Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp Lêi Nãi §Çu Kinh tÕ thÞ trêng nh mét s©n ch¬i kh¾c nghiÖt mµ ë ®ã sù c¹nh tranh lµ mét “chÊt xóc t¸c” gióp cho nã ngµy cµng ph¸t triÓn. NhÊt lµ trong bèi c¶nh hiÖn nay, xu híng héi nhËp vµ toµn cÇu hãa ®· lan réng trªn kh¾p thÕ giíi vµ ViÖt Nam kh«ng ph¶i lµ ngo¹i lÖ. Tõ ®ã khiÕn cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c doanh nghiÖp ngµy cµng trë lªn khã kh¨n, sù an toµn cña chóng lu«n bÞ ®e däa bëi nh÷ng rñi ro kh«ng thÓ lêng tríc ®îc. Vµ hÖ thèng Ng©n hµng còng kh«ng n»m ngoµi nguy c¬ tiÒm Èn nµy thËm chÝ rñi ro cña nã cßn cao h¬n c¸c doanh nghiÖp kh¸c.
Trong qu¸ tr×nh vËn ®éng cña nÒn kinh tÕ, Ng©n hµng lµ n¬i “b¬m” vèn tõ n¬i thõa ®Õn n¬i thiÕu t¹o nªn sù vËn ®éng nhÞp nhµng vµ thóc ®Èy qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. KÕt hîp víi c¸c ngµnh kinh tÕ kh¸c, Ng©n hµng cã vai trß tham gia b×nh æn thÞ trêng tiÒn tÖ, kiÓm so¸t l¹m ph¸t, ph¸t triÓn thÞ trêng ngo¹i hèi vµ t¹o c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng … Vµ ®Æc biÖt quan träng h¬n Ng©n hµng lµ kªnh dÉn vèn cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ. Trong thêi kú míi, chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt níc do §¶ng vµ Nhµ níc ®Æt ra lµ ph¸t triÓn kinh tÕ theo chiÒu s©u vµ thùc hiÖn C«ng nghiÖp hãa – HiÖn ®¹i hãa. Do ®ã nguån vèn trung vµ dµi h¹n cña Ng©n hµng ®Ó thùc hiÖn chiÕn lîc ph¸t triÓn kinh tÕ trªn lµ rÊt quang träng.
Theo tÝnh to¸n vµ dù b¸o th× nhu cÇu vèn cho ®Çu t ph¸t triÓn trong giai ®o¹n 2006 – 2010 vµo kho¶ng 140 tû USD, trong ®ã 35% lµ nguån vèn ®Çu t tõ níc ngoµi. Víi xu híng hiÖn nay th× c¸c doanh nghiÖp sÏ chñ yÕu cè g¾ng t¹o n¨ng lùc s¶n xuÊt míi vµ n©ng cao kh¶ n¨ng D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 1 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp c¹nh tranh. ChÝnh v× vËy nhu cÇu vay vèn tÝn dông trung vµ dµi h¹n cña c¸c thµnh phÇn kinh tÕ lµ rÊt lín. ViÖc ®¸p øng c¸c nhu cÇu vay vèn trung vµ dµi h¹n cho nÒn kinh tÕ lµ c¬ héi lín ®Ó më réng ho¹t ®éng kinh doanh cña c¸c Ng©n hµng th¬ng m¹i (NHTM).
