Chương 1: Tổng quan về tình hình nghiên cứu đề tài hợp tác giáo dục đại học trong quan hệ Hoa Kỳ - Việt Nam từ 1995 đến nay lãi Trong chương này, chúng tôi trình bày khái quát và hệ thống lại những công trình nghiên cứu bằng tiếng Việt và Tiếng Anh về hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam dựa trên cơ sở của phương pháp phân tích tư liệu lịch sử. Trên cơ sở kế thừa những thành quả nghiên cứu của các công trình nghiên cứu trước, đồng thời hệ thống tư liệu mới nhằm giải quyết các van đề mà luận án đặt ra, tiếp tục nghiên cứu và đóng góp cho dé tài. Chương 2: Những nhân tố định hình, củng cố và mở rộng hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam (1995-2016) Trên cơ sở phân tích sử liệu, luận án trình bày và phân tích những nhân tố tác động đến hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ - Việt Nam trong giai đoạn 1995-2016, đồng thời chỉ rõ đâu là những nhân tố mang tinh chất định hình, củng cố và mở rộng trong hợp tác giáo dục của hai nước. Việc xác định và chỉ ra được những nhân tố nêu trên góp phần tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến hợp tác giáo dục đại học trong giai đoạn (1995- 2016).
Chương 3: Quá trình hợp tác giáo duc đại học Hoa Ky-Viét Nam từ 1995 đến 2016 Luận án trình bày về quá trình hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam từ năm 1995 đến năm 2016 dựa trên việc vận dụng phương pháp nghiên cứu lịch sử và logic. Vì thế, hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam được phân kỳ thành ba giai đoạn. Mỗi giai đoạn có đặc điểm riêng. Ba giai đoạn đó là: Từ trước năm 2000 được xem là tiền đề cho hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam.
Giai đoạn (2001-2008) hợp tác mở rộng trên nhiều phương diện và giai đoạn (2009-2016) là giai đoạn đạt được nhiều thành tựu. Mỗi giai đoạn được luận án trình bày và phân tích dựa trên việc phân tích chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ, quan điểm và chính sách của Việt Nam về hợp tác quốc tế trên lĩnh vực giáo dục đại học. Trên cơ sở đó, hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam được phục dựng một cách đầy đủ và khách quan về bức tranh toàn cảnh của hợp tác giáo dục đại học. Chương 4: Vai trò, đặc điểm của hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam từ 1995 đến 2016 và những chuyển biến của hợp tác này sau 2016 đến nay Chương này, luận án chỉ ra vai trò, đặc điểm của hợp tác dựa trên việc vận dụng phương pháp logic và cách tiếp cận liên ngành của giáo dục học và quan hệ quốc tế để so sánh, đối chiếu và đưa ra nhận định về hợp tác giáo dục đại học Hoa Kỳ-Việt Nam 12 (1995-2016).
Qua đó thấy được những tôn tại và thách thức mà hai nước cần giải quyết để góp phần tạo điều kiện cho sự phát triển trong thời gian tới. Đây chính là kết quả nghiên cứu của luận án. 13 CHUONG I: TONG QUAN VE TINH HÌNH NGHIÊN CUU DE TÀI HỢP TÁC GIÁO DỤC DAI HỌC HOA KỲ-VIỆT NAM TỪ 1995 DEN NAY Quan hệ Hoa Ky-Viét Nam được xem là đối tượng nghiên cứu của rất nhiều ngành khoa học khác như: Chính trị, Ngoại giao, Quan hệ quốc tế, Kinh tế, Quân sự- Quốc phòng, Văn hóa-xã hội và giáo dục. Ở góc độ của khoa học Lịch sử, quan hệ Hoa Ky-Viét Nam được nghiên cứu muộn hơn so với các ngành khác vi tính chất đặc thù của ngành khoa học này.
