Đặt vấn đề Thế kỷ XXI đã chứng kiến sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ thông tin (CNTT). Các ứng dụng CNTT ngày một phong phú và hỗ trợ tốt hơn cho nhiều lĩnh vực/đời sống con người… Trong số những ứng dụng đó, việc cấp phát/quản lý/kiểm soát hộ chiếu công dân cũng đã có những tiến bộ đáng ghi nhận với việc sử dụng những công nghệ, kỹ thuật cao vào lĩnh vực này để tạo ra lĩnh vực hộ chiếu sinh trắc(HCST). HCST có thể hiểu nôm na là hộ chiếu thông thường, kết hợp thêm một số công nghệ như định danh sử dụng sóng vô tuyến (Radio Frequency Identification - RFID), xác thực người dùng dựa trên các nhân tố sinh trắc như vân tay, mống mắt., và các kỹ thuật đảm bảo an ninh/an toàn thông tin nói chung. Từ trước tới nay đã có rất nhiều kỹ thuật lưu trữ thông tin cá nhân và nhận dạng cá nhân dựa vào vật sở hữu (thẻ, con dấu, chìa khóa…) hoặc mã cá nhân( mật khẩu, mã số PIN…).
Tuy nhiên những phương pháp này có nhiều hạn chế như : độ bảo mật kém, dễ quên, mất, dễ giả mạo…Để khắc phục những hạn chế trên , những nghiên cứu mới đây đã sử dụng những nhân tố sinh trắc để giúp xác thực và nhận dạng cá nhân hoặc đối tượng một cách hiệu quả hơn. Những nhân tố sinh trắc được ứng dụng phổ biến nhất bao gồm vân tay, mống mắt, khuôn mặt, giọng nói,. dựa trên những nền tảng của các lĩnh vực nhận dạng đối tượng tương ứng là nhận dạng vân tay, mống mắt, khuôn mặt, giọng nói, … Với mong muốn tìm hiểu chuyên sâu về tiềm năng ứng dụng của việc xác thực dựa trên các đặc trưng sinh trắc trong HCST, tôi đã lựa chọn và tiến hành tìm hiểu, nghiên cứu những vấn đề cơ bản về HCST, từ đó tiến hành xây dựng bộ công cụ xác thực HCST dựa trên các nhân tố sinh trắc. Cùng với thời gian nghiên cứu và sự hướng dẫn của thầy giáo, tôi đã hoàn thành luận văn với những nội dung đề ra.
Tuy nhiên do thời gian hạn chế, vấn đề nghiên cứu mới với nhiều kiến thức khó, do vậy không thể tránh được những thiếu sót, kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và các bạn.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Tính cấp thiết của đề tài Như chúng ta đã biết, hộ chiếu là một giấy tờ tùy thân giúp xác thực công dân khi họ di chuyển giữa các quốc gia… Do tính chất phức tạp của việc nhập cư, ngày nay các nước đã thắt chặt việc kiểm soát việc ra vào giữa công dân các nước. Vì vậy, họ cần có công cụ để xác thực công dân, và hộ chiếu là giấy tờ phổ biến hiện nay. Tuy nhiên hộ chiếu thông thường rất dễ giả mạo, việc kiểm tra đôi khi còn mang tính định tính, độ chính xác chưa cao và mất nhiều thời gian. Từ hạn chế đó, mô hình hộ chiếu sinh trắc ra đời nhằm nâng cao khả năng xác thực thân chủ của hộ chiếu.
Nhìn chung, việc triển khai sử dụng hộ chiếu sinh trắc được dựa trên công nghệ RFID với thẻ thông minh phi tiếp xúc; xác thực các nhân tố sinh trắc (thông thường là vân tay, mống mắt và khuôn mặt); và các kỹ thuật đảm bảo an ninh/an toàn thông tin như hạ tầng khoá công khai PKI. Từ đó, những hệ thống thông tin phục vụ quản lý/cấp/kiểm soát sẽ khai thác, phát huy những điểm mạnh của từng công nghệ, yếu tố trên để nâng cao hiệu quả xác thực công dân mang hộ chiếu. Với nhiều ưu điểm trong quản lý, cấp phát và kiểm soát, hộ chiếu sinh trắc đã và đang được triển khai tại nhiều nước phát triển trên thế giới. Ở Việt Nam, nhu cầu hội nhập quốc tế ngày càng đòi hỏi nâng cao hiệu quả của việc kiểm soát xuất/nhập cảnh.
