Nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng tmcp ngoại thương việt nam chi nhánh hoàng mai

Theo nhà kinh tế Louis Baundin (1967), cho vay là sự trao đổi tài sản hiện tại lấy tài sản tương lai. Peter S. 72 trang · Học Viện Ngân Hàng · 2021.

• Tác giả: Lương Thị Ngọc Mai
• Người hướng dẫn: Ts. Vũ Mai Chi
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Ngân Hàng
• Đề tài: Nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHDN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM
• 1.2. Khái niệm hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM
• 1.3. Đặc điểm và phân loại cho vay đối với KHDN của NHTM
• 1.4. Vai trò hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM
• 1.5. Quy trình cho vay đối với KHDN của NHTM
• 1.6. Tổng quan hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của NHTM
• 1.7. Khái niệm và vai trò hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của NHTM
• 1.8. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay doanh nghiệp
• 1.9. Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động cho vay doanh nghiệp
• 1.10. Tổng quan các nghiên cứu về kinh nghiệm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay
• 1.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHDN CỦA VCB – CN HOÀNG MAI
• 2.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – chi nhánh Hoàng Mai. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.2. Chức năng nhiệm vụ và tổ chức quản lý
• 2.3. Một số chỉ tiêu hoạt động kinh doanh của VCB - CN Hoàng Mai 2018 - 2020
• 2.4. Các quy định pháp lý về hoạt động cho vay KHDN
• 2.4.1. Quy định pháp lý của Nhà nước
• 2.4.2. Quy định pháp lý của Ngân hàng VCB – CN Hoàng Mai
• 2.5. Quy trình cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai
• 2.5.1. Quy trình cho vay KHDN của VCB – CN Hoàng Mai
• 2.5.2. Bảo đảm tiền vay
• 2.6. Thực trạng cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai
• 2.6.1. Các chỉ tiêu định tính
• 2.6.2. Các nhóm chỉ tiêu định lượng
• 2.7. Đánh giá chung về hoạt động cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai
• 2.7.1. Kết quả đạt được
• 2.7.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 2.8. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHDN CỦA VCB - CN HOÀNG MAI
• 3.1. Định hướng hoạt động cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai
• 3.2.1. Hoàn thiện quy trình thẩm định cho vay
• 3.2.2. Tăng cường các hoạt động đa dạng hóa đối tượng khách hàng
• 3.2.3. Một số giải pháp khác
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Đối với chính phủ
• 3.3.2. Đối với ngân hàng nhà nước
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Hiệu Quả Cho Vay Doanh Nghiệp 55 ký tự

Theo nhà kinh tế Louis Baundin (1967), cho vay là sự trao đổi tài sản hiện tại lấy tài sản tương lai. Peter S. Rose định nghĩa cho vay là chức năng kinh tế hàng đầu của ngân hàng, tài trợ chi tiêu của doanh nghiệp, cá nhân và chính phủ. Thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định cho vay là hình thức cấp tín dụng, tổ chức tín dụng giao tiền cho khách hàng sử dụng vào mục đích xác định, có hoàn trả gốc và lãi. Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, tài sản, trụ sở ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh (Điều 4, Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13). Khách hàng doanh nghiệp là đơn vị sản xuất kinh doanh tạo ra sản phẩm/dịch vụ đáp ứng nhu cầu thị trường, tối đa hóa lợi nhuận, tôn trọng pháp luật và quyền lợi người tiêu dùng. Có thể định nghĩa khái quát về hoạt động cho vay như sau: Cho vay khách hàng doanh nghiệp của NHTM là hình thức cấp tín dụng đáp ứng nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp; theo đó, ngân hàng sẽ giao cho khách hàng một khoản tiền sử dụng trong một thời gian nhất định theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi.

1.1. Khái Niệm Hoạt Động Cho Vay KHDN Của NHTM 54 ký tự

Hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của NHTM (NHTM) là hình thức cấp tín dụng, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngân hàng sẽ giao cho khách hàng là doanh nghiệp một khoản tiền sử dụng trong thời gian nhất định. Khoản vay phải tuân theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi theo thỏa thuận.

1.2. Đặc Điểm Cho Vay KHDN Của NHTM 46 ký tự

Tình hình cho vay KHDN là một trong những mục tiêu mới của các NHTM Việt Nam, đây là một thị trường tiềm năng. Cho vay doanh nghiệp có chứa đựng nhiều rủi ro vì hoạt động của các doanh nghiệp chịu nhiều yếu tố tác động. Thứ hai, số lượng khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại NH chiếm tỷ trọng thấp, nhưng dư nợ cho vay doanh nghiệp luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ cho vay của NH. Thứ ba, thông tin khách hàng có độ tin cậy hơn khách hàng cá nhân, hộ gia đình.

II. Thách Thức Của Vietcombank Hoàng Mai Đại Dịch Covid 59 ký tự

Từ cuối năm 2019, đại dịch COVID-19 tác động tiêu cực đến kinh tế thế giới và Việt Nam. Mức tăng trưởng HĐCV của hệ thống tín dụng năm 2020 đạt 12,13%, cao hơn 2019 (12,1%), nhưng nguồn vốn huy động của các ngân hàng tồn dư nhiều, nhu cầu vay của doanh nghiệp chững lại. Ngân hàng cần tìm hướng đi mới, hỗ trợ các dự án, doanh nghiệp muốn vay vốn trong bối cảnh dịch bệnh. NHNN đã 3 lần hạ lãi suất điều hành và ban hành Thông tư 01/2020/TT-NHNN, làm cơ sở pháp lý cho TCTD cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ hỗ trợ khách hàng chịu ảnh hưởng do COVID 19. Các ngân hàng đã điều chỉnh chính sách của từng chi nhánh, tuỳ thuộc vào vị trí địa lý cũng như tình hình dịch bệnh để hỗ trợ các doanh nghiệp trong thời buổi đại dịch phức tạp. Điều này đã tạo ra những tác động trong đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp, cũng như ảnh hưởng đến hiệu quả HĐCV của các NHTM nói chung và Ngân hàng Vietcombank nói riêng.

