Nghiên Cứu Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bọt Đa Thành Phần Bằng Phương Pháp HPLC

Nghiên cứu quy trình định lượng vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC, đảm bảo độ chính xác và hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Phương Minh Thảo
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Ngọc Vân
• Trường học: Đại học Y Dược Cần Thơ
• Chuyên ngành: Dược sĩ
• Đề tài: Nghiên Cứu Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bọt Đa Thành Phần Bằng Phương Pháp HPLC
• Loại tài liệu: luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Cần Thơ

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Tổng quan về vitamin C
• 1.2. Các phương pháp phân tích vitamin C
• 1.3. Phương pháp sắc ký lỏng hiệu năng cao
• 1.4. Thẩm định quy trình bằng phương pháp HPLC
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Địa điểm và phương tiện nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Kết quả khảo sát điều kiện sắc ký tối ưu
• 3.2. Kết quả khảo sát tính tương thích hệ thống
• 3.3. Kết quả thẩm định quy trình
• 3.4. Áp dụng quy trình định lượng
• 4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
• 4.1. Điều kiện sắc ký tối ưu
• 4.2. Tính tương thích hệ thống
• 4.3. Thẩm định quy trình định lượng
• 4.4. Áp dụng quy trình định lượng
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Định Lượng Vitamin C Viên Sủi HPLC

Viên sủi bọt chứa Vitamin C ngày càng phổ biến, là nguồn cung cấp Ascorbic Acid quan trọng cho cơ thể. Tuy nhiên, Vitamin C rất dễ bị phân hủy, do đó việc định lượng chính xác hàm lượng trong viên sủi là vô cùng cần thiết để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho người dùng. Các phương pháp định lượng truyền thống như chuẩn độ thể tích, mặc dù đơn giản, có thể không đủ độ nhạy và độ chính xác cho các sản phẩm đa thành phần. Phương pháp HPLC (Sắc ký lỏng hiệu năng cao) nổi lên như một giải pháp ưu việt, cung cấp khả năng phân tách và định lượng Vitamin C một cách chính xác và hiệu quả. Nghiên cứu này tập trung vào việc xây dựng và thẩm định một quy trình định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC, đáp ứng nhu cầu kiểm soát chất lượng ngày càng cao của ngành dược phẩm.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Vitamin C Đối Với Sức Khỏe

Vitamin C đóng vai trò thiết yếu trong nhiều quá trình sinh hóa của cơ thể, bao gồm tổng hợp collagen, tăng cường hệ miễn dịch và chống oxy hóa. Cơ thể không tự tổng hợp được Vitamin C, mà phải bổ sung từ thực phẩm hoặc các chế phẩm bổ sung. Theo nghiên cứu [18], Vitamin C là một hợp chất hữu cơ tan trong nước và tham gia vào nhiều quá trình sinh học quan trọng của cơ thể. Việc đảm bảo đủ lượng Vitamin C là rất quan trọng để duy trì sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.

1.2. Giới Thiệu Chung Về Phương Pháp HPLC Trong Phân Tích

HPLC là một kỹ thuật phân tích mạnh mẽ, cho phép phân tách, định tính và định lượng các thành phần trong một hỗn hợp phức tạp. Phương pháp này sử dụng một cột sắc ký với pha tĩnh và pha động để phân tách các chất dựa trên ái lực khác nhau của chúng với hai pha này. Detector UV thường được sử dụng trong HPLC để phát hiện Vitamin C dựa trên khả năng hấp thụ tia cực tím của nó. HPLC cung cấp độ nhạy, độ chính xác và khả năng phân tách cao hơn so với các phương pháp truyền thống, phù hợp với việc phân tích các sản phẩm đa thành phần.

II. Thách Thức Trong Định Lượng Vitamin C Bằng HPLC

Việc định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng HPLC không phải là không có thách thức. Các thành phần khác trong công thức viên sủi bọt, như tá dược, chất tạo màu, và các vitamin khác, có thể gây nhiễu, ảnh hưởng đến độ chính xác và độ tin cậy của kết quả. Hiện tượng Matrix Effect, sự ảnh hưởng của nền mẫu lên quá trình ion hóa của chất phân tích, cũng cần được xem xét và loại bỏ. Ngoài ra, Vitamin C rất dễ bị oxy hóa, đặc biệt trong môi trường kiềm, do đó cần có biện pháp bảo vệ chất phân tích trong quá trình chuẩn bị mẫu và phân tích. Việc lựa chọn pha động, điều kiện sắc ký và quy trình chuẩn bị mẫu phù hợp là rất quan trọng để vượt qua những thách thức này.

