Nâng cao hiệu quả sinh lợi của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam - Luận văn thạc sĩ Kinh tế

Luận văn thạc sĩ phân tích nâng cao hiệu quả sinh lợi tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương Việt Nam, đề xuất giải pháp tối ưu.

• Tác giả: Đinh Thế Hiển
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Mộng Tuyết
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Sinh Lợi Ngân Hàng TMCP Công Thương
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.2. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NHTM
• 1.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 2.1.1. Thông tin chung
• 2.1.2. Lịch sử hình thành phát triển
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.2. THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK
• 2.2.1. Thực trạng hiệu quả sinh lời của VietinBank trong giai đoạn 2008 – 2012
• 2.2.2. So sánh hiệu quả sinh lời của VietinBank với một số NHTM Việt Nam
• 2.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK
• 2.3.1. Nhóm nhân tố bên ngoài
• 2.3.2. Nhóm nhân tố bên trong
• 2.4. ĐÁNH GIÁ CHUNG
• 2.4.1. Những mặt đạt được
• 2.4.2. Những mặt hạn chế và phân tích nguyên nhân
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG CỦA VIETINBANK TRONG THỜI GIAN TỚI
• 3.2. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK
• 3.3. Giải pháp do VietinBank thực hiện
• 3.4. Giải pháp hỗ trợ từ Chính phủ, cơ quan quản lý cấp Nhà nước
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN CHUNG
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao hiệu quả sinh lợi ngân hàng TMCP Công Thương

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đóng vai trò quan trọng trong hệ thống tài chính Việt Nam. Việc nâng cao hiệu quả sinh lợi của ngân hàng không chỉ giúp tăng trưởng bền vững mà còn góp phần ổn định nền kinh tế. Hiệu quả sinh lợi ngân hàng được đánh giá qua nhiều chỉ tiêu như lợi nhuận, tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE). Việc cải thiện các chỉ tiêu này là cần thiết để ngân hàng có thể cạnh tranh và phát triển trong môi trường kinh tế đầy biến động.

1.1. Khái niệm hiệu quả sinh lợi ngân hàng TMCP Công Thương

Hiệu quả sinh lợi của ngân hàng TMCP Công Thương được hiểu là khả năng tạo ra lợi nhuận từ các nguồn lực mà ngân hàng sử dụng. Điều này bao gồm việc tối ưu hóa chi phí hoạt động, quản lý rủi ro và phát triển sản phẩm dịch vụ. Các chỉ tiêu như ROA và ROE là những thước đo quan trọng để đánh giá hiệu quả này.

1.2. Tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả sinh lợi

Nâng cao hiệu quả sinh lợi không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn tạo ra nguồn lực để đầu tư vào công nghệ, cải tiến dịch vụ và nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng. Điều này cũng giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh trong ngành ngân hàng.

II. Các thách thức trong việc nâng cao hiệu quả sinh lợi ngân hàng TMCP Công Thương

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng ngân hàng TMCP Công Thương cũng phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc nâng cao hiệu quả sinh lợi. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt, rủi ro tín dụng và biến động kinh tế có thể ảnh hưởng đến khả năng sinh lợi của ngân hàng. Việc nhận diện và quản lý các thách thức này là rất quan trọng.

2.1. Cạnh tranh trong ngành ngân hàng

Sự gia tăng số lượng ngân hàng và các sản phẩm tài chính mới đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn. Ngân hàng cần phải cải thiện dịch vụ và giảm chi phí để thu hút khách hàng.

2.2. Rủi ro tín dụng và nợ xấu

Rủi ro tín dụng là một trong những yếu tố chính ảnh hưởng đến hiệu quả sinh lợi. Ngân hàng cần có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu nợ xấu và bảo toàn vốn.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả sinh lợi ngân hàng TMCP Công Thương

Để nâng cao hiệu quả sinh lợi, ngân hàng TMCP Công Thương cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Các giải pháp này bao gồm cải tiến quy trình hoạt động, đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực.

3.1. Cải tiến quy trình hoạt động

Cải tiến quy trình hoạt động giúp ngân hàng giảm thiểu chi phí và nâng cao hiệu quả. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và giao dịch là một trong những giải pháp quan trọng.

