MỞ ĐẦU Đất nƣớc chúng ta đang trong giai đoạn hội nhập mạnh mẽ, diện mạo đất nƣớc từng ngày đổi thay, với sự phát triển liên tục của nền kinh tế. Các khu công nghiệp, các nhà máy sản xuất hàng hóa liên tục đƣợc mở ra ở khắp cả nƣớc. Cùng với đó là nhu cầu trao đổi, buôn bán hàng hóa giữa các vùng miền trong nƣớc và quốc tế tăng cao. Và vấn đề vận tải hàng hóa trở nên vô cùng quan trọng trong sự phát triển này.
Nếu nhƣ phần lớn hàng hóa xuất nhập khẩu quốc tế chủ yếu đƣợc vận chuyển bằng đƣờng biển, thì phần lớn hàng hóa vận tải nội địa lại sử dụng bằng đƣờng bộ. Đồng thời 80% lƣợng hàng hóa vận tải đƣờng bộ đƣợc vận tải bằng phƣơng tiện Sơ mi rơ moóc tải (chở container). Do đó, nhu cầu về Sơ mi rơ moóc tải (chở container) tại Việt Nam là rất lớn. Với nhu cầu thực tế trên, chúng ta nên bƣớc vào nghiên cứu để sản xuất một cách hiệu quả loại phƣơng tiện này nhằm vừa đáp ứng trong nƣớc, vừa mang lại hiệu quả kinh tế.
Đồng thời việc sản xuất Sơ mi rơ moóc tải (chở container) cũng hoàn toàn phù hợp với điều kiện công nghệ kỹ thuật của ta. Tuy nhiên, để sản phẩm sản xuất ra có thể tồn tại đƣợc, thì phải cạnh tranh đƣợc với sản phẩn từ nƣớc ngoài nhập vào về chất lƣợng và giá cả. Do đó cần phải nâng cao chất lƣợng sản phẩm, giảm các chi phí sản xuất. Đề tài “ Nghiên cứu đánh giá độ bền kết cấu khung các loại Sơ mi rơ moóc tải (chở container) 40 feet, 3 trục đang sử dụng ở Việt Nam” nhằm mục đích tố ƣu hóa khi sản xuất, tiết kiệm vật tƣ mà vẫn đảm bảo độ bền kết cấu, phù hợp với điều kiện vận tải trong nƣớc.
Có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm chi phí sản xuất, tăng tải trọng của xe và phù hợp với điều kiện giao thông tại Việc Nam. Lý do thực hiện đề tài. Tình hình sản xuất và sử dụng sơ mi rơ moóc (SMRM) tại Việt Nam hiện nay: Việt Nam là một nƣớc đang trong giai đoạn hội nhập và phát triển. Cùng với sự phát triển về kinh tế, giáo dục, văn hóa và xã hội là sự phát triển hạ tầng cơ sở và mạng lƣới giao thông vận tải.
Nền kinh tế của chúng ta đang thay da đổi thịt từng ngày, các ngành sản xuất trong nƣớc liên tục đƣợc mở rộng. Trong giai đoạn từng bƣớc hội nhập kinh tế toàn cầu, hàng hóa thông thƣơng trong nƣớc và quốc tế ngày càng tăng. Trƣớc tình hình kinh tế đó, vấn đề vận tải hàng hóa trong nƣớc và quốc tế là vô cùng quan trọng, nó ảnh hƣởng lớn lao tới nền kinh tế đất nƣớc. Trong những năm gần đây, ngành vận tải hàng hóa trong nƣớc cũng có những bƣớc phát triển mạnh mẽ nhằm phục vụ cho nền kinh tế.
Sự pháp triển trong vận tải hàng hóa trong nƣớc đƣợc thể hiện ở cả mặt phƣơng tiện vận tải và cả hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông. Và ngành vận tải hàng hóa bằng container đóng góp rất lớn cho vận tải hàng hóa trong nƣớc. Theo thống kế trên thế giới, thì 70% lƣợng hàng hóa lƣu thông đƣợc vận tải bằng container, và ở Việt Nam nó cũng đóng góp một tỷ trọng tƣơng tự. Hàng 10000 container đƣợc luân chuyển qua các cảng biển và cửa khẩu đƣờng bộ trong cả nƣớc phục vụ cho nhu cầu xuất nhập khẩu.
