngô Nếp 50 ký tự

Kết quả nghiên cứu về giống ngô nếp tại Ngân Sơn có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, cải thiện đời sống người dân. Việc lựa chọn và sử dụng các giống ngô nếp phù hợp, áp dụng các biện pháp canh tác tiên tiến sẽ góp phần tăng năng suất, chất lượng, giảm chi phí sản xuất, tăng thu nhập cho người dân. Đồng thời, nghiên cứu này mở ra triển vọng mới cho việc phát triển các giống ngô nếp có giá trị dinh dưỡng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường.

5.1. Khuyến Nghị Về Giống Ngô Nếp Cho Ngân Sơn Bắc Kạn

Dựa trên kết quả nghiên cứu, đưa ra khuyến nghị cụ thể về các giống ngô nếp phù hợp với điều kiện sinh thái của Ngân Sơn, Bắc Kạn. Khuyến nghị này cần dựa trên các tiêu chí như năng suất, chất lượng, khả năng chống chịu sâu bệnh, khả năng thích ứng với điều kiện môi trường và hiệu quả kinh tế.

5.2. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Canh Tác Ngô Nếp

Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả canh tác, bao gồm việc sử dụng phân bón hợp lý, áp dụng các biện pháp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả, cải tiến kỹ thuật tưới tiêu và quản lý đất đai. Các giải pháp này cần phù hợp với điều kiện địa phương, dễ áp dụng và mang lại hiệu quả kinh tế cao.

5.3. Tiềm Năng Phát Triển Ngô Nếp Chất Lượng Cao

Phân tích tiềm năng phát triển ngô nếp chất lượng cao, phục vụ nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm chế biến từ ngô nếp, tạo ra chuỗi giá trị gia tăng, nâng cao thu nhập cho người dân và đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

VI. Kết Luận và Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Ngô Nếp 52 ký tự

Nghiên cứu về sinh trưởng và năng suất giống ngô nếp tại Ngân Sơn, Bắc Kạn đã cung cấp những thông tin quan trọng về tiềm năng và thách thức trong việc phát triển cây trồng này. Kết quả nghiên cứu là cơ sở để đưa ra các quyết định chính sách, khuyến cáo kỹ thuật và định hướng phát triển sản xuất ngô nếp bền vững. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được nghiên cứu sâu hơn, mở ra hướng nghiên cứu tiếp theo để khai thác tối đa tiềm năng của cây ngô nếp.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Chính Về Ngô Nếp

Tóm tắt các kết quả nghiên cứu chính về sinh trưởng, năng suất, chất lượng và khả năng chống chịu của các giống ngô nếp được khảo nghiệm. Nhấn mạnh những giống ngô nếp có tiềm năng phát triển tại Ngân Sơn, Bắc Kạn.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Mới Về Ngô Nếp Lai

Đề xuất các hướng nghiên cứu mới, tập trung vào việc lai tạo giống ngô nếp có khả năng chống chịu tốt hơn với biến đổi khí hậu, tăng cường khả năng hấp thụ dinh dưỡng, nâng cao hàm lượng dinh dưỡng trong hạt ngô. Nghiên cứu về các biện pháp canh tác tiên tiến, thân thiện với môi trường.

6.3. Hướng Phát Triển Sản Xuất Ngô Nếp Bền Vững

Đề xuất các giải pháp để phát triển sản xuất ngô nếp bền vững, gắn liền với bảo vệ môi trường, nâng cao giá trị sản phẩm, tạo ra chuỗi giá trị gia tăng, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của Ngân Sơn, Bắc Kạn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất ngô trên quy mô toàn cầu năm 2016 đã đạt diện tích 182,3 triệu ha cùng sản lượng kỷ lục 1.053,8 triệu tấn, duy trì vị thế là một trong ba loại cây lương thực chủ lực của nhân loại. Tại Việt Nam, cây ngô giữ vai trò huyết mạch thứ hai sau lúa gạo, đóng góp 5.228,5 nghìn tấn sản lượng trên tổng diện tích 1.152,4 nghìn ha canh tác vào năm 2016. Mặc dù vùng Trung du và miền núi phía Bắc chiếm diện tích gieo trồng ngô lớn nhất cả nước với 509,5 nghìn ha, năng suất bình quân khu vực chỉ đạt 37,9 tạ/ha, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân cả nước là 45,3 tạ/ha và vùng Đông Nam Bộ là 63,0 tạ/ha. Tại tỉnh Bắc Kạn, tổng diện tích gieo trồng ngô duy trì ở mức 16,4 nghìn ha với năng suất 40,5 tạ/ha và tổng sản lượng 66,5 nghìn tấn. Thực tế sản xuất tại địa phương phần lớn phụ thuộc vào đất dốc, canh tác một vụ lúa bấp bênh, cùng tập quán giữ giống ngô thụ phấn tự do thoái hóa có thời gian sinh trưởng dài, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa tương xứng tiềm năng.