3.2. Đầu tư vào công nghệ ngân hàng

Đầu tư vào công nghệ hiện đại giúp ngân hàng nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường khả năng cạnh tranh. Các giải pháp công nghệ như ngân hàng điện tử và ứng dụng di động đang trở thành xu hướng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về hiệu quả sinh lợi ngân hàng TMCP Công Thương

Nghiên cứu về hiệu quả sinh lợi của ngân hàng TMCP Công Thương cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả đã mang lại kết quả tích cực. Các chỉ tiêu ROA và ROE đã có sự cải thiện đáng kể trong những năm gần đây.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã được triển khai giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động, tăng trưởng lợi nhuận và giảm thiểu rủi ro. Điều này không chỉ nâng cao vị thế của ngân hàng mà còn tạo ra niềm tin cho khách hàng.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ thực tiễn cho thấy rằng việc liên tục cải tiến và đổi mới là rất quan trọng. Ngân hàng cần phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chiến lược để phù hợp với biến động của thị trường.

V. Kết luận và tương lai của ngân hàng TMCP Công Thương

Việc nâng cao hiệu quả sinh lợi của ngân hàng TMCP Công Thương là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Tương lai của ngân hàng phụ thuộc vào khả năng thích ứng với thay đổi và cải tiến không ngừng.

5.1. Tương lai của ngân hàng TMCP Công Thương

Ngân hàng cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và phát triển nguồn nhân lực để duy trì vị thế cạnh tranh. Sự phát triển bền vững sẽ là mục tiêu hàng đầu trong chiến lược tương lai.

5.2. Định hướng phát triển trong thời gian tới

Định hướng phát triển của ngân hàng sẽ tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ, mở rộng thị trường và cải thiện hiệu quả sinh lợi. Các giải pháp này sẽ giúp ngân hàng phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu và Việt Nam chịu nhiều biến động phức tạp từ năm 2008 đến 2012, hoạt động ngân hàng thương mại đối mặt với nhiều thách thức như nợ xấu gia tăng, mất thanh khoản và cạnh tranh gay gắt. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) là một trong những ngân hàng chủ lực, đóng vai trò trụ cột trong hệ thống tài chính Việt Nam. Nghiên cứu tập trung đánh giá hiệu quả sinh lợi của VietinBank trong giai đoạn 2008-2012, phân tích các nhân tố ảnh hưởng từ bên trong và bên ngoài, đồng thời đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sinh lợi trong tương lai.

Mục tiêu nghiên cứu bao gồm: (1) Đánh giá thực trạng hiệu quả sinh lợi của VietinBank qua các chỉ số tài chính như lợi nhuận sau thuế, ROA, ROE; (2) Phân tích các yếu tố tác động đến hiệu quả sinh lợi; (3) Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sinh lợi của ngân hàng. Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động của VietinBank tại Việt Nam trong giai đoạn 2008-2012. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở dữ liệu và phân tích giúp ban lãnh đạo VietinBank và các nhà quản lý tài chính đưa ra quyết định chiến lược nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế tài chính liên quan đến hiệu quả sinh lợi của ngân hàng thương mại. Hai lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết hiệu quả kinh tế: Định nghĩa hiệu quả là mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra trong hoạt động kinh doanh, trong đó hiệu quả sinh lợi phản ánh khả năng sử dụng nguồn lực để tạo ra lợi nhuận tối ưu. Hiệu quả sinh lợi của ngân hàng được đánh giá qua các chỉ số như lợi nhuận sau thuế, tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA) và trên vốn chủ sở hữu (ROE).

2. Lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng: Nhấn mạnh vai trò của quản trị rủi ro trong việc bảo đảm an toàn vốn và duy trì hiệu quả sinh lợi. Các chỉ số như hệ số an toàn vốn (CAR) và tỷ lệ nợ xấu được sử dụng để đánh giá năng lực quản trị rủi ro của ngân hàng.