Tuy nhiªn kh¶ n¨ng cho vay ph¶i ®i ®«i víi n©ng cao chÊt lîng cña nh÷ng kho¶n tÝn dông trung vµ dµi h¹n, tõ ®ã t¹o ra mét giíi h¹n an toµn trong kinh doanh cña Ng©n hµng vµ ®ång thêi gãp phÇn vµo qu¸ tr×nh C«ng nghiÖp hãa – HiÖn ®¹i hãa cña ®Êt níc. NhËn thøc ®îc vÊn ®Ò nµy, trong thêi gian thùc tËp thùc tÕ t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th¬ng (NHCT) §èng §a kÕt hîp víi nh÷ng kiÕn thøc ®· häc em ®· chän ®Ò tµi: “Gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông trung vµ dµi h¹n t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th¬ng §èng §a” Néi dung cña chuyªn ®Ò bao gåm 3 ch¬ng: Ch¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ chÊt lîng tÝn dông trung vµ dµi h¹n cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i Ch¬ng 2: Thùc tr¹ng chÊt lîng tÝn dông trung vµ dµi h¹n t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th¬ng §èng §a Ch¬ng 3: Mét sè gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt lîng tÝn dông trung vµ dµi h¹n t¹i Chi nh¸nh Ng©n hµng C«ng th¬ng §èng §a Em xin ch©n thµnh c¶m ¬n thÇy gi¸o PGS. §inh Xu©n H¹ng, Trëng khoa Ng©n hµng – B¶o hiÓm, Häc viÖn Tµi chÝnh; cïng tËp thÓ c¸n bé phßng qu¶n lý rñi ro – Chi nh¸nh NHCT §èng §a ®· tËn t×nh híng dÉn, cung cÊp c¸c tµi liÖu vµ ®ãng gãp ý kiÕn ®Ó em hoµn thµnh Chuyªn ®Ò tèt nghiÖp nµy. Sinh viªn: D¬ng TuÊn HiÖp D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 2 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp Líp: K41/15.02 Ch¬ng 1 Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ chÊt lîng tÝn dông trung vµ dµi h¹n cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i 1.1 tÝn dông trung, dµi h¹n cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i vµ vai trß cña nã ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi 1.1 Kh¸i niÖm vÒ tÝn dông trung, dµi h¹n cña Ng©n hµng Th¬ng m¹i TÝn dông trung, dµi h¹n (TDTDH) lµ: “ho¹t ®éng tæ chøc tÝn dông cho kh¸ch hµng vay vèn trung, dµi h¹n nh»m thùc hiÖn c¸c dù ¸n ®Çu t ph¸t triÓn s¶n xuÊt kinh doanh, phôc vô ®êi sèng”.
Tïy theo tõng quèc gia, tõng thêi kú mµ cã nh÷ng quy ®Þnh cô thÓ cña ho¹t ®éng TDTDH. ë ViÖt Nam, vÒ thêi h¹n cho vay ®îc x¸c ®Þnh phï hîp víi thêi gian thu håi vèn cña dù ¸n ®Çu t, kh¶ n¨ng tr¶ nî cña kh¸ch hµng vµ tÝnh chÊt D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 3 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp nguån vèn cho vay cña tæ chøc tÝn dông (TCTD). H×nh thøc tÝn dông nµy cã mét sè ®Æc trng sau: • Thêi h¹n ®¸o h¹n trªn 1 n¨m. Thêi h¹n cho vay trung h¹n: tõ 12 ®Õn 60 th¸ng.
Thêi h¹n cho vay dµi h¹n: tõ 60 th¸ng trë lªn nhng kh«ng qu¸ thêi h¹n ho¹t ®éng cßn l¹i theo quyÕt ®Þnh thµnh lËp hoÆc giÊy phÐp thµnh lËp ®èi víi ph¸p nh©n vµ kh«ng qu¸ 15 n¨m ®èi víi c¸c dù ¸n phôc vô ®êi sèng. • Kho¶n tÝn dông nµy ®îc tr¶ dÇn b»ng nh÷ng kho¶n tr¶ vay theo thêi gian (cã thÓ theo quý, nöa n¨m hoÆc thanh to¸n hµng n¨m) trong kú h¹n cña kho¶n vay. • Chóng thêng ®îc ®¶m b¶o b»ng tµi s¶n lu ®éng ®em ra thÕ chÊp hoÆc cã v¨n tù cÇm cè tµi s¶n cè ®Þnh. Môc ®Ých cña ho¹t ®éng TDTDH lµ ®Ó ®Çu t dù ¸n, x©y dùng míi, mua s¾m tµi s¶n cè ®Þnh, më réng s¶n xuÊt kinh doanh, ®æi míi c¶i tiÕn thiÕt bÞ c«ng nghÖ, øng dông khoa häc kü thuËt nh»m môc tiªu lîi nhuËn phï hîp víi chÝnh s¸ch ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi vµ ph¸p luËt quy ®Þnh.2 C¸c h×nh thøc tÝn dông trung, dµi h¹n Cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng, c¸c h×nh thøc TDTDH ngµy cµng phong phó vµ hÊp dÉn.