2.1. Ảnh Hưởng Của Đại Dịch Đến Cho Vay KHDN 51 ký tự

Đại dịch đã làm gián đoạn chuỗi cung ứng, giảm cầu tiêu dùng, và gây ra nhiều khó khăn cho doanh nghiệp. Điều này dẫn đến nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp giảm sút, đồng thời làm tăng rủi ro tín dụng cho các ngân hàng. Vietcombank Hoàng Mai cũng không tránh khỏi những ảnh hưởng tiêu cực này.

2.2. Áp Lực Điều Chỉnh Lãi Suất Cho Vay 46 ký tự

VCB – CN Hoàng Mai đã gặp phải những khó khăn nhất định trong việc điều chỉnh lãi suất cho vay đối với KHDN. NHNN hạ lãi suất điều hành, các ngân hàng phải giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp. Điều này gây áp lực lên lợi nhuận của ngân hàng, đòi hỏi phải tìm kiếm các giải pháp để duy trì và nâng cao hiệu quả cho vay.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cho Vay Tại Vietcombank 60 ký tự

Để nâng cao hiệu quả cho vay, Vietcombank Hoàng Mai cần tập trung vào hoàn thiện quy trình thẩm định cho vay, tăng cường đa dạng hóa đối tượng khách hàng, và áp dụng các giải pháp công nghệ trong quản lý tín dụng. Bên cạnh đó, việc tăng cường kiểm soát rủi ro tín dụng và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng cũng đóng vai trò quan trọng. Cụ thể, cần nâng cao chất lượng thẩm định dự án đầu tư, phân tích kỹ lưỡng báo cáo tài chính doanh nghiệp, và đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ như big data và AI trong quản lý tín dụng giúp ngân hàng đưa ra quyết định chính xác và nhanh chóng hơn.

3.1. Hoàn Thiện Quy Trình Thẩm Định Cho Vay 45 ký tự

Việc thẩm định cho vay cần được thực hiện một cách kỹ lưỡng và toàn diện. Cần phân tích báo cáo tài chính doanh nghiệp, đánh giá năng lực quản lý, và xem xét các yếu tố rủi ro có thể ảnh hưởng đến khả năng trả nợ. Việc này giúp ngân hàng đưa ra quyết định chính xác hơn và giảm thiểu rủi ro tín dụng.

3.2. Đa Dạng Hóa Đối Tượng Khách Hàng 43 ký tự

Vietcombank Hoàng Mai nên mở rộng đối tượng khách hàng, tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có tiềm năng phát triển. Việc này giúp giảm sự phụ thuộc vào một số ít khách hàng lớn, đồng thời tạo ra nguồn thu ổn định và bền vững hơn.

3.3. Áp Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Tín Dụng 51 ký tự

Áp dụng các giải pháp công nghệ như big data, AI, và blockchain vào quy trình cho vay giúp ngân hàng cải thiện hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và tăng cường khả năng quản lý rủi ro. Chuyển đổi số trong cho vay sẽ đem lại nhiều lợi ích cho cả ngân hàng và khách hàng.

IV. Kiến Nghị Cải Thiện Cho Vay Doanh Nghiệp Từ Chuyên Gia 57 ký tự

Các chuyên gia khuyến nghị Vietcombank Hoàng Mai nên tập trung vào việc nâng cao năng lực thẩm định tín dụng, quản lý rủi ro tín dụng, và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng. Cần tăng cường đào tạo cho nhân viên về phân tích tài chính doanh nghiệp, quản trị rủi ro, và kỹ năng giao tiếp. Đồng thời, ngân hàng nên chủ động tìm kiếm và hỗ trợ các doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, đặc biệt là các SME trong các ngành kinh tế trọng điểm. Để quản lý rủi ro, cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và có các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả.

4.1. Nâng Cao Năng Lực Thẩm Định Tín Dụng 48 ký tự

Đội ngũ thẩm định tín dụng cần được trang bị kiến thức chuyên sâu về phân tích tài chính, đánh giá rủi ro, và các quy định pháp luật liên quan. Cần xây dựng quy trình thẩm định rõ ràng và tuân thủ nghiêm ngặt để đảm bảo tính khách quan và chính xác.

4.2. Quản Lý Rủi Ro Tín Dụng Hiệu Quả 42 ký tự

Cần xây dựng hệ thống cảnh báo sớm để phát hiện các dấu hiệu rủi ro tiềm ẩn. Đồng thời, cần có các biện pháp xử lý nợ xấu hiệu quả, như tái cơ cấu nợ, bán tài sản đảm bảo, hoặc khởi kiện. Quản trị rủi ro là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn và bền vững cho hoạt động cho vay.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kinh Nghiệm Cho Vay Thành Công 60 ký tự

Nghiên cứu các trường hợp cho vay doanh nghiệp thành công tại Vietcombank Hoàng Mai và các chi nhánh khác có thể cung cấp những bài học kinh nghiệm quý báu. Phân tích các yếu tố then chốt dẫn đến thành công, như lựa chọn khách hàng, thẩm định dự án, quản lý rủi ro, và hỗ trợ doanh nghiệp. Đồng thời, cần rút ra những bài học từ các trường hợp thất bại để tránh lặp lại sai lầm. Chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức giữa các nhân viên và phòng ban giúp nâng cao năng lực chung của ngân hàng. Việc này giúp Vietcombank Hoàng Mai xây dựng và phát triển hoạt động cho vay doanh nghiệp một cách bền vững.

5.1. Phân Tích Các Trường Hợp Cho Vay Thành Công 54 ký tự

Nghiên cứu các yếu tố then chốt dẫn đến thành công, như lựa chọn khách hàng tiềm năng, thẩm định dự án kỹ lưỡng, quản lý rủi ro hiệu quả, và hỗ trợ doanh nghiệp kịp thời. Đánh giá khả năng trả nợ của doanh nghiệp một cách chính xác là quan trọng nhất.

5.2. Rút Kinh Nghiệm Từ Các Thất Bại 40 ký tự

Phân tích các nguyên nhân dẫn đến thất bại, như thẩm định sai, quản lý rủi ro kém, hoặc thiếu hỗ trợ doanh nghiệp. Việc này giúp ngân hàng tránh lặp lại sai lầm và cải thiện quy trình cho vay.

