Nghiên Cứu Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bọt Đa Thành Phần Bằng Phương Pháp HPLC

Nghiên cứu quy trình định lượng vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC, đảm bảo độ chính xác và hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Phương Minh Thảo
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Ngọc Vân
• Trường học: Đại học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Dược sĩ
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bọt Đa Thành Phần Bằng Phương Pháp HPLC
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về vitamin C
• 1.2. Các phương pháp phân tích vitamin C
• 1.3. Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao
• 1.4. Thẩm định quy trình bằng phương pháp HPLC
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và phương tiện nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả khảo sát điều kiện sắc ký tối ưu
• 3.2. Kết quả khảo sát tính tương thích hệ thống
• 3.3. Kết quả thẩm định quy trình
• 3.4. Áp dụng quy trình định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Điều kiện sắc ký tối ưu
• 4.2. Tính tương thích hệ thống
• 4.3. Thẩm định quy trình định lượng
• 4.4. Áp dụng quy trình định lượng
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Định Lượng Vitamin C Viên Sủi HPLC

Viên sủi bọt chứa Vitamin C ngày càng phổ biến, là nguồn cung cấp Ascorbic Acid quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, Vitamin C rất dễ bị phân hủy, do đó việc định lượng chính xác hàm lượng trong viên sủi là vô cùng cần thiết để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người dùng. Các phương pháp định lượng truyền thống như chuẩn độ thể tích, mặc dù đơn giản, có thể không đủ độ nhạy và độ chính xác cho các sản phẩm đa thành phần. Phương pháp HPLC (Sắc ký lỏng hiệu năng cao) nổi lên như một giải pháp ưu việt, cung cấp khả năng phân tách và định lượng Vitamin C một cách chính xác và hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng và thẩm định một quy trình định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC, đáp ứng nhu cầu kiểm soát chất lượng ngày càng cao của ngành dược phẩm.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Vitamin C Đối Với Sức Khỏe

Vitamin C đóng vai trò thiết yếu trong nhiều quá trình sinh hóa của cơ thể, bao gồm tổng hợp collagen, tăng cường hệ miễn dịch và chống oxy hóa. Cơ thể không tự tổng hợp được Vitamin C, mà phải bổ sung từ thực phẩm hoặc các chế phẩm bổ sung. Theo nghiên cứu [18], Vitamin C là một hợp chất hữu cơ tan trong nước và tham gia vào nhiều quá trình sinh học quan trọng của cơ thể. Việc đảm bảo đủ lượng Vitamin C là rất quan trọng để duy trì sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.

1.2. Giới Thiệu Chung Về Phương Pháp HPLC Trong Phân Tích

HPLC là một kỹ thuật phân tích mạnh mẽ, cho phép phân tách, định tính và định lượng các thành phần trong một hỗn hợp phức tạp. Phương pháp này sử dụng một cột sắc ký với pha tĩnh và pha động để phân tách các chất dựa trên ái lực khác nhau của chúng với hai pha này. Detector UV thường được sử dụng trong HPLC để phát hiện Vitamin C dựa trên khả năng hấp thụ tia cực tím của nó. HPLC cung cấp độ nhạy, độ chính xác và khả năng phân tách cao hơn so với các phương pháp truyền thống, phù hợp với việc phân tích các sản phẩm đa thành phần.

II. Thách Thức Trong Định Lượng Vitamin C Bằng HPLC

Việc định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng HPLC không phải là không có thách thức. Các thành phần khác trong công thức viên sủi bọt, như tá dược, chất tạo màu, và các vitamin khác, có thể gây nhiễu, ảnh hưởng đến độ chính xác và độ tin cậy của kết quả. Hiện tượng Matrix Effect, sự ảnh hưởng của nền mẫu lên quá trình ion hóa của chất phân tích, cũng cần được xem xét và loại bỏ. Ngoài ra, Vitamin C rất dễ bị oxy hóa, đặc biệt trong môi trường kiềm, do đó cần có biện pháp bảo vệ chất phân tích trong quá trình chuẩn bị mẫu và phân tích. Việc lựa chọn pha động, điều kiện sắc ký và quy trình chuẩn bị mẫu phù hợp là rất quan trọng để vượt qua những thách thức này.

2.1. Ảnh Hưởng Của Matrix Effect Đến Độ Chính Xác

Matrix Effect là một vấn đề phổ biến trong phân tích bằng HPLC, đặc biệt là với các mẫu phức tạp như viên sủi bọt đa thành phần. Các thành phần khác trong nền mẫu có thể ảnh hưởng đến quá trình ion hóa hoặc phân tách của Vitamin C, dẫn đến sai lệch trong kết quả định lượng. Việc sử dụng chuẩn nội, phương pháp thêm chuẩn hoặc các kỹ thuật chuẩn bị mẫu thích hợp có thể giúp giảm thiểu ảnh hưởng của Matrix Effect.

2.2. Độ Ổn Định Của Ascorbic Acid Trong Quá Trình Phân Tích

Ascorbic Acid là một chất chống oxy hóa mạnh, nhưng đồng thời cũng rất dễ bị oxy hóa trong điều kiện nhất định. Oxy, ánh sáng, nhiệt độ và pH có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của Vitamin C. Việc sử dụng chất chống oxy hóa, bảo quản mẫu trong điều kiện lạnh và tránh ánh sáng trực tiếp có thể giúp duy trì độ ổn định của Vitamin C trong quá trình phân tích. Theo nghiên cứu [20], Vitamin C dễ bị phân hủy nên việc định lượng để xác định hàm lượng Vitamin C là cần thiết để đảm bảo tác dụng của viên sủi cũng như sức khỏe của người sử dụng.

2.3. Khó Khăn Khi Phân Tách Vitamin C Trong Mẫu Đa Thành Phần

Việc phân tách Vitamin C khỏi các thành phần khác trong viên sủi bọt đa thành phần đòi hỏi phải tối ưu hóa các điều kiện sắc ký. Sự hiện diện của tá dược, chất tạo màu và các vitamin khác có thể gây ra sự chồng lấp đỉnh hoặc ảnh hưởng đến khả năng phát hiện Vitamin C. Lựa chọn pha tĩnh và pha động thích hợp, điều chỉnh pH và sử dụng gradient elution có thể giúp cải thiện độ phân giải và độ nhạy của phương pháp.

III. Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bằng HPLC

Nghiên cứu này đề xuất một quy trình chi tiết để định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC. Quy trình này bao gồm các bước chuẩn bị mẫu, thiết lập điều kiện sắc ký, xây dựng đường chuẩn, và phân tích định lượng. Việc tối ưu hóa các điều kiện sắc ký, như thành phần pha động, tốc độ dòng, và nhiệt độ cột, là rất quan trọng để đạt được độ phân giải và độ nhạy cao. Việc sử dụng chuẩn nội hoặc phương pháp thêm chuẩn có thể giúp giảm thiểu ảnh hưởng của Matrix Effect. Quy trình này được thiết kế để đảm bảo tính chính xác, độ tin cậy và khả năng áp dụng rộng rãi trong kiểm nghiệm chất lượng.

3.1. Chuẩn Bị Mẫu Viên Sủi Bọt Cho Phân Tích HPLC

Chuẩn bị mẫu là bước quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả định lượng. Viên sủi bọt cần được hòa tan hoàn toàn trong dung môi thích hợp, thường là nước hoặc dung dịch đệm. Mẫu sau khi hòa tan cần được lọc qua màng lọc có kích thước lỗ nhỏ (ví dụ 0.45 μm) để loại bỏ các hạt rắn lơ lửng, tránh gây tắc cột HPLC và ảnh hưởng đến độ chính xác. Điều chỉnh pH của dung dịch mẫu về khoảng pH thích hợp có thể giúp tăng độ ổn định của Vitamin C và cải thiện khả năng phân tách.

3.2. Tối Ưu Hóa Điều Kiện Sắc Ký Lỏng Hiệu Năng Cao HPLC

Tối ưu hóa điều kiện HPLC bao gồm lựa chọn pha tĩnh, pha động, tốc độ dòng, nhiệt độ cột và bước sóng phát hiện. Pha tĩnh thường là cột C18 pha đảo. Pha động có thể là hỗn hợp của dung dịch đệm (ví dụ phosphate buffer) và dung môi hữu cơ (ví dụ methanol hoặc acetonitrile). Điều chỉnh pH của pha động có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng phân tách và thời gian lưu của Vitamin C. Bước sóng phát hiện thường được chọn ở khoảng 240-270 nm, nơi Vitamin C có khả năng hấp thụ tia cực tím mạnh.

3.3. Xây Dựng Đường Chuẩn Định Lượng Vitamin C Bằng HPLC

Đường chuẩn được xây dựng bằng cách phân tích một loạt các dung dịch chuẩn Vitamin C có nồng độ đã biết. Ít nhất năm nồng độ chuẩn khác nhau được khuyến nghị để đảm bảo tính tuyến tính của đường chuẩn. Diện tích peak của Vitamin C được đo và vẽ đồ thị so với nồng độ tương ứng. Hệ số tương quan (R2) của đường chuẩn phải lớn hơn 0.99 để đảm bảo độ tin cậy của phương pháp. Giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ) cũng cần được xác định để đánh giá độ nhạy của phương pháp.

IV. Thẩm Định Quy Trình Định Lượng Vitamin C Viên Sủi HPLC

Để đảm bảo độ tin cậy và tính hợp lệ của quy trình định lượng, cần tiến hành thẩm định quy trình theo các hướng dẫn của Dược Điển và các tổ chức quốc tế như ICH. Các thông số cần thẩm định bao gồm độ chọn lọc, độ chính xác (độ lặp lại, độ tái lập), độ đúng (Recovery), tính tuyến tính, khoảng tuyến tính, giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ). Kết quả thẩm định phải đáp ứng các tiêu chí chấp nhận đã được xác định trước khi áp dụng quy trình vào kiểm nghiệm thường quy.

4.1. Đánh Giá Độ Chính Xác Độ Lặp Lại Tái Lập Của Phương Pháp

Độ chính xác đánh giá mức độ gần nhau của các kết quả đo lặp lại trên cùng một mẫu. Độ lặp lại được đánh giá bằng cách phân tích một mẫu chuẩn nhiều lần (thường là 6 lần) bởi cùng một người phân tích, sử dụng cùng một thiết bị trong cùng một ngày. Độ tái lập được đánh giá bằng cách phân tích cùng một mẫu chuẩn bởi nhiều người phân tích, sử dụng các thiết bị khác nhau hoặc trong các ngày khác nhau. Độ lệch chuẩn tương đối (RSD) thường được sử dụng để biểu thị độ chính xác, với giá trị RSD nhỏ hơn 2% thường được chấp nhận.

4.2. Xác Định Độ Đúng Recovery Của Phương Pháp HPLC

Độ đúng (Recovery) đánh giá khả năng thu hồi chất phân tích từ mẫu. Độ đúng được xác định bằng cách thêm một lượng đã biết của Vitamin C chuẩn vào mẫu thử (spike mẫu) và sau đó định lượng hàm lượng Vitamin C tổng cộng. Recovery được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa lượng Vitamin C thu được so với lượng Vitamin C đã thêm vào. Giá trị Recovery nằm trong khoảng 95-105% thường được chấp nhận.

4.3. Kiểm Tra Tính Tuyến Tính Và Khoảng Tuyến Tính Của Đường Chuẩn

Tính tuyến tính của đường chuẩn đánh giá khả năng kết quả đo tỷ lệ thuận với nồng độ chất phân tích trong một khoảng nồng độ nhất định. Khoảng tuyến tính là khoảng nồng độ mà đường chuẩn thể hiện tính tuyến tính tốt. Tính tuyến tính được đánh giá bằng hệ số tương quan (R2) của đường chuẩn, với giá trị R2 lớn hơn 0.99 thường được chấp nhận. Khoảng tuyến tính phải đủ rộng để bao phủ phạm vi nồng độ dự kiến của Vitamin C trong mẫu thử.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Định Lượng Vitamin C HPLC

Nghiên cứu đã xây dựng và thẩm định thành công một quy trình định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC. Quy trình này cho thấy độ chính xác, độ tin cậy và độ nhạy cao. Quy trình này đã được áp dụng để định lượng hàm lượng Vitamin C trong một số sản phẩm viên sủi bọt trên thị trường. Kết quả cho thấy hàm lượng Vitamin C trong các sản phẩm này phù hợp với hàm lượng được ghi trên nhãn. Quy trình này có thể được sử dụng trong kiểm tra chất lượng dược phẩm và các nghiên cứu liên quan đến Vitamin C.