Nhằm giải quyết bài toán cấp bách về cơ cấu giống và tối ưu hóa hệ sinh thái vùng cao, luận văn thạc sĩ khoa học cây trồng tiến hành khảo nghiệm và đánh giá toàn diện 5 tổ hợp giống ngô nếp lai mới (VN554, VN555, VN556, VN557, VN558) so sánh với giống đối chứng thương phẩm phổ biến HN88. Nghiên cứu được triển khai thực địa tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn trong cả hai vụ Xuân và vụ Hè năm 2017. Mục tiêu cụ thể là xác định các giống ngô nếp lai có thời gian sinh trưởng ngắn từ 80 đến 98 ngày, khả năng chống chịu điều kiện bất thuận và sâu bệnh vượt trội, đạt năng suất bắp tươi trên 10 tấn/ha cùng phẩm chất ăn tươi đồng đều. Kết quả đề tài cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, góp phần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, gia tăng lợi nhuận kinh tế từ 25% đến 35% trên mỗi hecta đất canh tác, đồng thời thúc đẩy mục tiêu giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự giao thoa của hai nền tảng sinh học thực vật và nông học kinh điển:

Thứ nhất, học thuyết sinh thái học cây trồng và lý thuyết về tính thích ứng môi trường nhấn mạnh năng suất và chất lượng nông sản là hàm tương tác giữa kiểu gen (Genotype) và môi trường sinh thái (Environment). Mọi ưu thế di truyền chỉ được biểu hiện tối đa khi đặt trong điều kiện thời tiết, đất đai và chế độ canh tác phù hợp.

Thứ hai, thuyết sinh lý học về quá trình sinh trưởng và phát triển của Sabinin phân lập rõ ranh giới giữa sinh trưởng dinh dưỡng (tạo mới tế bào, cơ quan thân lá) và sinh lý sinh thực (hình thành cơ quan sinh sản, tích lũy tinh bột hạt). Dựa trên cơ chế này, tỷ lệ amylopectin trong nội nhũ ngô nếp quyết định trực tiếp đến độ dẻo, hàm lượng dinh dưỡng axit amin không thay thế như lysine (đạt trên 4,86% ở các dòng triển vọng) và tryptophan.

Ba khái niệm học thuật then chốt xuyên suốt đề tài bao gồm:

1. Chỉ số diện tích lá (Leaf Area Index - LAI): Thước đo quang hợp tối ưu, phản ánh số mét vuông bề mặt lá trên một mét vuông đất canh tác.
2. Khoảng cách tung phấn - phun râu (Anthesis-Silking Interval - ASI): Chỉ số quyết định tỷ lệ thụ phấn, độ kín bắp và mức độ kết hạt.
3. Năng suất kinh tế thực thu (Grain/Fresh Yield): Khối lượng nông sản thương phẩm đạt độ ẩm tiêu chuẩn 14% tính trên một đơn vị diện tích.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu thu thập dữ liệu sơ cấp qua thí nghiệm đồng ruộng hai vụ liên tiếp (vụ Xuân bắt đầu từ ngày 10/03/2017 và vụ Hè năm 2017) trên đất ruộng một vụ lúa không chủ động tưới, có thành phần cơ giới nhẹ tại thị trấn Nà Phặc, huyện Ngân Sơn.

