Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. DỰ ÁN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN BẰNG NGUỒN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1. Dự án đầu tư phát triển nông nghiệp và nông thôn Theo Từ điển tiếng Việt thì dự án đầu tư là dự thảo văn kiện luật pháp hoặc kế hoạch. Tuy nhiên, trong phạm vi luận văn, dự án đầu tư được hiểu là kế hoạch đầu tư, do đó nói dự án đầu tư cũng có nghĩa là kế hoạch đầu tư.
Dự án đầu tư có nhiều cách hiểu: - Nếu xét về mặt hình thức, dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động, chi phí theo một kế hoạch LV thạc sĩ Quản lý công để đạt được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai. - Nếu xét về mặt nội dung, dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau được kế hoạch hoá đối với việc đầu tư nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực tài chính xác định. - Nếu xét trên góc độ quản lý, dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vật tư, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế - xã hội trong một thời gian nhất định. - Dự án đầu tư là tập hợp các thông tin chỉ rõ chủ dự án đầu tư định làm gì, làm như thế nào và làm thì được cái gì? - Dự án đầu tư là một tập hợp các công việc, được thực hiện bởi một tập thể, nhằm đạt được kết quả trong một khoảng thời gian với một khoản kinh phí dự kiến.
8 - Dự án đầu tư là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian nhất định. Từ các cách hiểu trên, có thể hiểu: Dự án đầu tư là tập hợp các công việc có liên quan, được thực hiện bởi một tập thể nhằm đạt kết quả nhất định trong phạm vi kinh phí và thời gian xác định. Dự án đầu tư nông nghiệp và phát triển nông thôn là một chuỗi các hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp và nông thôn, được tiến hành bởi cơ quan xác định nhằm đạt kết quả nâng cao hiệu quả của hoạt động nông nghiệp và phát triển nông thôn. Các hoạt động đó được đảm bảo bằng nguồn kinh phí từ NSNN và được tiến hành trong một khoảng thời gian nhất định.
Dự án đầu tư NN&PTNT có những nội dung sau: - Có một hay một hệ thống các mục tiêu cụ thể, rõ rang và định lượng LV thạc sĩ Quản lý công được. Đó là phát triển nông nghiệp và nông thôn. - Có một chuỗi các hoạt động liên tục, nối tiếp nhau mà kết quả của từng hoạt động là cơ sở cho những hoạt động tiếp theo. - Có các nguồn lực để thực hiện dự án đầu tư (các yếu tố nguồn lực đầu vào như: tiền, nhân lực, vật liệu, thiết bị…).
- Có thời gian cụ thể để hoàn thành dự án đầu tư: thời điểm bắt đầu và thời điểm kết thúc. - Tổ chức dự án đầu tư là một bộ máy tạm thời của dự án đầu tư đó. Sau khi kết thúc dự án đầu tư, tổ chức dự án đầu tư cũng kết thúc sứ mạng. Dự án đầu tư nông nghiệp và phát triển nông thôn có 4 giai đoạn: xác định và xây dựng dự án đầu tư; lập kế hoạch; quản lý thực hiện; kết thúc dự án đầu tư.
Công việc trong giai đoạn đầu tiên là nghiên cứu khả thi nhằm xác định rõ ràng các mục tiêu của dự án đầu tư, xây dựng bản đề xuất dự án đầu tư. 9 Giai đoạn thứ hai của dự án đầu tư là lập kế hoạch bắt đầu từ mục tiêu và công việc sau cùng là xác định từng nhiệm vụ phải thực hiện, ước tính thời gian cần thiết để hoàn tất, sắp đặt các nhiệm vụ theo trình tự hợp lý cùng bộ máy nhân sự phù hợp với nhiệm vụ đó. Giai đoạn triển khai thực hiện đòi hỏi phải vận dụng tất cả những kỹ năng quản lý truyền thống, cũng như cần kiểm tra và giám sát nghiêm ngặt. Điều đó sẽ đảm bảo cho dự án đầu tư luôn đúng thời gian, ngân sách và các tiêu chuẩn chất lượng nhất định.
Một trong những đặc điểm quan trọng nhất của dự án đầu tư là có tuổi thọ nhất định. Dự án đầu tư sẽ kết thúc sau khi đạt được mục tiêu và chuyển giao kết quả cho các thành phần liên quan. Nhóm dự án đầu tư cũng chấm dứt hoạt động, nhưng chỉ sau khi các thành viên đã tổng kết và rút ra các bài học kinh nghiệm. Vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho dự án đầu tư phát triển nông nghiệp và nông thôn 1.
Khái niệm vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho dự án đầu LV thạc sĩ Quản lý công tư phát triển nông nghiệp và nông thôn Thứ nhất, trước khi đi vào khái niệm vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho dự án đầu tư nông nghiệp và phát triển nông thôn, cần hiểu vốn đầu tư. Vốn đầu tư, hiểu theo nghĩa rộng bao gồm toàn bộ các nguồn lực tài chính, nhân lực, trí lực, tri thức, tài sản vật chất và cả quan hệ đã tích lũy của mỗi cá nhân, doanh nghiệp hay quốc gia. Hiểu theo nghĩa hẹp là nguồn lực về tài chính của mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp, mỗi quốc gia. Vốn đầu tư có những đặc trưng cơ bản sau: - Vốn được biểu hiện bằng giá trị của nguồn tài sản, có nghĩa là vốn phải đại diện cho một lượng giá trị thực của tài sản hữu hình và vô hình.