VI. Tương Lai Cho Vay Doanh Nghiệp Chuyển Đổi Số Toàn Diện 58 ký tự

Tương lai của hoạt động cho vay doanh nghiệp tại Vietcombank Hoàng Mai sẽ gắn liền với chuyển đổi số. Ứng dụng các công nghệ mới như AI, blockchain, và big data vào quy trình cho vay giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động, giảm chi phí, và tăng cường khả năng quản lý rủi ro. Chuyển đổi số cũng giúp ngân hàng cung cấp các sản phẩm và dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng doanh nghiệp. Chuyển đổi số trong cho vay sẽ tạo ra sự khác biệt và giúp Vietcombank Hoàng Mai cạnh tranh thành công trên thị trường.

6.1. Ứng Dụng AI Trong Thẩm Định Tín Dụng 45 ký tự

AI có thể giúp ngân hàng phân tích dữ liệu nhanh chóng và chính xác hơn, từ đó đưa ra quyết định cho vay chính xác hơn. AI cũng có thể giúp ngân hàng phát hiện các dấu hiệu rủi ro tiềm ẩn và quản lý nợ xấu hiệu quả hơn.

6.2. Blockchain Cho Minh Bạch Hóa Quy Trình 46 ký tự

Blockchain có thể giúp minh bạch hóa quy trình cho vay, giảm thiểu gian lận, và tăng cường niềm tin của khách hàng. Blockchain cũng có thể giúp ngân hàng quản lý tài sản đảm bảo hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai" do sinh viên Lương Thị Ngọc Mai (Khoa Ngân hàng, Học viện Ngân hàng) thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Vũ Mai Chi vào tháng 5 năm 2021. Khóa luận thuộc chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, tập trung vào nghiệp vụ cấp tín dụng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại trong bối cảnh thực tiễn có nhiều biến động.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả chỉ rõ từ cuối năm 2019 đến đầu năm 2021, nền kinh tế Việt Nam và thế giới chịu tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19. Mặc dù tốc độ tăng trưởng hoạt động cho vay của toàn hệ thống ngân hàng đến hết năm 2020 vẫn đạt 12,13% (cao hơn mức 12,1% của năm 2019), song các ngân hàng thương mại đối mặt với tình trạng nguồn vốn huy động tồn dư trong khi nhu cầu vay vốn của khối doanh nghiệp chững lại rõ rệt. Nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã 3 lần hạ lãi suất điều hành và ban hành Thông tư số 01/2020/TT-NHNN, thiết lập hành lang pháp lý để các tổ chức tín dụng cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí và giữ nguyên nhóm nợ cho khách hàng bị ảnh hưởng. Tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai (VCB - CN Hoàng Mai), dù là đơn vị có thế mạnh về thu hút vốn gửi và cho vay số dư lớn trên địa bàn, chi nhánh vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc điều chỉnh lãi suất và kiểm soát chất lượng tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể theo 3 nhiệm vụ:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại.
2. Đánh giá thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại VCB - CN Hoàng Mai trong giai đoạn 2018 - 2020.
3. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp của VCB - CN Hoàng Mai trong thời gian tiếp theo.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai.
• Phạm vi nghiên cứu: Về không gian, đề tài thực hiện tại VCB - CN Hoàng Mai và địa bàn hoạt động liên quan tại Hà Nội; về thời gian, các dữ liệu phân tích, khảo sát tập trung chủ yếu trong giai đoạn 3 năm từ 2018 đến 2020.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận thuộc ngành Tài chính - Ngân hàng, là nghiên cứu điển hình (case study) kết hợp giữa phương pháp thống kê mô tả định lượng và phân tích định tính dựa trên hệ thống chỉ tiêu chuyên ngành ngân hàng.

Về cơ sở lý thuyết, tác giả sử dụng các khái niệm kinh điển và định nghĩa chuyên ngành:

• Khái niệm cho vay từ quan điểm kinh tế học của Louis Baundin (1967) về sự trao đổi tài hóa hiện tại lấy tài hóa tương lai, quan điểm của Peter S. Rose về chức năng tài trợ kinh tế của ngân hàng, và quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng.
• Khái niệm khách hàng doanh nghiệp dựa trên Điều 4 Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13.
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước và ngành ngân hàng: Luật các Tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12 và Luật sửa đổi số 17/2017/QH14; Thông tư số 39/2016/TT-NHNN và Quyết định đính chính số 312/QĐ-NHNN; Thông tư số 02/2013/TT-NHNN và Thông tư số 09/2014/TT-NHNN về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro; Thông tư số 36/2018/TT-BTC về kinh phí đào tạo cán bộ; Thông tư số 41/2016/TT-NHNN về tỷ lệ an toàn vốn; Thông tư số 01/2020/TT-NHNN về cơ cấu nợ hỗ trợ COVID-19.
• Hệ thống văn bản quy định nội bộ của hệ thống Vietcombank: Quy định số 14/2018/QĐ-HS và Hướng dẫn số 12/2018/HD-HS ngày 01/01/2018 của Hội sở VCB về cho vay khách hàng doanh nghiệp; Quy định số 36/QĐ-NHNT.CSTD (năm 2008) về quy trình tín dụng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa; Quy định số 246/QĐ-NHNT.CSTD (năm 2008) về quy trình tín dụng khách hàng doanh nghiệp; Nghị quyết số 11/TN2018/NQ-ĐHĐCĐ ngày 27/04/2018; Quy định số 268/QĐ-HĐQT-CSTD ngày 08/03/2017; Quy định số 995/QĐ-HĐQT-CSTD ngày 16/09/2015 về bảo lãnh; Quy định số 949/QĐ-HĐQT-TCCB&ĐT ngày 11/08/2015 ban hành Bộ 12 chức năng chuẩn của chi nhánh; Nghị quyết số 585/NQ-VCB-HĐQT ngày 14/12/2018 phê duyệt mô hình tín dụng khách hàng doanh nghiệp.

