CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ HOẠT ĐỘNG CHO VAY TÀI TRỢ VỐN LƯU ĐỘNG 1.1 KHÁI QUÁT NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA HOẠT ĐỘNG CHO VAY TÀI TRỢ VỐN LƯU ĐỘNG. Thực tế cho thấy các doanh nghiệp có nhu cầu về vốn không chỉ trong giai đoạn thành lập mà còn trong suốt quá trình hoạt động cũng như mở rộng quy mô sản xuất. Đa phần các doanh nghiệp sẽ huy động các nguồn vốn sẵn có mà doanh nghiệp có thể tận dụng được sau cùng sẽ là nguồn vốn vay của các ngân hàng. Trong đó, vốn lưu động là một trong những nguồn vốn quan trọng góp phần điều tiết các hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời phản ảnh tình hình tài chính và giúp các doanh nghiệp có thể nắm bắt kịp thời các cơ hội kinh doanh.
Vì vậy việc đẩy mạnh hoạt động cho vay tài trợ vốn lưu động là một trong những yêu cầu cấp thiết đối với các ngân hàng thương mại.1 Hoạt động cho vay của Ngân hàng thương mại.1 Cho vay là gì? Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời hạn nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi.2 Các hình thức cho vay. Căn cứ vào thời hạn cho vay. Cho vay ngắn hạn: Là khoản cho vay có thời hạn cho vay đến 12 tháng, thường áp dụng trong cho vay bù đắp thiếu hụt vốn lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. Cho vay trung dài hạn: Là khoản cho vay có thời hạn cho vay trên 12 tháng, thường áp dụng trong cho vay đầu tư mua sắm tài sản cố định, cải tiến đổi mới thiết bị, công nghệ,mở rộng sản xuất kinh doanh, cho vay thực hiện các dự án đầu tư.
Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn. Cho vay sản xuất kinh doanh: Là khoản cho vay mà vốn vay được khách hàng sử dụng để bổ sung vốn cho nhu cầu mua sắm, xây dựng tài sản cố định phục vụ cho sản xuất kinh doanh; bổ sung vốn lưu động cho các doanh nghiệp,… 4 Cho vay sinh hoạt tiêu dùng: Là khoản cho vay mà vốn vay được khách hàng sử dụng để phục vụ nhu cầu mua sắn tư liệu tiêu dùng, xây dựng hoặc sửa chữa nhà ở,… Căn cứ vào khách hàng vay. Cho vay khách hàng doanh nghiệp: Là khoản cho vay áp dụng cho khách hàng là các tổ chức kinh tế. Cho vay khách hàng cá nhận: Là khoản cho vay áp dụng cho khách hàng là các cá nhân.
Căn cứ vào phương thức cho vay. Cho vay từng lần: Là phương thức cho vay mà mỗi lần vay vốn khách hàng và ngân hàng phải thực hiện tất cả thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết một hợp đồng tín dụng Cho vay theo hạn mức: Là phương thức cho vay mà ngân hàng và khách hàng xác định và thỏa thuận một hạn mức tín dụng trong một khoảng thời gian nhất định. Cho vay theo dự án đầu tư: Là phương thức cho vay để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và các dự án đầu tư phục vụ đời sống. Cho vay hợp vốn: Là phương thức cho vay mà trong đó nhiều ngân hàng cùng cho vay đối với một nhu cầu vốn của một khách hàng.
Trong cho vay hợp vốn phải có một nân hàng làm đầu mối dàn xếp, phối hợp với các ngân hàng khách để cùng thực hiện. Cho vay trả góp: Là phương thức cho vay mà khách hàng vay vốn, ngân hàng và khách hàng xác định và thỏa thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số lãi gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn cho vay. Cho vay theo hạn mức tín dụng dự phòng: Là phương thức cho vay mà ngân hàng cam kết đảm bảo sẵn sàng cho khách hàng vay vốn trong phạm vi hạn mức tín dụng nhất định. Ngân hàng và khách hàng thỏa thuận thời hạn hiệu lực của hạn mức tín dụng dự phòng, mức phí trả cho hạn mức tín dụng dự phòng.
Cho vay thông qua nghiệp vụ phát hành và sử dụng thẻ tín dụng: Ngân hàng chấp thuận cho khách hàng được sử dụng vốn vay trong phạm vi hạn 5 mức tín dụng để thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ và rút tiền mặt tại máy rút tiền tự động hoặc điểm ứng tiền mặt là đại lý của tổ chức tín dụng. Cho vay theo hạn mức thấu chi: Là việc cho vay mà ngân hàng thỏa thuận bằng văn bản chấp thuận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng. Căn cứ vào hình thức đảm bảo nợ vay Cho vay tín chấp: Là hình thức cho vay khách hàn không cần phải có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc sự bảo lãnh của người thứ ba, việc cho vay chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng hoặc sự bảo lãnh bằng uy tín của bên thứ ba. Cho vay có đảm bảo bằng tài sản: Là hình thức cho vay mà trong đó bên vay phải sử dụng tài sản thuộc quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền quản lý của mình để đảm bảo nợ vay thông qua thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh bằng tài sản.3 Đặc điểm cho vay.