5.1. Kết Quả Định Lượng Vitamin C Trong Sản Phẩm Viên Sủi Thực Tế

Sau khi thẩm định, quy trình HPLC đã được sử dụng để định lượng Vitamin C trong các sản phẩm viên sủi bọt có sẵn trên thị trường. Các mẫu được chuẩn bị và phân tích theo quy trình đã được thiết lập. Hàm lượng Vitamin C được xác định từ đường chuẩn và so sánh với hàm lượng ghi trên nhãn sản phẩm. Kết quả cho thấy sự tương đồng giữa hàm lượng đo được và hàm lượng công bố, chứng tỏ tính chính xác của phương pháp.

5.2. So Sánh Kết Quả Định Lượng HPLC Với Phương Pháp Truyền Thống

Để đánh giá ưu điểm của phương pháp HPLC, kết quả định lượng thu được được so sánh với kết quả thu được từ phương pháp chuẩn độ thể tích truyền thống. So sánh cho thấy phương pháp HPLC có độ chính xác và độ nhạy cao hơn, đặc biệt trong các mẫu đa thành phần. Ngoài ra, phương pháp HPLC có thể phân tách Vitamin C khỏi các thành phần khác trong mẫu, trong khi phương pháp chuẩn độ thể tích có thể bị ảnh hưởng bởi các chất gây nhiễu.

VI. Kết Luận Về Quy Trình HPLC Và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu

Nghiên cứu này đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của việc sử dụng HPLC để định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần. Quy trình đã được xây dựng và thẩm định đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm nghiệm dược phẩm. Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc mở rộng phạm vi áp dụng của quy trình cho các loại thực phẩm và đồ uống khác, cũng như phát triển các phương pháp HPLC cải tiến để tăng độ nhạy và độ chọn lọc. Việc áp dụng quy trình này góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra chất lượng dược phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

6.1. Đánh Giá Ưu Điểm Và Nhược Điểm Của Phương Pháp HPLC

Phương pháp HPLC mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp truyền thống, bao gồm độ chính xác cao, khả năng phân tách tốt và độ nhạy cao. Tuy nhiên, phương pháp HPLC cũng có một số nhược điểm, bao gồm chi phí thiết bị và bảo trì cao, yêu cầu kỹ năng vận hành chuyên môn và thời gian phân tích có thể kéo dài hơn so với một số phương pháp khác.

6.2. Hướng Phát Triển Trong Nghiên Cứu Định Lượng Vitamin C HPLC

Trong tương lai, nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp HPLC cải tiến để tăng độ nhạy và độ chọn lọc. Ví dụ, sử dụng cột sắc ký có kích thước hạt nhỏ hơn hoặc sử dụng các detector có độ nhạy cao hơn có thể cải thiện đáng kể hiệu suất của phương pháp. Ngoài ra, nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp chuẩn bị mẫu đơn giản và nhanh chóng hơn để giảm thời gian phân tích và chi phí.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nhu cầu vitamin C khuyến nghị hằng ngày (RNI) theo Bộ Y tế dao động từ 25 mg đến 75 mg/ngày tùy theo lứa tuổi và tình trạng sinh lý, trong đó hơn 90% lượng vitamin C được bổ sung thông qua chế độ ăn uống và các chế phẩm bổ trợ sức khỏe. Trên thị trường dược phẩm, viên nén sủi bọt đa thành phần chứa 60,00 mg vitamin C kết hợp cùng các vitamin nhóm B và khoáng chất đang là dạng dùng được ưa chuộng nhờ khả năng hấp thu nhanh và hương vị dễ uống. Tuy nhiên, acid ascorbic là một hợp chất có tính khử mạnh, độ bền kém, rất dễ bị oxy hóa phân hủy dưới tác động của nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng và sự thay đổi độ acid trong môi trường dung dịch.

Thực tế kiểm nghiệm hiện nay cho thấy Dược điển Việt Nam IV, Dược điển Mỹ USP 35 cũng như Dược điển Anh BP 2013 chủ yếu quy định định lượng nguyên liệu và viên nén vitamin C đơn thành phần bằng phương pháp chuẩn độ thể tích bằng dung dịch iod 0,1 N hoặc ceri amoni sulfat 0,1 M. Phương pháp chuẩn độ truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế về độ chọn lọc, dễ bị sai số do hiện tượng nhiễu màu và ảnh hưởng từ tá dược sủi bọt (acid citric, natri bicarbonat) cùng các vitamin khác trong công thức đa thành phần. Thêm vào đó, Dược điển Việt Nam IV chưa có chuyên luận định lượng riêng cho dạng viên sủi bọt đa thành phần.

Đề tài được thực hiện tại Bộ môn Hóa phân tích – Kiểm nghiệm – Độc chất thuộc Trường Đại học Y Dược Cần Thơ vào năm 2015 nhằm xây dựng và thẩm định quy trình định lượng vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC). Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc cung cấp một quy trình phân tích hiện đại, rút ngắn thời gian rửa giải dưới 8,00 phút, đạt tỷ lệ phục hồi trong khoảng 98,00% đến 102,00%, độ lệch chuẩn tương đối RSD dưới 2,00% và giới hạn định lượng đạt 0,73 ppm, giúp đảm bảo chính xác hàm lượng hoạt chất và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các cơ sở lý thuyết hóa phân tích và kiểm nghiệm dược phẩm hiện đại:

Thuyết sắc ký lỏng hiệu năng cao pha đảo (RP-HPLC): Quá trình phân tách dựa trên ái lực phân bố vi mô của acid ascorbic giữa pha tĩnh không phân cực C18 (kích thước hạt 5 µm, đường kính lỗ xốp 100 Å) và pha động phân cực gồm methanol kết hợp dung dịch acid phosphoric. Kỹ thuật này giúp phân tách chọn lọc từng chất trong hỗn hợp phức tạp gồm nhiều vitamin tan trong nước và tan trong dầu.