Về phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu:

• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Tác giả kết hợp phương pháp tổng hợp, thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ trọng và biến động của các chỉ tiêu tín dụng qua các năm tài chính. Tác giả cũng sử dụng phương pháp khảo sát ý kiến bằng bảng hỏi quy mô nhỏ đối với cán bộ, công nhân viên ngân hàng và cán bộ tài chính của các doanh nghiệp khách hàng nhằm đánh giá mức độ tuân thủ quy định pháp lý.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Số liệu báo cáo tài chính nội bộ, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2018 - 2020 do Phòng Kế toán và Phòng Khách hàng doanh nghiệp của VCB - CN Hoàng Mai cung cấp; kết quả tổng hợp bảng hỏi khảo sát cán bộ.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu văn bản pháp luật, số liệu công bố từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sách giáo trình chuyên ngành (như Giáo trình Quản trị tín dụng NHTM của Đinh Xuân Hạng và Nguyễn Văn Lộc, 2012) cùng các công trình nghiên cứu, luận án, luận văn liên quan của các tác giả Võ Việt Hùng (2009), Nguyễn Thị Thu Đông (2012), Nguyễn Thùy Dương (2013), Nguyễn Văn Lê (2014), Nguyễn Hữu Mạnh Cường (2015), Đỗ Đức Hiệp (2016), Đỗ Đoan Trang (2017), Trần Kim Chung và Tô Ngọc Phan (2018).

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của Ngân hàng Thương mại

Chương I tập trung xây dựng nền tảng lý thuyết hoàn chỉnh về tín dụng doanh nghiệp. Tác giả nêu rõ 6 đặc điểm cơ bản của hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp: (1) hàm chứa nhiều rủi ro do phụ thuộc vào biến động thị trường và tình trạng thiếu tài sản thế chấp; (2) số lượng khách hàng vay chiếm tỷ trọng thấp nhưng giá trị dư nợ chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ; (3) độ tin cậy thông tin cao hơn khách hàng cá nhân nhờ chế độ kế toán, hóa đơn thuế và kiểm toán; (4) đối tượng cho vay đa dạng về ngành nghề và địa bàn; (5) nhu cầu vay vốn rất lớn vượt quá khả năng bảo đảm bằng tài sản; (6) chi phí thẩm định, theo dõi khoản vay và giải ngân cao hơn cho vay cá nhân.

Về phân loại cho vay, tác giả trích dẫn các căn cứ: thời hạn (ngắn hạn dưới 1 năm, trung và dài hạn từ 1 năm trở lên); mục đích sử dụng vốn (kinh doanh, tiêu dùng); tính chất bảo đảm (có bảo đảm bằng tài sản, không có bảo đảm bằng tài sản); và các hình thức cụ thể theo Điều 27 Thông tư 39/2016/TT-NHNN (cho vay từng lần, hợp vốn, lưu vụ, theo hạn mức, hạn mức dự phòng, thấu chi, quay vòng, tuần hoàn). Tác giả phân tích quy trình cho vay gồm 6 bước: Lập hồ sơ vay vốn, Thẩm định tín dụng, Quyết định cho vay, Giải ngân, Giám sát thu nợ, Thanh lý hợp đồng.

Về hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay, tác giả chia thành hai nhóm:

• Nhóm chỉ tiêu định tính: Mức độ tuân thủ quy định pháp lý; chất lượng khách hàng vay vốn; sự ổn định của môi trường kinh tế; chất lượng của quy trình và chính sách cho vay.
• Nhóm chỉ tiêu định lượng: Quy mô và tốc độ tăng trưởng dư nợ (theo ngành, kỳ hạn, loại tiền); Mức độ an toàn tín dụng (tỷ lệ nợ xấu nhóm 3, 4, 5 theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN; tỷ lệ nợ quá hạn với ngưỡng quốc tế 3% - 5%); Nhóm chỉ tiêu hiệu quả sử dụng vốn (hiệu suất sử dụng vốn = Dư nợ KHDN / Vốn huy động; vòng quay vốn tín dụng = Doanh số thu nợ / Dư nợ bình quân); Nhóm chỉ tiêu sinh lời (tỷ lệ thu lãi trong năm với mức chuẩn >95%; hệ số lợi nhuận từ hoạt động tín dụng).

Chương I cũng phân tích các nhân tố ảnh hưởng từ bên ngoài (môi trường chính trị, pháp lý, kinh tế - xã hội, chính sách hỗ trợ của Nhà nước, đặc điểm nội tại của doanh nghiệp) và các nhân tố bên trong ngân hàng (quy mô nguồn vốn huy động, chính sách tín dụng, quy mô mạng lưới, trình độ cán bộ và công nghệ ngân hàng, quy trình tín dụng, lãi suất cho vay và hoạt động marketing ngân hàng).

Chương II: Thực trạng hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của VCB – CN Hoàng Mai

Chương II phản ánh bức tranh thực tiễn tại VCB - CN Hoàng Mai (thành lập ngày 14/04/2014, đặt trụ sở tại Tầng 1-2, Tower 1, Times City, 458 Minh Khai, Hai Bà Trưng, Hà Nội; quản lý các Phòng giao dịch Kim Ngưu, Lò Đúc, Long Biên).

Tác giả tổng hợp kết quả hoạt động kinh doanh tổng thể của chi nhánh giai đoạn 2018 - 2020 qua bảng số liệu:

Chỉ tiêu	Năm 2018	Tăng trưởng 2018 (%)	Năm 2019	Tăng trưởng 2019 (%)	Năm 2020	Tăng trưởng 2020 (%)
Vốn huy động (tỷ đồng)	-	21,4%	-	24,4%	1.082	-3,8%
Tổng dư nợ cho vay (tỷ đồng)	-	>10,0%	-	>2,0%	4.792	2,0%
Tổng thu nhập (tỷ đồng)	762,46	45,5%	674,96	-11,5%	721,61	6,9%
Tổng chi phí (tỷ đồng)	706,99	66,2%	617,42	-12,7%	672,25	8,8%
Lợi nhuận (tỷ đồng)	55,47	-43,7%	57,54	3,6%	49,36	-14,2%

Về quy định bảo đảm tiền vay, chi nhánh áp dụng mức cho vay tối đa bằng 75% giá trị thị trường của tài sản bảo đảm cầm cố, thế chấp; tối đa 100% đối với bộ chứng từ hoàn hảo sau khi trừ số tiền lãi vay. Lãi suất kinh doanh tuân thủ trần không vượt quá 150% lãi suất cơ bản của Ngân hàng Nhà nước.

