Luận Án Tiến Sĩ Về Nghệ Thuật Trang Trí Trên Các Công Trình Kiến Trúc Tiêu Biểu Tại Sài Gòn (1954-1975)

• Tác giả: Lê Long Vĩnh
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Xuân Tiên
• Trường học: Trường Đại Học Mỹ Thuật Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử mỹ thuật
• Đề tài: Nghệ Thuật Trang Trí Trên Một Số Công Trình Kiến Trúc Tiêu Biểu Tại Sài Gòn Từ Năm 1954 Đến 1975
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.8. Bố cục của luận án
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Cơ sở thực tiễn
• 3. ĐẶC TRƯNG NGHỆ THUẬT TRANG TRÍ TRÊN MỘT SỐ CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC TIÊU BIỂU TẠI SÀI GÒN TỪ NĂM 1954 ĐẾN 1975
• 3.1. Những yếu tố ảnh hưởng đến nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975
• 3.2. Đặc điểm nghệ thuật trang trí các đề tài và mô típ trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975
• 3.3. Nhận định về những thành công và hạn chế của nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975
• 4. CHƯƠNG 3: BÀN LUẬN VỀ GIÁ TRỊ VÀ KIẾN GIẢI VIỆC PHÁT HUY NHỮNG GIÁ TRỊ NGHỆ THUẬT TRANG TRÍ TRÊN CÁC CÔNG TRÌNH KIẾN TRÚC TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 4.1. Những giá trị đặc sắc của nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975
• 4.2. Mối tương quan giữa nghệ thuật trang trí của các công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975 với các công trình kiến trúc đồng thời tại khu vực khác ở Việt Nam
• 4.3. Khai thác những giá trị nghệ thuật trang trí trên một số công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975 trong đời sống đương đại
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: BẢNG BIỂU, TƯ LIỆU
• PHỤ LỤC 2: HÌNH ẢNH MINH HOẠ

Tóm tắt

I. Giới thiệu về Nghệ thuật trang trí kiến trúc Sài Gòn 1954 1975

Nghệ thuật trang trí kiến trúc Sài Gòn giai đoạn 1954-1975 thể hiện sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại. Nghệ thuật trang trí không chỉ là yếu tố thẩm mỹ mà còn phản ánh bản sắc văn hóa dân tộc. Các công trình tiêu biểu như Dinh Độc Lập, Thư viện Quốc gia Sài Gòn, và Đại học Y khoa Sài Gòn đã sử dụng nhiều mô típ trang trí phong phú. Những mô típ này bao gồm Tứ linh, hoa văn hình học, và chiết tự, thể hiện sự sáng tạo và khả năng tiếp thu văn hóa. Sự phát triển của kiến trúc Sài Gòn trong giai đoạn này không chỉ là kết quả của sự ảnh hưởng từ phương Tây mà còn là sự khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam.

1.1. Bối cảnh lịch sử và văn hóa

Giai đoạn 1954-1975 là thời kỳ đầy biến động của lịch sử Việt Nam. Phong cách kiến trúc tại Sài Gòn chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các yếu tố chính trị, xã hội và văn hóa. Sài Gòn trở thành trung tâm giao thoa văn hóa, nơi hội tụ của nhiều nghệ sĩ và kiến trúc sư. Nghệ thuật Việt Nam trong thời kỳ này không chỉ phản ánh sự phát triển của xã hội mà còn là sự khẳng định bản sắc dân tộc. Các công trình kiến trúc tiêu biểu không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn chứa đựng nhiều giá trị lịch sử và văn hóa, góp phần tạo nên diện mạo đô thị Sài Gòn.

II. Đặc trưng nghệ thuật trang trí trên các công trình kiến trúc tiêu biểu

Nghệ thuật trang trí trên các công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn từ năm 1954 đến 1975 có những đặc trưng nổi bật. Các mô típ trang trí được phân loại thành bốn nhóm chính: Tứ linh, hoa văn hình học, chiết tự, và lam mặt đứng. Mỗi nhóm mô típ đều mang những ý nghĩa và giá trị riêng, thể hiện sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại. Di sản văn hóa từ thời kỳ này không chỉ là những công trình kiến trúc mà còn là những giá trị nghệ thuật độc đáo. Việc nghiên cứu và phân tích các mô típ này giúp nhận diện rõ hơn về di tích lịch sử và giá trị văn hóa của Sài Gòn.

2.1. Mô típ Tứ linh

Mô típ Tứ linh (Long, Ly, Quy, Phụng) là một trong những đặc trưng nổi bật trong nghệ thuật trang trí kiến trúc Sài Gòn. Những hình ảnh này không chỉ mang tính thẩm mỹ mà còn chứa đựng nhiều ý nghĩa văn hóa sâu sắc. Chúng thể hiện sự kết nối giữa con người với thiên nhiên và tâm linh. Các công trình như Dinh Độc Lập đã sử dụng mô típ này một cách tinh tế, tạo nên sự hài hòa giữa kiến trúc và nghệ thuật. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của mô típ Tứ linh trong kiến trúc hiện đại là rất cần thiết để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

III. Giá trị và ứng dụng của nghệ thuật trang trí trong đời sống hiện đại

Nghệ thuật trang trí trên các công trình kiến trúc tiêu biểu tại Sài Gòn không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có ứng dụng thực tiễn trong đời sống hiện đại. Việc nghiên cứu và bảo tồn các giá trị này giúp nâng cao nhận thức về di sản văn hóa và nghệ thuật Việt Nam. Các mô típ trang trí có thể được áp dụng trong thiết kế nội thất và kiến trúc hiện đại, tạo nên sự kết nối giữa quá khứ và hiện tại. Điều này không chỉ giúp bảo tồn giá trị văn hóa mà còn góp phần phát triển du lịch và kinh tế địa phương.

3.1. Ứng dụng trong thiết kế hiện đại

Việc áp dụng các mô típ trang trí từ giai đoạn 1954-1975 vào thiết kế hiện đại không chỉ mang lại giá trị thẩm mỹ mà còn tạo ra sự độc đáo cho các công trình mới. Các kiến trúc sư hiện nay có thể học hỏi từ những giá trị nghệ thuật của quá khứ để tạo ra những sản phẩm kiến trúc mang tính bản sắc. Nghệ thuật trang trí không chỉ là yếu tố trang trí mà còn là cầu nối giữa các thế hệ, giúp gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa đặc trưng của Sài Gòn.