• Cỡ mẫu và bố trí thí nghiệm: Thí nghiệm gồm 6 công thức giống (VN554, VN555, VN556, VN557, VN558 và đối chứng HN88), bố trí theo khối ngẫu nhiên hoàn chỉnh (RCBD) với 3 lần nhắc lại, tạo thành tổng số 18 ô thí nghiệm. Mỗi ô có diện tích 14 m² (5m x 2,8m), gieo 4 hàng theo khoảng cách 70 cm x 25 cm x 1 cây/hốc, đạt mật độ tiêu chuẩn 5,7 vạn cây/ha (tương đương 57.000 cây/ha).
• Phương pháp chọn mẫu: Chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống ở 2 hàng giữa của mỗi ô thí nghiệm, lấy 10 cây mẫu liên tiếp trên mỗi lần nhắc lại, tạo cỡ mẫu theo dõi cố định 30 cây/giống cho toàn bộ chỉ tiêu sinh thái, hình thái và năng suất. Việc loại trừ 2 hàng biên nhằm triệt tiêu hoàn toàn hiệu ứng ngoại vi.
• Phương pháp đo đạc và quy chuẩn: Thực hiện nghiêm ngặt theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01-56:2011/BNNPTNT về khảo nghiệm giá trị canh tác và sử dụng của giống ngô. Năng suất lý thuyết và thực thu quy đổi độ ẩm tiêu chuẩn 14%. Quy trình phân bón áp dụng công thức thâm canh 120 kg N + 90 kg P2O5 + 90 kg K2O/ha.
• Xử lý số liệu: Dữ liệu sinh học được phân tích phương sai (ANOVA) bằng phần mềm IRRISTAT 5.0 và kiểm định sai khác trung bình ở mức ý nghĩa LSD 0.05 và mức tin cậy 99% (P < 0.01), kết hợp trực quan hóa qua Microsoft Excel 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo nghiệm đồng ruộng đã mang lại 4 phát hiện then chốt về sự thích ứng sinh học và hiệu quả nông học của các giống ngô nếp lai:

Thứ nhất, các giống ngô nếp lai mới thuộc nhóm chín sớm với thời gian sinh trưởng biến động từ 90 đến 98 ngày trong vụ Xuân và rút ngắn xuống 80 đến 86 ngày trong vụ Hè (giảm từ 10 đến 12 ngày do nhiệt độ tích lũy cao hơn). Giống VN558 đạt thời gian sinh trưởng ngắn nhất ở cả hai vụ (92 ngày vụ Xuân và 82 ngày vụ Hè), trỗ cờ chỉ sau 54 ngày ở vụ Xuân và 43 ngày ở vụ Hè, chín sớm hơn giống đối chứng HN88 khoảng 2 ngày.

Thứ hai, khoảng cách từ trỗ cờ tung phấn đến phun râu (chỉ số ASI) của các giống mới đạt mức tối ưu từ 0 đến 1 ngày. Giống VN558, VN555 và VN556 có thời điểm tung phấn và phun râu trùng khớp tuyệt đối (khoảng cách bằng 0 ngày), giúp tăng hiệu suất thụ phấn lên trên 95% và hạn chế triệt để hiện tượng khuyết hạt đầu bắp.

Thứ ba, các đặc điểm hình thái thân lá thể hiện ưu thế lai vượt trội với độ đồng đều cao. Chiều cao cây trung bình toàn thí nghiệm đạt 191,2 cm ở vụ Xuân và 188,3 cm ở vụ Hè. Giống VN558 có chiều cao cây cao nhất, đạt trung bình 202,8 cm (205,0 cm ở vụ Xuân và 200,6 cm ở vụ Hè), chiều cao đóng bắp đạt 100,0 cm (chiếm tỷ lệ lý tưởng xấp xỉ 49,3% chiều cao cây), tạo trọng tâm vững chắc giúp chống đổ gãy thân hiệu quả với tỷ lệ hại dưới 5%.

Thứ tư, khả năng chống chịu điều kiện ngoại cảnh bất thuận và mức độ nhiễm sâu bệnh hại chính (sâu đục thân Chilo partellus, sâu đục bắp Heliothis armigera, bệnh khô vằn Rhizoctonia solani) của các giống lai VN557 và VN558 đều ở mức nhẹ (điểm 1 đến điểm 2, tỷ lệ hại dưới 15%), vượt trội so với các giống thụ phấn tự do truyền thống tại địa phương.

Thảo luận kết quả

Sự sai khác về chiều cao cây và thời gian sinh trưởng giữa hai vụ có ý nghĩa thống kê cao ở mức tin cậy 99% (P vụ < 0.01), phản ánh rõ nét tác động của nhiệt độ và chế độ chiếu sáng vùng cao Ngân Sơn đến tốc độ tích lũy sinh khối. Trong vụ Xuân, nền nhiệt đầu vụ thấp kéo dài thời gian sinh trưởng sinh dưỡng thêm 8 đến 10 ngày, giúp diện tích lá mở rộng tối đa và tích lũy quang hợp nhiều hơn.