Đánh giá thực trạng định tính cho thấy mức độ tuân thủ quy định pháp lý của chi nhánh đạt điểm số tích cực thông qua khảo sát: cán bộ ngân hàng tự đánh giá đạt 8,1/10 điểm; cán bộ doanh nghiệp đánh giá đạt 8,3/10 điểm. Chi nhánh cũng triển khai giải pháp ký hợp đồng tại nhà và kê khai thông tin trực tuyến trong giai đoạn dịch bệnh.

Về các chỉ tiêu định lượng trong hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp:

• Cơ cấu dư nợ theo lĩnh vực đầu tư (năm 2020): Ngành thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 42,75% (tăng trưởng bình quân 0,2%/năm); ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 36,60% (tăng bình quân 0,5%/năm); ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm tỷ trọng thấp nhất 20,65% (tăng bình quân 1,0%/năm). Tổng dư nợ KHDN năm 2018 ghi nhận ở mức 3.620 tỷ đồng.
• Cơ cấu theo thời hạn: Tỷ trọng cho vay ngắn hạn có xu hướng giảm, trong khi tỷ trọng dư nợ trung và dài hạn tăng từ mức 42,38% năm 2018 lên bình quân khoảng 44% trong giai đoạn 2019 - 2020, phản ánh nhu cầu vay vốn để duy trì máy móc, thiết bị vượt qua giai đoạn đình trệ sản xuất.
• Cơ cấu theo loại tiền tệ: Dư nợ nội tệ chiếm chủ đạo (khoảng 90% - 92%). Dư nợ ngoại tệ chiếm tỷ trọng nhỏ từ 8% đến 10% nhưng có xu hướng gia tăng qua các năm: năm 2018 đạt 11.550 ngàn USD (dư nợ VNĐ đạt 3.431.440 triệu đồng); năm 2019 đạt 14.230 ngàn USD (dư nợ VNĐ đạt 3.302.378 triệu đồng); năm 2020 đạt 17.122 ngàn USD (dư nợ VNĐ đạt 3.427.332 triệu đồng), quy đổi theo tỷ giá bình quân 22.300 VNĐ/USD nhờ mở rộng khách hàng xuất nhập khẩu và logistics.
• Mức độ an toàn tín dụng:
  • Tỷ lệ nợ quá hạn: năm 2018 là 2,24%; năm 2019 tăng lên 3,15% và năm 2020 giảm mạnh xuống 1,49% (tác giả lý giải sự sụt giảm này một phần do việc phát mãi tài sản xử lý nợ khi doanh nghiệp phá sản).
  • Tỷ lệ nợ xấu: năm 2018 là 0,74%; năm 2019 là 1,01%; năm 2020 là 0,79%, luôn được duy trì ở mức kiểm soát dưới 1% - ngưỡng an toàn đối với ngân hàng thương mại.
• Hiệu suất và vòng quay vốn: Hiệu suất sử dụng vốn đối với KHDN năm 2018 ở mức 2,82%. Vòng quay vốn tín dụng biến động không ổn định quanh mức 1,5 vòng (năm 2019 giảm 0,38 vòng so với năm trước; năm 2020 tăng 0,24 vòng so với năm 2019), cho thấy tốc độ luân chuyển vốn tín dụng còn chậm.

Đánh giá chung, chi nhánh duy trì được thị phần tốt trên địa bàn, kiểm soát tỷ lệ nợ xấu thấp và vận hành đúng quy trình. Tuy nhiên, hạn chế lớn là tăng trưởng dư nợ chậm lại (chỉ đạt khoảng 2%), nguồn vốn huy động năm 2020 giảm 3,8%, lợi nhuận sụt giảm 14,2%, vòng quay vốn tín dụng thấp và mức độ phân bổ vốn vay sang khối doanh nghiệp xuất nhập khẩu bằng ngoại tệ còn khiêm tốn.

Chương III: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động cho vay KHDN của VCB - CN Hoàng Mai

Chương III đưa ra các giải pháp cụ thể gắn liền với thực tiễn tại VCB - CN Hoàng Mai:

1. Hoàn thiện quy trình thẩm định cho vay: Tăng cường thẩm định phương án kinh doanh, dòng tiền thực tế thay vì phụ thuộc quá mức vào tài sản thế chấp; chuẩn hóa công tác chấm điểm và xếp hạng tín dụng nội bộ.
2. Đa dạng hóa đối tượng khách hàng: Chủ động tiếp cận khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs), các doanh nghiệp thuộc chuỗi cung ứng, thương mại điện tử, dịch vụ logistics và doanh nghiệp xuất nhập khẩu nhằm giảm thiểu rủi ro tập trung ngành nghề.
3. Các giải pháp bổ trợ: Đẩy mạnh số hóa quy trình lập hồ sơ trực tuyến, thanh toán điện tử; tăng cường tiếp thị và chăm sóc khách hàng doanh nghiệp; nâng cao năng lực chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp và tính năng động của đội ngũ cán bộ tín dụng.

