Giải pháp nâng cao năng lực thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích giải pháp nâng cao năng lực thanh tra giám sát của Ngân hàng Nhà nước đối với ngân hàng thương mại Việt Nam.

Chuyên ngành

Ngân hàng

Người đăng

Ẩn danh

Thể loại

luận văn

2012

93
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

LỜI CAM ĐOAN

LỜI CẢM ƠN

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

TÓM TẮT

LỜI MỞ ĐẦU

0.1. Bối cảnh và vấn đề chính sách

0.2. Mục tiêu nghiên cứu

0.3. Câu hỏi nghiên cứu

0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

0.5. Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin

0.6. Khung phân tích

0.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu

0.8. Cấu trúc luận văn

1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA, GIÁM SÁT NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1. Giới thiệu Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel

1.1.1. Sự ra đời và nguyên tắc hoạt động của Ủy ban Basel

1.1.2. Mục tiêu hoạt động của Ủy ban Basel

1.1.3. Các nguyên tắc giám sát ngân hàng hiệu quả

1.2. Năng lực giám sát của NHTW đối với NHTM

1.2.1. Khái niệm hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng

1.2.2. Mục tiêu hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng

1.2.3. Nội dung của hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng

1.2.4. Phương thức hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng

1.2.4.1. Giám sát từ xa
1.2.4.2. Thanh tra tại chỗ

1.2.5. Quy trình thanh tra, giám sát ngân hàng

1.2.6. Năng lực giám sát của NHTW đối với NHTM

1.3. Kinh nghiệm thế giới và bài học cho Việt Nam

1.3.1. Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Thái Lan

1.3.2. Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Hàn Quốc

1.3.3. Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Mỹ

1.3.4. Bài học cho Việt Nam

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THANH TRA, GIÁM SÁT CỦA NHNN ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI VIỆT NAM

2.1. Tổ chức, hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng Việt Nam

2.1.1. Giới thiệu cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng Việt Nam

2.1.2. Khung chính sách dành cho hoạt động giám sát của NHNN Việt Nam

2.1.3. Nội dung giám sát của CQTTGSNH đối với các NHTM Việt Nam

2.1.3.1. Nội dung giám sát từ xa
2.1.3.2. Nội dung thanh tra tại chỗ

2.1.4. Xử lý kết quả thanh tra

2.2. Một số kết quả đạt được và hạn chế

2.2.1. Kết quả đạt được

2.2.1.1. Khuôn khổ pháp lý về thanh tra, giám sát ngân hàng được nâng cao
2.2.1.2. Nội dung giám sát từng bước theo kịp sự phát triển của ngân hàng và các thông lệ quốc tế
2.2.1.3. Phương thức giám sát được thực hiện trên cả hai nội dung giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ

2.2.2. Hạn chế

2.2.2.1. Hoạt động giám sát chưa hoàn toàn đáp ứng nguyên tắc về giám sát ngân hàng hiệu quả của Ủy ban Basel
2.2.2.2. Mô hình tổ chức và cơ chế điều hành hoạt động chồng chéo
2.2.2.3. Phương thức giám sát chưa phù hợp
2.2.2.4. Hạ tầng giám sát chưa đáp ứng được yêu cầu
2.2.2.5. Thiếu các nhận định định tính trong giám sát
2.2.2.6. Giám sát rủi ro chéo còn yếu
2.2.2.7. Hoạt động thanh tra, giám sát chưa hiệu quả