So sánh với các nghiên cứu trước đây của Viện Nghiên cứu Ngô, kết quả này khẳng định các tổ hợp lai VN557 và VN558 thừa hưởng tính trạng chịu hạn và kháng sâu bệnh từ dòng bố mẹ thuần, đồng thời giữ vững ưu thế về năng suất bắp tươi trên 10 tấn/ha. Để thể hiện rõ nét tương quan giữa chiều cao cây, chiều cao đóng bắp và thời gian chín của 6 công thức giống qua hai vụ gieo trồng, dữ liệu có thể được trình bày hiệu quả qua biểu đồ cột ghép kết hợp đường biểu diễn xu hướng sinh trưởng. Cách tiếp cận trực quan này giúp làm nổi bật ưu thế vượt bậc của giống VN558 về tầm vóc cây và sự đồng nhất sinh học so với đối chứng HN88.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm phát huy tối đa tiềm năng năng suất của các giống ngô nếp lai mới và chuyển đổi cơ cấu kinh tế nông nghiệp bền vững tại Bắc Kạn, đề tài đưa ra 4 giải pháp cụ thể:

1. Khuyến cáo cơ cấu giống mới: Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Ngân Sơn phối hợp cùng Trung tâm Khuyến nông tỉnh đưa giống ngô nếp lai VN558 và VN557 vào danh mục cơ cấu giống cây trồng chủ lực của địa phương, thay thế dần 60% diện tích các giống thụ phấn tự do kém hiệu quả trước năm 2020.
2. Chuẩn hóa khung lịch thời vụ: Ủy ban nhân dân các xã vùng cao chỉ đạo nông dân bố trí gieo trồng vụ Xuân tập trung từ ngày 25/02 đến ngày 10/03 và vụ Hè Thu từ ngày 15/06 đến 30/06, nhằm tận dụng tối ưu ẩm độ đất đầu mùa mưa và tránh các đợt hạn hán cục bộ giai đoạn trỗ cờ - phun râu.
3. Áp dụng quy trình thâm canh cân đối: Trạm Khuyến nông huyện tổ chức chuyển giao gói kỹ thuật bón phân cân đối 120 kg N + 90 kg P2O5 + 90 kg K2O/ha, bón lót sâu 10 đến 12 cm và kết hợp vun gốc cao ở giai đoạn 4 đến 5 lá để hạn chế đổ ngã, giảm tỷ lệ sâu bệnh hại xuống dưới 10%.
4. Xây dựng chuỗi liên kết tiêu thụ sản phẩm bắp tươi: Hợp tác xã nông nghiệp và các doanh nghiệp chế biến thực phẩm ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm ngô nếp ăn tươi đạt phẩm cấp loại 1 với giá thu mua ổn định, bảo đảm lợi nhuận thuần cho nông dân đạt trên 25 triệu đồng/ha/vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn sâu sắc cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

• Cán bộ quản lý nông nghiệp và khuyến nông cấp tỉnh/huyện: Tài liệu cung cấp cơ sở khoa học để lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa một vụ, xây dựng các mô hình cánh đồng mẫu lớn và ban hành chính sách trợ giá giống phù hợp với địa bàn vùng cao.
• Các nhà khoa học và chuyên gia chọn tạo giống cây trồng: Dữ liệu thực nghiệm phong phú về chỉ số hình thái, sinh lý thụ phấn (khoảng cách ASI) và khả năng thích ứng của các tổ hợp lai VN554 đến VN558 là nguồn tham khảo quý báu phục vụ công tác lai tạo dòng thuần chịu hạn trong tương lai.
• Hợp tác xã nông nghiệp và hộ nông dân sản xuất quy mô trang trại: Cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về mật độ gieo trồng 5,7 vạn cây/ha, kỹ thuật bón phân, phòng trừ sâu bệnh hại tích hợp (IPM) nhằm tối đa hóa năng suất bắp tươi và gia tăng thu nhập thực tế.
• Học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Khoa học cây trồng, Nông học: Cung cấp khung phương pháp luận chuẩn xác về bố trí thí nghiệm khối ngẫu nhiên (RCBD), phương pháp phân tích phương sai bằng phần mềm chuyên dụng và cách đánh giá các chỉ tiêu sinh trưởng theo tiêu chuẩn quốc gia QCVN.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao giống ngô nếp lai VN558 lại được đánh giá cao nhất trong khảo nghiệm?

Giống VN558 thể hiện ưu thế vượt trội với thời gian sinh trưởng ngắn (82 đến 92 ngày), trỗ cờ sớm (43 đến 54 ngày) và khoảng cách tung phấn - phun râu bằng 0 ngày. Vóc cây cao khỏe đạt 202,8 cm, tỷ lệ đóng bắp cân đối và khả năng kháng sâu bệnh tốt giúp giống đạt năng suất bắp tươi cao và chất lượng thơm dẻo đồng đều.

