Luận văn thạc sĩ ueb nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn hà nội

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueb nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Trịnh Kim Anh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Oanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính và Ngân hàng
• Đề tài: Nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VỚI VIỆC TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ DNNVV
• 1.1.1. Khái niệm DNNVV
• 1.1.2. Đặc điểm của DNNVV
• 1.1.3. Vai trò của DNNVV
• 1.1.4. Thách thức và khó khăn của DNNVV
• 1.2. KHÁI NIỆM VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm vốn tín dụng của ngân hàng thương mại
• 1.2.2. Phân loại vốn tín dụng ngân hàng
• 1.2.3. Điều kiện cho vay
• 1.3. VAI TRÒ CỦA VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN DNNVV
• 1.3.1. Đáp ứng nhu cầu vốn của các DNNVV được liên tục
• 1.3.2. Thúc đẩy quá trình tập trung vốn và hình thành cơ cấu vốn tối ưu cho DNNVV
• 1.3.3. Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của DNNVV
• 1.3.4. Tập trung vốn sản xuất, nâng cao khả năng cạnh tranh của DNNVV
• 1.3.5. Nhu cầu vốn của DNNVV
• 1.4. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA DNNVV
• 1.4.1. Khái niệm về tiếp cận vốn, khả năng tiếp cận vốn
• 1.4.2. Các tiêu chí đánh giá khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng thương mại của các DNNVV
• 1.4.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng thương mại của DNNVV
• 1.5. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NƯỚC VÀ ĐỊA PHƯƠNG VỀ VẤN ĐỀ TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA CÁC DNNVV
• 1.5.1. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 1.5.2. Kinh nghiệm của Hàn Quốc
• 1.5.3. Kinh nghiệm của Thành phố Đà Nẵng
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 2.1. KHÁI QUÁT VỀ HỆ THỐNG CÁC DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 2.1.1. Số lượng và cơ cấu DNNVV trên địa bàn Hà Nội
• 2.1.2. Khái quát về thực trạng hoạt động sản xuất kinh doanh của DNNVV
• 2.2. THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG CỦA DNNVV
• 2.2.1. Mức độ tiếp cận vốn ngân hàng của DNNVV
• 2.2.2. Chất lượng tín dụng cho vay DNNVV
• 2.2.3. Mức độ tuân thủ các điều kiện và nguyên tắc về vay vốn
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG CỦA CÁC DNNVV
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN DNNVV TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI ĐẾN 2015
• 3.1.1. Phương hướng
• 3.1.2. Mục tiêu phát triển các DNNVV ở Hà Nội
• 3.2. QUAN ĐIỂM VỀ THÚC ĐẨY KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA DNNVV
• 3.2.1. Vốn tín dụng ngân hàng là nguồn bổ sung vốn chủ yếu, đảm bảo cho hoạt động sản xuất kinh doanh
• 3.2.2. Ngân hàng và doanh nghiệp cần kết hợp với nhau vì mục tiêu phát triển kinh tế xã hội
• 3.3. NHÓM GIẢI PHÁP THÚC ĐẨY KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỦA DNNVV TRONG THỜI GIAN TỚI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI
• 3.3.1. Nhóm giải pháp về phía hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn Hà Nội
• 3.3.2. Nhóm giải pháp về phía các DNNVV trên địa bàn Hà Nội
• 3.3.3. Tăng cường vai trò của Hiệp hội DNNVV Hà Nội
• 3.4. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.4.1. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước
• 3.4.2. Kiến nghị với Chính phủ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho DNNVV tại Hà Nội

Khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng là một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) tại Hà Nội. DNNVV đóng góp lớn vào nền kinh tế, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn. Việc hiểu rõ về tình hình hiện tại và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng vay vốn là cần thiết để tìm ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Đặc điểm và vai trò của DNNVV trong nền kinh tế

DNNVV chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, tạo ra nhiều việc làm và đóng góp vào GDP. Tuy nhiên, họ thường gặp khó khăn trong việc huy động vốn do quy mô nhỏ và thiếu thông tin.

1.2. Tình hình tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của DNNVV

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Các yếu tố như lãi suất cao, yêu cầu tài sản đảm bảo và quy trình vay vốn phức tạp là những rào cản lớn.