2.3. Một số thất bại chính sách

2.3.1. Tính thiếu đồng bộ hệ thống các chỉ tiêu an toàn hoạt động ngân hàng

2.3.2. Tình trạng thông tin bất cân xứng

2.3.3. Tính răn đe và việc giám sát thực hiện chế tài chưa hiệu quả

3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC THANH TRA, GIÁM SÁT CỦA NHNN ĐỐI VỚI NHTM VIỆT NAM

3.1. Căn cứ đề xuất giải pháp

3.1.1. Định hướng điều hành của ngân hàng nhà nước giai đoạn 2011 – 2020

3.1.2. Căn cứ các nguyên tắc cơ bản giám sát ngân hàng hiệu quả của Ủy ban Basel

3.2. Một số kiến nghị

3.2.1. Giải pháp về mô hình tổ chức hoạt động của cơ quan TTGSNH

3.2.2. Giải pháp về hạ tầng thanh tra, giám sát

3.2.3. Nâng cao trình độ và đạo đức nghề nghiệp đội ngũ thanh tra giám sát

3.2.4. Đổi mới phương thức thanh tra, giám sát

3.2.5. Kết hợp nội dung giám sát định lượng và định tính

3.2.6. Đưa ra lộ trình đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hợp lý

3.2.7. Tăng cường tính minh bạch thông tin cho thị trường

3.2.8. Nâng cao mức phạt vi phạm

3.2.9. Xây dựng và thực hiện “stress testing” trong hoạt động giám sát ngân hàng

3.2.10. Ban hành quy chế làm việc giữa các đơn vị thanh tra, giám sát với các ngân hàng

3.2.11. Tăng cường hoạt động giám sát chéo

3.2.12. Thúc đẩy quá trình hợp nhất các NHTMCP nhằm đạt được hiệu quả kinh tế về quy mô

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trích đoạn nội dung tài liệu