Cã thÓ nªu ra ®©y mét sè h×nh thøc TDTDH: • Cho vay theo dù ¸n ®Çu t: §©y lµ h×nh thøc TDTDH chñ yÕu cña c¸c NHTM ViÖt Nam hiÖn nay. Dù ¸n ®Çu t lµ tËp hîp nh÷ng ®Ò xuÊt dùa trªn c¬ së c¨n cø khoa häc vµ thùc tiÔn vÒ viÖc bá vèn ®Ó x©y dùng míi, më réng, c¶i t¹o ®æi míi kü thuËt vµ c«ng nghÖ nh÷ng ®èi tîng lµ tµi s¶n cè ®Þnh nh»m ®¹t ®îc sù t¨ng trëng vÒ sè lîng, c¶i tiÕn hoÆc n©ng cao chÊt lîng cña s¶n phÈm hay dÞch vô trong mét kho¶ng thêi gian nhÊt D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 4 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp ®Þnh. Dùa vµo lÜnh vùc tµi trî mµ ngêi ta chia hai h×nh thøc phæ biÕn: H×nh thøc TDTDH nh»m c¶i t¹o, kh«i phôc, më réng, thay thÕ tµi s¶n cè ®Þnh. H×nh thøc TDTDH nh»m ®Çu t cho c¸c dù ¸n x©y dùng míi, ®æi míi kü thuËt, øng dông khoa häc vµ c«ng nghÖ ®Ó tiÕn hµnh ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh.
• Cho thuª tµi chÝnh: §©y lµ ho¹t ®éng TDTDH trªn c¬ së hîp ®ång cho thuª tµi s¶n gi÷a bªn cho thuª lµ TCTD víi kh¸ch hµng thuª. Khi kÕt thóc thêi h¹n thuª, kh¸ch hµng mua l¹i hoÆc tiÕp tôc thuª l¹i tµi s¶n ®ã theo c¸c ®iÒu kiÖn ®· tháa thuËn trong hîp ®ång. Ho¹t ®éng nµy ®em l¹i nhiÒu lîi Ých cho nÒn kinh tÕ nãi chung vµ c¸c bªn liªn quan nãi riªng. • Cho vay hîp vèn: lµ h×nh thøc cho vay trong ®ã cã tõ hai TCTD trë lªn tham gia vµo mét dù ¸n ®Çu t hoÆc ph¬ng ¸n s¶n xuÊt kinh doanh cña mét kh¸ch hµng vay vèn.
Nh×n chung c¸c h×nh thøc tÝn dông ®Òu cã thÓ thùc hiÖn hîp vèn. Song do ®Æc thï cña h×nh thøc tµi trî nµy, ë ViÖt Nam t¸ch ra thµnh mét lo¹i cho vay. • Cho vay tiªu dïng: lµ h×nh thøc tÝn dông nh»m gióp ngêi tiªu dïng cã nguån tµi chÝnh ®Ó trang tr¶i nhu cÇu vÒ nhµ ë, ®å dïng gia ®×nh vµ ph¬ng tiÖn ®i l¹i… 1.3 Vai trß cña tÝn dông trung, dµi h¹n ®èi víi ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi 1.1 Vai trß cña tÝn dông trung, dµi h¹n ®èi víi nÒn kinh tÕ ë tÊt c¶ c¸c quèc gia, nhu cÇu vèn trung vµ dµi h¹n cho ®Çu t x©y dùng c¸c c«ng tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh míi, hiÖn D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 5 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp ®¹i hãa c«ng nghÖ s¶n xuÊt, më réng c¸c ngµnh s¶n xuÊt vËt chÊt ®Òu rÊt lín. Nhu cÇu nµy ®îc tháa m·n mét phÇn b»ng nguån ng©n s¸ch Nhµ níc, vay níc ngoµi, mét phÇn huy ®éng d©n c nhng phÇn lín vÉn b»ng TDTDH cña NHTM.
