Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc tính cơ học của đất yếu được xử lý bằng gia tải trước kết hợp thoát nước thẳng đứng

Luận án tiến sĩ nghiên cứu đặc tính cơ học của đất yếu xử lý bằng gia tải trước kết hợp thoát nước thẳng đứng, ứng dụng hiệu quả trong xây dựng.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Trường
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Thái
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Địa kỹ thuật xây dựng
• Đề tài: Nghiên Cứu Đặc Tính Cơ Học Đất Yếu Xử Lý Bằng Gia Tải Trước Kết Hợp Thoát Nước Thẳng Đứng
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: NGHIÊN CỨU THÍ NGHIỆM MÔ HÌNH NỀN SÉT YẾU ĐƯỢC GIA TẢI TRƯỚC KẾT HỢP THOÁT NƯỚC THẲNG ĐỨNG
• 1.1. Các trường hợp thí nghiệm mô hình
• 1.2. Thiết kế mô hình vật lý
• 1.2.1. Cấu tạo mô hình
• 1.2.2. Chuẩn bị nền đất trong mô hình vật lý
• 1.2.3. Vật liệu dùng trong MHVL (bấc thấm, vải địa kỹ thuật,
• 1.2.4. Bố trí thiết bị quan trắc trong mô hình vật lý
• 1.2.5. Xác định tải trọng gia tải cho MHVL
• 1.2.6. Tính toán giá trị đo ALNLR
• 1.3. Kết quả quan trắc mô hình vật lý
• 1.3.1. Kết quả quan trắc lún tại MHVL
• 1.3.2. Kết quả quan trắc ALNLR tại MHVL
• 1.4. Đánh giá hiệu quả xử lý nền đất yếu thông qua độ cố kết
• 1.4.1. Quá trình cố kết của đất dính bão hòa nước
• 1.4.2. Phương pháp xác định độ cố kết theo áp lực nước lỗ rỗng
• 1.4.3. Phương pháp xác định độ cố kết theo số liệu quan trắc lún
• 1.5. Đánh giá độ cố kết của nền đất mô hình vật lý
• 1.5.1. Độ cố kết theo phương pháp ALNLR
• 1.5.2. Độ cố kết theo phương pháp dự báo lún
• 1.6. Đánh giá độ cố kết dựa trên số liệu quan trắc của một số công trình thực tế
• 1.6.1. Dự án nhà máy nhiệt điện Long Phú 1
• 1.6.2. Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai
• 1.6.3. Dự án đường Tân Vũ - Lạch Huyện, Hải Phòng
• 1.7. Phân tích nguyên nhân dẫn đến sai khác giữa các phương pháp đánh ĐCK
• 1.7.1. Đối với phương pháp dự báo lún
• 1.7.2. Đối với phương pháp xác định theo áp lực nước lỗ rỗng
• 1.8. Đề nghị đánh giá ĐCK tại điểm có ALNLR, độ lún lớn nhất trung bình
• 1.9. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU CÁC ĐẶC TÍNH CƠ HỌC CỦA ĐẤT SÉT YẾU
• 2.1. Các đặc trưng vật lý của đất
• 2.2. Đặc trưng cho khả năng thấm của đất (hệ số thấm)
• 2.2.1. Hệ số thấm theo phương đứng kv
• 2.2.2. Hệ số thấm theo phương ngang kh
• 2.3. Đặc trưng biến dạng và các thông số độ bền của đất
• 2.3.1. Thí nghiệm nén ba trục (CU)
• 2.3.2. Kết quả thí nghiệm