Vì vậy, nghiên cứu, tìm hiểu những mô hình xác thực hộ chiếu sinh trắc đã có trên thế giới để từ đó vận dụng vào thực trạng của Việt Nam là một vấn đề cần có sự quan tâm nghiên cứu. Chính vì các lí do trên mà tôi quyết định chọn đề tài của mình là “Nghiên cứu tích hợp thử nghiệm hệ thống xác thực hộ chiếu sinh trắc”.3 Mục tiêu của luận văn Từ những vấn đề nêu trên, luận văn này hướng tới những mục tiêu chính như sau : 1. Tìm hiểu, nghiên cứu về mô hình xác thực hộ chiếu sinh trắc với các nhân tố ảnh mặt người, ảnh vân tay và ảnh mống mắt. Xây dựng công cụ thử nghiệm mô hình xác thực hộ chiếu sinh trắc thông qua việc tích hợp kết quả so khớp các nhân tố sinh trắc mống mắt, khuôn mặt và vân tay.
Thử nghiệm công cụ và đánh giá kết quả thu được.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.4 Tổ chức luận văn Nội dung luận văn được chia thành 5 phần chính: - Chƣơng 1. Giới thiệu chung: Trình bày tổng quan các vấn đề đặt ra cũng như mục tiêu chủ chốt của luận văn này. Xác thực hộ chiếu sinh trắc: Giới thiệu những khái niệm cơ bản về hộ chiếu sinh trắc và quy trình xác thực hộ chiếu sinh trắc. So khớp các đặc trƣng sinh trắc phục vụ xác thực hộ chiếu sinh trắc: Trình bày về mô hình cũng như các kỹ thuật so khớp các đặc trưng sinh trắc của người với các nhân tố sinh trắc mống mắt, khuôn mặt và vân tay phục vụ xác thực hộ chiếu sinh trắc - Chƣơng 4.
Thực nghiệm: Đề cập đến công cụ tích hợp thử nghiệm quá trình so khớp các nhân tố sinh trắc,và đưa ra những đánh giá kết quả thu được. - Chƣơng 5 : Kết luận chung: Tổng kết những đóng góp chính của luận văn và một số hướng phát triển trong thời gian tới.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.trac 4 Chƣơng 2. XÁC THỰC HỘ CHIẾU SINH TRẮC 2.1 Tổng quan về hộ chiếu sinh trắc 2.1 Khái niệm Hộ chiếu là một loại giấy tờ tuỳ thân dùng để nhận dạng cá nhân và quốc tịch của công dân sở hữu hộ chiếu. Thông thường, hộ chiếu chứa các thông tin cơ bản như ảnh khuôn mặt, họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, quê quán, quốc tịch, số chứng minh nhân dân, ngày cấp, cơ quan cấp, các thông tin về cơ quan cấp hộ chiếu, ngày cấp, thời hạn có giá trị.
Với sự ra đời của thẻ thông minh phi tiếp xúc sử dụng công nghệ RFID, những thông tin cá nhân thể hiện trong một hộ chiếu của công dân hoàn toàn có thể được lưu trữ trên thẻ thông minh phi tiếp xúc. Việc lưu trữ những thông tin cá nhân của hộ chiếu trong thẻ thông minh phi tiếp xúc sẽ cho phép nâng cao hiệu quả của quy trình cấp phát, kiểm duyệt hộ chiếu thông qua các hệ thống xác thực tự động. Với cách tiếp cận này, hiện nay trên thế giới đã và đang triển khai mô hình hộ chiếu mới, đó là hộ chiếu sinh trắc. Hộ chiếu sinh trắc là hộ chiếu thông thường kết hợp cùng thẻ thông minh phi tiếp xúc dùng để lưu trữ những thông tin cá nhân, trong đó có cả những dữ liệu sinh trắc của người dùng.