Các khái niệm chính bao gồm: hiệu quả sinh lợi, ROA, ROE, CAR, nợ xấu, quy mô ngân hàng, năng lực quản trị, ứng dụng công nghệ và chất lượng sản phẩm dịch vụ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thu thập số liệu thứ cấp từ các báo cáo tài chính, báo cáo thường niên của VietinBank, các cơ quan thống kê và các nguồn tin cậy khác. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ dữ liệu tài chính của VietinBank trong giai đoạn 2008-2012.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích định lượng: Sử dụng các chỉ số tài chính như lợi nhuận sau thuế, ROA, ROE, CAR, tỷ lệ nợ xấu để đánh giá hiệu quả sinh lợi và năng lực tài chính.
• So sánh: Đối chiếu các chỉ số của VietinBank với các ngân hàng thương mại khác trong cùng hệ thống để xác định vị thế và hiệu quả tương đối.
• Phân tích nhân tố tác động: Đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố bên trong (quy mô, quản trị, công nghệ, nhân lực) và bên ngoài (môi trường kinh tế, pháp lý, ngành) đến hiệu quả sinh lợi.
• Phân tích xu hướng: Xem xét sự biến động các chỉ số qua các năm để nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu và xu hướng phát triển.

Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2008-2012, với việc thu thập và phân tích dữ liệu theo từng năm để đảm bảo tính liên tục và chính xác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả sinh lợi của VietinBank tăng trưởng ổn định giai đoạn 2008-2011: Lợi nhuận sau thuế tăng từ 1.804 tỷ đồng năm 2008 lên 6.259 tỷ đồng năm 2011, tương ứng tăng gần 3,5 lần. Chỉ số ROA đạt đỉnh 2,03% và ROE đạt 26,74% năm 2011, cao hơn nhiều so với mức trung bình ngành (ROA khoảng 0,58%, ROE khoảng 5,89%).

2. Giảm nhẹ hiệu quả năm 2012 do tác động kinh tế vĩ mô: Năm 2012, lợi nhuận sau thuế giảm nhẹ còn 6.169 tỷ đồng, ROA giảm xuống 1,7% và ROE còn 19,9%. Nguyên nhân chính là do môi trường kinh tế khó khăn, tăng trưởng tín dụng thấp (khoảng 4%), lãi suất giảm và tỷ lệ nợ xấu tăng gần gấp đôi so với năm 2011 (từ 0,75% lên 1,46%).

3. Năng lực tài chính và quản trị rủi ro được cải thiện: Vốn điều lệ tăng từ 7.218 tỷ đồng năm 2008 lên 26.218 tỷ đồng năm 2012, tăng hơn 3,5 lần. Hệ số an toàn vốn (CAR) duy trì trên mức quy định, đạt 10,33% năm 2012. Tỷ lệ nợ xấu của VietinBank thấp hơn nhiều so với trung bình ngành (1,46% so với 4,67%).

4. Nguồn nhân lực và công nghệ còn nhiều tiềm năng phát triển: VietinBank có đội ngũ nhân sự đông đảo với gần 20.000 cán bộ nhân viên năm 2012, tiền lương bình quân cao nhất ngành (19,69 triệu đồng/người/tháng). Tuy nhiên, hiệu quả lợi nhuận trên mỗi nhân viên chỉ đạt khoảng 310 triệu đồng, thấp hơn một số ngân hàng cùng nhóm. Công nghệ thông tin còn lạc hậu so với các đối thủ, dù đã bắt đầu đầu tư dự án Corebanking hiện đại.

Thảo luận kết quả

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về lợi nhuận và các chỉ số sinh lợi trong giai đoạn 2008-2011 phản ánh hiệu quả quản trị và năng lực tài chính vững chắc của VietinBank. Việc tăng vốn điều lệ và mở rộng quy mô tài sản đã tạo điều kiện cho ngân hàng nâng cao khả năng cho vay và huy động vốn, từ đó gia tăng lợi nhuận.

Tuy nhiên, năm 2012 đánh dấu sự suy giảm nhẹ trong hiệu quả sinh lợi do tác động tiêu cực của môi trường kinh tế vĩ mô như tăng trưởng GDP thấp (5,03%), lạm phát cao (11,75%), và khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tăng trưởng tín dụng thấp và tỷ lệ nợ xấu gia tăng đã làm giảm khả năng sinh lời của ngân hàng. Biểu đồ so sánh tăng trưởng tín dụng và GDP cho thấy tín dụng tăng trưởng gần như bằng 0% trong 7 tháng đầu năm 2012, chỉ nhích lên 4% sau 11 tháng, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh của VietinBank.

