Chương I: Cơ sở lý luận hoạt động huy động vốn của NHTM Chương II: Thực trạng tình hình huy động vốn tại NHNo&PTNT Chi nhánh Thanh Trì SV: PHAM TRUNG ĐỨC MSV: 11130922 Chương III: Một số biện pháp và dé xuất nhằm tăng cường huy động von tại NH Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn - Chỉ nhánh Thanh Trì ‘SV: PHAM TRUNG ĐỨC MSV: 11130922 Ïýớ___——.ợộ?ộợĩ?ổö?-»sxsxsss sss===>—————=EEE-______.-- CHUONG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN HOAT ĐỘNG HUY DONG VON CUA NHTM 1.1, Tìm hiểu chung về NHTM va một số nghiệp vụ cơ ban của NHTM 1.1, Khái niệm về NHTM Ngân hàng thương mại đã hình thành, tồn tại và phát triển gắn liền với sự phát triển của kinh tế hàng hoá. Sự phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại đã có tác động rất lớn và quan trọng đến quá trình phát triển của nền kinh tế hàng hoá, ngược lại kinh tế hàng hoá phát triển mạnh mẽ đến giai đoạn cao của nó — kinh tế thị trường - thì ngân hàng thương mại cũng ngày càng được hoàn thiện và trở thành những định chế tài chính không thẻ thiếu được Trên thế giới có nhiều định nghĩa về NHTM. Ở Mi: “NH thương mai là những công ty kinh doanh tiền tệ, cung cấp dịch vụ về tài chính và hoạt động trong ngành tài chính”. Ở Việt Nam, theo Điều 04 Luật tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12: “NHTM là loại hình NH được thực hiện tất cả các hoạt động NH và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Trong đó “Hoạt động NH là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau đây: Nhận tiền gửi; Cáp tín dụng; Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.” Mỗi khái niệm có sự khác nhau nhưng đều khẳng định rằng NH là một công ty đặc biệt hoạt động trong lĩnh vực tài chính tiền tệ. Nhiệm vụ thường xuyên và ch ủ yếu là nhận tiền gửi, cung cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán cùng một sô nghiệp vụ khác. Hoạt động kinh doanh tiền tệ chịu nhiều tác động của các yếu tố kinh tẾ, chính trị, tâm lý,. NH và các nhân tố trên tác động qua lại lẫn nhau.
Không thể SV: PHAM TRUNG DUC MSV: 11130922 nl phủ nhận rang, nền kinh tế chi phát triển bền vững khi có chính sách tài chính - tiền tệ đúng đắn và hệ thống NH phát triển lành mạnh, huy động và phân bổ hợp lý nguồn vốn vào các ngành sản xuất kinh doanh.2, Vai trò của NHTM đối với nền kinh tế 1.1, NHTM là nơi cung cấp vốn cho nên kinh tế. Đê phát triên kinh tê nhanh chóng cân có một nguồn vốn lớn cung câp cho các thành phân kinh tê. Với vai trò câu nỗi NHTM tập trung các ngu6n von tạm thời nhàn roi ở các tô chức, cá nhân rôi cung cấp vốn cho các tổ chức, cá nhân khác có nhu câu sử dụng vôn. Nhờ có NHTM và đặc biệt là hoạt động cấp tín dụng, các doanh nghiệp, cá nhân mới có thể phát triển sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế đất nước.2, NHTM hỗ trợ Nhà nước trong việc điều tiết vĩ mô nền kinh tế.
Các NHTM ngoài mục tiêu của một doanh nghiệp thông thường là lợi nhuận còn thực hiện các nhiệm vụ của chính phủ, NH trung ương giao phó, góp phần én định thị trường tiền tệ, tài chính, ổn định kinh tế vĩ mô, kích thích tăng trưởng kinh tế. NHTM ngày càng là công cụ hữu hiệu cho nhà nước điều chỉnh kinh tế thay vì can thiệp trực tiếp.3, NHTM góp phan điều hòa von giữa các ngành, các vùng trong nên kinh tế, góp phan phát triển nhanh và dong đều hon giữa các vùng. Dé điều hòa vốn trong nền kinh tế, NHTM thực hiện vai trò trung gian trong nền kinh tế, thu hút vốn nhàn rỗi rồi chuyển sang các ngành, vùng đang có nhu cầu về vốn để phát triển.4, NHTM giúp phát triển kinh doanh của doanh nghiệp. Tín dụng NH bồ sung vốn lưu động hoặc vốn phát triển doanh nghiệp mở rộng sản xuât, nhập thiệt bị, nguyên liệu đầu vào để tiến hành sản xuất kinh doanh SV: PHAM TRUNG BUC MSV: 11130922 nl va dam bao cho doanh nghiệp hoạt động liên tục, trơn tru, điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn, tránh gặp rủi ro thanh khoản.5, NHTM là cầu nối với tài chính tiền tệ quốc tế, phát triển thương mai quốc tê NHTM đóng vai trò chủ yếu trong các hoạt động ngoại hối đã kết nối ngành NH trong nước và quốc tế, ngành tài chính tiền tệ trong nước với quốc tế, nền kinh té trong nước với quôc tê.
NHTM còn đóng vai trò trong thanh toán quốc tế, thúc đây ngoại thương, điều tiết tỷ giá trong nền kinh tế phù hợp với chính sách cũng như diễn biến của kinh tế thé giới.6, Một số vai trò khác Việt Nam trong hon hai mươi năm tiến hành đổi mới, NHTM đã có những đóng góp tích cực không thé phủ nhận. Thứ nhất, góp phần điều hòa kinh tế vĩ mô, ổn định tỷ giá, kiềm chế lạm phát, góp phân nâng cao và ôn định môi trường sản xuất kinh doanh trong nước. Thứ hai, Thúc day ngoại thương, đầu tư của nước ngoài vào Việt nam và trong nước ra nước ngoài, phát triển kinh tế thong qua phát triển mở rộng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. NHTM đã tích cực trong hoạt động huy động và cho vay ,d6i mới hoạt động dé hoàn thành ngày càng tốt hơn vai trò của nình, luôn cung cấp nguồn vốn lớn cho nền kinh tế.