-i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận văn Phan Ngọc Thảo Vy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - ii - LỜI CẢM ƠN Chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô Trường Đại học Kinh Tế TP. HCM đã nhiệt tình giảng dạy, cung cấp những kiến thức quý báu trong suốt thời gian tôi học và thực hiện luận văn. Tôi trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Hay Sinh đã tận tình hướng dẫn, động viên tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài. Chân thành cảm ơn các Anh/Chị đồng nghiệp, bạn bè đã nhiệt tình hỗ trợ thông tin và có những góp ý hữu ích cho đề tài. Dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Kính mong nhận được sự chia sẻ, góp ý của Thầy Cô, bạn bè. Trân trọng cảm ơn. Tác giả luận văn Phan Ngọc Thảo Vy TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - iii - MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU . vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ . 1 LỜI MỞ ĐẦU . Bối cảnh và vấn đề chính sách . Mục tiêu nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Đối tượng và phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin . Khung phân tích . Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu. Cấu trúc luận văn . 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG THANH TRA, GIÁM SÁT NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 Giới thiệu Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel .1 Sự ra đời và nguyên tắc hoạt động của Ủy ban Basel .2 Mục tiêu hoạt động của Ủy ban Basel.3 Các nguyên tắc giám sát ngân hàng hiệu quả .2 Năng lực giám sát của NHTW đối với NHTM .1 Khái niệm hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng .2 Mục tiêu hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng .3 Nội dung của hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng .4 Phương thức hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng .1 Giám sát từ xa .2 Thanh tra tại chỗ.5 Quy trình thanh tra, giám sát ngân hàng .6 Năng lực giám sát của NHTW đối với NHTM . 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Kinh nghiệm thế giới và bài học cho Việt Nam .1 Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Thái Lan: .2 Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Hàn Quốc: .3 Khủng hoảng kinh tế - tài chính tại Mỹ.4 Bài học cho Việt Nam . 24 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG THANH TRA, GIÁM SÁT CỦA NHNN ĐỐI VỚI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VIỆT NAM .1 Tổ chức, hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng Việt Nam .1 Giới thiệu cơ quan thanh tra giám sát ngân hàng Việt Nam .2 Khung chính sách dành cho hoạt động giám sát của NHNN Việt Nam .3 Nội dung giám sát của CQTTGSNH đối với các NHTM Việt Nam .1 Nội dung giám sát từ xa .2 Nội dung thanh tra tại chỗ .4 Xử lý kết quả thanh tra .2 Một số kết quả đạt được và hạn chế .1 Kết quả đạt được .1 Khuôn khổ pháp lý về thanh tra, giám sát ngân hàng được nâng cao .2 Nội dung giám sát từng bước theo kịp sự phát triển của ngân hàng và các thông lệ quốc tế .3 Phương thức giám sát được thực hiện trên cả hai nội dung giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ .1 Hoạt động giám sát chưa hoàn toàn đáp ứng 25 nguyên tắc về giám sát ngân hàng hiệu quả của Ủy ban Basel.2 Mô hình tổ chức và cơ chế điều hành hoạt động chồng chéo .3 Phương thức giám sát chưa phù hợp .4 Hạ tầng giám sát chưa đáp ứng được yêu cầu .5 Thiếu các nhận định định tính trong giám sát .6 Giám sát rủi ro chéo còn yếu .7 Hoạt động thanh tra, giám sát chưa hiệu quả.3 Một số thất bại chính sách .1 Tính thiếu đồng bộ hệ thống các chỉ tiêu an toàn hoạt động ngân hàng .2 Tình trạng thông tin bất cân xứng .3 Tính răn đe và việc giám sát thực hiện chế tài chưa hiệu quả . 48 CHƢƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC THANH TRA, GIÁM SÁT CỦA NHNN ĐỐI VỚI NHTM VIỆT NAM . 54 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Căn cứ đề xuất giải pháp.1 Định hướng điều hành của ngân hàng nhà nước giai đoạn 2011 – 2020 .2 Căn cứ các nguyên tắc cơ bản giám sát ngân hàng hiệu quả của Ủy ban Basel: .2 Một số kiến nghị .1 Giải pháp về mô hình tổ chức hoạt động của cơ quan TTGSNH .2 Giải pháp về hạ tầng thanh tra, giám sát .3 Nâng cao trình độ và đạo đức nghề nghiệp đội ngũ thanh tra giám sát .4 Đổi mới phương thức thanh tra, giám sát .5 Kết hợp nội dung giám sát định lượng và định tính.6 Đưa ra lộ trình đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hợp lý .7 Tăng cường tính minh bạch thông tin cho thị trường .8 Nâng cao mức phạt vi phạm .9 Xây dựng và thực hiện “stress testing” trong hoạt động giám sát ngân hàng .10 Ban hành quy chế làm việc giữa các đơn vị thanh tra, giám sát với các ngân hàng .11 Tăng cường hoạt động giám sát chéo .12 Thúc đẩy quá trình hợp nhất các NHTMCP nhằm đạt được hiệu quả kinh tế về quy mô . 