II. Những thách thức trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho DNNVV

DNNVV tại Hà Nội đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng. Những thách thức này không chỉ đến từ phía ngân hàng mà còn từ chính bản thân các doanh nghiệp.

2.1. Rào cản từ phía ngân hàng thương mại

Ngân hàng thường yêu cầu các DNNVV cung cấp nhiều tài liệu và chứng từ, điều này gây khó khăn cho những doanh nghiệp nhỏ không có đủ nguồn lực để đáp ứng.

2.2. Khó khăn trong việc xây dựng hồ sơ vay vốn

Nhiều DNNVV thiếu kinh nghiệm trong việc lập hồ sơ vay vốn, dẫn đến việc không đủ điều kiện để được phê duyệt. Điều này làm giảm khả năng tiếp cận vốn của họ.

III. Phương pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho DNNVV

Để nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể nhằm hỗ trợ DNNVV trong việc vay vốn.

3.1. Tăng cường hỗ trợ từ phía ngân hàng

Ngân hàng cần đơn giản hóa quy trình vay vốn và giảm yêu cầu tài sản đảm bảo cho DNNVV. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng hơn trong việc tiếp cận vốn.

3.2. Đào tạo và tư vấn cho DNNVV

Cung cấp các khóa đào tạo về quản lý tài chính và lập hồ sơ vay vốn cho DNNVV sẽ giúp họ nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về DNNVV tại Hà Nội

Nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho DNNVV không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho cả nền kinh tế.

4.1. Kết quả từ các mô hình hỗ trợ DNNVV

Nhiều mô hình hỗ trợ đã được triển khai thành công, giúp DNNVV tiếp cận vốn dễ dàng hơn và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ các nước khác

Kinh nghiệm từ các nước như Nhật Bản và Hàn Quốc cho thấy rằng việc hỗ trợ DNNVV trong tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng là rất quan trọng và cần thiết.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho DNNVV tại Hà Nội

Khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng cho DNNVV tại Hà Nội cần được cải thiện để thúc đẩy sự phát triển bền vững. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Định hướng phát triển DNNVV trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ dài hạn cho DNNVV, giúp họ phát triển bền vững và nâng cao khả năng cạnh tranh.

5.2. Vai trò của chính phủ trong việc hỗ trợ DNNVV

Chính phủ cần tiếp tục ban hành các chính sách hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi cho DNNVV trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng với hơn 95% tổng số doanh nghiệp, tạo công ăn việc làm cho gần một nửa lực lượng lao động và đóng góp khoảng 30% GDP quốc gia. Tại Hà Nội, tính đến năm 2010, có hơn 90.250 DNNVV, chiếm 95% tổng số doanh nghiệp trên địa bàn. Tuy nhiên, các DNNVV vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng thương mại, một trong những nguồn vốn chủ yếu để mở rộng sản xuất kinh doanh. Tỷ lệ DNNVV có nhu cầu vay vốn ngân hàng tăng từ 57,8% năm 2006 lên 85% năm 2010, nhưng chỉ khoảng 32,88% trong số đó thực sự tiếp cận được nguồn vốn này. Nguồn vốn tín dụng ngân hàng chiếm khoảng 33% tổng dư nợ cho vay trên địa bàn Hà Nội, phản ánh sự hạn chế trong khả năng tiếp cận vốn của DNNVV. Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của DNNVV tại Hà Nội, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn trong giai đoạn tới. Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào các DNNVV trên địa bàn Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2006 đến 2010, với ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương và nâng cao hiệu quả hoạt động của các DNNVV.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về tài chính doanh nghiệp và quản lý tín dụng ngân hàng, trong đó có:

• Lý thuyết về vốn tín dụng ngân hàng: Định nghĩa vốn tín dụng ngân hàng là quan hệ chuyển giao tạm thời giá trị tiền tệ hoặc hiện vật giữa ngân hàng và khách hàng, với nguyên tắc hoàn trả vô điều kiện. Vốn tín dụng được phân loại theo thời hạn vay, mức độ tín nhiệm, mục đích vay, phương thức cho vay và mức độ rủi ro.