2. Sự khác biệt về thời gian sinh trưởng giữa vụ Xuân và vụ Hè tại Ngân Sơn là do đâu?

Tại huyện Ngân Sơn, vụ Hè có nền nhiệt độ và tổng tích ôn hàng ngày cao hơn vụ Xuân, giúp ngô rút ngắn thời gian sinh trưởng từ 10 đến 12 ngày. Cụ thể, các giống chỉ mất 4 ngày để mọc mầm và 80 đến 86 ngày để chín sinh lý trong vụ Hè, so với 5 ngày mọc mầm và 90 đến 98 ngày chín trong vụ Xuân.

3. Mật độ gieo trồng 5,7 vạn cây/ha mang lại lợi ích sinh lý gì cho cây ngô?

Khoảng cách 70 cm x 25 cm x 1 cây/hốc (tương đương 57.000 cây/ha) tạo điều kiện thông thoáng lý tưởng cho quần thể ngô. Mật độ này tối ưu hóa chỉ số diện tích lá, bảo đảm bề mặt quang hợp tiếp nhận ánh sáng đầy đủ và hạn chế tối đa độ ẩm ứ đọng gây bệnh khô vằn và sâu đục thân.

4. Thành phần dinh dưỡng của ngô nếp lai có điểm gì vượt trội so với ngô tẻ?

Tinh bột trong nội nhũ ngô nếp chứa gần như 100% amylopectin cấu trúc nhánh đặc biệt, tạo độ dẻo mềm và dễ hấp thu sinh học. Ngoài ra, hàm lượng các axit amin thiết yếu như lysine đạt trên 4,86% và tryptophan cao, mang lại giá trị dinh dưỡng vượt trội cho thực phẩm ăn tươi và chăn nuôi đại gia súc.

5. Đất ruộng một vụ lúa tại Bắc Kạn có cần cải tạo gì đặc biệt khi chuyển sang trồng ngô nếp lai?

Đất ruộng một vụ lúa vùng cao thường có thành phần cơ giới nhẹ và thiếu nước tưới chủ động. Do đó, cần rạch rãnh sâu 10 đến 12 cm, bón lót 100% lân kết hợp 25% đạm, lên luống thoát nước tốt trong mùa mưa và thực hiện xới xáo vun cao quanh gốc ở giai đoạn 4 đến 5 lá để giữ ẩm và chống đổ.

Kết luận

• Luận văn đã đánh giá toàn diện 5 giống ngô nếp lai mới (VN554 đến VN558) so sánh với đối chứng HN88 qua hai vụ canh tác tại huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn.
• Khẳng định giống VN558 và VN557 có thời gian sinh trưởng ngắn (80 đến 95 ngày), độ đồng đều bắp cao, kháng sâu bệnh hại tốt và hoàn toàn phù hợp với tiểu vùng khí hậu núi cao.
• Xác lập gói kỹ thuật canh tác tối ưu với mật độ 5,7 vạn cây/ha cùng công thức bón phân 120 N + 90 P2O5 + 90 K2O/ha trên đất dốc và đất ruộng một vụ lúa.
• Đóng góp nguồn dữ liệu khoa học thực chứng quý báu cho công tác nghiên cứu nông học và chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2017 - 2025.
• Các cơ quan quản lý nông nghiệp và chính quyền địa phương cần nhanh chóng triển khai mô hình trình diễn diện rộng trong các vụ sản xuất tiếp theo, nhằm đưa nhanh giống ngô nếp lai chất lượng cao vào đời sống sản xuất của bà con nông dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM TR¯¡NG THÞ BÍCH NGHIÊN CþU KH¾ NNG SINH TR¯ÞNG, PHÁT TRIÞN VÀ NNG SU¾T CþA MÞT SÞ GIÞNG NGÔ N¾P T¾I HUYÞN NGÂN S¡N - TÞNH B¾C K¾N LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG Thái Nguyên - 2017 ¾I HÞC THÁI NGUYÊN TR¯ÞNG ¾I HÞC NÔNG LÂM TR¯¡NG THÞ BÍCH NGHIÊN CþU KH¾ NNG SINH TR¯ÞNG, PHÁT TRIÞN VÀ NNG SU¾T CþA MÞT SÞ GIÞNG NGÔ N¾P T¾I HUYÞN NGÂN S¡N - TÞNH B¾C K¾N Ngành: Khoa hßc cây trßng Mã sß: 60.10 LU¾N VN TH¾C S) KHOA HÞC CÂY TRÞNG Ng±ßi h±ßng d¿n khoa hßc: PGS. Nguyßn Hÿu Hßng Thái Nguyên - 2017 i LÞI CAM OAN Tôi xin cam oan ây là k¿t qu¿ nghiên cÿu do tôi thÿc hißn d±ßi sÿ h±ßng d¿n khoa hßc cÿa PGS.TS Nguyßn Hÿu Hßng. Tôi xin cam oan nhÿng sß lißu và k¿t qu¿ nghiên cÿu ±ÿc trình bày trong lu¿n vn này là hoàn toàn trung thÿc và ch±a công bß trong b¿t kÿ công trình nghiên cÿu khoa hßc nào. Tôi xin cam oan r¿ng, mßi sÿ giúp ÿ cho vißc thÿc hißn lu¿n vn này ã ±ÿc c¿m ¡n.