• TDTDH gióp t¨ng tÝch lòy vèn ®Ó më réng s¶n xuÊt cho nÒn kinh tÕ. • TDTDH t¨ng cêng c¬ së vËt chÊt kü thuËt • TDTDH thóc ®Èy chuyÓn dÞch c¬ cÊu kinh tÕ theo híng c«ng nghiÖp hãa – hiÖn ®¹i hãa. • TDTDH thóc ®Èy më réng kim ng¹ch xuÊt nhËp khÈu. • TDTDH t¹o thÞ trêng sö dông vèn ng¾n h¹n.
• TDTDH t¹o nguån thu cho ng©n s¸ch Nhµ níc. • TDTDH t¹o ®iÒu kiÖn ph¸t triÓn c¸c quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i. Nh vËy, ®Çu t cho vay trung, dµi h¹n (TDH) trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp ®Òu gãp phÇn ph¸t triÓn khoa häc c«ng nghÖ, æn ®Þnh l¹m ph¸t, n©ng cao ®êi sèng cña d©n c, ph¸t triÓn lùc l- îng lao ®éng, ®Èy m¹nh t¨ng trëng æn ®Þnh. ChÝnh v× vËy, n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng tÝn dông lµ viÖc v« cïng cÊp b¸ch ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ c¶ ë hiÖn t¹i vµ t¬ng lai.2 Vai trß cña tÝn dông trung, dµi h¹n ®èi víi kh¸ch hµng Kinh doanh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã nghÜa lµ doanh nghiÖp ph¶i chÊp nhËn c¹nh tranh khèc liÖt, muèn tån t¹i vµ ph¸t triÓn th× ph¶i th¾ng trong c¹nh tranh.
§Ó cã thÓ giµnh ®- îc th¾ng lîi trong c¹nh tranh, doanh nghiÖp ph¶i x©y dùng cho m×nh mét chiÕn lîc kinh doanh phï hîp víi tiÒm lùc cña doanh nghiÖp, ®ång thêi thùc hiÖn tèt chiÕn lîc kinh doanh ®ã. VÒ D¬ng TuÊn HiÖp Líp: K41/15.02 6 Chuyªn §Ò Tèt NghiÖp dµi h¹n, c¸c doanh nghiÖp lu«n chó träng ®Õn viÖc më réng s¶n xuÊt, x©y dùng nhµ xëng, mua s¾m m¸y mãc, ®æi míi c«ng nghÖ ®Ó kh«ng ngõng n©ng cao n¨ng suÊt, chÊt lîng s¶n phÈm vµ gi¶m chi phÝ ®Õn møc tèi thiÓu. §Ó ®¸p øng nh÷ng nhu cÇu trªn doanh nghiÖp cÇn mét lîng vèn kh«ng nhá. Doanh nghiÖp cã thÓ huy ®éng vèn díi nhiÒu h×nh thøc: tÝch lòy trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh, ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu hoÆc vay Ng©n hµng.
Tuy nhiªn, víi nh÷ng doanh nghiÖp võa vµ nhá, kh¶ n¨ng tù tÝch lòy lµ kh«ng ®¸ng kÓ, ph¸t hµnh cæ phiÕu, tr¸i phiÕu liªn quan ®Õn sù ph©n chia quyÒn lùc kiÓm so¸t c«ng ty… §èi víi doanh nghiÖp, viÖc vay vèn TDH nhiÒu khi mang l¹i thuËn lîi h¬n so víi huy ®éng vèn trªn thÞ trêng chøng kho¸n.