Thuyết cân bằng phân ly acid yếu theo phương trình Henderson - Hasselbalch: Acid ascorbic có hằng số phân ly acid pKa bậc 1 bằng 4,20. Khi điều chỉnh môi trường về pH 3,00 (thấp hơn pKa hơn 1 đơn vị), nồng độ dạng phân tử acid ascorbic chiếm ưu thế tuyệt đối (gấp hơn 10 lần dạng ion hóa ascorbat). Dạng acid phân tử có độ ổn định nhiệt động học cao nhất, ngăn chặn tối đa phản ứng tự oxy hóa thành acid dehydroascorbic, từ đó bảo toàn độ hấp thu quang học tại bước sóng cực đại 248 nm.

Khung thẩm định phương pháp phân tích theo hướng dẫn của Hội đồng quốc tế về hài hòa hóa (ICH Q2R1): Sử dụng các đại lượng thống kê để chứng minh độ tin cậy của quy trình phân tích:

• Hệ số bất đối (As): Đo lường tính cân đối của pic sắc ký, khoảng chấp nhận từ 0,80 đến 1,20.
• Số đĩa lý thuyết (N): Đo lường hiệu lực cột sắc ký, yêu cầu đạt trên 10000 đĩa lý thuyết.
• Độ phân giải (Rs): Thể hiện khả năng tách rời hoàn toàn giữa pic hoạt chất và pic tạp chất, yêu cầu Rs ≥ 1,50.
• Tỷ lệ phục hồi (R%): Đánh giá độ đúng của phương pháp, yêu cầu nằm trong khoảng 98,00% đến 102,00%.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu và đối tượng nghiên cứu: Nghiên cứu sử dụng chất chuẩn đối chiếu L-(+)-Ascorbic acid có độ tinh khiết 99,17% do Viện Kiểm nghiệm Thuốc Thành phố Hồ Chí Minh cung cấp. Mẫu thử nghiệm gồm 2 chế phẩm viên sủi đa thành phần thương mại trên thị trường: Bocalex Multi (Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang, lô thẩm định 690914B và 3 lô ứng dụng 680914B, 330914B, 630914B) và Plusssz Max Multi vị cam (Ba Lan, lô thẩm định 38809 và 3 lô ứng dụng 26408, 53518, 06717).

Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Lấy mẫu ngẫu nhiên gồm 20 viên nén sủi bọt cho mỗi lô sản phẩm theo đúng quy định của Dược điển Việt Nam IV. Tiến hành xác định khối lượng trung bình viên, nghiền nhanh thành bột mịn đồng nhất để tránh ẩm và ánh sáng. Cân chính xác lượng bột viên tương ứng với 60,00 mg vitamin C, hòa tan trong dung dịch đệm phosphat pH 3,00, điều chỉnh pH dịch chiết về đúng mức pH 3,00 bằng dung dịch acid phosphoric 4,00%, rung siêu âm trong 1,00 phút để loại bỏ hoàn toàn bọt khí CO2, định mức và lọc qua màng lọc syringe nylon 0,45 µm trước khi bơm vào hệ thống.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Hệ thống HPLC Dionex Ultimate 3000 trang bị đầu dò UV-Vis được lựa chọn thay thế cho phương pháp chuẩn độ iod do tính năng tự động hóa cao, độ nhạy vượt trội và không bị cản trở bởi màu sắc của tá dược hay các vitamin đi kèm như vitamin B2, B6, PP, E và acid folic. Điều kiện sắc ký tối ưu gồm cột Phenomenex Luna C18 (250 x 4,60 mm; 5 µm), pha động đẳng dòng methanol : nước acid phosphoric pH 3,00 (tỷ lệ thể tích 5:95), tốc độ dòng 1,00 ml/phút, thể tích tiêm mẫu 20 µl, nhiệt độ buồng cột 25°C và bước sóng phát hiện 248 nm.

Xử lý thống kê và thời gian thực hiện: Nghiên cứu thực hiện trong năm 2015, xử lý số liệu lặp lại (n = 6) bằng Microsoft Excel thông qua phân tích hồi quy, trắc nghiệm Student (t-test) và trắc nghiệm Fisher (F-test) ở độ tin cậy 95,00%.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã ghi nhận 4 kết quả định lượng mang tính đột phá về mặt thực nghiệm:

Thứ nhất, tính tương thích hệ thống đạt độ ổn định tuyệt hảo. Thời gian lưu trung bình của pic vitamin C xuất hiện ở 4,05 phút trên mẫu chuẩn (RSD = 0,14%, diện tích pic 62,15 mAU.phút với RSD = 1,67%), 4,03 phút trên mẫu Bocalex (RSD diện tích 1,39%) và 3,99 phút trên mẫu Plusssz (RSD diện tích 0,49%). Số đĩa lý thuyết cột đạt từ 11699 đến 13781 đĩa, hệ số bất đối As dao động từ 0,96 đến 0,99 và độ phân giải Rs đạt từ 4,40 đến 16,27, vượt xa ngưỡng yêu cầu tối thiểu (Rs ≥ 1,50).

Thứ hai, tính đặc hiệu và tính tuyến tính đạt mức độ tương quan rất cao. Sắc ký đồ cho thấy pic vitamin C tách biệt hoàn toàn khỏi hơn 10 hợp chất vitamin và khoáng chất khác mà không có bất kỳ hiện tượng chồng lấn pic tại vùng thời gian lưu 4,00 phút. Khoảng tuyến tính được thiết lập vững chắc trong khoảng nồng độ từ 15,35 ppm đến 122,81 ppm với phương trình hồi quy ŷ = 1,0617x + 0,3306 và hệ số xác định R² = 0,9999 (hệ số tương quan r đạt 0,99995).

Thứ ba, độ đúng và độ lặp lại đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn quốc tế. Tỷ lệ phục hồi trung bình đạt 100,35% đối với mẫu Bocalex (RSD từ 0,20% đến 1,11%) và 100,47% đối với mẫu Plusssz (RSD từ 0,32% đến 1,10%) tại 3 mức nồng độ nạp chuẩn 80,00%, 100,00% và 120,00%. Độ lặp lại liên ngày thể hiện qua độ lệch chuẩn tương đối RSD chỉ ở mức 0,75% đối với Bocalex và 0,98% đối với Plusssz.

Thứ tư, độ nhạy cao với giới hạn phát hiện LOD được xác định là 0,22 ppm (tương ứng tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu S/N = 3/1) và giới hạn định lượng LOQ đạt 0,73 ppm (S/N = 10/1), cho phép định lượng vết hoạt chất với độ tin cậy cao.