2.1. Ảnh Hưởng Của Matrix Effect Đến Độ Chính Xác

Matrix Effect là một vấn đề phổ biến trong phân tích bằng HPLC, đặc biệt là với các mẫu phức tạp như viên sủi bọt đa thành phần. Các thành phần khác trong nền mẫu có thể ảnh hưởng đến quá trình ion hóa hoặc phân tách của Vitamin C, dẫn đến sai lệch trong kết quả định lượng. Việc sử dụng chuẩn nội, phương pháp thêm chuẩn hoặc các kỹ thuật chuẩn bị mẫu thích hợp có thể giúp giảm thiểu ảnh hưởng của Matrix Effect.

2.2. Độ Ổn Định Của Ascorbic Acid Trong Quá Trình Phân Tích

Ascorbic Acid là một chất chống oxy hóa mạnh, nhưng đồng thời cũng rất dễ bị oxy hóa trong điều kiện nhất định. Oxy, ánh sáng, nhiệt độ và pH có thể ảnh hưởng đến độ ổn định của Vitamin C. Việc sử dụng chất chống oxy hóa, bảo quản mẫu trong điều kiện lạnh và tránh ánh sáng trực tiếp có thể giúp duy trì độ ổn định của Vitamin C trong quá trình phân tích. Theo nghiên cứu [20], Vitamin C dễ bị phân hủy nên việc định lượng để xác định hàm lượng Vitamin C là cần thiết để đảm bảo tác dụng của viên sủi cũng như sức khỏe của người sử dụng.

2.3. Khó Khăn Khi Phân Tách Vitamin C Trong Mẫu Đa Thành Phần

Việc phân tách Vitamin C khỏi các thành phần khác trong viên sủi bọt đa thành phần đòi hỏi phải tối ưu hóa các điều kiện sắc ký. Sự hiện diện của tá dược, chất tạo màu và các vitamin khác có thể gây ra sự chồng lấp đỉnh hoặc ảnh hưởng đến khả năng phát hiện Vitamin C. Lựa chọn pha tĩnh và pha động thích hợp, điều chỉnh pH và sử dụng gradient elution có thể giúp cải thiện độ phân giải và độ nhạy của phương pháp.

III. Quy Trình Định Lượng Vitamin C Trong Viên Sủi Bằng HPLC

Nghiên cứu này đề xuất một quy trình chi tiết để định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC. Quy trình này bao gồm các bước chuẩn bị mẫu, thiết lập điều kiện sắc ký, xây dựng đường chuẩn, và phân tích định lượng. Việc tối ưu hóa các điều kiện sắc ký, như thành phần pha động, tốc độ dòng, và nhiệt độ cột, là rất quan trọng để đạt được độ phân giải và độ nhạy cao. Việc sử dụng chuẩn nội hoặc phương pháp thêm chuẩn có thể giúp giảm thiểu ảnh hưởng của Matrix Effect. Quy trình này được thiết kế để đảm bảo tính chính xác, độ tin cậy và khả năng áp dụng rộng rãi trong kiểm nghiệm chất lượng.

3.1. Chuẩn Bị Mẫu Viên Sủi Bọt Cho Phân Tích HPLC

Chuẩn bị mẫu là bước quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả định lượng. Viên sủi bọt cần được hòa tan hoàn toàn trong dung môi thích hợp, thường là nước hoặc dung dịch đệm. Mẫu sau khi hòa tan cần được lọc qua màng lọc có kích thước lỗ nhỏ (ví dụ 0.45 μm) để loại bỏ các hạt rắn lơ lửng, tránh gây tắc cột HPLC và ảnh hưởng đến độ chính xác. Điều chỉnh pH của dung dịch mẫu về khoảng pH thích hợp có thể giúp tăng độ ổn định của Vitamin C và cải thiện khả năng phân tách.