Việc vay vốn là nhu cầu tự nguyện của khách hàng và là cơ hội để ngân hàng cấp tín dụng và thu lợi nhuận từ hoạt động của mình. Tuy nhiên, khách hàng vay vốn của ngân hàng phải đảm bảo hai nguyên tắc là sử dụng vốn đúng mục đích đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng và hoàn trả nợ gốc và lãi vay đúng thời hạn đã thỏa thuận trong hợp đồng tín dụng.2 Hoạt động cho vay tài trợ vốn lưu động của Ngân hàng thương mại.1 Vốn lưu động là gì? Vốn lưu động là nhu cầu vốn ngắn hạn cần thiết phục vụ cho một chu kỳ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vốn lưu động là hình thức biểu hiện bằng tiền của các tài sản lưu động, hay nói cách khác kết quả việc sử dụng vốn lưu động sẽ tại nên tài sản lưu động cho doanh nghiệp. Tùy theo đặc điểm, ngành nghề kinh doanh của doanh nghiệp thông thường vốn lưu động phải qua 3 giai đoạn của chu kỳ sản xuất kinh doanh: Giai đoạn dự trữ, sản xuất và tiêu thụ; và trong từng giai đoạn nếu khách hàng thiếu vốn thì ngân hàng thương mại cho vay.2 Hoạt động cho vay tài trợ vốn lưu động của ngân hàng thương mại.
6 Cho vay bổ sung vốn lưu động là hình thức cấp tín dụng ngắn hạn nhằm bổ sung nhu cầu vốn lưu động thiếu hụt của doanh nghiệp.3 Phân loại cho vay tài trợ vốn lưu động. Hoạt động cho vay tài trợ vốn lưu động của ngân hàng thương mại là một trong những nghiệp vụ cấp tín dụng ngắn hạn cho các doanh nghiệp có nhu cầu vốn. Trong cho vay tài trợ vốn lưu động, tùy vào tình hình thực tế của hoạt động kinh doanh, các doanh nghiệp có thể lựa chọn phương thức vay từng lần (cho vay theo món) hoặc vay theo hạn mức. - Cho vay từng lần là phương thức cho vay được thực hiện theo từng nhu cầu vay vốn của khách hàng.
Mỗi lần vay vốn, khách hàng phải thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. - Cho vay theo hạn mức là phương thức cho vay mà trong đó ngân hàng và khách hàng thỏa thuận một mức dư nợ cho vay tối đa trong một khoản thời gian nhất định (thông thường là 1 năm). Hạn mức cho vay là mức dư nợ cho vay tối đa dược duy trì trong suốt khoản thời gian cho vay.4 Đặc điểm của cho vay tài trợ vốn lưu động. Cho vay tài trợ vốn lưu động là nghiệp vụ cho vay đáp ứng các nhu cầu bổ sung vốn lưu động của khách hàng vì vậy số vốn vay thường nhỏ và nguồn vốn được quay vòng nhiều hơn so với cho vay trung dài hạn.
Một số đặc điểm có thể kể đến như: - Thời gian thu hồi vốn nhanh. - Rủi ro tín dụng thường không cao. - Lãi suất thấp hơn hình thức cho vay trung dài hạn. - Có các phương thức cho vay phong phú.
- Cho vay tài trợ vốn lưu động nói riêng và cho vay ngắn hạn nói chung là loại hình kinh doanh chủ yếu của các ngân hàng thương mại. 7 Hoạt động cho vay tài trợ vốn lưu động được chia làm hai phương thức chủ yếu là cho vay từng lần (vay theo món) và cho vay theo hạn mức, với các đặc điểm cụ thể phù hợp với từng đối tượng và nhu cầu vay vốn. - Cho vay từng lần: Nhu cầu vay vốn được xác định theo từng phương án kinh doanh của khách hàng đáp ứng nhu cầu vốn cần thiết thực hiện từng hợp đồng kinh tế, từng thương vụ cụ thể; Các điều kiện cho vay được xác định độc lập cho từng lần vay; Mỗi lần vay khách hàng phải lập hồ sơ vay và ký hợp đồng tín dụng. => Cho vay từng lần phù hợp với các khách hàng không có nhu cầu vốn thường xuyên hoặc chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện cho vay hạn mức.
- Cho vay hạn mức: Hạn mức cho vay được xác định gắn liền với nhu cầu vốn lưu động của khách hàng trong suốt khoản thời gian cho vay; Mỗi kỳ khách hàng chỉ lập một hồ sơ và và ký kết một hợp đồng cho vay hạn mức; Mỗi lần giải ngân phải lập một khế ước nhận nợ; Điều kiện cho vay chung được thỏa thuận trong hợp đồng hạn mức, điều kiện cho vay cụ thể được xác định theo từng kế ước nhận nợ; Giải ngân và thu nợ được thực hiện nhiều lần trong suốt kỳ cho vay. => Cho vay hạn mức phù hợp với khách hàng có nhu cầu vay vốn lưu động thường xuyên, có báo cáo tài chính rõ ràng đáng tin cậy, thực hiện đúng chế độ kế toán theo quy định của nhà nước.5 Vai trò của cho vay tài trợ vốn lưu động. Cho vay tài trợ vốn lưu động là một trong những giải pháp tài chính phổ biến đối với các doanh nghiệp. Việc đảm bảo nguồn vốn lưu động giúp các doanh nghiệp có thể ổn định sản xuất, thúc đẩy mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh từ đó đẩy mạnh sự phát triển của doanh nghiệp, góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế cho đất nước.
Cho vay tài trợ vốn lưu động sẽ là nguồn cung cấp vốn kịp thời giúp các doanh nghiệp giữ cân bằng thu chi, nắm bắt được các cơ hội đầu tư, kích thích tính linh động và cạnh tranh giữa các doanh nghiệp.