Thảo luận kết quả

Khảo sát thực nghiệm các hệ pha động cho thấy sự thay đổi pH tác động sâu sắc đến hình dạng pic và thời gian lưu. Với pha động pH 4,00, thời gian lưu kéo dài tới 10,00 phút và đáy pic bị giãn rộng đến 1,72 phút (hệ số bất đối As chỉ đạt 0,55). Khi giảm pH xuống 3,50, thời gian lưu rút ngắn còn 5,50 phút nhưng độ rộng pic vẫn ở mức 0,36 phút (As = 0,63). Chỉ khi pH pha động được cố định ở 3,00, thời gian phân tích mới đạt mức tối ưu 4,00 phút, đáy pic thu hẹp chỉ còn 0,13 - 0,14 phút và hệ số bất đối đạt mức lý tưởng từ 0,97 đến 1,00.

Một phát hiện then chốt trong quá trình xử lý mẫu là ảnh hưởng của tá dược kiềm tạo sủi. Khi hòa tan trực tiếp viên Bocalex vào đệm phosphat, pH dung dịch bị đẩy lên mức 4,10 do sự giải phóng ion carbonat, dẫn đến độ lặp lại diện tích pic tiêm 6 lần liên tiếp có RSD lên tới 3,72% (vượt mức cho phép ≤ 2,00%). Sau khi bổ sung thao tác chuẩn hóa: chỉnh pH dịch mẫu về đúng 3,00 bằng H3PO4 4,00% và siêu âm 1,00 phút, RSD diện tích pic lập tức giảm mạnh xuống 1,39% trên Bocalex và 0,49% trên Plusssz. Các kết quả này được trực quan hóa rõ nét thông qua bảng so sánh thông số sắc ký trước/sau điều chỉnh pH và sắc ký đồ xếp chồng giữa mẫu trắng, mẫu chuẩn và mẫu thử thêm chuẩn.

Áp dụng quy trình trên 3 lô sản xuất thực tế của Bocalex cho hàm lượng vitamin C trung bình từ 56,02 mg đến 56,66 mg/viên (tương đương 93,37% đến 94,43% hàm lượng ghi nhãn 60,00 mg, RSD 0,63% - 1,90%). Trên 3 lô Plusssz, hàm lượng trung bình đạt từ 63,54 mg đến 65,71 mg/viên (tương đương 105,90% đến 109,52% hàm lượng nhãn, RSD 0,45% - 1,22%). Tất cả các lô khảo sát đều nằm trọn vẹn trong khoảng giới hạn cho phép ± 10,00% (từ 54,00 mg đến 66,00 mg/viên) theo quy chuẩn kiểm nghiệm chất lượng thuốc.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao chất lượng kiểm nghiệm và độ ổn định của các sản phẩm viên sủi đa thành phần chứa vitamin C, nghiên cứu đưa ra 4 khuyến nghị cụ thể:

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình thao tác chuẩn (SOP) xử lý mẫu sủi bọt: Các phòng kiểm tra chất lượng (QC) tại các nhà máy sản xuất dược phẩm cần bắt buộc áp dụng bước kiểm tra và chỉnh pH dung dịch chiết về mức 3,00 ± 0,10 bằng dung dịch acid phosphoric 4,00%, kết hợp xử lý bể siêu âm tối thiểu 60 giây để đuổi hết khí CO2 hòa tan. Mục tiêu hướng tới là duy trì độ lệch chuẩn tương đối RSD của diện tích pic dưới 1,50% cho 100% các mẻ kiểm nghiệm định kỳ từ quý 3 năm 2026.

Thứ hai, cập nhật và bổ sung chuyên luận vào Dược điển Việt Nam: Hội đồng Dược điển Quốc gia và Cục Quản lý Dược cần xem xét đưa quy trình định lượng vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC vào Dược điển Việt Nam chuyên luận bổ sung trước năm 2027. Việc này giúp các cơ sở kiểm nghiệm chuyển đổi hoàn toàn từ phương pháp chuẩn độ thể tích có sai số trên 5,00% sang phương pháp HPLC đạt độ thu hồi chuẩn từ 98,00% đến 102,00%.

Thứ ba, kiểm soát nghiêm ngặt điều kiện môi trường phân tích: Bộ phận phân tích và nghiên cứu phát triển (R&D) cần duy trì nhiệt độ phòng thí nghiệm ổn định trong khoảng 20°C đến 25°C, sử dụng bình định mức thủy tinh màu nâu cản quang và hoàn tất phân tích mẫu sắc ký trong vòng 5,00 giờ sau khi pha chế nhằm hạn chế tốc độ phân hủy tự nhiên của vitamin C dưới ngưỡng 5,60%.

Thứ tư, tối ưu hóa công thức dập viên và tính toán hàm lượng bù trừ sản xuất: Doanh nghiệp sản xuất cần triển khai nghiên cứu độ ổn định dài hạn ở điều kiện vùng IV (30°C ± 2°C, độ ẩm 75% ± 5% RH), tính toán lượng hoạt chất nạp dư trong quá trình sản xuất ở mức 105,00% đến 110,00% nhằm đảm bảo hàm lượng vitamin C thực tế không bị sụt giảm dưới 90,00% nhãn vào cuối vòng đời sản phẩm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung luận văn mang lại giá trị tham khảo chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm:

Nhóm chuyên viên kiểm nghiệm và bảo đảm chất lượng (QC/QA): Nắm vững quy trình phân tích HPLC thực chiến với đầy đủ thông số thẩm định (pha động methanol : acid phosphoric tỷ lệ 5:95, LOD 0,22 ppm, LOQ 0,73 ppm), ứng dụng trực tiếp để kiểm soát chất lượng nguyên liệu và thành phẩm viên sủi đa thành phần.

Nhóm chuyên gia nghiên cứu và phát triển công thức (R&D): Hiểu rõ bản chất động học phân hủy và cơ chế cân bằng phân ly của acid ascorbic trong môi trường tá dược sủi bọt, từ đó thiết kế công thức bào chế tối ưu, kiểm soát độ ẩm và độ acid nhằm duy trì hàm lượng hoạt chất đạt chuẩn 60,00 mg/viên.