3.2. Tối Ưu Hóa Điều Kiện Sắc Ký Lỏng Hiệu Năng Cao HPLC

Tối ưu hóa điều kiện HPLC bao gồm lựa chọn pha tĩnh, pha động, tốc độ dòng, nhiệt độ cột và bước sóng phát hiện. Pha tĩnh thường là cột C18 pha đảo. Pha động có thể là hỗn hợp của dung dịch đệm (ví dụ phosphate buffer) và dung môi hữu cơ (ví dụ methanol hoặc acetonitrile). Điều chỉnh pH của pha động có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng phân tách và thời gian lưu của Vitamin C. Bước sóng phát hiện thường được chọn ở khoảng 240-270 nm, nơi Vitamin C có khả năng hấp thụ tia cực tím mạnh.

3.3. Xây Dựng Đường Chuẩn Định Lượng Vitamin C Bằng HPLC

Đường chuẩn được xây dựng bằng cách phân tích một loạt các dung dịch chuẩn Vitamin C có nồng độ đã biết. Ít nhất năm nồng độ chuẩn khác nhau được khuyến nghị để đảm bảo tính tuyến tính của đường chuẩn. Diện tích peak của Vitamin C được đo và vẽ đồ thị so với nồng độ tương ứng. Hệ số tương quan (R2) của đường chuẩn phải lớn hơn 0.99 để đảm bảo độ tin cậy của phương pháp. Giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ) cũng cần được xác định để đánh giá độ nhạy của phương pháp.

IV. Thẩm Định Quy Trình Định Lượng Vitamin C Viên Sủi HPLC

Để đảm bảo độ tin cậy và tính hợp lệ của quy trình định lượng, cần tiến hành thẩm định quy trình theo các hướng dẫn của Dược Điển và các tổ chức quốc tế như ICH. Các thông số cần thẩm định bao gồm độ chọn lọc, độ chính xác (độ lặp lại, độ tái lập), độ đúng (Recovery), tính tuyến tính, khoảng tuyến tính, giới hạn phát hiện (LOD) và giới hạn định lượng (LOQ). Kết quả thẩm định phải đáp ứng các tiêu chí chấp nhận đã được xác định trước khi áp dụng quy trình vào kiểm nghiệm thường quy.

4.1. Đánh Giá Độ Chính Xác Độ Lặp Lại Tái Lập Của Phương Pháp

Độ chính xác đánh giá mức độ gần nhau của các kết quả đo lặp lại trên cùng một mẫu. Độ lặp lại được đánh giá bằng cách phân tích một mẫu chuẩn nhiều lần (thường là 6 lần) bởi cùng một người phân tích, sử dụng cùng một thiết bị trong cùng một ngày. Độ tái lập được đánh giá bằng cách phân tích cùng một mẫu chuẩn bởi nhiều người phân tích, sử dụng các thiết bị khác nhau hoặc trong các ngày khác nhau. Độ lệch chuẩn tương đối (RSD) thường được sử dụng để biểu thị độ chính xác, với giá trị RSD nhỏ hơn 2% thường được chấp nhận.

4.2. Xác Định Độ Đúng Recovery Của Phương Pháp HPLC

Độ đúng (Recovery) đánh giá khả năng thu hồi chất phân tích từ mẫu. Độ đúng được xác định bằng cách thêm một lượng đã biết của Vitamin C chuẩn vào mẫu thử (spike mẫu) và sau đó định lượng hàm lượng Vitamin C tổng cộng. Recovery được tính bằng tỷ lệ phần trăm giữa lượng Vitamin C thu được so với lượng Vitamin C đã thêm vào. Giá trị Recovery nằm trong khoảng 95-105% thường được chấp nhận.

4.3. Kiểm Tra Tính Tuyến Tính Và Khoảng Tuyến Tính Của Đường Chuẩn

Tính tuyến tính của đường chuẩn đánh giá khả năng kết quả đo tỷ lệ thuận với nồng độ chất phân tích trong một khoảng nồng độ nhất định. Khoảng tuyến tính là khoảng nồng độ mà đường chuẩn thể hiện tính tuyến tính tốt. Tính tuyến tính được đánh giá bằng hệ số tương quan (R2) của đường chuẩn, với giá trị R2 lớn hơn 0.99 thường được chấp nhận. Khoảng tuyến tính phải đủ rộng để bao phủ phạm vi nồng độ dự kiến của Vitamin C trong mẫu thử.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Định Lượng Vitamin C HPLC

Nghiên cứu đã xây dựng và thẩm định thành công một quy trình định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần bằng phương pháp HPLC. Quy trình này cho thấy độ chính xác, độ tin cậy và độ nhạy cao. Quy trình này đã được áp dụng để định lượng hàm lượng Vitamin C trong một số sản phẩm viên sủi bọt trên thị trường. Kết quả cho thấy hàm lượng Vitamin C trong các sản phẩm này phù hợp với hàm lượng được ghi trên nhãn. Quy trình này có thể được sử dụng trong kiểm tra chất lượng dược phẩm và các nghiên cứu liên quan đến Vitamin C.