Đồng thời, khóa luận đề xuất các kiến nghị:

• Đối với Chính phủ: Hoàn thiện môi trường pháp lý minh bạch, bình đẳng; xây dựng cơ chế hỗ trợ thông tin doanh nghiệp tập trung; tiếp tục các gói hỗ trợ phục hồi sản xuất kinh doanh cho doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành linh hoạt chính sách lãi suất; có hướng dẫn cụ thể về cơ cấu lại nợ và giữ nguyên nhóm nợ theo Thông tư 01/2020/TT-NHNN; hỗ trợ tái cấp vốn và thanh khoản cho các ngân hàng thương mại mở rộng tín dụng an toàn.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và công bố hệ thống số liệu cụ thể phản ánh hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại VCB - CN Hoàng Mai:

Năm	Dư nợ KHDN theo ngành chiếm ưu thế (Thương mại - DV)	Tỷ lệ nợ quá hạn (%)	Tỷ lệ nợ xấu (%)	Dư nợ ngoại tệ (ngàn USD)	Lợi nhuận chi nhánh (tỷ đồng)
2018	-	2,24%	0,74%	11.550	55,47
2019	-	3,15%	1,01%	14.230	57,54
2020	42,75%	1,49%	0,79%	17.122	49,36

Về mặt đóng góp học thuật và thực tiễn:

• Đóng góp so với các nghiên cứu trước: Các công trình trước đây tại chi nhánh Hoàng Mai (như luận văn của Nguyễn Hữu Mạnh Cường, 2015) hoặc các ngân hàng khác chủ yếu khảo sát trong điều kiện kinh tế bình thường, giai đoạn trước năm 2018. Khóa luận này đã lấp khoảng trống nghiên cứu thực nghiệm về hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại VCB - CN Hoàng Mai trong giai đoạn nền kinh tế chịu tác động trực tiếp của dịch COVID-19 (2018 - 2020).
• Khóa luận làm rõ phản ứng chính sách thực tế của chi nhánh trước các quy định điều hành của Ngân hàng Nhà nước (Thông tư 01/2020/TT-NHNN), ghi nhận các thay đổi thực tiễn trong quy trình tác nghiệp (làm hồ sơ trực tuyến, làm việc tại nhà, điều chỉnh kỳ hạn vay trung và dài hạn).

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận bộc lộ một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi dữ liệu thực nghiệm chỉ giới hạn tại một chi nhánh ngân hàng cấp 1 (VCB - CN Hoàng Mai) trong khoảng thời gian hẹp từ năm 2018 đến năm 2020, chưa bao quát toàn bộ hệ thống Vietcombank hoặc so sánh đối chứng với các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân trên cùng địa bàn.
• Khảo sát định tính về mức độ tuân thủ quy định pháp lý được thực hiện ở quy mô mẫu nhỏ, mang tính chất tham khảo nội bộ giữa cán bộ chi nhánh và khách hàng doanh nghiệp đang giao dịch, chưa triển khai khảo sát diện rộng bằng các kỹ thuật kinh tế lượng phức tạp.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phân tích sang giai đoạn phục hồi kinh tế hậu COVID-19; nghiên cứu tác động của chuyển đổi số và ứng dụng dữ liệu lớn (Big Data) trong thẩm định tín dụng doanh nghiệp tại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Tài liệu hữu ích để tham khảo cách xây dựng khung phân tích thực trạng tín dụng doanh nghiệp, cách tính toán các chỉ tiêu hiệu suất sử dụng vốn, vòng quay vốn tín dụng và phân loại nợ theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.
• Cán bộ tín dụng và nhà quản trị ngân hàng thương mại: Tham khảo trực tiếp quy trình cho vay 6 bước, kinh nghiệm kiểm soát nợ xấu ở mức dưới 1% trong bối cảnh suy thoái kinh tế, cũng như quy chế xác định hạn mức cho vay dựa trên tài sản bảo đảm (tối đa 75% giá trị tài sản thế chấp).
• Phần nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống văn bản quy chuẩn nội bộ của Vietcombank tại Chương II và hệ thống số liệu phân tích cơ cấu dư nợ theo lĩnh vực, kỳ hạn và tiền tệ giai đoạn 2018 - 2020.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn đối với KHDN tại VCB - CN Hoàng Mai giai đoạn 2018 - 2020 biến động ra sao?

Theo số liệu khóa luận, tỷ lệ nợ quá hạn của chi nhánh lần lượt là 2,24% (năm 2018), 3,15% (năm 2019) và giảm xuống 1,49% (năm 2020). Tỷ lệ nợ xấu (nợ nhóm 3, 4, 5) được kiểm soát tốt ở mức rất thấp: 0,74% (năm 2018), 1,01% (năm 2019) và 0,79% (năm 2020), hoàn toàn nằm trong ngưỡng an toàn cho phép của hệ thống ngân hàng thương mại.

2. Đại dịch COVID-19 ảnh hưởng như thế nào đến các chỉ tiêu tài chính năm 2020 của VCB - CN Hoàng Mai?

Năm 2020, huy động vốn của chi nhánh giảm 3,8% (đạt 1.082 tỷ đồng), tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay chỉ đạt 2,0% (đạt 4.792 tỷ đồng). Dù tổng thu nhập tăng 6,9% đạt 721,61 tỷ đồng, nhưng do tổng chi phí tăng 8,8% lên 672,25 tỷ đồng, lợi nhuận của chi nhánh đã giảm 14,2%, chỉ đạt 49,36 tỷ đồng (so với 57,54 tỷ đồng của năm 2019).

3. Cơ cấu dư nợ KHDN theo ngành nghề và kỳ hạn tại chi nhánh có đặc điểm gì nổi bật?

Năm 2020, ngành thương mại - dịch vụ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 42,75%, ngành công nghiệp - xây dựng chiếm 36,60%, ngành nông - lâm - thủy sản chiếm 20,65%. Về kỳ hạn, dư nợ ngắn hạn có xu hướng giảm tỷ trọng, trong khi dư nợ trung và dài hạn tăng từ 42,38% năm 2018 lên mức bình quân 44% trong giai đoạn 2019 - 2020 do doanh nghiệp vay vốn đầu tư tài sản cố định để duy trì hoạt động qua dịch.

4. Quy định về mức cho vay tối đa theo tài sản bảo đảm tại VCB - CN Hoàng Mai được xác định như thế nào?

Theo quy định áp dụng tại chi nhánh, mức cho vay tối đa bằng 75% giá trị tài sản bảo đảm đối với tài sản thế chấp, cầm cố (xác định theo giá thị trường tại thời điểm vay). Đối với các khoản vay cầm cố bằng bộ chứng từ hoàn hảo, mức cho vay tối đa có thể lên đến 100% sau khi đã khấu trừ số tiền lãi vay.