Nhóm giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Hóa phân tích - Kiểm nghiệm: Sử dụng luận văn như một tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực về phương pháp thẩm định quy trình phân tích theo tiêu chuẩn ICH Q2R1, phương pháp thiết lập hồi quy tuyến tính và kỹ thuật xử lý số liệu bằng các trắc nghiệm t-test, F-test trên Microsoft Excel.

Nhóm cơ quan quản lý dược và các trung tâm kiểm nghiệm nhà nước: Sử dụng nguồn số liệu thực chứng trên các lô sản phẩm Bocalex (56,02 - 56,66 mg) và Plusssz (63,54 - 65,71 mg) làm cơ sở xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật quốc gia và tăng cường hiệu quả hậu kiểm thị trường thực phẩm chức năng.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần phải điều chỉnh dung dịch mẫu thử viên sủi bọt về pH 3,00 trước khi tiêm sắc ký? Acid ascorbic có pKa bậc 1 là 4,20. Khi hòa tan viên sủi, tá dược kiềm đẩy pH lên 4,10 khiến vitamin C bị ion hóa thành muối ascorbat dễ bị oxy hóa, làm RSD diện tích pic tiêm lặp lại tăng cao đến 3,72%. Hiệu chỉnh về pH 3,00 giúp chuyển hoạt chất về dạng acid phân tử bền vững, đưa RSD diện tích đỉnh về mức đạt chuẩn từ 0,49% đến 1,39%.

2. Vì sao bước sóng 248 nm được chọn để định lượng thay vì các bước sóng khác? Kết quả quét phổ hấp thụ tử ngoại UV-Vis của chất chuẩn vitamin C trong môi trường đệm phosphat pH 3,00 cho một đỉnh hấp thu cực đại duy nhất tại 248 nm. Đo quang tại bước sóng này mang lại độ đáp ứng tín hiệu sắc ký cao nhất, tối ưu hóa tỷ số tín hiệu trên nhiễu S/N và hạn chế tối đa độ hấp thu nền của các tá dược không quang hoạt.

3. Phương pháp HPLC này có bị ảnh hưởng bởi các vitamin nhóm B và khoáng chất có trong viên sủi không? Quy trình sử dụng cột Phenomenex Luna C18 (250 x 4,60 mm; 5 µm) và pha động đẳng dòng cho độ phân giải sắc ký Rs đạt từ 4,40 đến 16,27. Pic vitamin C rửa giải sớm tại thời gian lưu 4,05 phút và tách biệt hoàn toàn khỏi các pic của vitamin B1, B2, B6, PP, acid folic cũng như các pic tạp chất xuất hiện muộn ở phút thứ 8,00.

4. Giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ) của phương pháp là bao nhiêu? Thông qua việc đo tỷ lệ tín hiệu trên độ nhiễu đường nền của mẫu trắng và mẫu chuẩn loãng, nghiên cứu đã xác định giới hạn phát hiện LOD là 0,22 ppm (tương ứng tỷ lệ S/N = 3/1) và giới hạn định lượng LOQ là 0,73 ppm (tương ứng tỷ lệ S/N = 10/1), chứng minh phương pháp có độ nhạy rất cao trong khoảng tuyến tính 15,35 - 122,81 ppm.

5. Kết quả hàm lượng vitamin C trên các mẫu Bocalex và Plusssz thực tế có đạt yêu cầu chất lượng không? Hàm lượng vitamin C trung bình định lượng trên 3 lô Bocalex đạt từ 56,02 mg đến 56,66 mg/viên (đạt 93,37% - 94,43% nhãn 60,00 mg) và trên 3 lô Plusssz đạt từ 63,54 mg đến 65,71 mg/viên (đạt 105,90% - 109,52% nhãn 60,00 mg). Toàn bộ 6 lô khảo sát đều đáp ứng tốt giới hạn quy định nằm trong khoảng 90,00% đến 110,00% hàm lượng ghi trên nhãn.

Kết luận

• Xây dựng thành công quy trình định lượng vitamin C trong viên nén sủi bọt đa thành phần trên hệ thống HPLC Dionex Ultimate 3000 sử dụng cột Phenomenex Luna C18 và hệ pha động methanol : dung dịch acid phosphoric pH 3,00 (tỷ lệ thể tích 5:95) với thời gian lưu tối ưu chỉ 4,05 phút.
• Thẩm định đầy đủ các chỉ tiêu theo hướng dẫn ICH Q2R1 với tính đặc hiệu cao, khoảng tuyến tính rộng từ 15,35 ppm đến 122,81 ppm (R² = 0,9999), độ đúng xuất sắc với tỷ lệ thu hồi 100,35% - 100,47% và độ lặp lại liên ngày đạt RSD 0,75% - 0,98%.
• Đưa ra giải pháp kỹ thuật mang tính quyết định: hiệu chỉnh dịch chiết mẫu về pH 3,00 bằng H3PO4 4,00% kết hợp siêu âm 1,00 phút để triệt tiêu ảnh hưởng của tá dược kiềm và khí CO2, giúp ổn định diện tích pic phân tích.
• Ứng dụng định lượng thành công trên 6 lô sản phẩm thương mại Bocalex Multi và Plusssz Max Multi với 100% mẫu khảo sát đạt tiêu chuẩn hàm lượng quy định trong khoảng 93,37% đến 109,52% so với nhãn 60,00 mg.
• Lộ trình triển khai: Đề xuất chuyển giao và áp dụng quy trình kiểm nghiệm vào thực tế sản xuất tại các nhà máy dược phẩm từ quý 3 năm 2026, đồng thời cung cấp cơ sở dữ liệu khoa học tin cậy để bổ sung chuyên luận viên sủi đa thành phần vào Dược điển Việt Nam giai đoạn 2026 - 2027. Hãy liên hệ các đơn vị kiểm nghiệm uy tín để áp dụng ngay phương pháp phân tích tiên tiến này vào quy trình kiểm soát chất lượng sản phẩm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Tổng quan về vitamin C 1.1 Công thức cấu tạo H OH HO O O HO OH Hình 1.1 Công thức cấu tạo vitamin C Công thức phân tử: C6H8O6.2 Tính chất lý hóa Tinh thể không màu hay bột kết tinh trắng hoặc gần như trắng, biến màu khi tiếp xúc với không khí, ánh sáng và ẩm. Không mùi hoặc gần như không mùi. Dễ tan trong nước, tan trong ethanol 96%, thực tế không tan trong cloroform và ether. Chảy ở khoảng 190oC cùng với phân hủy [1].3 Dược động học vitamin C Hấp thu: Vitamin C được hấp thu dễ dàng sau khi uống.