5.1. Kết Quả Định Lượng Vitamin C Trong Sản Phẩm Viên Sủi Thực Tế

Sau khi thẩm định, quy trình HPLC đã được sử dụng để định lượng Vitamin C trong các sản phẩm viên sủi bọt có sẵn trên thị trường. Các mẫu được chuẩn bị và phân tích theo quy trình đã được thiết lập. Hàm lượng Vitamin C được xác định từ đường chuẩn và so sánh với hàm lượng ghi trên nhãn sản phẩm. Kết quả cho thấy sự tương đồng giữa hàm lượng đo được và hàm lượng công bố, chứng tỏ tính chính xác của phương pháp.

5.2. So Sánh Kết Quả Định Lượng HPLC Với Phương Pháp Truyền Thống

Để đánh giá ưu điểm của phương pháp HPLC, kết quả định lượng thu được được so sánh với kết quả thu được từ phương pháp chuẩn độ thể tích truyền thống. So sánh cho thấy phương pháp HPLC có độ chính xác và độ nhạy cao hơn, đặc biệt trong các mẫu đa thành phần. Ngoài ra, phương pháp HPLC có thể phân tách Vitamin C khỏi các thành phần khác trong mẫu, trong khi phương pháp chuẩn độ thể tích có thể bị ảnh hưởng bởi các chất gây nhiễu.

VI. Kết Luận Về Quy Trình HPLC Và Hướng Phát Triển Nghiên Cứu

Nghiên cứu này đã chứng minh tính khả thi và hiệu quả của việc sử dụng HPLC để định lượng Vitamin C trong viên sủi bọt đa thành phần. Quy trình đã được xây dựng và thẩm định đáp ứng các tiêu chuẩn kiểm nghiệm dược phẩm. Nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc mở rộng phạm vi áp dụng của quy trình cho các loại thực phẩm và đồ uống khác, cũng như phát triển các phương pháp HPLC cải tiến để tăng độ nhạy và độ chọn lọc. Việc áp dụng quy trình này góp phần nâng cao chất lượng kiểm tra chất lượng dược phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.

6.1. Đánh Giá Ưu Điểm Và Nhược Điểm Của Phương Pháp HPLC

Phương pháp HPLC mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với các phương pháp truyền thống, bao gồm độ chính xác cao, khả năng phân tách tốt và độ nhạy cao. Tuy nhiên, phương pháp HPLC cũng có một số nhược điểm, bao gồm chi phí thiết bị và bảo trì cao, yêu cầu kỹ năng vận hành chuyên môn và thời gian phân tích có thể kéo dài hơn so với một số phương pháp khác.

6.2. Hướng Phát Triển Trong Nghiên Cứu Định Lượng Vitamin C HPLC

Trong tương lai, nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp HPLC cải tiến để tăng độ nhạy và độ chọn lọc. Ví dụ, sử dụng cột sắc ký có kích thước hạt nhỏ hơn hoặc sử dụng các detector có độ nhạy cao hơn có thể cải thiện đáng kể hiệu suất của phương pháp. Ngoài ra, nghiên cứu có thể tập trung vào việc phát triển các phương pháp chuẩn bị mẫu đơn giản và nhanh chóng hơn để giảm thời gian phân tích và chi phí.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1.1 Tổng quan về vitamin C 1.1 Công thức cấu tạo H OH HO O O HO OH Hình 1.1 Công thức cấu tạo vitamin C Công thức phân tử: C6H8O6.2 Tính chất lý hóa Tinh thể không màu hay bột kết tinh trắng hoặc gần như trắng, biến màu khi tiếp xúc với không khí, ánh sáng và ẩm. Không mùi hoặc gần như không mùi. Dễ tan trong nước, tan trong ethanol 96%, thực tế không tan trong cloroform và ether. Chảy ở khoảng 190oC cùng với phân hủy [1].3 Dược động học vitamin C Hấp thu: Vitamin C được hấp thu dễ dàng sau khi uống.