- Vốn phải gắn với một chủ sở hữu nhất định. Do vậy, nếu ở đâu không xác định được đúng chủ sở hữu vốn, thì ở đó việc sử dụng vốn sẽ lãng phí kém hiệu quả. 10 - Trong nền kinh tế thị trường, vốn được coi là hàng hoá đặc biệt. Vốn là hàng hoá, vì cũng giống như các hàng hoá khác, nó có giá trị và giá trị sử dụng, có chủ sở hữu và là một giá trị đầu vào của quá trình sản xuất.
Vốn là hàng hoá đặc biệt vì: thứ nhất, nó có thể tách rời quyền sở hữu vốn và quyền sử dụng vốn; thứ hai, vốn là yếu tố đầu vào phải tính chi phí như các hàng hoá khác nhưng bản thân nó lại được cấu thành trong đầu ra của nền kinh tế; thứ ba, chí phí vốn phải được quan niệm như chi phí khác (vật liệu, nhân công, máy .) kể cả trong trường hợp vốn tự có bỏ ra. - Vốn có giá trị về mặt thời gian. Ở tại các thời điểm khác nhau thì giá trị của đồng vốn cũng khác nhau. Đồng tiền càng dàn trải theo thời gian, thì nó càng bị mất giá, độ rủi ro càng lớn.
Bởi vậy khi thẩm định (hay xác định) hiệu quả của một dự án đầu tư đầu tư người ta phải đưa các khoản thu và chi về cùng một thời điểm để đánh giá và so sánh. - Vốn phải được tích tụ và tập trung đến một lượng nhất định, đủ sức để LV thạc sĩ Quản lý công đầu tư cho một dự án đầu tư kinh doanh. - Vốn phải vận động trong đầu tư kinh doanh và sinh lãi. vốn được biểu hiện bằng tiền, nhưng chưa hẳn tiền là vốn.
Tiền chỉ là dạng tiềm năng của vốn, để tiền trở thành vốn, thì đồng tiền đó phải vận động trong môi trường của hoạt động đầu tư, kinh doanh và sinh lãi. Thứ hai, vốn đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước là gì? Vốn đầu tư phát triển bao gồm các bộ phạn chính. Đó là vốn ngân sách nhà nước, vốn tư nhân trong nước và vốn đầu tư nước ngoài. Vốn ngân sách nhà nước chính là khoản ngân sách nhà nước (NSNN) thu được dành để đầu tư công, khoản đầu tư này trực tiếp do Nhà nước chi phối, kiểm soát và tổ chức thực hiện để phát triển các ngành, lĩnh vực mà tư nhân không muốn đầu tư hoặc họ đầu tư không có hiệu quả.
Vốn đầu tư từ NSNN cho dự án đầu tư phát triển NN&NT về cơ bản nó vẫn mang những đặc điểm, vai trò như các nguồn vốn đầu tư khác. Tuy nhiên, 11 vốn đầu tư được lấy ra từ nguồn NSNN (là một phần của chi NSNN) nhằm đầu tư cho việc phát triển nông nghiệp và nông thôn. Các loại vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước cho dự án đầu tư nông nghiệp và phát triển nông thôn Đối với ngành NN&PTNT, vốn đầu tư được chia ra thành nhiều loại. Cụ thể như sau: - Chia theo các yếu tố chi phí: Có thể phân chia đầu tư vốn ra thành các khoản sau đây: + Chí phí tạo ra tài sản cố định: Chi phí ban đầu về đất đai, chi phí sửa chữa nhà cửa, cấu trúc hạ tầng, chi phí mua sắm, lắp đặt máy móc thiết bị, mua phương tiện vận chuyển và chi khác.
+ Chi phí tạo tài sản lưu động: Chi phí mua nguyên vật liệu đầu vào: Giống cây con, phân bón, thức ăn, chi thuê lao động. + Chi phí nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. LV thạc sĩ Quản lý công - Theo phương thức đầu tư: Đầu tư vốn trong nông nghiệp bao gồm đầu tư trực tiếp và đầu tư gián tiếp cho phát triển NN&NT qua các phương thức: + Đầu tư trực tiếp bằng nguồn ngân sách nhà nước để khuyến khích phát triển những sản phẩm nông nghiệp có ý nghĩa sống còn đối với quốc gia như: cây lương thực, cây xuất khẩu, cây đặc sản có giá trị cao. vốn đầu tư sẽ được sử dụng để chuyển giao công nghệ mới, áp dụng kỹ thuật tiên tiến hoặc giống mới có năng suất và chất lượng cao, phục vụ sản xuất nông nghiệp.
Đối tượng đầu tư theo nội dung này là hệ thống trạm trại nghiên cứu thực nghiệm và triển khai như giống, thủy nông, bảo vệ thực vật, cải tạo đất,. + Đầu tư gián tiếp thông qua tín dụng phát triển nông thôn với lãi suất ưu đãi.