65 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 74 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - vi - DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ALC II : Công ty cho thuê tài chính II CQTTGS : Cơ quan thanh tra giám sát LDR : Tỷ lệ tín dụng trên huy động vốn (Loan to deposit ratio) NHNN : Ngân hàng nhà nước NHTM : Ngân hàng thương mại NHTMCP : Ngân hàng thương mại cổ phần NHTW : Ngân hàng trung ương TCTD : Tổ chức tín dụng TMCP : Thương mại cổ phần TTGSNH : Thanh tra giám sát ngân hàng Ủy ban Basel : Ủy ban Giám sát Ngân hàng Basel Vinashin : Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - vii - DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 0.1: Tổng chi phí của các cuộc khủng hoảng ngân hàng .1: Các cuộc khủng hoảng ngân hàng những năm 1990.2: Tình trạng thua lỗ và phá sản của hệ thống ngân hàng .1: Đối chiếu việc thực hiện các nguyên tắc giám sát của Basel trong hoạt động giám sát của NHNN .2: Xử lý hành chính đối với một số vi phạm trong hoạt động ngân hàng . 50 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com - viii - DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2.1: Sơ đồ chức năng nhiệm vụ giám sát của CQTTGS .2: Khung chính sách phục vụ cho hoạt động giám sát ngân hàng .3: Vấn đề chính sách dẫn đến những cuộc đua lãi suất vừa qua . 40 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -1- TÓM TẮT Bối cảnh kinh tế vĩ mô Việt Nam hiện vẫn diễn biến phức tạp, hàng chục ngàn doanh nghiệp phá sản, sự đổ vỡ của các tập đoàn kinh tế Nhà nước, hệ thống ngân hàng đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Trong khi đó, hoạt động thanh tra, giám sát ngân hàng còn nhiều hạn chế, chưa thực hiện vai trò một cách hiệu quả. Do đó, việc xác định nguyên nhân làm cho hoạt động giám sát kém hiệu quả nhằm có những giải pháp phù hợp là điều vô cùng cần thiết. Thông qua việc phân tích thực trạng hoạt động thanh tra giám sát với minh chứng từ tình huống thua lỗ của Công ty cho thuê tài chính II (ALC II), vụ đổ vỡ của Vinashin và các cuộc chạy đua lãi suất, nghiên cứu cho thấy sự kém hiệu quả của hoạt động giám sát trên cả hai phương thức giám sát từ xa và thanh tra tại chỗ. Tuy đang tiến gần đến các chuẩn mực quốc tế nhưng hoạt động giám sát vẫn chưa đáp ứng hoàn toàn các nguyên tắc giám sát hiệu quả của Ủy ban Basel. Ngoài ra, (1) Mô hình tổ chức và cơ chế điều hành hoạt động chồng chéo; (2) Phương thức giám sát chưa phù hợp khi còn chú trọng giám sát tuân thủ hơn giám sát trên cơ sở rủi ro; (3) Hạ tầng giám sát chưa đáp ứng được yêu cầu; (4) Thiếu các nhận định định tính trong giám sát; (5) Giám sát rủi ro chéo còn yếu. Bên cạnh đó, có sự tồn tại một số thất bại về mặt chính sách, cụ thể: Sự thiếu đồng bộ trong quá trình hình thành hệ thống các tiêu chuẩn an toàn hoạt động; Ngân hàng nhà nước (NHNN) chưa giải quyết được tình trạng bất cân xứng thông tin trong hoạt động ngân hàng; Các biện pháp chế tài chưa đủ mạnh cùng với hoạt động giám sát thực thi chế tài chưa thực sự nghiêm khắc nên chưa tạo được sự răn đe buộc các NHTM tuân thủ luật chơi do NHNN đưa ra. Những phân tích trên là cơ sở để đưa ra những khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao năng lực giám sát NHTM. Những khuyến nghị chính sách được đưa ra gồm: (1) Giải pháp về mô hình tổ chức hoạt động của cơ quan TTGSNH, đề xuất cấu trúc lại mô hình tổ chức, hoạt động TTGSNH hiện nay theo hướng nâng cao tính độc lập, thống nhất về nghiệp vụ, chỉ đạo và điều hành; (2) Giải pháp về hạ tầng thanh tra, giám sát, đề xuất hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động thanh tra, TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -2- giám sát và cải thiện chất lượng hệ thống công nghệ thông tin; (3) Nâng cao trình độ và đạo đức nghề nghiệp đội ngũ thanh tra giám sát; (4) Đổi mới phương thức thanh tra, giám sát dựa trên cơ sở rủi ro; (5) Kết hợp nội dung giám sát định lượng và định tính; (6) Đưa ra lộ trình đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hợp lý; (7) Tăng cường tính minh bạch thông tin cho thị trường; (8) Nâng cao mức phạt vi phạm; (9) Xây dựng và thực hiện “stress testing” trong hoạt động giám sát ngân hàng; (10) Ban hành quy chế làm việc giữa các đơn vị thanh tra, giám sát với các ngân hàng; (11) Tăng cường hoạt động giám sát chéo; và (12) Thúc đẩy quá trình hợp nhất các NHTMCP nhằm đạt được hiệu quả kinh tế về quy mô. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com -3- LỜI MỞ ĐẦU 1. Bối cảnh và vấn đề chính sách Hoạt động ngân hàng mang tính rủi ro hệ thống rất cao, đây cũng là bản chất cố hữu của hệ thống tài chính.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