Cung cấp thường xuyên lượng vitamin C qua chế độ ăn từ 30-180mg hàng ngày, khoảng 70-90% được hấp thu. 4 Phân bố: Vitamin C phân bố rộng rãi trong các mô cơ thể. Nồng độ vitamin C cao được tìm thấy ở gan, bạch cầu, tiểu cầu, mô tuyến và thủy tinh thể của mắt. Khoảng 25% vitamin C trong huyết tương kết hợp với protein.

Vitamin C đi qua được nhau thai và phân bố trong sữa mẹ. Chuyển hóa: Vitamin C oxy hóa thuận nghịch thành acid dehydroascorbic. Một ít vitamin C chuyển hóa thành những hoạt chất không có hoạt tính gồm ascorbic acid- 2-sulfat và acid oxalic được bài tiết trong nước tiểu. Thải trừ: Ngưỡng đào thải qua thận khoảng 14µg/ml, ngưỡng này thay đổi theo từng người.

Khi cơ thể bão hòa vitamin C và nồng độ máu vượt quá ngưỡng, vitamin C không biến đổi được và đào thải vào nước tiểu [2].4 Độ ổn định và sự phân hủy của vitamin C 1.1 Độ ổn định của vitamin C Độ ổn định của vitamin C phụ thuộc vào nhiều yếu tố. Nhiệt độ Hàm lượng vitamin C giảm dần khi nhiệt độ bảo quản tăng dần [13],[23]. Một nghiên cứu về độ ổn định của chất chuẩn vitamin C và vitamin C trong viên nén cho thấy, khi được lưu trữ ở các nhiệt độ từ 4oC đến 95oC, hàm lượng vitamin C chuẩn và vitamin C trong viên nén đều giảm dần khi tăng dần nhiệt độ bảo quản [21]. Tại bất kỳ nhiệt độ bảo quản nào, dạng acid ascorbic luôn ổn định hơn dạng muối natri ascorbat [13].

Độ ẩm Nước là một yếu tố quan trọng có liên quan đến sự ổn định của vitamin C. Sự phân hủy của vitamin C sẽ tăng nhanh khi độ ẩm tăng [12]. Tốc độ phân hủy vitamin C ở dạng rắn chậm hơn khi vitamin C ở dạng dung dịch rất nhiều, tốc độ phân hủy 4,1 x 10-6s-1 khi ở dạng rắn và 1,8 x 10-4s-1 khi ở dạng dung dịch [13]. Thời gian lưu trữ Nhóm tác giả Vítor Spínola, Berta Mendes, José S.

Castilho thực hiện nghiên cứu sự ảnh hưởng của thời gian lưu trữ lên độ ổn định của vitamin C 5 với kết quả: Ở 230C, sau 1h, dung dịch mẫu chuẩn còn chứa khoảng 98,6% vitamin C, vitamin C trong dịch chiết trái cây còn khoảng 98,1%. Sau 5h, hàm lượng vitamin C trong mẫu chuẩn còn lại 94,4%, trong mẫu thử giảm còn 93,7% [29]. pH Các mẫu vitamin C được hòa tan trong nước cất có pH khác nhau và bảo quản ở nhiệt độ phòng. Sau 30 ngày, phần trăm còn lại của vitamin C ở các pH khác nhau như sau: hàm lượng vitamin C còn lại khoảng 30% ở các pH từ 2-8, ngoại trừ pH 3, hàm lượng vitamin còn lại khoảng 56% [35].2 Sự phân hủy của vitamin C Quá trình phân hủy vitamin C là một quá trình phức tạp.