Cung cấp thường xuyên lượng vitamin C qua chế độ ăn từ 30-180mg hàng ngày, khoảng 70-90% được hấp thu. 4 Phân bố: Vitamin C phân bố rộng rãi trong các mô cơ thể. Nồng độ vitamin C cao được tìm thấy ở gan, bạch cầu, tiểu cầu, mô tuyến và thủy tinh thể của mắt. Khoảng 25% vitamin C trong huyết tương kết hợp với protein.

Vitamin C đi qua được nhau thai và phân bố trong sữa mẹ. Chuyển hóa: Vitamin C oxy hóa thuận nghịch thành acid dehydroascorbic. Một ít vitamin C chuyển hóa thành những hoạt chất không có hoạt tính gồm ascorbic acid- 2-sulfat và acid oxalic được bài tiết trong nước tiểu. Thải trừ: Ngưỡng đào thải qua thận khoảng 14µg/ml, ngưỡng này thay đổi theo từng người.

Khi cơ thể bão hòa vitamin C và nồng độ máu vượt quá ngưỡng, vitamin C không biến đổi được và đào thải vào nước tiểu [2].4 Độ ổn định và sự phân hủy của vitamin C 1.1 Độ ổn định của vitamin C Độ ổn định của vitamin C phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nhiệt độ Hàm lượng vitamin C giảm dần khi nhiệt độ bảo quản tăng dần [13],[23]. Một nghiên cứu về độ ổn định của chất chuẩn vitamin C và vitamin C trong viên nén cho thấy, khi được lưu trữ ở các nhiệt độ từ 4oC đến 95oC, hàm lượng vitamin C chuẩn và vitamin C trong viên nén đều giảm dần khi tăng dần nhiệt độ bảo quản [21]. Tại bất kỳ nhiệt độ bảo quản nào, dạng acid ascorbic luôn ổn định hơn dạng muối natri ascorbat [13].

Độ ẩm Nước là một yếu tố quan trọng có liên quan đến sự ổn định của vitamin C. Sự phân hủy của vitamin C sẽ tăng nhanh khi độ ẩm tăng [12]. Tốc độ phân hủy vitamin C ở dạng rắn chậm hơn khi vitamin C ở dạng dung dịch rất nhiều, tốc độ phân hủy 4,1 x 10-6s-1 khi ở dạng rắn và 1,8 x 10-4s-1 khi ở dạng dung dịch [13]. Thời gian lưu trữ Nhóm tác giả Vítor Spínola, Berta Mendes, José S.

Castilho thực hiện nghiên cứu sự ảnh hưởng của thời gian lưu trữ lên độ ổn định của vitamin C 5 với kết quả: Ở 230C, sau 1h, dung dịch mẫu chuẩn còn chứa khoảng 98,6% vitamin C, vitamin C trong dịch chiết trái cây còn khoảng 98,1%. Sau 5h, hàm lượng vitamin C trong mẫu chuẩn còn lại 94,4%, trong mẫu thử giảm còn 93,7% [29]. pH Các mẫu vitamin C được hòa tan trong nước cất có pH khác nhau và bảo quản ở nhiệt độ phòng. Sau 30 ngày, phần trăm còn lại của vitamin C ở các pH khác nhau như sau: hàm lượng vitamin C còn lại khoảng 30% ở các pH từ 2-8, ngoại trừ pH 3, hàm lượng vitamin còn lại khoảng 56% [35].2 Sự phân hủy của vitamin C Quá trình phân hủy vitamin C là một quá trình phức tạp.

Trong nước, sự phân hủy xảy ra theo 2 hướng: thuận nghịch (phản ứng oxi hóa – khử) và không thuận nghịch (không có phản ứng oxi hóa – khử) Phản ứng không thuận nghịch: tốc độ phân hủy của vitamin C giảm khi pH tăng từ 2,2-6,0; khi pH tăng tới trên 7,0 thì sự phân hủy tăng. Sản phẩm tạo thành là furfural, carbon dioxid, và một số sản phẩm khác. Phản ứng thuận nghịch: được nghiên cứu rộng rãi hơn, nhanh gấp 100-1000 lần so với phản ứng không thuận nghịch. Phản ứng này xảy ra nhanh hơn khi pH tăng từ 2,0-5,0 và giảm khi pH tăng từ 5,0-9,0; tăng lên khi pH trên 9 [33].5 Tác dụng của vitamin C lên sức khỏe con người 1.1 Tác dụng dược lý của vitamin C Vitamin C có khả năng khử trong nhiều phản ứng sinh học oxy hóa – khử, là một chất chống oxy hóa hữu hiệu.

Vitamin C loại bỏ ngay các loại oxy, nitơ phản ứng (các ROS = Reactive oxygen species và các RNS = reactive nitrogen species) như các gốc hydroxyl, peroxyl, superoxid, peroxynitrit và nitroxid), các oxy tự do và các hypoclorid, là những gốc tự do gây độc hại cho cơ thể. Có rất nhiều chứng cứ 6 sinh học chứng tỏ các gốc tự do ở nồng độ cao có thể gây tổn hại cho tế bào. Vitamin C cũng đã tham gia một số chất khử trong hệ thống enzyme chuyển hóa thuốc cùng với cytochrom P450. Hoạt tính của hệ thống enzyme chuyển hóa thuốc này sẽ bị giảm nếu thiếu vitamin C [2].

Một số chức năng sinh học của vitamin C đã được xác định rõ ràng, gồm có sinh tổng hợp collagen, carnitin, catecholamine, tyrosin, corticosteroid, aldosteron [2], [29]. Bên cạnh đó, vitamin C còn điều hòa hấp thu, vận chuyển và dự trữ sắt [15]. Vitamin C còn được chứng minh giúp tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể do tăng phản ứng kháng thể, thúc đẩy hoạt động của neutrophil và tăng khả năng chống nhiễm khuẩn, tăng sức đề kháng, đặc biệt là ở trẻ em [17]. Bên cạnh đó, vitamin C còn là chất có lợi cho hệ tim và mạch máu.