• Lý thuyết về khả năng tiếp cận vốn: Khả năng tiếp cận vốn tín dụng được đánh giá qua các chỉ tiêu định tính (tuân thủ nguyên tắc cho vay, cam kết sử dụng vốn đúng mục đích) và định lượng (tỷ lệ DNNVV được vay vốn, dư nợ bình quân, tỷ lệ nợ xấu).

• Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn: Bao gồm các yếu tố từ phía DNNVV (năng lực tài chính, trình độ quản lý, tài sản đảm bảo, sử dụng vốn vay) và từ phía ngân hàng (chính sách tín dụng, chất lượng cán bộ, nguồn thông tin, kiểm soát nội bộ), cùng với các yếu tố môi trường pháp lý, kinh tế và chính trị xã hội.

Các khái niệm chính gồm: DNNVV, vốn tín dụng ngân hàng thương mại, khả năng tiếp cận vốn, dư nợ tín dụng, nợ xấu, tài sản đảm bảo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử kết hợp với phương pháp thống kê, so sánh và phân tích tổng hợp. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Hà Nội, Tổng cục Thống kê, các báo cáo kinh tế địa phương và các tài liệu khoa học liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào hơn 90.000 DNNVV trên địa bàn Hà Nội giai đoạn 2006-2010. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu đại diện theo tiêu chí quy mô, ngành nghề và mức độ tiếp cận vốn. Phân tích dữ liệu sử dụng các chỉ tiêu định lượng như tỷ lệ DNNVV có nhu cầu vay vốn, tỷ lệ DNNVV được đáp ứng vốn, dư nợ cho vay, tỷ lệ nợ xấu, cùng với phân tích định tính về các nhân tố ảnh hưởng. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2006 đến 2010, nhằm đánh giá xu hướng và thực trạng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng của DNNVV trên địa bàn Hà Nội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ DNNVV có nhu cầu vay vốn tăng nhanh: Từ 57,8% năm 2006 lên 85% năm 2010, thể hiện nhu cầu vốn tín dụng ngày càng lớn của DNNVV tại Hà Nội.

2. Khả năng tiếp cận vốn còn hạn chế: Trung bình chỉ khoảng 32,88% DNNVV tiếp cận được vốn ngân hàng, trong khi 35,24% gặp khó khăn và 32,28% không thể tiếp cận. Tỷ lệ DNNVV được đáp ứng nhu cầu vốn dao động quanh mức 19-41% trong giai đoạn 2006-2010.

3. Dư nợ cho vay DNNVV chiếm khoảng 33% tổng dư nợ cho vay trên địa bàn: Năm 2010, tổng dư nợ cho vay DNNVV đạt khoảng 38.000 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân hàng năm khoảng 31,2%.

4. Ngành thương mại và dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn trong số DNNVV được vay vốn: Khoảng 70% DNNVV được đáp ứng vốn thuộc ngành này, do vòng quay vốn nhanh và ưu đãi từ ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của việc DNNVV khó tiếp cận vốn bao gồm năng lực tài chính hạn chế, thiếu tài sản đảm bảo, trình độ quản lý và kỹ năng xây dựng dự án yếu kém. Bên cạnh đó, chính sách tín dụng ngân hàng còn khắt khe, thủ tục phức tạp và rủi ro tín dụng cao khiến ngân hàng thận trọng trong việc cấp vốn cho DNNVV. So sánh với kinh nghiệm quốc tế như Nhật Bản và Hàn Quốc, các nước này đã xây dựng hệ thống bảo lãnh tín dụng và quỹ hỗ trợ tài chính chuyên biệt cho DNNVV, giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao khả năng tiếp cận vốn. Tại Việt Nam, các chính sách hỗ trợ như Nghị quyết số 22/NQ-CP đã tạo điều kiện thuận lợi hơn nhưng vẫn chưa đủ để giải quyết triệt để khó khăn. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ DNNVV có nhu cầu vay vốn và tỷ lệ được đáp ứng qua các năm, cùng bảng phân tích dư nợ cho vay theo ngành nghề và quy mô doanh nghiệp, giúp minh họa rõ nét thực trạng và xu hướng phát triển.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Cải thiện chính sách tín dụng ngân hàng: Các ngân hàng thương mại cần xây dựng chính sách tín dụng linh hoạt, giảm bớt thủ tục hành chính, áp dụng các sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc thù DNNVV nhằm tăng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu vốn trong vòng 2 năm tới.