Thẻ thông minh phi tiếp xúc được nhúng vào bên trong thân hộ chiếu, và toàn bộ dữ liệu sinh trắc lưu trong thẻ sẽ được mã hóa, được bảo đảm tính nguyên vẹn thông qua những chuẩn đặc biệt liên quan [3].2 Thực trạng hiện nay Hiện nay trên thế giới đã và đang có nhiều nước triển khai mô hình hộ chiếu sinh trắc như Anh, Pháp, Mỹ, Đức. Việt Nam đang trên đường hội nhập và phát triển toàn diện với thế giới, nhất là khi đã tham gia tổ chức thương mại quốc tế WTO. Vấn đề kiểm soát một cách có hiệu quả việc xuất nhập cảnh của công dân, không chỉ đối với công dân Việt Nam mà còn đối với những công dân nước ngoài đang trở thành vấn đề quan trọng đối với an ninh quốc gia. Chính vì vậy, việc nghiên cứu công nghệ, xây dựng một mô hình bảo mật và quy trình xác thực hộ chiếu sinh trắc ở Việt Nam đang được đặt ra.
Văn phòng Chính phủ vừa có công văn số 64/TB-VPCP thông báo kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại cuộc họp thường trực Chính phủ về đề án quốc gia “Sản xuất và phát hành HCST Việt Nam” ngày 24-2-2010. Thủ tướng đã phê duyệt Đề án nhằm nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về xuất nhập cảnh vừa đáp ứng yêu cầu đảm bảo an ninh quốc gia và tăng cường hội nhập quốc tế của đất nước.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.trac 5 Đề án được thực hiện trong 4 năm, chia thành 2 giai đoạn. Trong giai đoạn 1 (2011-2012) sẽ đầu tư cho sản xuất và phát hành HCST ở trong nước.3 Cấu trúc của hộ chiếu sinh trắc Hình 2.1 Mô hình chung của HCST[5] Tương tự hộ chiếu truyền thống, HCST giống như một cuốn sách nhỏ (booklet), gồm bìa của booklet và ít nhất tám trang dữ liệu, trong đó có một trang chứa dữ liệu cá nhân của người sở hữu hộ chiếu và ngày hiệu lực. Điểm khác biệt giữa HCST và hộ chiếu truyền thống là ở chỗ HCST có thêm một biểu tượng riêng phía ngoài bìa, một mạch tích hợp phi tiếp xúc RFIC (Radio Frequency Integrated Circuit) được gắn vào hộ chiếu và phần MRZ phía cuối trang dữ liệu.
Mạch RFIC có thể được đặt trong trang dữ liệu hoặc có thể đặt ở một trang khác.2 Biểu tƣợng của HCST (LUAN.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.trac 6 MRZ MRZ (Machine Readable Zone) là hai dòng dữ liệu liên tục được thiết kế để đọc được bằng máy đọc quang học ở phía cuối trang dữ liệu. Mỗi dòng đều phải có 44 ký tự và được sắp xếp theo phông OCR-B in hoa gồm bốn thông tin quan trọng: Họ tên: Xuất hiện ở dòng đầu tiên từ ký tự thứ 6 đến ký tự thứ 44. Số hộ chiếu: Xuất hiện ở 9 ký tự đầu tiên của dòng thứ 2. Ngày tháng năm sinh: Xuất hiện từ ký tự thứ 14 đến 19 của dòng thứ 2 theo định dạng YYMMDD.
Ngày hết hạn: Xuất hiện từ ký tự 22 đến 29 của dòng thứ 2 theo định dạng YYMMDD.3 Mô tả MRZ [6] Mạch tích hợp tần số radio RFIC Hình 2.4 Mạch tích hợp RFIC Mạch tích hợp RFIC gồm một chip tuân theo chuẩn ISO/IEC 14443 và một ăngten vòng không những dùng để kết nối mà còn dùng (LUAN.trac TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.trac 7 để nhận biết tín hiệu từ đầu đọc. Điều này giải thích vì sao HCST không có nguồn điện trong, năng lượng hoạt động cho chip được thu nhận qua ăngten. Mạch RFIC có thể được gắn vào một trong các vị trí khác nhau trong booklet, thông thường là giữa phần bìa và phần trang dữ liệu.