NH cũng tích cự phát triển, đa dạng hóa dịch vụ để phụ vụ ngày càng tốt hơn các nhu cầu của khách hàng. Thứ ba, hỗ trợ các thành phần kinh tế phát triển qua đó tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người lao động, xóa đói giảm nghèo thông qua nguồn vốn tín dụng cho các chương trình và dự án phát triển sản xuất kinh doanh, hỗ trợ phát triển vùng, miên khó khăn. SV: PHAM TRUNG DUC MSV: 11130922 nee ed Thứ tư, Ngày càng quan tâm tới trách nhiệm với cộng đồng trong bảo vệ môi trường, chống biến đổi khí hậu thông qua xem xét yếu tố ảnh hưởng môi trường và cộng đồng của các dự án vay vốn.3, Một số nghiệp vụ cơ bản của NHTM.1, Nghiệp vụ huy động vốn tại NHTM: Nghiệp vụ huy động vốn là tiếp nhận nguồn vốn nhàn rỗi từ các thành phần kinh tế bằng nhiều hình thức khác nhau để xây dựng nên nguồn vốn hoạt động tại NH, gồm : Nghiệp vụ tiền gui NH nhận các khoản tiền gửi từ các tổ chức, cá nhân nhằm mục đích hưởng lãi, thanh toán hoặc bảo quản tài sản. Nghiệp vụ phát hành các giáy tờ có giá Với mục đích thu hút các nguồn vốn trung, dài hạn và ổn định, nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng vốn tương ứng.
Các NHTM còn sử dụng phương thức này dé cơ cau nguồn vốn cho phù hợp, ôn định và giảm rủi ro thanh khoản. Nghiệp vụ đi vay NHTM thường chi áp dụng nghiệp vụ này khi có sự phát sinh đột biến về vốn như thanh khoản mà NH không thể cân đối kịp thời vì vốn vay thường có lãi suất cao. NHTM thường vay từ NHTU hoặc các tô chức tin dụng khác. Nghiệp vụ huy động vốn khác NHTM có thé tạo nguồn vốn bằng biện pháp nhận ủy thác.
Hoạt động này của các NHTM trong nước chưa phát triển, đòi hỏi tiêu chuẩn cao và không ổn định.2, Nghiệp vụ sử dụng vốn tại NHTM Nghiệp vụ tín dụng SV: PHAM TRUNG ĐỨC MSV: 11130922 nena nl Theo Luật các tổ chức tin dụng 2010: “ Cấp tin dung là việc thỏa thuận dé tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh NH và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.” Nghiệp vụ này đóng góp phần lớn lợi nhuận trong quá trình hoạt động kinh doanh của NH. NH cung cấp vốn cho nền kinh tế chủ yếu qua hoạt động này. Nghiệp vụ ngân quỹ Nghiệp vụ này là thông qua dự trữ một khoản tiền nhằm đảm bảo an toàn về khả năng thanh toán hiện thời cũng như khả năng thanh toán nhanh của NHTM theo quy định về dự trữ bắt buộc do NHTƯ đề ra. Nghiệp vụ này cũng khiến NH không thé tận dụng toàn bộ tiền gửi của khách hàng cho kinh doanh.
Theo Luật tô chuc tin dụng năm 2010 : “Nghiệp vụ chiết khduva tái chiết khấu. Chiết khấu là việc mua có kỳ hạn hoặc mua có bảo lưu quyền truy đòi các công cụ chuyển nhượng, giấy tờ có giá khác của người thụ hưởng trước khi đến hạn thanh toán. Tái chiét khâu là việc chiết khâu các công cụ chuyển nhượng, giây tờ có giá khác đã được chiết khấu trước khi đến hạn thanh toán. Nghiệp vu bao thanh toán Bao thanh toán là hình thức cấp tín dụng cho bên bán hàng hoặc bên mua hàng thông qua việc mua lại có bảo lưu quyền truy đòi các khoản phải thu hoặc các khoản phải trả phát sinh từ việc mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ theo hợp đồng mua, bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ.
Nghiệp vụ bảo lãnh Bảo lãnh NH được hiểu là hình thức cấp tính dụng, theo đó, tổ chức tín dụng cam kêt với bên nhận bảo lãnh về việc tô chức tin dung sẽ thực hiện nghĩa vụ tài 10 SV: PHAM TRUNG ĐỨC MSV: 11130922 e y chính thay cho khách hang khi khách hang không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết; khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho tổ chức tín dụng theo thỏa thuận.” Nghiệp vụ cho thuê tài chính Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn của NH dành cho khách hàng doanh nghiệp. Khi này, NH cam kết mua và cho thuê lại máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển và các động sản khác theo yêu cầu của doanh nghiệp. Trong suốt thời gian thuê, NH vẫn là chủ sở hữu tài sản và doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán tiền thuê cho NH theo hợp đồng đã ký giữa 2 bên. Nghiệp vụ khác Các NHTM còn dùng số vốn huy động được từ dân cư, từ các tổ chức kinh tế - xã hội để đầu tư vào nền kinh tế dưới các hình thức như: hùn von, góp vén, mua trái phiéu chinh phủ, chính quyền dia phương, trái phiếu công ty,.và trực tiếp thu lợi nhuận từ các khoản đầu tư đó.