Việc vận chuyển hàng hóa giữa các vùng trong nƣớc băng container cũng chiếm số lƣợng đáng kể. Để phục vụ cho việc phát triển ngày vận tải hàng hóa bằng container thì ngoài việc phát triển cơ sở hạ tầng, đƣờng xá, thì các loại phƣơng tiện phục vụ chuyên chở cũng tăng lên nhanh chóng. Tính đến ngày 01/04/2014, cả nƣớc có 38032 đầu kéo và 47125 rơ moóc, riêng khu vực Tp. Hồ Chí Minh có 13266 đầu kéo và 17694 rơ moóc.
Trong đó tổng số các rơ moóc thì sơ mi rơ moóc chở container 40 feet chiếm tới 80%. Hàng năm, thị trƣờng Việt Nam có nhu cầu khoảng 3000 SMRM, các nguồi cung cấp từ các nhà sản xuất trong nƣớc hoặc đƣợc nhập khẩu từ nƣớc ngoài chủ yếu là từ 3 Trung Quốc. Trong nhu cầu đó của thị trƣờng, thì nguồi cung cấp đƣợc phân chia theo biểu đồ hình (1-1) dƣới đây: Hình 1. 1: Thị phần cung cấp SMRM tại Việt Nam Với việc bắt đầu từ ngày 01/04/2014, chính phủ và Bộ GTVT ra chỉ thị thắt chặt kiểm tra tải trọng tham gia giao thông của các phƣơng tiện, nhu cầu về sơ mi rơ moóc càng tăng cao, để đáp ứng nhu cầu vận tải của xã hội.
Các đơn vị sản xuất cũng đang đẩy mạnh sản xuất nhằm cung cấp đầy đủ cho thị trƣờng. Các đơn vị sản xuất chính ở Việt Nam nhƣ Tân Thanh, Chienyou, Doosung… chủ yếu nhập khẩu các cụm tổng thành nhƣ trục xe, hệ thống phanh, hệ thống treo từ nƣớc ngoài. Sau đó gia công khung của SMRM trong nƣớc rồi lắp lên thành SMRM hoàn chỉnh. 2: SMRM sản xuất tại Công ty Cổ phần TM và CK Tân Thanh Nhìn chung các doanh nghiệp sản xuất đang ngày càng mở rộng quy mô, tăng tỷ lệ nội địa hóa, nhằm tiết kiệm chi phí sản xuất, giảm giá thành sản phẩm, tăng tính cạnh tranh so với hàng nhập khẩu.
Sự cần thiết của đề tài Với vai trò vô cùng quan trọng của mình trong ngành vận tải, lƣợng SMRM đang ngày môt tăng lên. Trong khi đó nhu cầu của ngƣời tiêu dùng về chất lƣợng sản phẩm ngày càng cao và giá cả phải hợp lý. Điều này, đòi hỏi các nhà sản xuất trong nƣớc muốn tồn tại cần phải nâng cao tính cạnh tranh của sản phẩm, tức là phải nghiên cứu phƣơng án tăng chất lƣợng sản phẩm, đồng thời tìm cách giảm giá thành sản phẩm. Để làm việc đó, doanh nghiệp cần thiết phải tiến hành các giải pháp: a.
Tìm cách giảm giá thành sản phẩm Hiện nay các sản phẩm SMRM sản xuất trong nƣớc đang chịu sự cạnh tranh rất lớn từ các sản phẩm đƣợc nhập từ nƣớc ngoài, đặc biệt là các sản phẩm đƣợc nhập từ Trung Quốc. Vì vậy, các nhà sản xuất trong nƣớc cần phải giảm giá thành một cách tối đa để có thể cạnh tranh đƣợc trên thị trƣờng. Hiện nay các doanh nghiệp sản xuất trong nƣớc cũng đã tiến hành cố gắng nội địa hóa càng nhiều càng tốt để giảm giá sản phẩm. Các nhà máy đã tiến hành gia công, sản xuất các khung SMRM, các chi tiết phụ nhƣ rào chắn, chắn bùn, bình khí nén, đèn xe, dây hơi, và một số chi tiết khác.
Các đơn vị cùng mua một số sản phẩm trong nƣớc nhƣ vấu hãm, nhíp, lốp xe, vành xe với giá thấp hơn nhập khẩu. Bên cạnh đó các đơn vị này 5 cũng phải giảm các chi phí sản xuất nhƣ nâng cao năng xuất lao động, tiết kiệm vật liệu, vật tƣ sản xuất. Và thực tế hiện nay, các xe sản xuất trong nƣớc đang có giá thành thấp hơn xe nhập khẩu tƣơng ứng từ 5 đến 10%. Nâng cao chất lƣợng, kiểu dáng sản phẩm Ngoài việc giảm giá thành sản phẩm, các đơn vị sản xuất trong nƣớc cần phản nâng cao chất lƣợng sản phẩm của mình, đồng thời phải đa dạng hóa sản phẩm về mẫu mã.