• 2.4. Đặc trưng khả năng cố kết của đất (hệ số cố kết)
• 2.4.1. Hệ số cố kết theo phương đứng Cv
• 2.4.2. Hệ số cố kết theo phương ngang Ch
• 2.5. Đặc trưng cố kết trước của đất (áp lực tiền cố kết σp)
• 2.6. Đặc trưng tính nén lún của đất, chỉ số nén Cc
• 2.6.1. Xác định chỉ số nén Cc từ thí nghiệm nén cố kết
• 2.6.2. Các hàm dự báo chỉ số nén Cc
• 2.6.3. Lựa chọn hàm dự báo phù hợp cho các vùng đồng bằng của Việt Nam
• 2.7. Đặc trưng tính nén lún của đất, chỉ số nở Cs
• 2.7.1. Xác định chỉ số nở Cs từ thí nghiệm nén cố kết
• 2.7.2. Chỉ số nở Cs ước lượng theo kinh nghiệm
• 2.8. Đặc trưng sức kháng cắt không thoát nước của đất Su
• 2.8.1. Dạng biểu đồ Su theo chiều sâu
• 2.8.2. Xác định trực tiếp Su bằng thí nghiệm hiện trường và trong phòng
• 2.8.3. Các hàm dự tính sức chống cắt không thoát nước của đất được gia tải trước
• 2.8.4. Đánh giá mức độ chính xác của một số hàm dự báo Su
• 2.8.5. Đề xuất công thức tính sức chống cắt không thoát nước của đất được gia tải trước
• 2.8.6. Áp dụng tính toán kiểm nghiệm công thức đề xuất
• 2.9. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: LỰA CHỌN MÔ HÌNH ĐẤT PHÙ HỢP CHO PHÂN TÍCH CỐ KẾT THOÁT NƯỚC NỀN SÉT YẾU
• 3.1. Các mô hình đất
• 3.1.1. Mô hình đàn hồi (Linear Elastic)
• 3.1.2. Mô hình đàn hồi - dẻo lý tưởng (Mô hình Mohr-Coulomb)
• 3.1.3. Mô hình đàn - dẻo tăng bền (Mô hình Hardening Soil)
• 3.1.4. Mô hình đàn - dẻo biến cứng (MH Cam-Clay và Cam - Clay cải tiến)
• 3.1.5. Mô hình đàn - dẻo giảm bền (Mô hình Soft Soil)
• 3.2. Nghiên cứu bài toán phẳng cố kết thoát nước thẳng đứng bằng bấc thấm
• 3.3. Lựa chọn mô hình đất phù hợp cho phân tích cố kết thoát nước nền sét yếu
• 3.3.1. Các loại đất yếu được nghiên cứu
• 3.3.2. Đặc điểm quan hệ ứng suất - biến dạng của đất sét yếu
• 3.3.3. Nhận định các mô hình đất có thể phù hợp
• 3.3.4. Mô phỏng MHVL bằng phần mềm Plaxis với các mô hình đất
• 3.3.5. Kết quả phân tích cố kết và đề xuất mô hình đất phù hợp
• 3.4. Kiểm nghiệm tính toán mô hình đất Cam clay cải tiến với các công trình thực tế
• 3.4.1. Dự án đường Tân Vũ, Lạch Huyện - Hải Phòng
• 3.4.2. Dự án đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai
• 3.5. Kết luận Chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Những kết quả đã đạt được của luận án
• 4.2. Những đóng góp mới của luận án
• 4.3. Những tồn tại và hướng nghiên cứu tiếp theo
• CÁC TÀI LIỆU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đặc tính cơ học của đất yếu