5. Quy trình cho vay khách hàng doanh nghiệp tại VCB - CN Hoàng Mai gồm những bước nào?

Quy trình được thực hiện qua 6 bước tuần tự: Bước 1: Tiếp nhận, hướng dẫn, kiểm tra hồ sơ vay vốn; Bước 2: Thẩm định các điều kiện vay vốn theo quy định; Bước 3: Lập tờ trình và ra quyết định cho vay; Bước 4: Hoàn tất các thủ tục pháp lý về tài sản bảo đảm theo quy định; Bước 5: Kiểm tra sử dụng vốn vay, theo dõi thu nợ và lãi, lập tờ trình theo dõi món vay theo quy định ngân hàng; Bước 6: Tiến hành các thủ tục thanh lý hợp đồng khi hoàn tất nghĩa vụ trả nợ.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Lương Thị Ngọc Mai đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và phản ánh chân thực thực trạng hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam - Chi nhánh Hoàng Mai giai đoạn 2018 - 2020. Nghiên cứu cung cấp dữ liệu định lượng cụ thể về quy mô dư nợ, cơ cấu ngành, mức độ an toàn tín dụng và hiệu quả tài chính trong giai đoạn chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Các giải pháp và kiến nghị được tác giả đề xuất bám sát thực tiễn chi nhánh và yêu cầu điều hành của ngành ngân hàng, mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho nghiên cứu học thuật cũng như nghiệp vụ tín dụng thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHDN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM 1. Khái niệm hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM Theo Nhà kinh tế pháp Louis Baundin (1967), đã định nghĩa về hoạt động cho vay: “Một sự trao đổi tài hoá hiện tại lấy một tài hoá tương lai”; hay Peter S. Rose lại có định nghĩa khác về cho vay: “Cho vay là chức năng kinh tế hàng đầu của Ngân hàng, để tài trợ chi tiêu của các doanh nghiệp, các cá nhân và cơ quan chính phủ”.

“Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi”, theo thông tư 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay. Bên cạnh đó, “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, được đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh” (Theo điều 4, Luật Doanh nghiệp số 68/2014/QH13). Như vậy có thể hiểu: Khách hàng doanh nghiệp là một đơn vị sản xuất kinh doanh được tổ chức nhằm tạo ra sản phẩm hoặc dịch vụ đáp ứng yêu cầu tiêu dùng trên thị trường, thông qua đó để tối đa hóa lợi nhuận, trên cơ sở tôn trọng pháp luật Nhà nước và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng. Từ những khái niệm về hoạt động cho vay và khách hàng doanh nghiệp, ta có thể định nghĩa khái quát về hoạt động cho vay của doanh nghiệp như sau: “Cho vay khách hàng doanh nghiệp của NHTM là hình thức cấp tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp; theo đó, ngân hàng sẽ giao cho khách hàng một khoản tiền sử dụng trong một thời gian nhất định theo nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi”.

Đặc điểm và phân loại cho vay đối với KHDN của NHTM 1. Đặc điểm cho vay đối với KHDN của NHTM Hiện nay, tình hình cho vay đối với KHDN là một trong những mục tiêu mới và đang dần mở rộng của các NHTM Việt Nam. Đây là một thị trường rất tiềm năng vì các doanh nghiệp ngày càng gia tăng trên khắp cả nước và nhu cầu vay của khối doanh nghiệp rất lớn. Cũng như các đối tượng cho vay khác thì cho vay doanh nghiệp có đầy đủ 6 các phương thức cho vay, tuy nhiên nó có phần nào chặt chẽ hơn về quy trình nghiệp vụ và giám sát.

Có thể liệt kê một số đặc điểm cơ bản cho vay doanh nghiệp như sau: Thứ nhất, cho vay doanh nghiệp có chứa đựng nhiều rủi ro vì hoạt động của các doanh nghiệp chịu nhiều yếu tố tác động, đặc biệt là sự biến động của kinh tế thị trường, đồng thời các hầu hết doanh nghiệp thiếu các tài sản thế chấp. Chính vì vậy nên các ngân hàng chưa thực sự mặn mà với đối tượng khách hàng này, nhất là trong thời điểm hiện nay, khi mà xu hướng ngân hàng bán lẻ đang phát triển, rất nhiều ngân hàng đã chuyển đổi mô hình từ ngân hàng bán buôn sang ngân hàng bán lẻ, theo đó, khách hàng mũi nhọn của ngân hàng là khai thác khối khách hàng cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp vừa và nhỏ, khi đó, các doanh nghiệp lớn sẽ ít được ngân hàng tập trung khai thác hơn. Thứ hai, số lượng khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại NH chiếm tỷ trọng thấp, nhưng dư nợ cho vay doanh nghiệp luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ cho vay của NH. Trong nền kinh tế, số lượng doanh nghiệp thấp hơn nhiều so với số lượng cá nhân.

Do đó, số lượng khách hàng doanh nghiệp vay vốn tại ngân hàng cũng thấp hơn nhiều so với số lượng khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, nếu như các món vay của khách hàng cá nhân thường có quy mô nhỏ thì món vay của doanh nghiệp lại khá lớn. Chính bởi vậy dư nợ cho vay khách hàng doanh nghiệp lại chiếm tỷ trọng lớn trong tổng dư nợ của ngân hàng. Thứ ba, thông tin khách hàng có độ tin cậy hơn khách hàng cá nhân, hộ gia đình.

Các doanh nghiệp cần phải công khai thông tin, đăng ký thông tin với Sở kế hoạch và đầu tư các địa phương, mặt khác lại chịu sự quản lý của cơ quan thuế. Các doanh nghiệp hằng năm đều phải tuân thủ các quy định về chế độ báo cáo, kiểm toán,. Do vậy thông tin mà doanh nghiệp đã được kiểm chứng qua cơ quan thuế, cơ quan kiểm toán nên có sự tin cậy hơn. Thứ tư, đối tượng cho vay doanh nghiệp của NH rất đa dạng vì DN hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Các doanh nghiệp vay vốn của ngân hàng có thể tới từ các địa bàn khác nhau, quy mô kinh doanh khác nhau, ngành nghề kinh doanh khác nhau. Thứ năm, nhu cầu vay của doanh nghiệp thường rất lớn trong khi khả năng đáp ứng về tài sản bảo đảm nợ vay của DN có giới hạn. Thông thường để bổ sung nhu cầu thiếu hụt vốn kinh doanh, nhu cầu vay vốn của doanh nghiệp khá nhiều. 7 Tuy nhiên, trong các loại tài sản mà doanh nghiệp nắm giữ thì chỉ có một số loại tài sản nhất định có thể đảm bảo điều kiện đảm bảo nợ vay.