2. Tăng cường hỗ trợ tài chính từ Nhà nước: Thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng và quỹ hỗ trợ phát triển DNNVV tại Hà Nội, nhằm giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng và tạo điều kiện vay vốn thuận lợi cho DNNVV trong 3 năm tới.

3. Nâng cao năng lực quản lý và kỹ năng xây dựng dự án của DNNVV: Tổ chức các khóa đào tạo, tư vấn chuyên sâu về quản trị tài chính, lập kế hoạch kinh doanh và phương án vay vốn cho DNNVV, giúp tăng khả năng thuyết phục ngân hàng trong vòng 1-2 năm.

4. Phát triển hệ thống thông tin tín dụng và minh bạch tài chính: Xây dựng hệ thống thông tin tín dụng đầy đủ, cập nhật và minh bạch, giúp ngân hàng đánh giá chính xác năng lực tài chính của DNNVV, giảm thiểu rủi ro tín dụng trong 2 năm tới.

5. Tăng cường vai trò của các tổ chức trung gian: Hiệp hội DNNVV Hà Nội và các tổ chức tài chính vi mô cần được phát huy vai trò hỗ trợ, kết nối giữa ngân hàng và DNNVV, thúc đẩy tiếp cận vốn hiệu quả trong 1-3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại: Giúp hiểu rõ thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV, từ đó điều chỉnh chính sách tín dụng phù hợp.

2. Các chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hà Nội: Nắm bắt các khó khăn phổ biến và giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn, cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển DNNVV bền vững.

4. Các tổ chức tài chính vi mô và quỹ bảo lãnh tín dụng: Tham khảo để thiết kế các sản phẩm tài chính phù hợp, hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV khó tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng?
   Do hạn chế về tài sản đảm bảo, năng lực tài chính yếu, trình độ quản lý thấp và thủ tục vay vốn phức tạp. Ví dụ, chỉ khoảng 32,88% DNNVV tại Hà Nội tiếp cận được vốn ngân hàng.

2. Ngân hàng có chính sách gì để hỗ trợ DNNVV?
   Các ngân hàng áp dụng chính sách cho vay ưu đãi, giảm lãi suất và hỗ trợ tư vấn dự án, tuy nhiên vẫn còn nhiều rào cản do rủi ro tín dụng cao.

3. Vai trò của Nhà nước trong việc hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn?
   Nhà nước thiết lập quỹ bảo lãnh tín dụng, ban hành chính sách hỗ trợ lãi suất và đào tạo nâng cao năng lực quản lý cho DNNVV.

4. Làm thế nào để DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận vốn?
   Cần cải thiện minh bạch tài chính, xây dựng phương án kinh doanh khả thi, tăng cường tài sản đảm bảo và nâng cao trình độ quản lý.

5. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Nhật Bản và Hàn Quốc đã thành công với hệ thống bảo lãnh tín dụng và quỹ hỗ trợ tài chính chuyên biệt cho DNNVV, giúp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng tiếp cận vốn.

Kết luận

• DNNVV tại Hà Nội chiếm tỷ trọng lớn trong tổng số doanh nghiệp nhưng khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng còn hạn chế, chỉ khoảng 32,88% được đáp ứng nhu cầu vay vốn.
• Nhu cầu vốn tín dụng của DNNVV tăng nhanh, đặc biệt trong giai đoạn 2006-2010, phản ánh vai trò quan trọng của vốn ngân hàng trong phát triển DNNVV.
• Các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn bao gồm năng lực tài chính, trình độ quản lý, tài sản đảm bảo của DNNVV và chính sách tín dụng, chất lượng cán bộ, nguồn thông tin của ngân hàng.
• Kinh nghiệm quốc tế và các địa phương cho thấy cần có hệ thống bảo lãnh tín dụng, quỹ hỗ trợ tài chính và chính sách tín dụng linh hoạt để nâng cao khả năng tiếp cận vốn.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm cải thiện chính sách tín dụng, tăng cường hỗ trợ Nhà nước, nâng cao năng lực quản lý DNNVV và phát triển hệ thống thông tin tín dụng trong vòng 1-3 năm tới.