Đặc tính cơ học của đất yếu là yếu tố quan trọng trong việc xử lý nền đất. Đất yếu thường có hệ số rỗng lớn, khả năng chịu tải thấp và biến dạng kéo dài. Nghiên cứu này tập trung vào việc phân tích các đặc điểm đất như hệ số thấm, độ cố kết và sức kháng cắt. Các thí nghiệm như nén ba trục (CU) và nén cố kết được thực hiện để xác định các thông số này. Kết quả cho thấy, đất yếu có hệ số thấm thấp và độ cố kết chậm, đòi hỏi các biện pháp xử lý hiệu quả.

1.1. Hệ số thấm và độ cố kết

Hệ số thấm (kv, kh) và độ cố kết (Cv, Ch) là hai yếu tố chính ảnh hưởng đến quá trình xử lý đất yếu. Thí nghiệm cho thấy, hệ số thấm theo phương đứng (kv) thường thấp hơn so với phương ngang (kh). Điều này làm chậm quá trình thoát nước và cố kết. Phương pháp xác định độ cố kết dựa trên áp lực nước lỗ rỗng (ALNLR) và dữ liệu lún được sử dụng để đánh giá hiệu quả xử lý.

1.2. Sức kháng cắt không thoát nước

Sức kháng cắt không thoát nước (Su) là chỉ số quan trọng trong việc đánh giá độ ổn định của đất yếu. Thí nghiệm cắt cánh và nén ba trục được sử dụng để xác định Su. Kết quả cho thấy, Su tăng lên đáng kể sau khi áp dụng gia tải trước và thoát nước thẳng đứng. Các công thức dự báo Su được đề xuất và kiểm nghiệm trên các dự án thực tế như Long Phú 1 và Tân Vũ.

II. Phương pháp gia tải trước và thoát nước thẳng đứng

Gia tải trước và thoát nước thẳng đứng là hai phương pháp chính được sử dụng để xử lý đất yếu. Gia tải trước giúp tăng cường độ chịu tải của đất thông qua việc áp dụng tải trọng lớn hơn tải trọng thiết kế. Thoát nước thẳng đứng sử dụng bấc thấm (PVD) để tăng tốc độ thoát nước và rút ngắn thời gian cố kết. Kết hợp hai phương pháp này mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện đặc tính cơ học của đất yếu.

2.1. Nguyên lý gia tải trước

Nguyên lý của gia tải trước là áp dụng tải trọng lớn hơn tải trọng thiết kế để đất đạt được độ cố kết mong muốn. Quá trình này giúp giảm độ lún và tăng cường độ chịu tải của đất. Các thí nghiệm mô hình vật lý (MHVL) được thực hiện để đánh giá hiệu quả của gia tải trước. Kết quả cho thấy, độ lún giảm đáng kể sau khi áp dụng phương pháp này.

2.2. Ứng dụng bấc thấm trong thoát nước thẳng đứng

Bấc thấm (PVD) được sử dụng để tăng tốc độ thoát nước trong đất yếu. Các thông số như đường kính ảnh hưởng (de) và hệ số thấm (kr) được tính toán để thiết kế hệ thống thoát nước hiệu quả. Kết quả từ các dự án thực tế như Long Phú 1 và Tân Vũ cho thấy, việc sử dụng PVD giúp rút ngắn thời gian cố kết và tăng cường độ chịu tải của đất.

III. Nghiên cứu thí nghiệm và ứng dụng thực tế

Nghiên cứu thí nghiệm và ứng dụng thực tế là phần quan trọng của luận án. Các thí nghiệm mô hình vật lý (MHVL) được thực hiện để đánh giá hiệu quả của các phương pháp xử lý đất yếu. Kết quả từ các dự án như Long Phú 1, Tân Vũ và Nội Bài - Lào Cai cho thấy, việc kết hợp gia tải trước và thoát nước thẳng đứng mang lại hiệu quả cao trong việc cải thiện đặc tính cơ học của đất yếu.

3.1. Thí nghiệm mô hình vật lý

Các thí nghiệm MHVL được thiết kế để mô phỏng quá trình xử lý đất yếu bằng gia tải trước và thoát nước thẳng đứng. Kết quả quan trắc lún và ALNLR cho thấy, độ cố kết tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các phương pháp này. Các mô hình số như Plaxis được sử dụng để kiểm nghiệm kết quả thí nghiệm.

3.2. Ứng dụng trong các dự án thực tế

Các dự án thực tế như Long Phú 1, Tân Vũ và Nội Bài - Lào Cai được sử dụng để kiểm nghiệm hiệu quả của các phương pháp xử lý đất yếu. Kết quả cho thấy, việc kết hợp gia tải trước và thoát nước thẳng đứng giúp rút ngắn thời gian thi công và tăng cường độ chịu tải của đất. Các công thức dự báo Su và độ cố kết được đề xuất và kiểm nghiệm trên các dự án này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan về giải pháp thoát nước thẳng đứng xử lý nền đất yếu: Trình bày tổng quan về tình hình nghiên cứu, ứng dụng phương pháp xử lý nền đất yếu bằng giải pháp thoát nước thẳng đứng. Cơ sở lý thuyết của bài toán cố kết nền đất yếu được gia tải trước kết hợp thoát nước thẳng đứng. Nghiên cứu thí nghiệm mô hình nền sét yếu được gia tải trước kết hợp thoát nước thẳng đứng.

