Chương 1: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu Chương 2: Thực trạng chất lượng dịch vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam Chương 3: Các giải pháp nâng cao sự hài lòng của khách hàng về dịch vụ tín dụng tại Ngân hàng TMCP Xuất Nhập Khẩu Việt Nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 1.1 Một số khái niệm 1.1 Khái niệm về dịch vụ Có rất nhiều khái niệm về dịch vụ nhưng hầu hết đều xem lĩnh vực dịch vụ bao gồm tất cả những hoạt động kinh tế tạo ra sản phẩm không mang tính vật chất, được sản xuất và tiêu thụ đồng thời và mang lại những giá trị gia tăng dưới các hình thức (như sự tiện lợi, sự thích thú, sự kịp thời, sự tiện nghi và sự lành mạnh) mà các lợi ích vô hình này về bảng chất dành cho khách hàng đầu tiên. Dịch vụ là những hành vi, quá trình, cách thức thực hiện một công việc nào đó nhằm tạo giá trị sử dụng cho khách hàng làm thỏa mãn nhu cầu và mong đợi của khách hàng (Zeithaml và Britner, 2000). Dịch vụ là một hoạt động hoặc chuỗi các hoạt động ít nhiều có tính chất vô hình trong đó diễn ra sự tương tác giữa khách hàng và các nhân viên tiếp xúc với khách hàng, các nguồn lực vật chất, hàng hóa hay hệ thống cung cấp dịch vụ - nơi giải quyết những vấn đề của khách hàng (Gronroos, 1990). Dịch vụ là những hoạt động hay lợi ích mà doanh nghiệp có thể cống hiến cho khách hàng nhằm thiết lập, củng cố và mở rộng những quan hệ và hợp tác lâu dài với khách hàng.
Đặc biệt người tiêu dùng thích chất lượng dịch vụ khi giá và các yếu tố chi phí khác được tổ chức liên tục (Boyer và Hult, 2005). Dịch vụ đã trở thành một khía cạnh khác biệt và quan trọng của việc chào bán sản phẩm và dịch vụ (Wal, 2002). Dịch vụ là thực hiện những gì mà công ty đã hứa hẹn nhằm thiết lập, củng cố và mở rộng những đối tác lâu dài với khách hàng và thị trường. Dịch vụ chỉ đạt chất lượng khi khách hàng cảm nhận rõ ràng là việc thực hiện các hứa hẹn đó của công ty mang đến cho khách hàng giá trị gia tăng nhiều hơn các doanh nghiệp khác hoạt động trong cùng lĩnh vực (Tôn Thất Nguyễn Thiêm, 2005).
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Đặc điểm về dịch vụ Theo Lưu Văn Nghiêm (2008) dịch vụ là một hàng hóa đặc biệt có những nét đặc trưng riêng khác biệt với các loại hàng hóa khác. Dịch vụ có 4 đặc điểm nổi bật: Dịch vụ không hiện hữu, dịch vụ không đồng nhất, Dịch vụ không thể tách rời và Dịch vụ không tồn trữ. Dịch vụ không hiện hữu: Dịch vụ không tồn tại dưới dạng vật thể, nó không có hình dáng cụ thể, không thể nhìn thấy được, không thể sờ mó, không nghe thấy được…khi người ta mua chúng. Là loại dịch vụ không thể cấp bằng sáng chế.
Dịch vụ không hiện hữu được biểu lộ khác nhau đối với từng dịch vụ. Khách hàng chỉ có thể xác định một các đúng đắn về chất lượng dịch vụ thông qua việc sử dụng dịch vụ, cảm nhận và đánh giá. Dịch vụ không đồng nhất: Đặc tính này còn được gọi là đặc tính khác biệt của dịch vụ. Theo đó, việc cung ứng dịch vụ và thỏa mãn khách hàng tùy thuộc vào hoạt động của nhân viên.