Thứ sáu, chi phí tổ chức cho vay doanh nghiệp thường cao hơn cho vay cá nhân, hộ gia đình. Các khoản vay của doanh nghiệp thường lớn nên tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn. Trong khi đó, vốn vay của doanh nghiệp được sử dụng cho mục đích kinh doanh nên nguồn trả nợ thường là dự tính không chắc chắn trong tương lai. Chính vì vậy, khâu thẩm định khách hàng, giải ngân cũng như theo dõi khoản vay thường phức tại và tốn kém chi phí hơn.

Phân loại các hình thức cho vay Bảng 1.1: Phân loại hình thức cho vay Phân loại hình thức cho vay Nội dung Căn cứ vào thời hạn cho vay - Cho vay ngắn hạn: Là hình thức cho vay trong đó thời hạn sử dụng vốn vay do các bên thỏa thuận là đến 1 năm. - Cho vay trung hạn và dài hạn: Là hình thức cho vay trong đó thời hạn sử dụng vốn vay do các bên thỏa thuận là từ trên 1 năm trở lên. Căn cứ vào mục đích sử dụng - Cho vay kinh doanh: Các bên cam kết số tiền vay vốn vay sẽ được bên vay sử dụng vào mục đích thực hiện các công việc kinh doanh của mình. - Cho vay tiêu dùng: Các bên cam kết số tiền vay sẽ được bên vay sử dụng vào việc thỏa mãn nhu cầu sinh hoạt hay tiêu dùng.

Căn cứ vào tính chất bảo đảm - Cho vay có bảo đảm bằng tài sản: Là hình thức của khoản vay cho vay trong đó nghĩa vụ trả nợ tiền vay được bảo đảm bằng tài sản của bên vay hoặc người thứ ba. - Cho vay không có bảo đảm bằng tài sản: Là hình thức cho vay trong đó nghĩa vụ hoàn trả tiền vay không được bảo đảm bằng tài sản của khách hàng vay hoặc người thứ ba. 8 Căn cứ vào hình thức cho vay, hoạt động cho vay của ngân hàng đối với khách hàng được chia thành các loại sau đây: Bảng 1.2: Phân loại hoạt động cho vay Phân loại hoạt động cho vay (Điều 27 Thông tư 39/2016/TT-NHNN) Phân loại hoạt động cho vay Nội dung Cho vay từng lần Mỗi lần cho vay, tổ chức tín dụng và khách hàng thực hiện thủ tục cho vay và ký kết thỏa thuận cho vay Cho vay hợp vốn Là việc có từ hai tổ chức tín dụng trở lên cùng thực hiện cho vay đối với khách hàng để thực hiện một phương án, dự án vay vốn Cho vay lưu vụ Là việc tổ chức tín dụng thực hiện cho vay đối với khách hàng để nuôi trồng, chăm sóc các cây trồng, vật nuôi có tính chất mùa vụ theo chu kỳ sản xuất liền kề trong năm hoặc các cây lưu gốc, cây công nghiệp có thu hoạch hàng năm. Theo đó, tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận dư nợ gốc của chu kỳ trước tiếp tục được sử dụng cho chu kỳ sản xuất tiếp theo nhưng không vượt quá thời gian của 02 chu kỳ sản xuất liên tiếp Cho vay theo hạn mức Tổ chức tín dụng xác định và thỏa thuận với khách hàng một mức dư nợ cho vay tối đa được duy trì trong một khoảng thời gian nhất định.

Trong hạn mức cho vay, tổ chức tín dụng thực hiện cho vay từng lần. Một năm ít nhất một lần, tổ chức tín dụng xem xét xác định Cho vay theo hạn mức cho Tổ chức tín dụng cam kết đảm bảo sẵn sàng cho vay dự phòng khách hàng vay vốn trong phạm vi mức cho vay dự phòng đã thỏa thuận. Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận thời hạn hiệu lực của hạn mức cho vay dự phòng nhưng không vượt quá một năm 9 Cho vay theo hạn mức thấu Tổ chức tín dụng chấp thuận cho khách hàng chi chi trên tài khoản thanh toán vượt số tiền có trên tài khoản thanh toán của khách hàng một mức thấu chi tối đa để thực hiện dịch vụ thanh toán trên tài khoản thanh toán. Cho vay quay vòng Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận áp dụng cho vay đối với nhu cầu vốn có chu kỳ hoạt động kinh doanh không quá một tháng, khách hàng được sử dụng dư nợ gốc của chu kỳ hoạt động kinh doanh trước cho chu kỳ kinh doanh tiếp theo nhưng thời hạn cho vay không vượt quá ba tháng Cho vay tuần hoàn Tổ chức tín dụng và khách hàng thỏa thuận áp dụng cho vay ngắn hạn đối với khách hàng 1.

Vai trò hoạt động cho vay đối với KHDN của NHTM 1. Vai trò đối với nền kinh tế + Cho vay khách hàng doanh nghiệp là một định chế tài chính không thể thiếu trong bất cứ nền kinh tế hiện đại nào. Cho vay khách hàng doanh nghiệp đóng vai trò điều tiết các nguồn vốn tạo điều kiện cho sản xuất kinh doanh không bị gián đoạn, đặc biệt là nguồn cung ứng vốn cho doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân. Vay vốn luôn chiếm một ví trí đáng kể trong cơ cấu vốn lưu động và cố định của các doanh nghiệp.

Hơn thế nữa, vay vốn ngân hàng lả công cụ tài trợ vốn cho các đơn vị sản xuất kinh doanh và góp phần lớn trong việc thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.