Các nhà quản lý, ngân hàng và DNNVV cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để thúc đẩy phát triển bền vững khu vực DNNVV, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: DNNVV với việc tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng thương mại. Chương 2: Thực trạng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng thương mại của các DNNVV trên địa bàn Hà Nội. Chương 3: Giải pháp thúc đẩy khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng thương mại của DNNVV trên địa bàn Hà Nội. 3 CHƢƠNG 1 DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA VỚI VIỆC TIẾP CẬN NGUỒN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.

TỔNG QUAN VỀ DNNVV 1. Khái niệm DNNVV Theo tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới (WB) và Công ty tài chính quốc tế (IFC), các doanh nghiệp được phân chia theo quy mô. Theo đó, DNNVV là doanh nghiệp phải đáp ứng được tối thiểu 2 phần 3 các đặc điểm sau: Bảng 1.1 Các định nghĩa của Ngân hàng Thế giới về DNNVV Quy mô công ty Nhân viên Tài sản Doanh thu hàng năm Siêu nhỏ <10 người <100.000 USD Nhỏ <50 người <3 triệu USD <3 triệu USD Vừa <300 người <15 triệu USD <15 triệu USD Quy mô vay trung bình Siêu nhỏ <10.000 USD Vừa <1 triệu USD (<2 triệu USD đối với một số quốc gia tiên tiến) Nguồn: Ayyagaru, Beck, và Demirguc – Kunt (2005) Nhiều ngân hàng trên thế giới đang phục vụ thị trường DNNVV trên thực tế sử dụng doanh thu hàng năm, và các ngưỡng giới hạn tối đa trung bình theo báo cáo ngân hàng. Theo cách như vậy, DNNVV được định nghĩa như sau: Bảng 1.2 Các mức doanh thu trung bình đối với DNNVV Quy mô công ty Doanh thu tối thiểu Doanh thu tối đa Nhỏ 200.000 USD 4 triệu USD Vừa 2 triệu USD 16 triệu USD Nguồn: Beck, Demirguc – Kunt và Martinez Peria (2008) Mỗi quốc gia, tùy theo điều kiện và trình độ phát triển quy định mức độ đánh giá từng tiêu chí theo các quy mô doanh nghiệp khác nhau.

Trong đó, việc xác định các tiêu chí và định mức để đánh giá quy mô của một DNNVV có sự khác biệt ở 4 các quốc gia trên thế giới. Ngay trong cùng một quốc gia, những tiêu chí này cũng có thể được thay đổi theo thời gian vì sự phát triển của doanh nghiệp, đặc điểm nền kinh tế hay tốc độ phát triển kinh tế của quốc gia đó. Tuy nhiên, các tiêu chí phổ biến nhất được nhiều quốc gia sử dụng là số lượng lao động bình quân mà doanh nghiệp sử dụng trong năm, tổng mức vốn đầu tư của doanh nghiệp, tổng doanh thu hàng năm của doanh nghiệp.3 Tiêu chí phân loại DNNVV của một số quốc gia và khu vực Quốc gia/ Phân loại Số lao động Vốn đầu tƣ Doanh thu Khu vực DNNVV bình quân A. NHÓM CÁC NƯỚC PHÁT TRIỂN 1.

United State Nhỏ và vừa 0-500 người Không quy định Không quy định of America - Đối với ngành 1-300 người ¥ 0-300 triệu sản xuất - Đối với ngành 2. Japan 1-100 người ¥ 0-100 triệu Không quy định thương mại - Đối với ngành 1-100 người ¥ 0-50 triệu dịch vụ Siêu nhỏ < 10 người Không quy định 3. EU Nhỏ < 50 người Không quy định < €7 triệu Vừa < 250 người < €27 triệu 4. Australia Nhỏ và vừa < 200 người Không quy định Không quy định < CDN$ 5 triệu Nhỏ < 100 người 5.

Canada Không quy định CDN$ 5 -20 Vừa < 500 người triệu 6. New Zealand Nhỏ và vừa < 50 người Không quy định Không quy định 7. Korea Nhỏ và vừa < 300 người Không quy định Không quy định 8. Taiwan Nhỏ và vừa < 200 người < NT$ 80 triệu < NT$ 100 triệu 5 B.