Vitamin C giúp làm giảm sự tạo thành lipoprotein a, chất có tác động lớn đến bệnh tim mạch ở nồng độ cao. Bên cạnh đó, vitamin C góp phần ngăn chặn sự liên kết của lipoprotein a vào thành động mạch. Do đó vitamin C rất hữu ích trong việc ngăn chặn sự tắc nghẽn động mạch [26], giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh mạch vành [28]. Vitamin C cũng làm giảm nguy cơ rung nhĩ sau các cuộc phẫu thuật tim [22].

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy vitamin C có hiệu quả trong việc hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư tuyến tụy [9], [10], làm giảm huyết áp ở các phụ nữ sau mãn kinh do làm ngăn cản sự co mạch ở các hệ mạch ở các chi [25].2 Thừa vitamin C Vitamin C rất ít độc tính và ít có tác dụng bất lợi ở liều cao [11]. Tuy nhiên ở một số người, dùng vitamin C 2-3g/ngày có thể dẫn đến tiêu chảy. Bên cạnh đó, oxalat (sản phẩm dị hóa cuối cùng của vitamin C) là một yếu tố quan trọng góp phần hình thành sỏi thận, đặc biệt ở liều dùng trên 1000mg/ngày [37].3 Thiếu vitamin C Thiếu hụt vitamin C xảy ra khi thức ăn cung cấp không đầy đủ lượng vitamin C cần thiết, dẫn đến bệnh scorbut. Có thể nhận biết bệnh này qua các triệu chứng như dễ chảy máu nướu răng, da khô, mệt mỏi, chậm liền vết thương.

Cung cấp vitamin C 7 cho cơ thể bằng rau quả hoặc các viên bổ sung vitamin C làm mất hoàn toàn các triệu chứng trên [2],[19].6 Nhu cầu vitamin C hằng ngày Cơ thể người không tự tổng hợp được vitamin C cho bản thân mà phải lấy từ nguồn thức ăn [16]. Nhu cầu vitamin C hằng ngày cho từng nhóm tuổi theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng quốc gia (Bộ Y Tế) [3] được trình bày trong bảng 1. Lượng dùng vitamin C khuyến cáo hằng ngày cho người Việt Nam (RNI) Nhóm tuổi Nhu cầu vitamin C (mg/ngày) Trẻ em 0-6 tháng tuổi 25 Trẻ em 7 tháng tuổi – 6 tuổi 30 7-9 tuổi 35 10-18 tuổi 40 19-trên 65 tuổi 45 Phụ nữ có thai 55 Phụ nữ cho con bú 75 Vitamin C được bổ sung chủ yếu qua thực phẩm hằng ngày. Hơn 90% lượng vitamin C được cung cấp từ bữa ăn nhờ trái cây và rau củ (cam, dâu, cà chua, khoai tây, cải lá xanh, cải bó xôi) [27],[30].2 Các phương pháp phân tích vitamin C 1.1 Định tính vitamin C được quy định trong DĐVN IV [1] Định tính nguyên liệu vitamin C: Có thể chọn một trong hai nhóm định tính sau: Nhóm I: B, C Nhóm II: A, C, D Dung dịch S : Hòa tan 1,0g chế phẩm trong nước không có carbon dioxyd (TT) và pha loãng thành 20ml bằng cùng dung môi.

Hòa tan 0,10g chế phẩm trong nước và pha loãng ngay thành 100,0ml với cùng dung môi. Cho 1,0ml dung dịch mới pha vào 10ml dung dịch acid hydrocloric 0,1N (TT) và pha loãng thành 100,0ml bằng nước. Đo độ hấp thu tử ngoại của dung dịch 8 thu được ngay sau khi pha loãng. Dung dịch chỉ có duy nhất một cực đại hấp thu ở 243nm.

Giá trị A (1%, 1cm) ở 243nm nằm trong khoảng từ 545 đến 585. Phổ hồng ngoại của chế phẩm phải phù hợp với phổ hồng ngoại của acid ascorbic chuẩn. Dập viên chứa 1 mg chế phẩm. pH của dung dịch S nằm trong khoảng từ 2,1 đến 2,6.

Thêm 0,2ml dung dịch acid nitric loãng (TT) và 0,2ml dung dịch bạc nitrat 2% (TT) vào 1ml dung dịch S, sẽ xuất hiện tủa màu xám.2 Định lượng vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 Các phương pháp định lượng nguyên liệu vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 được trình bày trong bảng 1. Các phương pháp định lượng nguyên liệu vitamin C DĐVN IV [1] USP 35 [32] BP 2013 [31], EP 7:2010 [7] Hòa tan 0,150g chế Hòa tan chính xác khoảng Hòa tan chính xác phẩm trong một hỗn 0,400g chế phẩm trong hỗn khoảng 0,150g chế phẩm hợp gồm 80ml nước hợp gồm 100ml nước và trong hỗn hợp gồm 80ml không có carbon dioxyd 25ml dung dịch acid sulfuric nước không có carbon (TT) và 10ml dung dịch 2N, thêm 3ml dung dịch hồ dioxyd (TT) và 10ml acid sulfuric 1M (TT). Chuẩn độ bằng dung dịch acid sulfuric Thêm 1ml dung dịch hồ dung dịch Iod 0,1N chuẩn. Thêm 1ml dung dịch tinh bột (TT).

Chuẩn độ Thực hiện song song với hồ tinh bột. Chuẩn độ bằng dung dịch iod mẫu trắng gồm 100ml nước, bằng dung dịch Iod 0,1N (CĐ) cho tới khi 25ml acid sulfuric 2N và 0,05N chuẩn cho tới khi xuất hiện màu xanh tím 3ml dung dịch hồ tinh bột. xuất hiện màu xanh tím bền vững. Hàm lượng % vitamin C có bền vững.

1ml dung dịch 1ml dung dịch iod 0,1N trong chế phẩm được tính Iod 0,05N tương đương (CĐ) tương đương với theo công thức: với 8,81mg C6H8O6. B: Thể tích dung dịch iod 0,1N khi chuẩn độ mẫu trắng (ml). N: Hệ số hiệu chỉnh (mEq/ml). W: Khối lượng cân mẫu thử (mg).

Các phương pháp định lượng viên nén vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 được trình bày trong bảng 1.