Chất lượng dịch vụ phụ thuộc nhiều vào các yếu tố không kiểm soát được. Các nhân viên cung cấp dịch vụ không thể tạo ra được dịch vụ như nhau trong những khoảng thời gian làm việc khác nhau. Trong những khoảng thời gian khác nhau, những khách hàng khác nhau cũng có sự cảm nhận khác nhau. Sản phẩm dịch vụ sẽ có giá trị cao khi thỏa mãn nhu cầu riêng biệt của khách hàng.
Dịch vụ không tách rời: Sản phẩm dịch vụ gắn liền với hoạt động cung cấp dịch vụ. Chất lượng dịch vụ thể hiện trong quá trình tương tác giữa khách hàng và nhân viên công ty, hay giữa những khách hàng tác động lẫn nhau. Vì vậy, việc sản xuất và cung ứng dịch vụ phải thận trọng, không chủ quan, phải xuất phát từ nhu cầu và mong đợi của khách hàng. Dịch vụ không tồn trữ: Dịch vụ không thể tồn kho, không thể vận chuyển từ nơi này đến nơi khác, không thể hoàn trả, thu hồi hay bán lại.
Cung và cầu dịch vụ khó cân đối, thường mất cân bằng giữa các thời điểm khác nhau. Dịch vụ là sản phẩm được sử dụng khi tạo thành và kết thúc ngay sau đó. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Khái niệm về chất lƣợng dịch vụ Có rất nhiều định nghĩa khác nhau về chất lượng dịch vụ nhưng nhìn chung chất lượng dịch vụ được hiểu là những gì mà khách hàng cảm nhận được, mỗi khách hàng có nhận thức và nhu cầu khác nhau nên cảm nhận về chất lượng dịch vụ cũng sẽ khác nhau. Chất lượng dịch vụ giúp tạo ra lợi thế cạnh tranh cần thiết bởi là một yếu tố khác biệt có hiệu quả.
Chất lượng dịch vụ đã được bắt đầu vào những năm 1980 như xu hướng trên toàn thế giới khi các nhà tiếp thị nhận ra rằng chỉ có một sản phẩm chất lượng có thể không được bảo đãm để duy trì lợi thế cạnh tranh (Wal, 2002). Lợi thế cạnh tranh là một chiến lược tạo giá trị, đồng thời đó không được thực hiện bởi bất kỳ đối thủ cạnh tranh hiện tại hoặc tiềm năng (Bexley, 2005). Khái niệm chất lượng dịch vụ được thể hiện trong các nghiên cứu như sau: Chất lượng dịch vụ là một đánh giá tập trung thể hiện rõ các nhận thức của khách hàng về: độ tin cậy, sự đãm bảo, khả năng đáp ứng, sự cảm thông và các phương diện hữu hình. Sự thỏa mãn bị ảnh hưởng bởi các nhận thức về chất lượng dịch vụ, chất lượng và giá sản phẩm cũng như các yếu tố hoàn cảnh và cá nhân (Mengi, 2009).
Hay chất lượng dịch vụ là khoảng cách giữa sự mong đợi về dịch vụ của khách hàng và nhận thức của họ khi đã sử dụng qua dịch vụ (Parasuraman và cộng sự, 1985). Chất lượng dịch vụ là những đánh giá của khách hàng về những điểm trội của thực thể, nó là một dạng của thái độ và là kết quả từ việc so sánh sự mong đợi và nhận thức về sự thực hiện mà họ nhận được (Zeithaml, 1988). Theo Lehtinen & Lehtinen (1982) chất lượng dịch vụ phải được đánh giá trên hai khía cạnh: quá trình cung cấp dịch vụ và kết quả dịch vụ. Chất lượng dịch vụ là đặc biệt quan trọng đối với các nhà cung cấp dịch vụ tài chính mà nét đặc trưng ở họ là cung cấp sản phẩm đồng nhất về bảng chất (Pont và MCQuiken, 2005).
Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng xét về tổng thể chất lượng dịch vụ TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 bao gồm những đặc điểm sau đây: Tính vượt trội: đối với khách hàng dịch vụ có chất lượng là dịch vụ thể hiện được tính vượt trội “ưu việt” của mình so với những sản phẩm khác. Chính tính ưu việt này làm cho chất lượng dịch vụ trở thành thế mạnh cạnh tranh của các nhà cung cấp dịch vụ. Sự đánh giá về tính vượt trội của chất lượng dịch vụ chịu ảnh hưởng rất lớn bởi sự cảm nhận từ phía người tiếp nhận dịch vụ và nó có ý nghĩa rất lớn đối với việc đánh giá chất lượng dịch vụ từ phía khách hàng và nghiên cứu sự hài lòng của khách hàng. Tính đặc trưng của sản phẩm: Chất lượng dịch vụ là tổng thể những mặt cốt lõi nhất và tinh túy nhất kết tinh trong sản phẩm, dịch vụ tạo nên tính đặc trưng của sản phẩm, dịch vụ.
Vì vậy, sản phẩm hay dịch vụ có chất lượng cao sẽ hàm chứa nhiều “đặc trưng vượt trội” hơn so với dịch vụ cấp thấp. Sự phân biệt này gắn liền với việc xác định các thuộc tính vượt trội hữu hình hay vô hình của sản phẩm, dịch vụ. Chính nhờ những đặc trưng này mà khách hàng có thể nhận biết chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp khác với đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, trong thực tế rất khó xác định các đặc trưng cốt lõi của dịch vụ một cách đầy đủ và chính xác.
Vì vậy, các đặc trưng này chỉ hỗ trợ tương đối cho việc nhận biết chất lượng dịch vụ trong các trường hợp cụ thể được thuận lợi hơn mà thôi. Tính cung ứng: Chất lượng dịch vụ gắn liền với quá trình thực hiện/ chuyển giao dịch vụ đến khách hàng. Do đó, việc triển khai dịch vụ, cách cung ứng và phong cách phục vụ sẽ quyết định chất lượng dịch vụ là cao hay thấp. Đây là yếu tố bên trong phụ thuộc vào sự biểu hiện của nhà cung cấp dịch vụ.
Chính vì thế để nâng cao chất lượng dịch vụ, nhà cung cấp trước tiên phải biết cải thiện yếu tố nội tại này để tạo thành thế mạnh lâu dài của chính mình trong hoạt động cung cấp dịch vụ cho khách hàng. Tính thỏa mãn nhu cầu: dịch vụ tạo ra nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Do đó, chất lượng dịch vụ nhất thiết phải thỏa mãn nhu cầu khách hàng và dựa vào yêu cầu, nhu cầu khách hàng làm căn cứ để điều chỉnh, cải thiện chất lượng dịch vụ. Nếu TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 9 khách hàng cảm thấy dịch vụ không đáp ứng được nhu cầu của mình thì họ sẽ không hài lòng với chất lượng dịch vụ mà mình nhận được.
Đặc biệt trong môi trường kinh doanh hiện tại thì đặc điểm này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết vì các nhà cung cấp dịch vụ phải luôn hướng tới nhu cầu khách hàng và cố gắng hết mình để đáp ứng các nhu cầu đó. Tính tạo ra giá trị: Chất lượng dịch vụ gắn liền với các giá trị được tạo ra nhằm phục vụ khách hàng. Dịch vụ không sản sinh ra giá trị nào hết được gọi là dịch vụ không có giá trị. Doanh nghiệp tạo ra giá trị và khách hàng là người tiếp nhận những giá trị đó.
Vì vậy, việc xem xét chất lượng dịch vụ hay cụ thể hơn là các giá trị đem lại cho khách hàng phụ thuộc vào đánh giá của khách hàng chứ không phải của doanh nghiệp. Khách hàng sẽ đón nhận giá trị dịch vụ mang lại và so sánh với những gì họ mong đợi sẽ nhận được. Tính giá trị của chất lượng dịch vụ cũng bị chi phối bởi nhiều yếu tố bên ngoài (khách hàng) hơn là nội tại (doanh nghiệp).