NHÓM CÁC NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN 1. Không quy Không quy định Thailand Nhỏ và vừa < Baht 200 triệu định 2. - Đối với ngành RM 0-25 triệu Malaysia 0-150 người Không quy định sản xuất 3. Philippine Nhỏ và vừa < 200 người Peso 1,5-60 triệu Không quy định 4.

Không quy < US$ 5 triệu Indonesia Nhỏ và vừa < US$ 1 triệu định 5.Brunei Nhỏ và vừa 1-100 người Không quy định Không quy định C. NHÓM CÁC NƯỚC KINH TẾ ĐANG CHUYỂN ĐỔI 1-249 người 1. Nhỏ Không quy định Russia 250-999 Không quy định Vừa người 50-100 người 2. Nhỏ Không quy định China 101-500 Không quy định Vừa người 3.

Nhỏ < 50 người Không quy định Poland Không quy định Vừa 51-200 người Siêu nhỏ 1-10 người 4. Không quy định Hungary Nhỏ 11-50 người Không quy định Vừa 51-250 người Nguồn: 1) Doanh nghiệp vừa và nhỏ, APEC, 1998; 2) Định nghĩa doanh nghiệp vừa và nhỏ, UN/ECE, 1999; 3) Tổng quan về doanh nghiệp vừa và nhỏ, OECD, 2000.3 cho thấy, hầu hết các quốc gia đều lấy tiêu chí số lao động bình quân làm cơ sở quan trọng để phân loại doanh nghiệp theo quy mô. Điều này là hợp lý hơn so với việc lựa chọn các tiêu chí khác như doanh thu, vốn. là các chỉ tiêu có thể lượng hóa được bằng giá trị tiền tệ.

Các tiêu chí như doanh thu, vốn tuy rất quan trọng nhưng thường xuyên chịu sự tác động bởi những biến đổi của thị trường, sự phát triển của nền kinh tế, tình trạng lạm phát. nên thiếu sự ổn định trong việc phân loại doanh nghiệp. Điều này giải thích tại sao tiêu chí số lao động bình quân được nhiều quốc gia lựa chọn, tiêu chí này thường có tính ổn định lâu dài về mặt 6 thời gian, lại thể hiện được phần nào tính chất, đặc thù của ngành, lĩnh vực kinh doanh mà doanh nghiệp đang tham gia. Số liệu ở bảng 1.3 cũng cho thấy, đa số các quốc gia chỉ sử dụng 1 trong 3 tiêu thức đánh giá trên, đặc biệt là nhóm các nước kinh tế đang chuyển đổi.

Một số quốc gia khác sử dụng kết hợp 2 trong 3 tiêu thức nói trên. Một số ít quốc gia sử dụng kết hợp cả 3 tiêu thức số lao động, vốn và doanh thu. Ở Việt Nam, từ năm 1998 đến nay, Chính phủ đã đưa ra 3 khái niệm DNNVV: Quy định của Thủ tướng Chính phủ tại công văn số 681/CP-KTN ngày 20/6/1998 xác định DNNVV phụ thuộc vào vốn điều lệ và số lao động trong doanh nghiệp, theo đó DNNVV là doanh nghiệp có số công nhân dưới 200 người và số vốn kinh doanh dưới 5 tỷ đồng. Nghị định 90/2001/NĐ-CP ngày 23/11/2001 đưa ra khái niệm “DNNVV là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có số vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người.” Việc sử dụng một trong hai tiêu chí (vốn đăng ký và bình quân lao động) khiến cho việc xác định một doanh nghiệp có phải là DNNVV hay không đôi khi gặp khó khăn, đôi khi bỏ sót đối tượng của các chương trình trợ giúp, đôi khi có doanh nghiệp không thuộc diện đối tượng trợ giúp của chương trình lại vẫn được tham gia.