Trong nước, sự phân hủy xảy ra theo 2 hướng: thuận nghịch (phản ứng oxi hóa – khử) và không thuận nghịch (không có phản ứng oxi hóa – khử) Phản ứng không thuận nghịch: tốc độ phân hủy của vitamin C giảm khi pH tăng từ 2,2-6,0; khi pH tăng tới trên 7,0 thì sự phân hủy tăng. Sản phẩm tạo thành là furfural, carbon dioxid, và một số sản phẩm khác. Phản ứng thuận nghịch: được nghiên cứu rộng rãi hơn, nhanh gấp 100-1000 lần so với phản ứng không thuận nghịch. Phản ứng này xảy ra nhanh hơn khi pH tăng từ 2,0-5,0 và giảm khi pH tăng từ 5,0-9,0; tăng lên khi pH trên 9 [33].5 Tác dụng của vitamin C lên sức khỏe con người 1.1 Tác dụng dược lý của vitamin C Vitamin C có khả năng khử trong nhiều phản ứng sinh học oxy hóa – khử, là một chất chống oxy hóa hữu hiệu.

Vitamin C loại bỏ ngay các loại oxy, nitơ phản ứng (các ROS = Reactive oxygen species và các RNS = reactive nitrogen species) như các gốc hydroxyl, peroxyl, superoxid, peroxynitrit và nitroxid), các oxy tự do và các hypoclorid, là những gốc tự do gây độc hại cho cơ thể. Có rất nhiều chứng cứ 6 sinh học chứng tỏ các gốc tự do ở nồng độ cao có thể gây tổn hại cho tế bào. Vitamin C cũng đã tham gia một số chất khử trong hệ thống enzyme chuyển hóa thuốc cùng với cytochrom P450. Hoạt tính của hệ thống enzyme chuyển hóa thuốc này sẽ bị giảm nếu thiếu vitamin C [2].

Một số chức năng sinh học của vitamin C đã được xác định rõ ràng, gồm có sinh tổng hợp collagen, carnitin, catecholamine, tyrosin, corticosteroid, aldosteron [2], [29]. Bên cạnh đó, vitamin C còn điều hòa hấp thu, vận chuyển và dự trữ sắt [15]. Vitamin C còn được chứng minh giúp tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể do tăng phản ứng kháng thể, thúc đẩy hoạt động của neutrophil và tăng khả năng chống nhiễm khuẩn, tăng sức đề kháng, đặc biệt là ở trẻ em [17]. Bên cạnh đó, vitamin C còn là chất có lợi cho hệ tim và mạch máu.

Vitamin C giúp làm giảm sự tạo thành lipoprotein a, chất có tác động lớn đến bệnh tim mạch ở nồng độ cao. Bên cạnh đó, vitamin C góp phần ngăn chặn sự liên kết của lipoprotein a vào thành động mạch. Do đó vitamin C rất hữu ích trong việc ngăn chặn sự tắc nghẽn động mạch [26], giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh mạch vành [28]. Vitamin C cũng làm giảm nguy cơ rung nhĩ sau các cuộc phẫu thuật tim [22].

Một số nghiên cứu gần đây cho thấy vitamin C có hiệu quả trong việc hạn chế sự phát triển của các tế bào ung thư tuyến tụy [9], [10], làm giảm huyết áp ở các phụ nữ sau mãn kinh do làm ngăn cản sự co mạch ở các hệ mạch ở các chi [25].2 Thừa vitamin C Vitamin C rất ít độc tính và ít có tác dụng bất lợi ở liều cao [11]. Tuy nhiên ở một số người, dùng vitamin C 2-3g/ngày có thể dẫn đến tiêu chảy. Bên cạnh đó, oxalat (sản phẩm dị hóa cuối cùng của vitamin C) là một yếu tố quan trọng góp phần hình thành sỏi thận, đặc biệt ở liều dùng trên 1000mg/ngày [37].3 Thiếu vitamin C Thiếu hụt vitamin C xảy ra khi thức ăn cung cấp không đầy đủ lượng vitamin C cần thiết, dẫn đến bệnh scorbut. Có thể nhận biết bệnh này qua các triệu chứng như dễ chảy máu nướu răng, da khô, mệt mỏi, chậm liền vết thương.