Chương này nghiên cứu MHVL nền sét yếu được gia tải trước kết hợp thoát nước thẳng đứng. Lần lượt thí nghiệm hai mô hình: MHVL 1 độ cố kết đạt 50%, MHVL 2 độ cố kết đạt 90%. Quan trắc theo dõi diễn biến ALNLR và biến dạng lún trong nền. Trên cơ sở dữ liệu quan trắc sẽ đánh giá độ cố kết của đất theo các phương pháp khác nhau (phương pháp dự báo lún, phương pháp ALNLR).

Bên cạnh đó, sẽ nghiên cứu số liệu quan trắc và đánh giá độ cố kết của các công trình thực tế. Phân tích các kết quả thu được và từ đó đưa ra các khuyến nghị về áp dụng phương pháp đánh giá độ cố kết ở các thời điểm cố kết và bố trí hợp lý thiết bị quan trắc hiện trường. Nghiên cứu các đặc tính cơ học của đất sét yếu Chương này tiếp tục sử dụng kết quả của hai MHVL đã nghiên cứu. Đất nền ở trạng thái ban đầu và sau khi xử lý đạt cố kết 50%, 90% sẽ được tiến hành phân tích bằng một loạt các thí nghiệm trong phòng (thí nghiệm cắt cánh, thí nghiệm nén cố kết một trục, thí nghiệm nén ba trục,.

Đồng thời nghiên cứu số liệu địa chất nền đất yếu của nhiều dự án trọng điểm khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Nam Bộ, từ đó phân tích, đánh giá và lựa chọn các hàm dự báo chỉ số nén Cc phù hợp. Chương này cũng sẽ nghiên cứu sâu về sức chống cắt không thoát nước (Su) của đất, là một chỉ tiêu quan trọng trong xử lý nền đất yếu bằng biện pháp gia tải trước. Nghiên cứu về các hàm dự báo Su thông qua các chỉ tiêu cơ lý ban đầu của đất. Kết quả nghiên cứu lý thuyết về Su được làm rõ thông qua số liệu thí nghiệm trong phòng, cũng như số liệu thí nghiệm hiện trường của các dự án.

Phân tích lựa chọn mô hình đất phù hợp cho bài toán cố kết thoát nước nền sét yếu. Chương này sẽ giới thiệu về các mô hình đất phổ biến được dùng trong phương pháp PTHH. Thông qua nghiên cứu đặc trưng các mô hình đất và đặc trưng quan hệ ứng suất - biến dạng của đất sét yếu sẽ nhận diện mô hình đất phù hợp với ứng xử cố kết thoát nước của đất sét yếu. Mô phỏng các bài toán cố kết bằng phương pháp PTHH với các loại mô hình đất khác nhau và từ đo lựa chọn được mô hình phù hợp.

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: Kết luận chung được rút ra từ kết quả nghiên cứu được thực hiện ở chương trong luận án: Kết quả nghiên cứu mô hình vật lý; Kết quả nghiên cứu các đặc tính cơ học của đất; Kết quả nghiên cứu về các mô hình đất. Phát hiện các hạn chế, tồn tại và kiến nghị các biện pháp, hướng phát triển tiếp theo. TỔNG QUAN VỀ GIẢI PHÁP THOÁT NƯỚC THẲNG ĐỨNG XỬ LÝ NỀN ĐẤT YẾU 1.1 Đặc điểm chung về đất yếu của Việt Nam 1.1 Khái niệm về đất yếu Đất yếu là đất phải xử lí, gia cố mới có thể dùng làm nền cho móng công trình. Các loại đất yếu thường gặp là bùn, đất loại sét (sét, sét pha, cát pha) ở trạng thái dẻo nhão.

Những loại đất này thường có độ sệt lớn (IL > 1), tính nén lún lớn, hệ số rỗng lớn (e > 1), có góc ma sát trong nhỏ ( < 10°), có lực dính theo kết quả cắt nhanh không thoát nước c < 15 kPa, có lực dính theo kết quả cắt cánh tại hiện trường cu < 35 kPa, có sức chống mũi xuyên tĩnh qc < 0,1 MPa, có chỉ số xuyên tiêu chuẩn SPT là N < 5, [6], [7]. Chiều dày lớp đất yếu thay đổi có thể từ một vài mét đến 3540m và có thể đến hàng trăm mét. Các đặc trưng địa kỹ thuật của đất yếu được quyết định bởi chính các thành phần khoáng vật sét cấu tạo đất và cấu trúc nguyên tử của đất. Các đặc trưng cơ lý nền đất yếu tham khảo Bảng 1-1 Bảng 1-1.