So sánh với các ngân hàng cùng nhóm vốn điều lệ trên 10.000 tỷ đồng, VietinBank vẫn giữ vị trí dẫn đầu về lợi nhuận và các chỉ số sinh lợi, thể hiện sức cạnh tranh vượt trội. Tuy nhiên, hiệu quả lợi nhuận trên nhân viên còn thấp hơn một số đối thủ, cho thấy cần nâng cao năng suất lao động và hiệu quả quản trị nguồn nhân lực.

Việc đầu tư công nghệ thông tin, đặc biệt dự án Corebanking, được kỳ vọng sẽ giúp VietinBank cải thiện năng lực quản lý, giảm chi phí và nâng cao chất lượng dịch vụ, từ đó tăng hiệu quả sinh lợi trong dài hạn. Các biểu đồ về hệ số an toàn vốn và tỷ lệ nợ xấu cho thấy VietinBank duy trì được sự an toàn tài chính tốt hơn nhiều ngân hàng khác, góp phần giảm thiểu rủi ro và bảo vệ lợi ích cổ đông.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng: Áp dụng các công cụ phân tích và đánh giá tín dụng hiện đại, nâng cao năng lực kiểm soát nợ xấu nhằm duy trì tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5%. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, chủ thể là Ban Quản lý rủi ro và Khối Tín dụng.

2. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Hoàn thiện và triển khai dự án Corebanking, phát triển ngân hàng điện tử và các dịch vụ trực tuyến để nâng cao trải nghiệm khách hàng và giảm chi phí vận hành. Mục tiêu tăng hiệu quả hoạt động 15% trong 3 năm, do Ban Công nghệ thông tin và Ban Điều hành thực hiện.

3. Nâng cao hiệu quả nguồn nhân lực: Tổ chức đào tạo chuyên sâu, cải tiến quy trình làm việc, áp dụng hệ thống đánh giá hiệu suất và gắn kết tiền lương với kết quả công việc để tăng năng suất lao động. Mục tiêu tăng lợi nhuận trên nhân viên lên 20% trong 2 năm, do Ban Nhân sự và Ban Điều hành đảm nhiệm.

4. Đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ: Phát triển các sản phẩm dịch vụ tài chính mới, đặc biệt là dịch vụ phí và bảo hiểm, nhằm tăng nguồn thu ngoài tín dụng. Mục tiêu tăng doanh thu phí dịch vụ 25% trong 2 năm, do Ban Kinh doanh và Ban Marketing thực hiện.

5. Mở rộng mạng lưới và nâng cao thương hiệu: Tăng cường quảng bá thương hiệu, mở rộng chi nhánh và phòng giao dịch tại các vùng kinh tế trọng điểm để thu hút khách hàng mới và giữ chân khách hàng hiện tại. Mục tiêu tăng thị phần huy động vốn và cho vay 10% trong 3 năm, do Ban Phát triển mạng lưới và Ban Truyền thông thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý VietinBank: Nhận diện điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động kinh doanh, từ đó xây dựng chiến lược phát triển hiệu quả sinh lợi bền vững.

2. Các nhà quản lý ngân hàng thương mại khác: Tham khảo mô hình quản trị rủi ro, phương pháp nâng cao hiệu quả sinh lợi và ứng dụng công nghệ trong ngân hàng.

3. Nhà đầu tư và cổ đông: Đánh giá năng lực tài chính, hiệu quả hoạt động và tiềm năng phát triển của VietinBank để đưa ra quyết định đầu tư hợp lý.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn về phân tích hiệu quả sinh lợi, quản trị rủi ro và các yếu tố ảnh hưởng trong ngành ngân hàng Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiệu quả sinh lợi của VietinBank được đo lường bằng những chỉ số nào?
   Hiệu quả sinh lợi được đánh giá qua lợi nhuận sau thuế, tỷ suất sinh lợi trên tài sản (ROA) và trên vốn chủ sở hữu (ROE). Ví dụ, năm 2011, ROA đạt 2,03% và ROE đạt 26,74%, cao hơn mức trung bình ngành.