Hơn nữa, tiêu chí về số lao động bình quân trong năm là một tiêu chí có tính “động” rất lớn do hiện tượng lao động theo mùa vụ ở Việt Nam rất phổ biến và số lao động này thay đổi công việc thường xuyên nên càng gây khó khăn hơn trong việc xác định một doanh nghiệp có phải là DNNVV hay không. Nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 định nghĩa DNNVV là cơ sở kinh doanh theo quy định pháp luật, được chia thành 3 cấp siêu nhỏ, nhỏ, vừa theo quy mô tổng nguồn vốn (tổng nguồn vốn tương đương tổng tài sản được xác định trong bảng cân đối kế toán của DN) hoặc số lao động bình quân năm (tổng nguồn vốn là tiêu chí ưu tiên), cụ thể như sau: 7 Bảng 1.4 DNNVV theo quy mô và khu vực ngành nghề DN siêu Quy mô nhỏ DN nhỏ DN vừa Số lao Tổng Số lao Tổng Số lao Khu vực động ng.vốn động ng. Nông, lâm ≤ 10 người ≤ 10 tỷ 10 đến 200 20 đến 100 200 đến nghiệp và thuỷ đồng người tỷ đồng 300 sản người II. Công ≤ 10 người ≤ 10 tỷ 10 đến 200 20 đến 100 200 đến nghiệp và xây đồng người tỷ đồng 300 dựng người III.

Thương ≤ 10 người ≤ 10 tỷ 10 đến 50 20 đến 50 50 đến 100 mại và dịch vụ đồng người tỷ đồng người Nguồn: Nghị định 56/2009/NĐ-CP ngày 30/6/2009 của Thủ tướng Chính phủ. Theo cách phân loại này, DNNVV ở nước ta chiếm hơn 90% trong tổng số các doanh nghiệp trong nền kinh tế. Việc xác định DNNVV như trên là phù hợp với thực tế khách quan của nước ta với nguồn vốn có hạn, lao động dồi dào, đáp ứng được yêu cầu cấp bách của xã hội là đảm bảo công ăn việc làm, nâng cao mức sống của đại đa số nhân dân lao động và dần đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nước nghèo. Việc đưa ra định nghĩa DNNVV có ý nghĩa lớn để xác định đúng đối tượng, từ đó giúp các nhà quản lý, hoạch định chính sách phù hợp với DNNVV là chủ thể kinh tế độc lập, có tư cách pháp nhân, thực hiện các hoạt động kinh doanh trên thị trường với mục đích khác nhau.

Đặc điểm của DNNVV DNNVV là doanh nghiệp có quy mô vốn nhỏ và hầu hết hoạt động trong các ngành thương mại, dịch vụ sử dụng nhiều lao động. Cũng như các loại hình doanh nghiệp khác, DNNVV có những đặc điểm nhất định trong quá trình hình thành và phát triển. Có thể nhận thấy DNNVV có một số đặc điểm sau: 8 Về những điểm mạnh - DNNVV có tính năng động, linh hoạt, tự do sáng tạo trong kinh doanh. So với doanh nghiệp lớn, DNNVV năng động, linh hoạt hơn trước những thay đổi liên tục của thị trường.

DNNVV có khả năng chuyển hướng kinh doanh và chuyển đổi mặt hàng sản xuất nhanh hơn. - Vốn đầu tư ban đầu của DNNVV thấp, phần lớn được huy động từ gia đình, bạn bè, khả năng thu hồi vốn nhanh, tạo điều kiện tăng tốc độ vòng quay vốn. Ngoài ra, vốn tồn tại chủ yếu dưới dạng sản phẩm, hàng hoá, nguyên vật liệu, một phần là tiền và một phần rất nhỏ là tài sản cố định. Nguồn vốn nhỏ có thể giúp doanh nghiệp dễ chuyển đổi, cũng như ít bị ảnh hưởng lớn khi thị trường có biến động.

- DNNVV có nguồn nhân lực trẻ, năng động, chịu khó làm việc, học hỏi, có tinh thần doanh nghiệp cao. - Hệ thống tổ chức sản xuất và quản lý ở DNNVV gọn nhẹ linh hoạt, công tác quản lý, điều hành mang tính trực tiếp. Các quyết định được thực hiện nhanh, công tác giám sát được tiến hành chặt chẽ. Chính vì vậy tiết kiệm được chi phí quản lý doanh nghiệp, tận dụng được các cơ hội kinh doanh.