Các đặc trưng cơ lý của các loại đất yếu, [8] Các đặc trưng Than bùn Đất hữu cơ Bùn Đất sét mềm Độ ẩm W (%) 200 1000 100  200 60 150 30 100 Hệ số rỗng e 3.3 Hệ số thấm k (m/s) 10-4 10-9 10-6 10-9 10-7 10-9 10-9 10-11 Hệ số cố kết Cv (m2/s) 10-6 10-7 10-6 10-8 10-7 10-8 10-7 10-9 Lực dính không thoát nước 10 50 10 50 10 50 10 50 cu (kPa) Khối lượng thể tích khô 0.6 (T/m3) Khối lượng thể tích các hạt 1.7 (T/m3) Cũng như khu vực Đông Nam Á, các vùng đất mềm yếu ở Việt nam chủ yếu là những trầm tích mới được thành tạo trong kỷ thứ tư. 8 Theo kết quả nghiên cứu địa chất và địa lý, tầng trầm tích này chủ yếu là trầm tích tam giác châu, thường gặp ở miền đồng bằng, trong đó hai đồng bằng lớn là đồng bằng Bắc Bộ và đồng bằng Nam Bộ.2 Đặc điểm địa tầng đất yếu đồng bằng Bắc Bộ Đồng bằng Bắc Bộ chủ yếu là trầm tích tam giác châu cũ và tam giác châu mới của hai sông lớn là sông Hồng, sông Thái Bình và các chỉ lưu của chúng. Miền đồng bằng này có diện tích khoảng 15.000 km2, trong đó vùng phù sa sông Hồng chiếm phần lớn diện tích và chỉ ít diện tích đồi núi sót. Đồng bằng Bắc Bộ được hình thành trên một miền võng rộng lớn, đầu tiên chịu chế độ biển, rồi đến chế độ vũng hồ và trên đó là trầm tích kỷ thứ tư.

Xét về mặt địa hình, địa mạo thì đây là miền đồng bằng thuộc loại hình bồi tụ. Do các điều kiện địa chất, địa hình như vậy nên chiều dầy tầng trầm tích kỷ thứ tư này rất dầy, từ vài mét đến hơn 100m. Nhìn chung, trầm tích kỷ thứ tư ở đồng bằng cấu tạo từ 2 tầng lớn: tầng dưới – hạt thô (cuội sỏi, sạn lẫn cát thô, cát vừa hay nhỏ, cát pha sét) và tầng trên - hạt mịn (sét, sét pha, bùn sét và than bùn). Chú thích: - Phụ khu 1a: cuội, sỏi, sạn lẫn cát pha sét của thềm sông, sông biển, thềm biển (aQI-II, apQ1IV, mQIII) - Phụ khu 1b: đá ong latêrit (eQi) - Phụ khu 1c: sét cát lẫn dăm sạn đá gốc phong hóa (edQ3IV) - Phụ khu 2a: Sét biển Pleixtoxen muộn tầng Vĩnh Phú (mQIII) - Phụ khu 2b: bùn và than bùn đầm lầy ven biển- lớp - Phụ khu 3a: bùn sông- biển hỗn hợp (amQ3IV) Giảng Võ (bmQ2IV) - Phụ khu 3b: cát biển hiện đại (mQ3IV) - Phụ khu 2c: sét biển Holoxen giữa- lớp Đống Đa (mQ2IV) Hình 1-1.

Địa chất công trình đồng bằng Bắc Bộ, [9] 9 Nhóm đất yếu gồm hai loại chính là bùn và than bùn. Đất bùn: - Bùn đầm lầy ven biển (bmQ2IV, bmQIII) hầu như bị phủ kín, nằm sát dưới đáy hay xen giữa các lớp sét biển (trừ vùng Phủ Lý – Ninh Bình lộ ra trên mặt đất). Bùn sét hay bùn cát màu xám đen, xám tro, chứa 20-30% tạp chất hữu cơ thân, cành lá cây. Chiều dày 215m, có thể > 15m.