2. Những yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả sinh lợi của VietinBank?
   Các yếu tố chính gồm môi trường kinh tế vĩ mô, năng lực tài chính (vốn điều lệ, tổng tài sản), quản trị rủi ro (CAR, tỷ lệ nợ xấu), công nghệ thông tin và chất lượng nguồn nhân lực.

3. Tỷ lệ nợ xấu của VietinBank so với toàn ngành như thế nào?
   Năm 2012, tỷ lệ nợ xấu của VietinBank là 1,46%, thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn ngành là 4,67%, thể hiện năng lực quản lý rủi ro tốt.

4. VietinBank đã có những giải pháp gì để nâng cao hiệu quả sinh lợi?
   Ngân hàng đã tăng vốn điều lệ, mở rộng quy mô tài sản, đầu tư công nghệ thông tin, cải thiện quản trị rủi ro và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ nhằm nâng cao hiệu quả kinh doanh.

5. Tại sao hiệu quả lợi nhuận trên mỗi nhân viên của VietinBank chưa cao?
   Mặc dù có số lượng nhân viên lớn và tiền lương cao, hiệu quả lợi nhuận trên nhân viên còn thấp do quy trình làm việc chưa tối ưu, công nghệ chưa đồng bộ và cần nâng cao năng suất lao động.

Kết luận

• VietinBank đã đạt được sự tăng trưởng ấn tượng về lợi nhuận và hiệu quả sinh lợi trong giai đoạn 2008-2011, với ROA và ROE vượt trội so với trung bình ngành.
• Năm 2012, hiệu quả sinh lợi có sự giảm nhẹ do tác động tiêu cực của môi trường kinh tế vĩ mô và tăng trưởng tín dụng thấp.
• Năng lực tài chính và quản trị rủi ro của VietinBank được củng cố với vốn điều lệ tăng hơn 3,5 lần và tỷ lệ nợ xấu thấp hơn nhiều so với trung bình ngành.
• Nguồn nhân lực và công nghệ là những lĩnh vực cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi nhuận trên mỗi nhân viên.
• Các giải pháp đề xuất tập trung vào quản trị rủi ro, ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực nhân sự và đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ nhằm duy trì và phát triển hiệu quả sinh lợi bền vững trong tương lai.