Để thực hiện đƣợc điều này, các đơn vị sản xuất phải nghiên cứu phát triển liên tục để phục vụ cho sản xuất. SMRM sản xuất ra phải đảm bảo chất lƣợng về độ bền, đảm bảo các chỉ tiêu chất lƣợng, có khả năng chở tải trọng cao phục vụ vận tải hàng hóa. Tuy nhiên hiện nay, đa số các doanh nghiệp sản xuất trong nƣớc đang chủ yếu là sản xuất các sản từ việc sao chép theo các sản phẩm từ nƣớc ngoài, họ không có nhiều cơ sở khoa học trong sản xuất, không tính toán và kiểm soát đƣợc mức độ chất lƣợng của sản phẩm. Hiện nay, các doanh nghiệp trong nƣớc chủ yếu sản xuất phần khung SMRM, còn các phụ tùng khác nhập khẩu về và lắp ráp lên khung xe.
Và khung cũng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu giá của SMRM. Việc tối ƣu hóa đƣợc khung SMRM có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối nhà sản xuất cũng nhƣ ngƣời tiêu dùng. Khi tối ƣu đƣợc khung xe, giúp nhà sản xuất tiết kiệm đƣợc vật liệu, giảm khối lƣợng bản thân của xe, tăng tải trọng cho phép tham gia giao thông mà vẫn đảm bảo sức chịu tải của dầm chính SMRM. Hơn thế khi giảm khối lƣợng bản thân xe cũng góp phần tiết kiệm nhiên liệu, giảm thiểu ô nhiểm môi trƣờng.
Hiên nay, các loại khung SMRM trên thị trƣờng Việt Nam có nhiều loại khác nhau, tuy nhiên chúng có những đặc trƣng chung, các nhà sản xuất cùng có những lựa chọn các kiểu khung nhất định cho sản của mình. 3: Mẫu hình khung SMRM Tuy nhiên, các nhà sản xuất hiện nay cũng không có cơ sở và đánh giá đƣợc chất lƣợng và mức độ chịu tải của các khung SMRM mà mình lựa chọn. Khách hàng cũng không có cơ sở để đánh giá xem lựa chọn sản phẩm nhƣ thế nào để phù hợp với yêu cầu của mình. Vì vậy, một đề tài nghiên cứu đánh giá độ bền kết cấu các loại khung chính SMRM đang sử dụng ở Việt Nam là vô cùng cần thiết.
Nó giúp các nhà sản xuất đánh giá đƣợc độ bền kết cấu khung xe do đơn vị mình sản xuất, qua đó cải tiến kết cấu nhằm nâng cao độ bền, tiết kiểm vật liệu và giảm giá thành. Việc nghiên cứu này cũng giúp ngƣời tiêu dùng nhìn nhận một cách khoa học và lựa chọn sản phẩm tốt nhất cho mình. Đấy chính là lý do tác giả thực hiện đề tài “nghiên cứu, đánh giá độ bền kết cấu các loại khung SMRM chở container 40feet, 03 trục đang sử dụng tại Việt Nam hiện nay’’. Mục đích nghiên cứu của đề tài.
Mục tiêu tổng quát : Nghiên cứu, đánh giá độ bền kết cấu các loại khung SMRM chở container 40feet, 03 trục đang sử dụng tại Việt Nam hiện nay. Mục tiêu cụ thể : - Xây dựng đƣợc mô hình tính toán độ bền kết cấu của khung SMRM. - Tính toán, mô phỏng, đánh giá các thông số độ bền kết cấu. - Đề xuất phƣơng án, giải pháp nhằm tăng độ bền kết cấu khung SMRM và tiết kiệm vật liệu.
Phạm vi và đối tượng nghiên cứu của đề tài. Đề tài thực hiện tiến hành nghiên cứu trong phạm vi sau: - Nghiên cứu, đánh giá độ bền kết cấu của khung các loại SMRM 40 feet, 3 trục trong trƣờng hợp chịu tải uốn và xoắn. - Các loại khung có kết cấu dầm chính tiết diện chữ I.