Vì thế, trong giai đoạn (1995-2000) chưa có nhiều công trình nghiên cứu về mối quan hệ này. Về phía Việt Nam, quan hệ hai nước chủ yếu được đề cập trên các tờ báo, nhật báo và tài liệu tham khảo đặc biệt của Thông tấn xã Việt Nam ở mục theo sự kiện thời sự với mục đích cung cấp thông tin mang tính thời sự chưa có những nhận định hay dự báo về mối quan hệ này. Về phía Hoa Kỳ, quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam được nhiều nhà nghiên cứu, quan sát viên, phóng viên quan tâm đăng tải trên các tờ báo lớn như The Diplomat, New York Times. Bên cạnh đó, quan hệ Hoa Kỳ- Việt Nam được viết thành những ban báo cáo và đăng trên trang Web của Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế (CSIS), Viện nghiên cứu chính sách của Chính phủ Hoa Kỳ (RAND).
Điểm chung của tài liệu báo chí, cơ quan Chính phủ chủ yếu đề thông tin, nên nội dung các bài viết ít có những nhận định, dự báo mà chủ yếu là bình luận về các vẫn đề mang tính thời sự. Ngoài ra, những nhận định, về quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam chủ yếu dựa trên những sự kiện rời rạc cho thấy sự chuyên biến trong mối quan hệ của hai nước mà chưa đưa ra phân tích những thời cơ, thách thức hay dự báo triển vọng về mối quan hệ này trong tương lai. Từ sau năm 2000, quan hệ Hoa Kỳ- Việt Nam bắt đầu thu hút sự quan tâm, nghiên cứu rộng rãi của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Từ đây, xuất hiện nhiều công trình công bồ trên các Tạp chí nghiên cứu chuyên ngành, các trang Web từ các Viện nghiên cứu từ phía Hoa Kỳ và Việt Nam.
Tuy nhiên, một số bài viết còn tản mạn, rời rạc, đánh giá khác nhau, chưa mang tính hệ thong va toàn diện trên các lĩnh vực, trừ một số công trình được viết thành sách xuất bản bước đầu đã cho thấy có tính hệ thống. Đến nay, nghiên cứu về quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam trên lĩnh vực giáo dục còn khá ít. Mặc dù, trong các công trình, sách xuất bản hợp tác giáo dục đại học đều có đề cập đến với tư cách là thành tựu trong sự phát triển chung của mối quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam mà chưa có đê tài nghiên cứu nào xem giáo dục đại học là một chủ thê, đôi tượng chính 14 của đề tài nghiên cứu. Ngoài ra, chưa có công trình nghiên cứu nào đánh giá về vị trí, vai trò, đặc điểm của hợp tác giáo dục trong quan hệ Hoa Ky-Viét Nam.
Nên, có thé xem đây là khoảng trống trong nghiên cứu về hợp tác giáo duc đại học Hoa Kỳ-Việt Nam. Hiện nay, nghiên cứu về vấn đề này có các nhóm công trình sau: 1. Nhóm các công trình nghiên cứu về quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam 1. Các công trình nghiên cứu nước ngoài Quan hệ Hoa Kỳ- Việt Nam được các học giả, nhà nghiên cứu quan tâm và bình luận trên các tap chí, các báo như The Diplomat, Viện nghiên cứu chiến lược của Hoa Kỳ, Úc, Trung Quốc, Singapore.
tập trung chủ yếu trên các lĩnh vực ngoại giao, kinh tế và an ninh-quốc phòng. Đa số các bài báo đưa tin và bình luận về các vấn đề, sự kiện liên quan đến hoạt động ngoại giao, ký kết hợp tác, các cuộc viếng thăm của người đứng đầu Nhà nước, Bộ, Ngành giữa hai nước. - Về phía Hoa Kỳ Từ khi Hoa Kỳ thiết lập bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Việt Nam vào năm 1995, nghiên cứu về quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam được tiếp cận đa dạng, phong phú trên các lĩnh vực. Chính phủ Hoa Kỳ đã dành riêng một trang web trực thuộc Liên bang (Department of state-United State of America) để công bố các bài viết, công trình nghiên cứu về quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam (https://history.gov/countries/vietnam).