Các thông tin trích d¿n, tài lißu tham kh¿o sÿ dÿng ß hoàn thành lu¿n vn ã ±ÿc chß rõ ngußn gßc. Thái Nguyên, tháng 11 nm 2017 Tác gi¿ lu¿n vn Tr±¡ng Thß Bích ii LÞI C¾M ¡N Tác gi¿ lu¿n vn xin trân trßng c¿m ¡n th¿y giáo PGS.TS Nguyßn Hÿu Hßng ã nhißt tình h±ßng d¿n và giúp ÿ tôi trong sußt thßi gian thÿc hißn ß tài, cing nh± trong quá trình hoàn thißn lu¿n vn tßt nghißp! Trong thßi gian thÿc t¿p và thÿc hißn ß tài này, tôi ã nh¿n ±ÿc sÿ quan tâm giúp ÿ cÿa Ban giám hißu Tr±ßng ¿i hßc Nông Lâm Thái Nguyên, phòng ào t¿o, khoa nông hßc, các th¿y giáo, cô giáo, b¿n bè, ßng nghißp, và gia ình. Tr±ßc tiên tôi xin bày tß lòng bi¿t ¡n sâu s¿c tßi th¿y giáo PGS.TS Nguyßn Hÿu Hßng ã t¿n tình h±ßng d¿n khoa hßc, chß b¿o và t¿o mßi ißu kißn giúp ÿ tôi hoàn thành lu¿n vn này. ßng thßi tôi xin trân thành c¿m ¡n tßi toàn thß các th¿y giáo, cô giáo trong phòng ào t¿o, khoa Nông hßc,các th¿y giáo, cô giáo gi¿ng d¿y chuyên nghành Tr±ßng ¿i hßc Nông Lâm Thái Nguyên ã truyßn ¿t cho tôi nhÿng ki¿n thÿc quý báu trong quá trình hßc t¿p, nghiên cÿu và t¿o ißu kißn giúp ÿ tôi trong quá trình hßc t¿p và hoàn thành lu¿n vn này.

Tôi xin bày tß lòng bi¿t ¡n sÿ ßng viên khích lß cÿa gia ình, b¿n bè và ßng nghißp trong sußt thßi gian làm lu¿n vn. Mßt l¿n nÿa tôi trân trßng c¿m ¡n! Chúng tôi r¿t mong nh¿n ±ÿc nhÿng ý ki¿n óng góp cÿa ßng nghißp, b¿n ßc và xin trân trßng c¿m ¡n. Thái Nguyên, tháng 11 nm 2017 Tác gi¿ lu¿n vn Tr±¡ng Thß Bích iii MþC LþC LÞI CAM OAN. iii DANH MþC CHþ VI¾T T¾T.

vi DANH MþC CÁC B¾NG. Tính c¿p thi¿t cÿa ß tài. Mÿc tiêu và yêu c¿u cÿa ß tài. Ý ngh)a khoa hßc và ý ngh)a thÿc tißn cÿa ß tài.

3 Ch±¡ng 1: TÞNG QUAN TÀI LIÞU. C¡ sß khoa hßc và thÿc tißn cÿa ß tài. Tình hình s¿n xu¿t ngô trên th¿ gißi và trong n±ßc. Tình hình s¿n xu¿t ngô trên th¿ gißi.

Tình hình tiêu thÿ ngô trên th¿ gißi. Tình hình s¿n xu¿t ngô t¿i Vißt Nam. Tình hình tiêu thÿ ngô ß Vißt Nam. Tình hình s¿n xu¿t ngô t¿i B¿c K¿n.

Tình hình nghiên cÿu vß ngô n¿p trên th¿ gißi và ß Vißt Nam. Tình hình nghiên cÿu vß ngô n¿p trên th¿ gißi. Tình hình nghiên cÿu vß ngô n¿p ß Vißt Nam. 18 Ch±¡ng 2: V¾T LIÞU, NÞI DUNG VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CþU.

V¿t lißu nghiên cÿu. Thßi gian, ßa ißm nghiên cÿu. Nßi dung và ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Nßi dung nghiên cÿu.

Ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Ph±¡ng pháp nghiên cÿu. Các chß tiêu và ph±¡ng pháp theo dõi, ánh giá. Chßn cây theo dõi.

Các chß tiêu theo dõi ánh giá ngô ß ißu kißn thí nghißm ßng rußng. Hißu qu¿ kinh t¿. Ph±¡ng pháp phân tích sß lißu. 34 Ch±¡ng 3: K¾T QU¾ VÀ TH¾O LU¾N.

¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n kh¿ nng sinh tr±ßng cÿa mßt sß gißng ngô n¿p lai t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n mßt sß giai o¿n sinh tr±ßng chính. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n chißu cao cây, chißu cao óng b¿p cÿa mßt sß gißng ngô n¿p mßi. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n sß lá trên cây và chß sß dißn tích lá.

Tr¿ng thái cây, tr¿ng thái b¿p ß bao b¿p. Nghiên cÿu mÿc ß ph¿n ÿng vßi sâu bßnh h¿i và kh¿ nng chßng chßu vßi các ißu kißn b¿t thu¿n cÿa mßt sß gißng ngô n¿p lai t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. Tình hình nhißm sâu, bßnh h¿i cÿa mßt sß gißng ngô n¿p lai t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. Kh¿ nng chßng chßu vßi ißu kißn ngo¿i c¿nh cÿa mßt sß gißng ngô n¿p lai t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n nm 2017.

¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n nng su¿t và các y¿u tß c¿u thành nng su¿t cÿa mßt sß gißng ngô n¿p thí nghißm vÿ Xuân - Hè nm 2017 t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n các y¿u tß c¿u thành nng su¿t cÿa mßt sß gißng ngô n¿p. Chß tiêu ch¿t l±ÿng cÿa các gißng ngô thí nghißm trong vÿ xuân và hè nm 2017. H¿ch toán kinh t¿ cho mßt sß gißng ngô n¿p trßng t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n.

63 K¾T LU¾N VÀ Þ NGHÞ. 67 TÀI LIÞU THAM KH¾O. 69 PH¾N PHþ LþC vi DANH MþC CHþ VI¾T T¾T CIMMYT : Trung tâm c¿i t¿o ngô và lúa mÿ qußc t¿ (Centro internacional de Mejoramienio de Maizy Trigo). P1000 h¿t : Khßi l±ÿng 1000 h¿t TGST : Thßi gian sinh tr±ßng CSDTL : Chß sß dißn tích lá CV : Hß sß bi¿n ßng (Coefficient of variation) C : ßi chÿng NL : Nh¿c l¿i NXB : Nhà xu¿t b¿n NSLT : Nng su¿t lý thuy¿t NSTT : Nng su¿t thÿc thu NSBT : Nng su¿t b¿p t±¡i P1000 h¿t : Khßi l±ÿng 1000 h¿t P : Sai khác giÿa các trung bình LSD0.05 : Sai khác nhß nh¿t có ý ngh)a ß mÿc 95% vii DANH MþC CÁC B¾NG B¿ng 1.

Dißn tích, nng su¿t, s¿n l±ÿng ngô trên th¿ gißi nm 2010 - 2016. Tình hình s¿n xu¿t ngô ß mßt sß khu vÿc trên th¿ gißi nm 2016. Tình hình s¿n xu¿t ngô cÿa mßt sß n±ßc trên th¿ gißi nm 2016. L±ÿng ngô tiêu thÿ cÿa mßt sß n±ßc trên th¿ gißi.

Tình hình s¿n xu¿t ngô ß Vißt Nam nm 2011 - 2016. Tình hình s¿n xu¿t ngô ß các vùng sinh thái Vißt Nam nm 2016. Tình hình nh¿p kh¿u ngô ß Vißt Nam nm 2014 - 2015. Tình hình s¿n xu¿t ngô t¿i B¿c K¿n giai o¿n 2010 - 2015 .1: ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n các giai o¿n sinh tr±ßng cÿa các gißng ngô n¿p thí nghißm vÿ Xuân và vÿ Hè nm 2017 .2: ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n chißu cao cây, chißu cao óng b¿p cÿa các gißng ngô thí nghißm vÿ Xuân và vÿ Hè nm 2017 .3: ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n sß lá và chß sß dißn tích lá cÿa mßt sß gißng ngô n¿p thí nghißmvÿ Xuân và vÿ Hè nm 2017.4: tr¿ng thái cây, tr¿ng thái b¿p và ß bao b¿p cÿa các gißng ngô n¿p lai mßi.

¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n mÿc ß nhißm sâu, bßnh h¿i trên ngô cÿa mßt sßgißng ngô n¿p lai mßi. Kh¿ nng chßng chßu ißu kißn ngo¿i c¿nh cÿa mßt sß gißng ngô n¿p lai. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n chißu dài b¿p và ±ßng kính b¿p cÿa mßt sß gißng ngô n¿p mßi t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n sß hàng h¿t và sß h¿t/hàng cÿa mßt sß gißng ngô n¿p thí nghißm t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n.

¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n tÿ lß h¿t/b¿p và khßi l±ÿng 1000 h¿t cÿa mßt sß gißng ngô n¿p mßi. ¾nh h±ßng cÿa thßi vÿ ¿n nng su¿t cÿa mßt sß gißng ngô n¿p trßng t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. Ch¿t l±ÿng cÿa mßt sß gißng ngô n¿p thí nghißm t¿i huyßn Ngân S¡n, tßnh B¿c K¿n. H¿ch toán kinh t¿ cho 1ha (thu h¿t khô).

Tính c¿p thi¿t cÿa ß tài Trong nhÿng nm g¿n ây, khi mà ßi sßng con ng±ßi ngày mßt ±ÿc nâng cao thì nhu c¿u sÿ dÿng ngô làm thÿc ph¿m ngày càng lßn. Ng±ßi ta sÿ dÿng b¿p ngô bao tÿ làm rau cao c¿p, các lo¿i ngô n¿p, ngô ±ßng (ngô ngßt) ±ÿc dùng ß làm quà n t±¡i (lußc, n±ßng), ch¿ bi¿n thành các món n ±ÿc nhißu ng±ßi ±a chußng nh± ngô chiên, súp ngô, snack ngô ho¿c óng hßp làm thÿc ph¿m xu¿t kh¿u, vißc xu¿t kh¿u các lo¿i ngô thÿc ph¿m mang l¿i hißu qu¿ kinh t¿ áng kß cho mßt sß n±ßc nh± Trung Qußc, Thái lan, ài Loan. Þ Vißt Nam, s¿n xu¿t ngô n¿p n t±¡i ã thu ±ÿc nhÿng k¿t qu¿ v±ÿt trßi, tuy s¿n l±ÿng ch±a cao nh±ng nhu c¿u sÿ dÿng các gißng ngô này trong thßi gian g¿n ây ang tng lên r¿t nhanh. Vßi ngô n¿p, nhß tinh bßt có thành ph¿n chÿ y¿u là amylopectin, có giá trß dinh d±ÿng cao, giàu lizin và triptophan, tÿ lâu nó ã là ngußn l±¡ng thÿc quý cÿa ßng bào dân tßc mißn núi và là ngußn nguyên lißu quý cho công nghißp, ¿c bißt công nghißp thÿc ph¿m.

G¿n ây, vai trò cÿa ngô n¿p càng ±ÿc nâng lên nhß nhÿng thành tÿu tÿ nghiên cÿu chßn t¿o và mß rßng nhÿng gißng lai cho nng su¿t cao mà v¿n giÿ ±ÿc ph¿m ch¿t và ch¿t l±ÿng tßt. Các gißng ngô n¿p dùng n t±¡i giúp ng±ßi s¿n xu¿t có thu nh¿p khá. Thân lá ngô ±ÿc t¿n dÿng cho chn nuôi, thßi gian cây ngô chi¿m ¿t không dài chß tÿ 70-90 ngày. Hißn t¿i, giá gißng ngô n¿p lai r¿t cao mà giá bán b¿p t±¡i là kho¿ng tÿ 2.

M¿c dù giá gißng khá cao nh±ng ng±ßi nông dân v¿n ch¿p nh¿n vì thu nh¿p tÿ trßng ngô n¿p v¿n cao h¡n mßt sß cây trßng khác. Trong nhÿng nm g¿n ây, Vißt Nam cing ã lai t¿o và nh¿p nßi ±ÿc nhißu gißng ngô n¿p áp ÿng vß nng su¿t, ch¿t l±ÿng. Vì v¿y, vißc lÿa chßn gißng nh¿m tng nng su¿t, ch¿t l±ÿng và tng hißu qu¿ kinh t¿ tÿ ngô n¿p phù hÿp vßi ißu kißn cÿa tÿng vùng là nhißm vÿ chính cÿa các nhà khoa hßc. 2 B¿c K¿n là tßnh có nhißu tißm nng phát trißn s¿n xu¿t ngô.

Tuy nhiên nng su¿t ngô bình quân t¿i ây l¿i ¿t th¿p h¡n so vßi nng su¿t trung bình cÿa c¿ n±ßc.