- Bùn nguồn gốc hồ (IQ2IV) trong lòng hồ cạn hay đầm hồ như hồ Tây, đầm Nậu, đầm Vạc, đồng sâu Hải Bối (Vĩnh Phúc, Phú Thọ), đồng sâu Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình. Bùn bồi tích hiện đại (aQ3IV), sông - biển hỗn hợp (amQ3IV). Là loại bùn cát, bùn sét màu xám tro, chứa 1020% tạp chất hữu cơ, chiều dày 0,21,0m, thường ở trạng thái chảy lỏng. Bùn đầm lầy có nhóm hạt cát 1320%, hạt bụi 4045%, hạt sét 3540% Bùn sông, sông biển có nhóm hạt cát 2535%, hạt bụi 3035%, hạt sét 2530% Đất bùn có độ ẩm khá cao 5060% tới 7075%, hệ số rỗng e = 1,41,6.

Than bùn: - Chỉ tập trung phần Tây, Tây Bắc của đồng bằng. Các thấu kính hay lớp mỏng than bùn rộng 1030km kéo dài từ Thuận Thành qua Đông Anh, Hà Nội, Ứng Hòa, Mỹ Đức đến Thường Tín. - Than bùn có màu nâu, xám đen rất xốp và nhẹ. Độ ẩm tự nhiên 80140%, giới hạn chảy 7080%, dung trọng khô 1,2 1,45 g/cm3, tỉ trọng 1,51,6, hệ số rỗng 210 đôi khi > 10,  = 5100, c = 0,050,3 kG/cm2.

Than bùn có sức chịu tải thấp và tính nén lún cao. Trị số trung bình các chỉ tiêu cơ lý đất yếu vùng đồng bằng Bắc Bộ như ở Bảng 1-2 Bảng 1-2. Trị số trung bình các chỉ tiêu cơ lý đất yếu vùng đồng bằng Bắc Bộ, [9] W w S LL PL a1-2 E0  c Loại đất e IL 2 (%) (g/cm3) (%) (%) (%) (cm /kG) (kG/cm ) (độ) (kG/cm2) 2 Bùn sét lẫn 76 1,49 2,07 95,6 60 23 1,70 0,16 14 6 0,14 than bùn Bùn sét 42 1,73 1,20 93,8 37 13 1,39 0,07 23 16 0,05 pha cát Sét xám 42 1,87 1,00 100 46 21 0,81 0,05 32 10 0,22 Bùn sét 62 1,58 1,71 94,8 55 24 1,30 0,06 29 11 0,16 10 1.3 Đặc điểm địa tầng đất yếu đồng bằng Nam Bộ Trầm tích Holoxen đồng bằng Nam Bộ được phân chia thành 3 bậc: - Bậc Holoxen dưới giữa QIV-1-2: cát màu vàng, xám tro, chứa sỏi nhỏ cùng kết vóm sắt, phủ trên tầng sét loang lổ Pleitoxen hoặc đá gốc. Bề dày tới 12m.

- Bậc Holoxen giữa QIV.2: bùn sét màu xám, sét xám xanh, xám vàng, bề dày 1050m. - Bậc Holoxen trên QIV-3: gồm trầm tích biển, sông biển hỗn hợp (mQIV-3, mbQIV-3) là cát mịn, bùn hữu cơ; đầm lầy ven biển (bmQIV-3) gồm bùn sét hữu cơ, than bùn và bồi tích (aQ3IV-3): sét, cát pha sét chảy hoặc bùn sét. Có thể chia đồng bằng Nam Bộ làm 3 khu vực dựa vào chiều dầy lớp đất yếu. - Khu vực có lớp đất yếu dày 130m, bao gồm các vùng ven TP.

Hồ Chí Minh, thượng nguồn các sông Vàm Cỏ Tây, Vàm Cỏ Đông, phía Tây Đồng Tháp Mười, rìa quanh vùng Bẩy Núi cho tới vùng ven biển Hà Tiên, Rạch Giá, rìa đông bắc đồng bằng từ Vũng Tàu đến Biên Hòa. - Khu vực có lớp đất yếu dầy 530m: chiếm đại bộ phận đồng bằng và khu trung tâm Đồng Tháp Mười. - Khu vực có lớp đất yếu dầy 1530m, chủ yếu thuộc lãnh thổ các tỉnh Vĩnh Long, Trà Vinh, Bến Tre tới vùng Duyên Hải, Tiền Giang, Cần Thơ, Sóc Trăng.