Bên cạnh đó, một số cơ quan như Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, Vụ nghiên cứu trực thuộc Quốc hội Hoa Kỳ (CRS Report for Congress) cũng có những bài viết, báo cáo và định hướng cho hoạt động hop tác của hai nước trong tương lai. Tiêu biểu như: Vụ nghiên cứu trực thuộc Quốc hội Hoa Kỳ có một số bài phân tích sau: Mark E. Manyin (2008), CRS Report for Congress: U.S-Vietnam Relations:Background and Issues for Congress, January 3, 2008, Congressional Research Service; Mark E. Manyin (2014) CRS Report for Congress: U.S-Vietnam Relations in 2014:Current Issues and Implications for U.S Policy, June, 2014, Congressional Research Service; Co quan kiém toan Hoa Ky (United States General Accounting Office) United States General Accounting Office (1995), Report to Congressional Committees:U.S-Vietnam Relations Issues and Implications, April 1995; Đại sứ quán Hoa Ky tại Việt Nam có một số bài viết sau: Michael.
Michalk (2010), United States-VietNam Relations:How far We’ve come, The Ambassadors Review, Spring 2010. Ngoài ra con có các bài phân tích cua Trung tâm nghiên cứu chiến lược quốc tế của Hoa Kỳ (CSIS) như: Murray Hiebert, Phuong 15 Nguyen, Gregory B. Poling (2014), A new Era in U.S-Vietnam Relations Depending Ties Two Decades Normalization, CSIS, Washington, DC. Về co bản, các báo cáo trên chủ yếu đề cập đến thành tựu của quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam trên các lĩnh vực ngoại giao, an ninh-chính tri, kinh tế-thương mại và đầu tư.
Hầu hết, các báo cáo đều chỉ ra những thuận lợi, thách thức của hai nước trong môi quan hệ chung và riêng trên một số lĩnh vực như: giáo dục, văn hóa, môi trường, năng lượng, vấn đề POW/ MIA. Nhưng, do mục đích của các bài viết là báo cáo và định hướng cho sự phát triển quan hệ hai nước trong tương lai nên chủ yếu cung cấp số liệu, đánh giá ở từng lĩnh vực còn sơ mang tính chất tổng quát, chưa có đánh giá một cách toàn diện, khách quan và có hệ thống về quan hệ hai nước qua từng giai đoạn lịch sử cụ thé. Trong đó, hợp tác giáo dục chỉ đề cập thoáng qua với vài dòng ngắn gọn. - Về sách xuất bản: Đầu tiên là Thomas J.
Mccormick (2004), Nước Mỹ nửa thé kỉ chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ trong và sau chiến tranh lạnh, NXB CTQG, Hà Nội. Tác giả đã trình bày đầy đủ chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ qua các giai đoạn ứng với xu thế và biến động của tình hình thế giới. Trong đó, tác giả tập trung chủ yếu vào lĩnh vực an ninh-chính trị và kinh tế của Hoa Kỳ. Đối với quan hệ Hoa Kỳ-Việt Nam, tác giả tập trung trình bay trong thời kỳ của cuộc Chiến tranh Lạnh với chủ thé chính là Việt Nam Cộng hòa.
Giai đoạn sau Chiến tranh Lạnh, tác giả chỉ điểm lại những nét cơ bản về ngoại giao, chính trị và kinh tế đối với Việt Nam Dân chủ Cộng hoà. Qua đó, có thể thấy vị trí, vai trò của Việt Nam trong chính sách đối ngoại và Chiến lược toàn cầu của Hoa Kỳ. Tuy nhiên, sách vẫn chưa đề cập đến lĩnh vực hợp tác giáo dục đại học của hai nước. Đóng góp quan trọng của tác giả là đã cho thấy sự chuyên đổi chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ qua hai thời kỳ quan trọng của lịch sử thế giới và cho thấy sự nhất quán trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ.
Tiếp đến là Fraser Cameron (2005), U.