Ban lãnh đạo và các nhà quản lý VietinBank nên ưu tiên triển khai các giải pháp này trong vòng 1-3 năm tới để củng cố vị thế ngân hàng hàng đầu Việt Nam và nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường tài chính quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ĐINH THẾ HIỂN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH ĐINH THẾ HIỂN NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài Chính – Ngân Hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. TRẦN THỊ MỘNG TUYẾT TP.Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Tác giả Luận văn Đinh Thế Hiển TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT LỜI NÓI ĐẦU . 1 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI .1 HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm hiệu quả và hiệu quả sinh lợi của ngân hàng thƣơng mại. Chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sinh lợi của NHTM. Nâng cao hiệu quả sinh lợi của NHTM . Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả sinh lợi của NHTM . Vai trò của việc nâng cao hiệu quả sinh lợi của NHTM .2 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NHTM . Nhóm nhân tố bên ngoài. Nhóm nhân tố bên trong .9 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1 . 14 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM .1 TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM .1 Thông tin chung .2 Lịch sử hình thành phát triển .16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.3 Cơ cấu tổ chức .2 THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK .1 Thực trạng hiệu quả sinh lời của VietinBank trong giai đoạn 2008 – 2012 .2 So sánh hiệu quả sinh lời của VietinBank với một số NHTM Việt Nam .3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK .1 Nhóm nhân tố bên ngoài.2 Nhóm nhân tố bên trong .4 ĐÁNH GIÁ CHUNG .1 Những mặt đạt đƣợc .2 Những mặt hạn chế và phân tích nguyên nhân.42 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2 . 44 CHƢƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƢƠNG VIỆT NAM .1 ĐỊNH HƢỚNG CỦA VIETINBANK TRONG THỜI GIAN TỚI .2 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA VIETINBANK . Giải pháp do VietinBank thực hiện . Giải pháp hỗ trợ từ Chính phủ, cơ quan quản lý cấp Nhà nƣớc .53 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 . 55 KẾT LUẬN CHUNG . 56 TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG STT Tên bảng Trang Bảng 2.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank qua các năm 18 2008-2012 Bảng 2.2 Mức vốn điều lệ của một số ngân hàng Việt Nam năm 2012 20 Bảng 2.3 Lợi nhuận và các chỉ số sinh lời của 2012 của một số ngân 22 hàng Bảng 2.4 Một số chỉ tiêu thể hiện quy mô của VietinBank giai đoạn 2008 30 – 2012 Bảng 2.5 Hiệu quả nguồn nhân lực ở một số ngân hàng năm 2012 38 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BIỂU ĐỒ STT Tên biểu đồ Trang Biểu đồ 2.1 Lợi nhuận và các chỉ số sinh lời của VietinBank 2008-2012 19 Biểu đồ 2.2 So sánh tăng trƣởng tín dụng và GDP tại Việt Nam năm 2001 - 24 2012 Biểu đồ 2.3 Diễn biến lãi suất theo từng tháng năm 2012 25 Biểu đồ 2.4 Tỷ lệ nợ xấu toàn hệ thống ngân hàng Việt Nam 26 Biểu đồ 2.5 Lợi nhuận sau thuế của hệ thống ngân hàng Việt Nam năm 27 2011-2012 Biểu đồ 2.6 Chỉ số ROA, ROE của hệ thống ngân hàng Việt Nam năm 27 2011-2012 Biểu đồ 2.7 Sự tăng trƣởng vốn điều lệ của VietinBank giai đoạn 2008 – 30 2012 Biểu đồ 2.8 Sự tăng trƣởng tổng tài sản Vietinbank giai đoạn 2008 – 2012 31 Biểu đồ 2.9 Hệ số an toàn vốn một số ngân hàng Việt Nam năm 2012 32 Biểu đồ 2.10 Hệ số an toàn vốn và tỷ lệ nợ xấu của Vietinbank giai đoạn 33 2008-2012 Biểu đồ 2.11 Tỷ lệ nợ xấu ở một số ngân hàng năm 2012 34 Biểu đồ 2.12 Một số chỉ tiêu cấu trúc vốn và chất lƣợng tài sản của 35 VietinBank giai đoạn 2008-2012 Biểu đồ 2.13 Số lƣợng nhân viên của một số NHTM năm 2012 38 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tên Tiếng Việt Tên Tiếng Anh Automatic Teller ATM Máy giao dịch tự động Machine CAR Hệ số an toàn vốn Capital Adequacy Ratio CBNV Cán bộ nhân viên CNĐKKD Chứng nhận đăng ký kinh doanh CTCP Công ty Cổ phần EPS Tỷ lệ thu nhập trên vốn cổ phần Earning Per Share GDP Tổng sản phẩm quốc nội Gross Domestic Product Hệ thống chỉ số đánh giá thực hiện công Key Performance KPI việc Indicator NH Ngân hàng NHNN Ngân hàng Nhà Nƣớc NHTM Ngân hàng thƣơng mại NH TMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NIM Thu nhập lãi cận biên ròng Net Interest Margin OLS Phƣơng pháp bình phƣơng bé nhất Ordinary Least Square ROA Tỷ suất sinh lợi trên tài sản Return On Asset ROE Tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu Return On Equity TCTD Tổ chức tín dụng VietinBank Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI NÓI ĐẦU 1. Giới thiệu lý do chọn đề tài Hoạt động ngân hàng hiện đang là đề tài nhận đƣợc nhiều sự quan tâm ở Việt Nam nói riêng và trên toàn thế giới nói chung. Từ cuộc khủng khoảng năm 2008 dẫn tới sự sụp đổ của hàng loạt ngân hàng trong đó có những cái tên nổi tiếng nhƣ Lehman Brothers, đến Việt Nam giai đoạn hiện nay với hàng loạt các vấn đề liên quan đến hệ thống ngân hàng nhƣ nợ xấu, mất thanh khoản, hoạt động yếu kém…Trong bối cảnh kinh tế trong và ngoài nƣớc vẫn còn đối mặt những thách thức, việc duy trì lợi nhuận, đảm bảo hiệu quả kinh doanh để ổn định và phát triển là mục tiêu quan trọng của các ngân hàng thƣơng mại Việt Nam nói chung và của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam nói riêng. Để đạt đƣợc mục tiêu này, các ngân hàng phải nắm bắt đƣợc điểm mạnh, điểm yếu, thực trạng về khả năng sinh lợi và các yếu tố tác động, qua đó có những biện pháp tác động và kiểm soát các yếu tố này, góp phần nâng cao hiệu quả sinh lợi của ngân hàng. Do đó, đề tài “Nâng cao hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam” ra đời nhằm cung cấp cái nhìn, đánh giá toàn diện về hiệu quả sinh lời của Ngân Hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam (VietinBank) trong giai đoạn 2008-2012 trên cơ sở phân tích, đánh giá các nhân tố tác động bên trong cũng nhƣ bên ngoài ngân hàng. Kết quả của đề tài là cơ sở tham khảo cho các chủ thể liên quan đặc biệt là ban lãnh đạo ngân hàng nhằm đƣa ra các biện pháp tối ƣu hóa hoạt động của ngân hàng. Mục tiêu nghiên cứu  Mục tiêu chung: Đánh giá đƣợc hiệu quả sinh lợi của VietinBank trong thời gian qua và đƣa các một số đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam trong thời gian tới.  Mục tiêu cụ thể: Từ các mục tiêu chung đã nêu ở trên, đề tài hƣớng đến một số TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 nội dung cụ thể nhƣ sau:  Đúc kết lý luận tổng quan về hiệu quả sinh lợi của ngân hàng thƣơng mại.  Phân tích thực trạng và các yếu tố tác động đến hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam trong thời gian qua bằng phƣơng pháp phân tích, so sánh.  Đề xuất, đƣa ra các nhóm giải pháp, giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam trong thời gian tới. Đối tƣợng - Phạm vi nghiên cứu  Đối tƣợng nghiên cứu: Hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam  Phạm vi nghiên cứu:  Về không gian : Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam  Về thời gian : giai đoạn 2008 - 2012 4. Phƣơng pháp nghiên cứu  Phƣơng pháp thu thập: số liệu đƣợc thu thập từ các báo cáo tài chính, từ các bản công bố thông tin, từ các cơ quan thống kê, tạp chí, website uy tín….  Phƣơng pháp thực hiện bài nghiên cứu : sử dụng phƣơng pháp tổng hợp, phân tích, so sánh… để làm rõ nội dung nghiên cứu. Ý nghĩa của nghiên cứu Nghiên cứu ngoài việc cung cấp cho các chủ thể cái nhìn, đánh giá về hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam trong thời gian qua đồng thời còn đƣa ra một số giải pháp, kiến nghị đề xuất cho Ban lãnh đạo Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam để nâng cao hiệu quả sinh lợi của trong thời gian tới. Kết cấu đề tài Phần mở đầu Chƣơng 1: Lý luận tổng quan về hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chƣơng 3: Các giải pháp nâng cao hiệu quả sinh lợi của Ngân hàng TMCP Công Thƣơng Việt Nam TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN TỔNG QUAN VỀ HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.1 HIỆU QUẢ SINH LỢI CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái niệm hiệu quả và hiệu quả sinh lợi của ngân hàng thƣơng mại Hiệu quả trong kinh tế đƣợc định nghĩa là mối tƣơng quan giữa đầu vào các yếu tố khan hiếm với đầu ra hàng hóa dịch vụ và khái niệm hiệu quả đƣợc dùng để xem xét các tài nguyên đƣợc các thị trƣờng phân phối tốt nhƣ thế nào. Nói cách khác, hiệu quả là phép so sánh dùng để chỉ mối quan hệ giữa kết quả thực hiện các mục tiêu hoạt động của chủ thể và chi phí mà chủ thể bỏ ra để có đƣợc kết quả đó trong những điều kiện nhất định. Hiệu quả sinh lợi hay còn gọi là hiệu quả kinh tế xem xét trong phạm vi một doanh nghiệp phản ánh mối quan hệ giữa lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp nhận đƣợc và chi phí doanh nghiệp phải bỏ ra để có đƣợc lợi ích kinh tế. Tuy nhiên, bản chất của ngân hàng thƣơng mại cũng là một doanh nghiệp đặc biệt mà mức độ ảnh hƣởng của nó có thể lan rộng trong cả nền kinh tế.