Cung cấp vitamin C 7 cho cơ thể bằng rau quả hoặc các viên bổ sung vitamin C làm mất hoàn toàn các triệu chứng trên [2],[19].6 Nhu cầu vitamin C hằng ngày Cơ thể người không tự tổng hợp được vitamin C cho bản thân mà phải lấy từ nguồn thức ăn [16]. Nhu cầu vitamin C hằng ngày cho từng nhóm tuổi theo khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng quốc gia (Bộ Y Tế) [3] được trình bày trong bảng 1. Lượng dùng vitamin C khuyến cáo hằng ngày cho người Việt Nam (RNI) Nhóm tuổi Nhu cầu vitamin C (mg/ngày) Trẻ em 0-6 tháng tuổi 25 Trẻ em 7 tháng tuổi – 6 tuổi 30 7-9 tuổi 35 10-18 tuổi 40 19-trên 65 tuổi 45 Phụ nữ có thai 55 Phụ nữ cho con bú 75 Vitamin C được bổ sung chủ yếu qua thực phẩm hằng ngày. Hơn 90% lượng vitamin C được cung cấp từ bữa ăn nhờ trái cây và rau củ (cam, dâu, cà chua, khoai tây, cải lá xanh, cải bó xôi) [27],[30].2 Các phương pháp phân tích vitamin C 1.1 Định tính vitamin C được quy định trong DĐVN IV [1] Định tính nguyên liệu vitamin C: Có thể chọn một trong hai nhóm định tính sau: Nhóm I: B, C Nhóm II: A, C, D Dung dịch S : Hòa tan 1,0g chế phẩm trong nước không có carbon dioxyd (TT) và pha loãng thành 20ml bằng cùng dung môi.

Hòa tan 0,10g chế phẩm trong nước và pha loãng ngay thành 100,0ml với cùng dung môi. Cho 1,0ml dung dịch mới pha vào 10ml dung dịch acid hydrocloric 0,1N (TT) và pha loãng thành 100,0ml bằng nước. Đo độ hấp thu tử ngoại của dung dịch 8 thu được ngay sau khi pha loãng. Dung dịch chỉ có duy nhất một cực đại hấp thu ở 243nm.

Giá trị A (1%, 1cm) ở 243nm nằm trong khoảng từ 545 đến 585. Phổ hồng ngoại của chế phẩm phải phù hợp với phổ hồng ngoại của acid ascorbic chuẩn. Dập viên chứa 1 mg chế phẩm. pH của dung dịch S nằm trong khoảng từ 2,1 đến 2,6.

Thêm 0,2ml dung dịch acid nitric loãng (TT) và 0,2ml dung dịch bạc nitrat 2% (TT) vào 1ml dung dịch S, sẽ xuất hiện tủa màu xám.2 Định lượng vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 Các phương pháp định lượng nguyên liệu vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 được trình bày trong bảng 1. Các phương pháp định lượng nguyên liệu vitamin C DĐVN IV [1] USP 35 [32] BP 2013 [31], EP 7:2010 [7] Hòa tan 0,150g chế Hòa tan chính xác khoảng Hòa tan chính xác phẩm trong một hỗn 0,400g chế phẩm trong hỗn khoảng 0,150g chế phẩm hợp gồm 80ml nước hợp gồm 100ml nước và trong hỗn hợp gồm 80ml không có carbon dioxyd 25ml dung dịch acid sulfuric nước không có carbon (TT) và 10ml dung dịch 2N, thêm 3ml dung dịch hồ dioxyd (TT) và 10ml acid sulfuric 1M (TT). Chuẩn độ bằng dung dịch acid sulfuric Thêm 1ml dung dịch hồ dung dịch Iod 0,1N chuẩn. Thêm 1ml dung dịch tinh bột (TT).

Chuẩn độ Thực hiện song song với hồ tinh bột. Chuẩn độ bằng dung dịch iod mẫu trắng gồm 100ml nước, bằng dung dịch Iod 0,1N (CĐ) cho tới khi 25ml acid sulfuric 2N và 0,05N chuẩn cho tới khi xuất hiện màu xanh tím 3ml dung dịch hồ tinh bột. xuất hiện màu xanh tím bền vững. Hàm lượng % vitamin C có bền vững.

1ml dung dịch 1ml dung dịch iod 0,1N trong chế phẩm được tính Iod 0,05N tương đương (CĐ) tương đương với theo công thức: với 8,81mg C6H8O6. B: Thể tích dung dịch iod 0,1N khi chuẩn độ mẫu trắng (ml). N: Hệ số hiệu chỉnh (mEq/ml). W: Khối lượng cân mẫu thử (mg).

Các phương pháp định lượng viên nén vitamin C trong DĐVN IV, USP 35, BP 2013, EP 7:2010 được trình bày trong bảng 1.